ജയ സര്വാമരസ്തവ്യ ഗുണരാശേ മഹാമുനേ । വരിഷ്ഠായ ച പൂജ്യായ സസ്ത്രീകായ നമോഽസ്തു തേ
സകല ദേവന്മാരും സ്തുതിക്കുന്ന മഹർഷിയേ, ഗുണങ്ങളുടെ നിധിയേ, ഏറ്റവും ഉന്നതനും പൂജ്യനും ഭാര്യയോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നവനേ, ജയമുണ്ടാകട്ടെ, നമസ്കാരം.
പ്രസാദഃ ക്രിയതാം സ്വാമിന് വയം ത്വാം ശരണം ഗതാഃ । ദുസ്തരാച്ഛൈലജാദ്ദുഃഖാത്പീഡിതാഃ പരമദ്യുതേ
സ്വാമിനേ, ദയചെയ്യണമേ; ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മലയുടെ മകളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന അത്യന്തം സഹിക്കാനാവാത്ത ദുഃഖത്തിൽ ഞങ്ങൾ പീഡിതരാണ്, പ്രകാശമുള്ളവനേ.
ഇത്യേവം സംസ്തുതോഽഗസ്ത്യോ മുനിഃ പരമധാര്മികഃ । പ്രാഹ പ്രസന്നയാ വാചാ വിഹസന് ദ്വിജസത്തമഃ
ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട അഗസ്ത്യ മഹർഷി, പരമധാർമികനായവൻ, സന്തോഷത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ച് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനോട് ദയാപൂർവ്വം പറഞ്ഞു.
മുനിരുവാച ഭവന്തഃ പരമശ്രേഷ്ഠാ ദേവാസ്ത്രിഭുവനേശ്വരാഃ । ലോകപാലാ മഹാത്മാനോ നിഗ്രഹാനുഗ്രഹക്ഷമാഃ
മഹർഷി പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ പരമശ്രേഷ്ഠരും, ത്രിലോകത്തിന്റെ അധിപന്മാരും, ലോകപാലകരും, മഹാത്മാക്കളും, ശിക്ഷയും അനുഗ്രഹവും ചെയ്യാൻ ശേഷിയുള്ളവരുമാണ്.
യോഽമരാവത്യധീശാനഃ കുലിശം യസ്യ ചായുധമ് । സിദ്ധ്യഷ്ടകം ച യദ്ദ്വാരി സ ശക്രോ മരുതാം പതിഃ
അമരാവതിയുടെ അധിപനായി, വജ്രായുധം കൈവശമുള്ളവനായി, എട്ട് സിദ്ധികൾ വാതിലിൽ നില്ക്കുന്നവനായി, മരുതുകളുടെ പ്രഭുവായ ശക്രനാണ് അവൻ.
വൈശ്വാനരഃ കൃശാനുര്ഹി ഹവ്യകവ്യവഹോഽനിശമ് । മുഖം സര്വാമരാണാം ഹി സോഽഗ്നിഃ കിം തസ്യ ദുഷ്കരമ്
വൈശ്വാനരൻ അഗ്നി ദൈവങ്ങൾക്കും പിതാക്കൾക്കും offerings എപ്പോഴും എത്തിക്കുന്നു; അവൻ എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും വായാണ്. അവനു എന്താണ് ദുഷ്കരം?
രക്ഷോഗണാധിപോ ഭീമഃ സര്വേഷാം കര്മസാക്ഷികഃ । ദണ്ഡവ്യഗ്രകരോ ദേവഃ കിം തസ്യാസുകരം സുരാഃ
ഭയങ്കരനായ രാക്ഷസാധിപൻ, എല്ലാകർമ്മങ്ങളുടെയും സാക്ഷിയായ ദൈവം, ശിക്ഷയുടെ ദണ്ഡം കൈവശമുള്ളവൻ—ദേവന്മാരേ, അവനു എന്താണ് പ്രയാസം?
തഥാപി യദി ദേവേശാഃ കാര്യം മച്ഛക്തിസിദ്ധിഭൃത് । അസ്തി ചേദുച്യതാം ദേവാഃ കരിഷ്യാമി ന സംശയഃ
എന്നിരുന്നാലും, ദേവാധിപന്മാരേ, എന്റെ ശക്തി ആവശ്യമുള്ള കാര്യമുണ്ടെങ്കിൽ ദയവായി പറയൂ; ദേവന്മാരേ, ഞാൻ അതു നിർവഹിക്കും, സംശയമില്ല.
ഏവം മുനിവരേണോക്തം നിശമ്യ വിബുധര്ഷഭാഃ । പ്രതീതാഃ പ്രണയോദ്വിഗ്നാഃ കാര്യം നിജഗദുര്നിജമ്
മഹർഷി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത് കേട്ട്, ദേവഗണങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെയും സ്നേഹപൂർവ്വം ആശങ്കയോടെയും, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കാര്യം പറഞ്ഞു.
മഹര്ഷേ വിന്ധ്യഗിരിണാ നിരുദ്ധോഽര്കവിനിര്ഗമഃ । ത്രൈലോക്യം തേന സംവിഷ്ടം ഹാഹാഭൂതമചേതനമ്
മഹർഷേ, വിന്ധ്യപർവ്വതം സൂര്യന്റെ യാത്ര തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ മൂന്നു ലോകവും ഇരുട്ടിലും ജഡതയിലുമാണ്.
തദ്വൃദ്ധിം സ്തമ്ഭയ മുനേ നിജയാ തപസഃ ശ്രിയാ । ഭവതസ്തേജസാഗസ്ത്യ നൂനം നമ്രോ ഭവിഷ്യതി । ഏതദേവാസ്മദീയം ച കാര്യം കര്തവ്യമസ്തി ഹി
മഹർഷേ, നീ സ്വന്തമായ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയും മഹത്വവും ഉപയോഗിച്ച് ആ പർവതത്തിന്റെ വളർച്ച തടയണം. അഗസ്ത്യ, നിന്റെ തേജസ്സിന്റെ മുമ്പിൽ അത് നിർബന്ധമായി വിനയത്തോടെ തലകുനിയുമെന്നു ഞാൻ ഉറപ്പാണ്. ഇതാണ് നമ്മൾ നിർവ്വഹിക്കേണ്ട പ്രധാന കാര്യം.
വിന്ധ്യവൃദ്ധ്യവരോധവര്ണനമ് സൂത ഉവാച ഇതി വാക്യം സമാകര്ണ്യ വിബുധാനാം ദ്വിജോത്തമഃ । കരിഷ്യേ കാര്യമേതദ്വഃ പ്രത്യുവാച തതോ മുനിഃ
വിന്ദ്യപർവതത്തിന്റെ വളർച്ച തടയപ്പെട്ടതിന്റെ കഥ.
അങ്ഗീകൃതേ തദാ കാര്യേ മുനിനാ കുമ്ഭജന്മനാ । ദേവാഃ പ്രമുദിതാഃ സര്വേ ബഭൂബുര്ദ്വിജസത്തമാഃ
കുമ്പത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹർഷി ആ ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുത്തപ്പോൾ, ദേവതകൾ എല്ലാവരും അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
തേ ദേവാഃ സ്വാനി ധിഷ്ണ്യാനി ഭേജിരേ മുനിവാക്യതഃ । പത്നീം മുനിവരഃ ശ്രീമാനുവാച നൃപകന്യകാമ്
മഹർഷിയുടെ വാക്ക് കേട്ട ദേവതകൾ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ലോകങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി. അതിനുശേഷം മഹർഷി, രാജകുമാരിയായ ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞു.
അയേ നൃപസുതേ പ്രാപ്തോ വിഘ്നോഽനര്ഥസ്യ കാരകഃ । ഭാനുമാര്ഗനിരോധേന കൃതോ വിന്ധ്യമഹീഭൃതാ
രാജകുമാരീ, ഇപ്പോൾ ഒരു വലിയ തടസ്സം സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു. സൂര്യന്റെ യാത്ര തടയുന്നതിലൂടെ, വിന്ധ്യപർവതം ഈ പ്രശ്നം ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നു.
ആജ്ഞാതം കാരണം തച്ച സ്മൃതം വാക്യം പുരാതനമ് । കാശീമുദ്ദിശ്യ യദ്ഗീതം മുനിഭിസ്തത്ത്വദര്ശിഭിഃ
ഇതിന്റെ കാരണം ഇപ്പോൾ മനസ്സിലായി. പുരാതനകാലത്ത് സത്യം കാണുന്ന മഹർഷിമാർ കാശിയെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞ വാക്ക് ഓർമ്മവന്നു.
അവിമുക്തം ന മോക്തവ്യം സര്വഥൈവ മുമുക്ഷുഭിഃ । കിന്തു വിഘ്നാ ഭവിഷ്യന്തി കാശ്യാം നിവസതാം സതാമ്
'അവിമുക്തം' മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്; എങ്കിലും, കാശിയിൽ താമസിക്കുന്ന സന്മാർക്ക് തടസ്സങ്ങൾ വരാം.
സോഽന്തരായോ മയാ പ്രാപ്തഃ കാശ്യാം നിവസതാ പ്രിയേ । ഇത്യേവമുക്ത്വാ ഭാര്യാം താം മുനിഃ പരമതാപനഃ
പ്രിയേ, കാശിയിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് ഇങ്ങനെ ഒരു തടസ്സം നേരിട്ടിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞശേഷം ആ മഹാതപസ്വി—
മണികര്ണ്യാം സമാപ്ലുത്യ ദൃഷ്ട്വാ വിശ്വേശ്വരം വിഭുമ് । ദണ്ഡപാണിം സമഭ്യര്ച്യ കാലരാജം സമാഗതഃ
മണികർണികയിൽ കുളിച്ച്, വിശ്വേശ്വരനായ മഹാദേവനെ ദർശിച്ചു, ദണ്ഡപാണിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു, പിന്നെ കാലരാജാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി.
കാലരാജ മഹാബാഹോ ഭക്താനാം ഭയഹാരക । കഥം ദൂരയസേ പുര്യാഃ കാശീപുര്യാസ്ത്വമീശ്വരഃ
മഹാബലശാലിയായ കാലരാജാവേ, ഭക്തന്മാരുടെ ഭയം അകറ്റുന്നവനേ, കാശി നഗരത്തിൽ നിന്നു നീ എങ്ങനെ അകലെ നിൽക്കുന്നു, ഈശ്വരാ?
ത്വം കാശീവാസവിഘ്നാനാം നാശകോ ഭക്തരക്ഷകഃ । മാം കിം ദൂരയസേ സ്വാമിന് ഭക്താര്തിവിനിവാരക
കാശിയിൽ താമസിക്കുന്നവരുടെ എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീ അകറ്റുന്നവനാണ്, ഭക്തന്മാരെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനും. ഭക്തരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്ന പ്രഭോ, എന്നെ നീ എങ്ങനെ അകറ്റുന്നു?
പരാപവാദോ നോക്തോ മേ ന പൈശുന്യം ന ചാനൃതമ് । കേന കര്മവിപാകേന കാശ്യാ ദൂരം കരോഷി മാമ്
ഞാൻ ഒരിക്കലും മറ്റുള്ളവരെ കുറ്റം പറഞ്ഞിട്ടില്ല, കപടതയും അസത്യവും പറഞ്ഞിട്ടില്ല. എങ്ങനെയുള്ള കര്മ്മഫലത്താൽ നീ എന്നെ കാശിയിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്നു?
ഏവം പ്രാര്ഥ്യ ച തം കാലനാഥം കുമ്ഭോദ്ഭവോ മുനിഃ । ജഗാമ സാക്ഷിവിഘ്നേശം സര്വവിഘ്നനിവാരണമ്
ഇങ്ങനെ കാലനാഥനോടു പ്രാർത്ഥിച്ച ശേഷം, കുമ്പത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹർഷി എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും അകറ്റുന്ന സാക്ഷിവിഘ്നേശനെ സമീപിച്ചു.
തം ദൃഷ്ട്വാഭ്യര്ച്യ സമ്പ്രാര്ഥ്യ തതഃ പുര്യാ വിനിര്ഗതഃ । ലോപാമുദ്രാപതിഃ ശ്രീമാനഗസ്ത്യോ ദക്ഷിണാം ദിശമ്
അവനെ ദർശിച്ച്, പൂജിച്ച്, പ്രാർത്ഥിച്ച്, ലോപാമുദ്രയുടെ ഭർത്താവായ മഹർഷി അഗസ്ത്യൻ നഗരത്തിൽ നിന്ന് തെക്കോട്ട് യാത്ര തിരിച്ചു.
കാശീവിരഹസന്തപ്തോ മഹാഭാഗ്യനിധിര്മുനിഃ । സംസ്മൃത്യാനുക്ഷണം കാശീം ജഗാമ സഹ ഭാര്യയാ
കാശിയിൽ നിന്ന് ദൂരെയെന്ന ദുഃഖത്തിൽ ആ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ മഹർഷി, ഭാര്യയോടൊപ്പം യാത്ര ചെയ്യുമ്പോഴും, ഓരോ നിമിഷവും കാശിയെ ഓർത്തിരുന്നു.
തപോയാനമിവാരുഹ്യ നിമിഷാര്ധേന വൈ മുനിഃ । അഗ്രേ ദദര്ശ തം വിന്ധ്യം രുദ്ധാമ്ബരമഥോന്നതമ്
തന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയെ ആകാശവാഹനമാക്കി, അതിവേഗത്തിൽ, അർദ്ധനിമിഷംകൊണ്ട്, മഹർഷി മുന്നിൽ ആകാശം തടഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന ഉയർന്ന വിന്ധ്യപർവതത്തെ കണ്ടു.
ചകമ്പേ ചാചലസ്തൂര്ണം ദൃഷ്ട്വൈവാഗ്രേ സ്ഥിതം മുനിമ് । ഗിരിഃ ഖര്വതരോ ഭൂത്വാ വിവക്ഷുരവനീമിവ
മഹർഷി നേരെ മുന്നിൽ നിന്നു നിൽക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ആ പർവതം വേഗത്തിൽ വിറച്ചു. ഭൂമിയെ തൊടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ, പർവതം താഴ്ന്നു.
ദണ്ഡവത്പതിതോ ഭൂമൌ സാഷ്ടാങ്ഗം ഭക്തിഭാവിതഃ । തം ദൃഷ്ട്വാ നമ്രശിഖരം വിന്ധ്യം നാമ മഹാഗിരിമ്
വിന്ധ്യപർവതം, ആ മഹാപർവതാധിപൻ, ഭക്തിഭാവത്തോടെ അഷ്ടാംഗപ്രണാമം ചെയ്ത് ഭൂമിയിൽ വീണു, തലകുനിഞ്ഞു മഹർഷിയെ വണങ്ങി.
പ്രസന്നവദനോഽഗസ്ത്യോ മുനിര്വിന്ധ്യമഥാബ്രവീത് । വത്സൈവം തിഷ്ഠ താവത്ത്വം യാവദാഗമ്യതേ മയാ
ഹസിച്ച മുഖത്തോടെ അഗസ്ത്യമുനി വിന്ധ്യപർവതത്തോട് പറഞ്ഞു: 'മകനേ, ഞാൻ തിരിച്ച് വരുന്നതുവരെ നീ ഇങ്ങനെയിരിക്കുക.'
അശക്തോഽഹം ഗണ്ഡശൈലാരോഹണേ തവ പുത്രക । ഏവമുക്ത്വാ മുനിര്യാമ്യദിശം പ്രതി ഗമോത്സുകഃ
'മകനേ, നിന്റെ ഈ വലിയ പർവതം ഞാൻ കയറി കടക്കാൻ കഴിയില്ല.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, യാത്രയ്ക്കായി ഉത്സുകനായി ആ മുനിവർ തെക്കോട്ട് പുറപ്പെട്ടു.