വിഷ്ണുത്വം ലഭതേ മര്ത്യോ യത്സുരേഷ്വപി ദുര്ലഭമ് । വിഷ്ണുനൈതദ്വ്രതം പൂര്വം കൃതം സ്വപദലബ്ധയേ
മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുത്വം പ്രാപിക്കും, അതു ദേവന്മാർക്കു പോലും ദുർലഭമാണ്; വിഷ്ണു തന്നെ ഈ വ്രതം ചെയ്താണ് തന്റെ സ്ഥാനം നേടിയതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ശതകോടിഭിരപ്യേവം സൂത്രാത്മത്വം വ്രജേദ്ധ്രുവമ് । വ്രതമേതത്പുരാ സമ്യക്കൃതം ഭക്ത്യാ പ്രയത്നതഃ
നൂറുകോടി പൂക്കളാൽ പൂജിച്ചാൽ, ഉറപ്പായും സൂത്രാത്മാവിന്റെ സ്ഥാനം നേടും; ഈ വ്രതം മുമ്പ് ഭക്തിയോടെയും പരിശ്രമത്തോടെയും ശരിയായി ചെയ്തിരുന്നു.
തേന വ്രതപ്രഭാവേണ ഹിരണ്യോദരതാം വ്രജേത് । ജപാകുസുമപുഷ്പസ്യ ബന്ധൂകകുസുമസ്യ ച
ആ വ്രതത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ഹിരണ്യഗർഭനായി ഉയരും; ജപാപൂവും ബന്ദൂകപൂവും സംബന്ധിച്ചുള്ള നിയമം,
ദാഡിമീകുസുമസ്യാപി വിധിരേഷ ഉദീരിതഃ । ഏവമന്യാനി പുഷ്പാണി ശ്രീദേവ്യൈ വിധിനാര്പയേത്
ദാഡിമി പൂവിനും ഇതേ വിധിയാണ് പറയുന്നത്; അതുപോലെ, മറ്റ് പൂക്കളും ശ്രീദേവിക്ക് വിധിപ്രകാരം സമർപ്പിക്കണം.
തസ്യ പുണ്യഫലസ്യാന്തം ന ജാനാതീശ്വരോഽപി സഃ । തത്തദൃതൂദ്ഭവൈഃ പുഷ്പൈര്നാമസാഹസ്രസംഖ്യയാ
അത് കൊണ്ടുള്ള പുണ്യഫലത്തിന്റെ അറ്റം ദൈവം പോലും അറിയില്ല; ഓരോ ঋതുവിലും ഉണ്ടാകുന്ന പൂക്കൾ ആയിരം നാമങ്ങൾക്കു തുല്യമായി,
സമര്പയേന്മഹാദേവ്യൈ പ്രതിവര്ഷമതന്ദ്രിതഃ । യ ഏവം കുരുതേ ഭക്ത്യാ മഹാപാതകസംയുതഃ
പ്രതിവർഷം അശ്രദ്ധയില്ലാതെ മഹാദേവിക്ക് സമർപ്പിക്കണം; ഇങ്ങനെ ഭക്തിയോടെ ചെയ്യുന്നവൻ, വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്തവനായാലും,
ഉപപാതകയുക്തോഽപി മുച്യതേ സര്വപാതകൈഃ । ദേഹാന്തേ ശ്രീപദാമ്ഭോജം ദുര്ലഭം ദേവസത്തമൈഃ
ചെറിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്തവനായാലും, എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം നേടും; ശരീരം വിട്ടശേഷം, ദേവന്മാരിൽ ഉത്തമർക്കും ദുർലഭമായ ശ്രീപാദപദ്മം പ്രാപിക്കും.
പ്രാപ്നോതി സാധകവരോ മുനേ നാസ്ത്യത്ര സംശയഃ । കൃഷ്ണാഗുരും സകര്പൂരം ചന്ദനേന സമന്വിതമ്
മുനിവേ, ആ സിദ്ധി പ്രാപിക്കും; ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല. കൃഷ്ണാഗുരു, കർപ്പൂരം, ചന്ദനം എന്നിവ ചേർത്ത് സമർപ്പിക്കണം.
സില്ഹകം ചാജ്യസംയുക്തം ഗുഗ്ഗുലേന സമന്വിതമ് । ധൂപം ദദ്യാന്മഹാദേവ്യൈ യേന സ്യാദ്ധൂപിതം ഗൃഹമ്
ശില്ഹകം, നെയ്യ്, ഗുഗ്ഗുലു എന്നിവ ചേർത്ത് നിർമ്മിച്ച ധൂപം മഹാദേവിയ്ക്ക് അർപ്പിക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ വീടാകെ അതിന്റെ സുഗന്ധം നിറയും.
തേന പ്രസന്നാ ദേവേശീ ദദാതി ഭുവനത്രയമ് । ദീപം കര്പൂരഖണ്ഡൈശ്ച ദദ്യാദ്ദേവ്യൈ നിരന്തരമ്
ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ദേവതകളുടെ ഇശ്വരിയായ ദേവി പ്രസന്നയാകുന്നു; അവൾക്ക് കർപ്പൂരക്കഷ്ണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ദീപങ്ങൾ തുടർച്ചയായി അർപ്പിക്കണം.
സൂര്യലോകമവാപ്നോതി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ । ശതദീപാംസ്തഥാ ദദ്യാത്സഹസ്രാന്വാ സമാഹിതഃ
ഇതിലൂടെ സൂര്യലോകം ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല; ശ്രദ്ധയോടെ നൂറ് ദീപങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ ആയിരങ്ങൾ പോലും അർപ്പിക്കാം.
നൈവേദ്യം പുരതോ ദേവ്യാഃ സ്ഥാപയേത്പര്വതാകൃതിമ് । ലേഹ്യൈശ്ചോഷ്യൈസ്തഥാ പേയൈഃ ഷഡ്രസൈസ്തു സമാഹിതൈഃ
ദേവിയുടെ മുമ്പിൽ പർവതംപോലെയുള്ള ഒരു നൈവേദ്യം വയ്ക്കണം; ലേഹ്യങ്ങൾ, ചോഷ്യങ്ങൾ, പേയങ്ങൾ എന്നിവ ആറു രുചികളോടും ഭക്തിയോടും കൂടി ഒരുക്കണം.
നാനാഫലാനി ദിവ്യാനി സ്വാദൂനി രസവന്തി ച । സ്വര്ണപാത്രസ്ഥിതാന്നാനി ദദ്യാദ്ദേവ്യൈ നിരന്തരമ്
നാനാതരം ദിവ്യഫലങ്ങൾ, രുചികരവും മധുരവുമായവ, പൊന്നിൻ പാത്രങ്ങളിൽ വെച്ച അന്നങ്ങൾ എന്നിവ ദേവിയ്ക്ക് നിരന്തരം അർപ്പിക്കണം.
തൃപ്തായാം ശ്രീമഹാദേവ്യാം ഭവേത്തൃപ്തം ജഗത്ത്രയമ് । യതസ്തദാത്മകം സര്വം രജ്ജൌ സര്പോ യഥാ തഥാ
ശ്രീമഹാദേവി തൃപ്തിയായാൽ മൂന്നു ലോകവും തൃപ്തിയാകും; കാരണം എല്ലാം അവളുടെ സ്വരൂപമാണ്, കയറിൽ പാമ്പ് കാണുന്നതുപോലെ.
തതഃ പാനീയകം ദദ്യാച്ഛുഭം ഗങ്ഗാജലം മഹത് । കര്പൂരവാലാസംയുക്തം ശീതലം കലശസ്ഥിതമ്
അതിനുശേഷം ഗംഗാജലം ചേർത്ത, കർപ്പൂരും വാലയും ചേർന്ന, തണുത്തതും കലശത്തിൽ സൂക്ഷിച്ച ഉത്തമജലം ദേവിയ്ക്ക് അർപ്പിക്കണം.
താമ്ബൂലം ച തതോ ദേവ്യൈ കര്പൂരശകലാന്വിതമ് । ഏലാലവങ്ഗസംയുക്തം മുഖസൌഗന്ധ്യദായകമ്
പിന്നീട് കർപ്പൂരക്കഷ്ണങ്ങൾ, ഏലക്കായും ഗ്രാമ്പൂവും ചേർത്ത താമ്പൂലവും ദേവിയ്ക്ക് അർപ്പിക്കണം; ഇത് വായിൽ സുഗന്ധം പകരും.
ദദ്യാദ്ദേവ്യൈ മഹാഭക്ത്യാ യേന ദേവീ പ്രസീദതി । മൃദങ്ഗവീണാമുരജഢക്കാദുന്ദുഭിനിഃസ്വനൈഃ
ഇവയെല്ലാം മഹാഭക്തിയോടെ ദേവിയ്ക്ക് അർപ്പിക്കണം, അങ്ങനെ ദേവി പ്രസന്നയാകും; മൃദംഗം, വീണ, മുരജ, ഢക്ക, ദുണ്ടുഭി തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തോടൊപ്പം.
തോഷയേജ്ജഗതാം ധാത്രീം ഗായനൈരതിമോഹനൈഃ । വേദപാരായണൈഃ സ്തോത്രൈഃ പുരാണാദിഭിരപ്യുത
ലോകങ്ങളുടെ മാതാവായ ദേവിയെ ആകർഷകമായ ഗാനങ്ങൾ, വേദപാരായണം, സ്തോത്രങ്ങൾ, പുരാണങ്ങൾ മുതലായവയിലൂടെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം.
ഛത്രം ച ചാമരേ ദ്വേ ച ദദ്യാദ്ദേവ്യൈ സമാഹിതഃ । രാജോപചാരാന് ശ്രീദേവ്യൈ നിത്യമേവ സമര്പയേത്
ശ്രദ്ധയോടെ ഒരു കുടയും രണ്ട് ചാമരകളും ദേവിയ്ക്ക് അർപ്പിക്കണം; രാജോപചാരങ്ങൾ എല്ലായ്പോഴും ശ്രീദേവിയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കണം.
പ്രദക്ഷിണാം നമസ്കാരം കുര്യാദ്ദേവ്യാ അനേകധാ । ക്ഷമാപയേജ്ജഗദ്ധാത്രീം ജഗദമ്ബാം മുഹുര്മുഹുഃ
ദേവിയെ പലതവണ പ്രദക്ഷിണവും നമസ്കാരവും ചെയ്യണം; ലോകത്തിന്റെ മാതാവിനും പോഷകയുമായ ദേവിയോട് വീണ്ടും വീണ്ടും ക്ഷമ ചോദിക്കണം.
സകൃത്സ്മരണമാത്രേണ യത്ര ദേവീ പ്രസീദതി । ഏതാദൃശോപചാരൈശ്ച പ്രസീദേദത്ര കഃ സ്മയഃ
ഒരിക്കൽ മാത്രം ഓർത്താൽ പോലും ദേവി പ്രസന്നയാകുന്നു; അങ്ങനെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഉപചാരങ്ങൾ ചെയ്താൽ അവൾ പ്രസാദിക്കുമെന്ന് ആരാണ് സംശയിക്കുക?
സ്വഭാവതോ ഭവേന്മാതാ പുത്രേഽതികരുണാവതീ । തേന ഭക്തൌ കൃതായാം തു വക്തവ്യം കിം തതഃ പരമ്
സ്വഭാവത്തിൽതന്നെ അമ്മ മകനോടു അത്യന്തം കരുണയുള്ളവളാണ്; അതിനാൽ ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചാൽ പിന്നെ പറയാനെന്താണ് ബാക്കി?
അത്ര തേ കഥയിഷ്യാമി പുരാവൃത്തം സനാതനമ് । ബൃഹദ്രഥസ്യ രാജര്ഷേഃ പ്രിയം ഭക്തിപ്രദായകമ്
ഇവിടെ ഞാൻ നിനക്കു പുരാതനമായ ഒരു കഥ പറയും; ബ്രിഹദ്രഥ എന്ന രാജർഷിക്ക് പ്രിയവും ഭക്തി നൽകുന്നതുമായ കഥ.
ചക്രവാകോഽഭവത്പക്ഷീ ക്വചിദ്ദേശേ ഹിമാലയേ । ഭ്രമന്നാനാവിധാന്ദേശാന്യയൌ കാശീപുരം പ്രതി
ഹിമാലയത്തിലെ ഒരു പ്രദേശത്ത് ഒരിക്കൽ ചക്രവാകം എന്നൊരു പക്ഷി ഉണ്ടായിരുന്നു; അതു പല ദേശങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ച് കാശിപുരത്തേക്ക് പോയി.
അന്നപൂര്ണാമഹാസ്ഥാനേ പ്രാരബ്ധവശതോ ദ്വിജഃ । ജഗാമ ലീലയാ തത്ര കണലോഭാദനാഥവത്
അന്നപൂർണ്ണാദേവിയുടെ മഹാക്ഷേത്രത്തിൽ, വിധിയുടെ ബലത്തിൽ ഒരു ദ്വിജൻ ധാന്യലോഭത്തിൽ, അനാഥനായി കളിയായി അവിടെ എത്തി.
കൃത്വാ പ്രദക്ഷിണാമേകാം ജഗാമ സ വിഹായസാ । ദേശാന്തരം വിഹായൈവ പുരീം മുക്തിപ്രദായിനീമ്
ഒരു പ്രദക്ഷിണ മാത്രം നടത്തി, ആ ദേശം വിട്ട് ആകാശമാർഗ്ഗം മുക്തി നൽകുന്ന നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
കാലാന്തരേ മമാരാസൌ ഗതഃ സ്വര്ഗപുരീം പ്രതി । ബുഭുജേ വിഷയാന്സര്വാന് ദിവ്യരൂപധരോ യുവാ
കാലം കഴിഞ്ഞ്, ആ പുരുഷന് മരിച്ച് സ്വര്ഗ്ഗനഗരത്തിലേക്ക് പോയി; ദൈവികമായ രൂപവും യൗവനവും കൈവരിച്ച് അവന് എല്ലാ ആനന്ദങ്ങളും അനുഭവിച്ചു.
കല്പദ്വയം തഥാ ഭുക്ത്വാ പുനഃ പ്രാപ ഭുവം പ്രതി । ക്ഷത്രിയാണാം കുലേ ജന്മ പ്രാപ സര്വോത്തമോത്തമമ്
അങ്ങനെ രണ്ട് കാല്പ്പര്യങ്ങള് ആസ്വദിച്ച ശേഷം, അവന് വീണ്ടും ഭൂമിയില് ജനനം നേടി; ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ക്ഷത്രിയകുലത്തില് ജനിച്ചു.
ബൃഹദ്രഥേതി നാമ്നാഭൂത്പ്രസിദ്ധഃ ക്ഷിതിമണ്ഡലേ । മഹായജ്വാ ധാര്മികശ്ച സത്യവാദീ ജിതേന്ദ്രിയഃ
അവന് ബൃഹദ്രഥന് എന്ന പേരില് ഭൂമിയില് പ്രശസ്തനായി; മഹായാഗങ്ങള് നടത്തിയവനും ധാര്മികനും സത്യവാദിയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനും ആയിരുന്നു.
ത്രികാലജ്ഞഃ സാര്വഭൌമോ യമീ പരപുരഞ്ജയഃ । പൂര്വജന്മസ്മൃതിസ്തസ്യ വര്തതേ ദുര്ലഭാ ഭുവി
അവന് മൂന്നു കാലങ്ങളെയും അറിയുന്നവനും ഭൂമിയിലെ പരിപൂര്ണ്ണാധിപനുമായിരുന്നു; ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിച്ചവനും, അപൂര്വമായ മുന്ജന്മസ്മരണയുള്ളവനും ആയിരുന്നു.