രാജോപചാരാന്വിവിധാന്ദദ്യാദമ്ബാപ്രതുഷ്ടയേ । തതോ ജപേന്നവാര്ണം ച മന്ത്രം മന്ത്രാര്ഥപൂര്വകമ്
അമ്മയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ വിവിധ രാജോപചാരങ്ങൾ സമർപ്പിക്കണം; അതിനുശേഷം അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി നവാക്ഷരമന്ത്രം ജപിക്കണം.
തതഃ സപ്തശതീസ്തോത്രം ദേവ്യാ അഗ്രേ തു സമ്പഠേത് । നാനേന സദൃശം സ്തോത്രം വിദ്യതേ ഭുവനത്രയേ
പിന്നീട്, ദേവിയുടെ സന്നിധിയിൽ സപ്തശതീ സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യണം; മൂന്നു ലോകത്തിലും ഇതിന് തുല്യമായ മറ്റൊരു സ്തോത്രം ഇല്ല.
തതശ്ചാനേന ദേവേശീം തോഷയേത് പ്രത്യഹം നരഃ । ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാമാലയം ജായതേ നരഃ
ഇങ്ങനെ, ഈ രീതിയിൽ, ഒരു ഭക്തൻ ദേവിയെ പ്രതിദിനം സന്തോഷിപ്പിക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയുടെ ആധാരമായിത്തീരും.
ഇതി തേ കഥിതം വിപ്ര ശ്രീദുര്ഗായാ വിധാനകമ് । കൃതാര്ഥതാ യേന ഭവേത്തദേതത്കഥിതം തവ
ഇങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണാ, ശ്രീദുർഗ്ഗയുടെ ആചാരക്രമം നിന്നോട് പറഞ്ഞുതന്നു; ഇതിലൂടെ എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും കൈവരിക്കാമെന്നു വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു.
സര്വേ ദേവാ ഹരിബ്രഹ്മപ്രമുഖാ മനവസ്തഥാ । മുനയോ ജ്ഞാനനിഷ്ഠാശ്ച യോഗിനശ്ചാശ്രമാസ്തഥാ
ഹരി, ബ്രഹ്മാ എന്നിവരെ പ്രധാനമാക്കി എല്ലാ ദേവന്മാരും, മനുക്കളും, ജ്ഞാനത്തിൽ സ്ഥിരമായ മുനിമാരും, യോഗികളുമൊക്കെ തങ്ങളുടെ ആശ്രമങ്ങളിൽ—
ലക്ഷ്മ്യാദയസ്തഥാ ദേവ്യഃ സര്വേ ധ്യായന്തി താം ശിവാമ് । തദൈവ ജന്മസാഫല്യം ദുര്ഗാസ്മരണമസ്തി ചേത്
ലക്ഷ്മി മുതലായ എല്ലാ ദേവികളും ആ ശുഭമായ ദേവിയെ ധ്യാനിക്കുന്നു; ദുർഗ്ഗയെ ഓർക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ ജന്മം സാർഥകമാവൂ.
ചതുര്ദശാപി മനവോ ധ്യാത്വാ ചരണപങ്കജമ് । മനുത്വം പ്രാപ്തവന്തശ്ച ദേവാഃ സ്വം സ്വം പദം തഥാ
പതിനാലു മനുക്കളും ദേവിയുടെ പാദപദ്മം ധ്യാനിച്ച് മനുപദവി നേടി; ദേവന്മാർക്കും തങ്ങളുടേതായ സ്ഥാനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.
തദേതത്സര്വമാഖ്യാതം രഹസ്യാതിരഹസ്യകമ് । പ്രകൃതീനാം പഞ്ചകസ്യ തദംശാനാം ച വര്ണനമ്
ഇവയെല്ലാം, ഏറ്റവും രഹസ്യമായ രഹസ്യങ്ങൾ, വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു; പ്രകൃതികളുടെ അഞ്ചു വകകളും അവയുടെ ഭാഗങ്ങളും വിവരിച്ചു.
ശ്രുത്വൈതന്മനുജോ നിത്യം പുരുഷാര്ഥചതുഷ്ടയമ് । ലഭതേ നാത്ര സന്ദേഹഃ സത്യം സത്യം മയോദിതമ്
ഇത് ഒരാൾ ദിവസേന കേൾക്കുമ്പോൾ, ജീവിതത്തിലെ നാലു ലക്ഷ്യങ്ങളും നേടും; ഇതിൽ സംശയമില്ല — ഞാൻ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്, സത്യമാണ്.
അപുത്രോ ലഭതേ പുത്രം വിദ്യാര്ഥീ പ്രാപ്നുയാച്ച താമ് । യം യം കാമം സ്മരേദ്വാപി തം തം ശ്രുത്വാ സമാപ്നുയാത്
മകനില്ലാത്തവന് മകൻ ലഭിക്കും, വിദ്യയാഗ്രഹിക്കുന്നവന് അതു കിട്ടും; ആരെന്ത് ആഗ്രഹം ഓർക്കുന്നുവോ, അതു കേൾക്കുമ്പോൾ അതു നിശ്ചയമായും ലഭിക്കും.
നവരാത്രേ പഠേദേതദ്ദേവ്യഗ്രേ തു സമാഹിതഃ । പരിതുഷ്ടാ ജഗദ്ധാത്രീ ഭവത്യേവ ഹി നിശ്ചിതമ്
നവരാത്രിയിലോ, ദേവിയുടെ സന്നിധിയിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ ഇതു പാരായണം ചെയ്താൽ, ലോകത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന അമ്മ നിർഭാഗ്യമായും സന്തോഷിക്കും.
നിത്യമേകൈകമധ്യായം പഠേദ്യഃ പ്രത്യഹം നരഃ । തസ്യ വശ്യാ ഭവേദ്ദേവീ ദേവീപ്രിയകരോ ഹി സഃ
ദിവസേന ഓരോ അധ്യായവും പാരായണം ചെയ്യുന്നവനോട് ദേവി അനുകൂലമാകും; ദേവിക്ക് പ്രിയനായവനാകും.
ശകുനാംശ്ച പരീക്ഷേത നിത്യമസ്മിന്യഥാവിധി । കുമാരീദിവ്യഹസ്തേന യദ്വാ ബടുകരാമ്ബുജാത്
ഇതിൽ പ്രതിദിനം ശകുനങ്ങൾ നിർദ്ദേശപ്രകാരം പരിശോധിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ, കന്യകയുടെ ദിവ്യഹസ്തം കൊണ്ടോ ബാലദേവന്റെ പദ്മഹസ്തം കൊണ്ടോ പരിശോധിക്കാം.
മനോരഥം തു സങ്കല്പ്യ പുസ്തകം പൂജയേത്തതഃ । ദേവീം ച ജഗദീശാനീം പ്രണമേച്ച പുനഃ പുനഃ
സ്വന്തം മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം ഉറപ്പാക്കി, പുസ്തകം ആരാധിക്കണം; പിന്നെ, ജഗദീശ്വരിയായ ദേവിയെ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കണം.
സുസ്നാതാം കന്യകാം തത്രാനീയാഭ്യര്ച്യ യഥാവിധി । ശലാകാം രോപയേന്മധ്യേ തഥാ സ്വര്ണേന നിര്മിതാമ്
അവിടെ നല്ലതായി കുളിച്ച പെൺകുട്ടിയെ കൊണ്ടുവന്ന്, വിധിപ്രകാരം ആദരപൂർവ്വം പൂജിക്കണം. പിന്നെ നടുവിൽ പൊന്നാൽ ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു ദണ്ഡം വെക്കണം.
ശുഭം വാപ്യശുഭം തത്ര യദായാതി ച തദ്ഭവേത് । ഉദാസീനേഽപ്യുദാസീനം കാര്യം ഭവതി നിശ്ചിതമ്
അവിടെ യാതൊരു ശുഭലക്ഷണമോ അശുഭലക്ഷണമോ കാണിച്ചാൽ, അതു സംഭവിക്കും. ഒന്നും കാണിച്ചില്ലെങ്കിൽ അതു തന്നെ ഉറപ്പായ കാര്യമായി കരുതണം.
മനുകൃതം ദേവീസ്തവനമ് നാരദ ഉവാച ഭഗവന് ഭൂതഭവ്യേശ നാരായണ സനാതന । ആഖ്യാതം പരമാശ്ചര്യം ദേവീചാരിത്രമുത്തമമ്
മനു രചിച്ച ദേവീസ്തുതിഃ നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവൻ, ഭൂതഭവ്യങ്ങളുടെ അധിപനായ ശാശ്വതനായ നാരായണാ, ദേവിയുടെ അത്ഭുതകരമായ ഉത്തമമായ പ്രവർത്തികൾ നീ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
പ്രാദുര്ഭാവഃ പരോ മാതുഃ കാര്യാര്ഥമസുരദ്രുഹാമ് । അധികാരാപ്തിരുക്താത്ര ദേവീപൂര്ണകൃപാവശാത്
അസുരന്മാരെ കീഴടക്കാൻ അമ്മയുടെ പരമോന്നത അവതാരം ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു; ദേവിയുടെ പൂർണ്ണകൃപയാൽ അവൾക്ക് അധികാരം ലഭിച്ചു.
അധുനാ ശ്രോതുമിച്ഛാമി യേന പ്രീണാതി സര്വദാ । സ്വഭക്താന്പരിപുഷ്ണാതി തമാചാരം വദ പ്രഭോ
ഇപ്പോൾ ദേവിയെ എപ്പോഴും സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ഭക്തന്മാരെ പോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആചാരങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പ്രഭോ, ദയവായി അതു പറയൂ.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച ശൃണു നാരദ തത്ത്വജ്ഞ സദാചാരവിധിക്രമമ് । യദനുഷ്ഠാനമാത്രേണ ദേവീ പ്രീണാതി സര്വദാ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: നാരായദാ, സത്യം അറിയുന്നവനേ, ദേവിയെ എപ്പോഴും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന ശരിയായ ആചാരക്രമം ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
പ്രാതരുത്ഥായ കര്തവ്യം യദ് ദ്വിജേന ദിനേ ദിനേ । തദഹം സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി ദ്വിജാനാമുപകാരകമ്
പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ ശേഷം ദ്വിജന്മാർ ദിവസേന ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ വിശദമായി പറയുന്നു; അവ ദ്വിജന്മാർക്ക് ഉപകാരപ്രദമാണ്.
ഉദയാസ്തമയം യാവദ് ദ്വിജഃ സത്കര്മകൃദ്ഭവേത് । നിത്യനൈമിത്തികൈര്യുക്തഃ കാമ്യൈശ്ചാന്യൈരഗര്ഹിതൈഃ
സൂര്യോദയത്തിൽ നിന്ന് അസ്തമയമുവരെ ദ്വിജൻ നല്ല പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെടണം; നിത്യവും പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിലും ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങളോടൊപ്പം, മറ്റുള്ള നിരപരാധമായ ഇഷ്ടപ്രവൃത്തികളും ചെയ്യാം.
ആത്മനശ്ച സഹായാര്ഥം പിതാ മാതാ ന തിഷ്ഠതി । ന പുത്രദാരാ ന ജ്ഞാതിര്ധര്മസ്തിഷ്ഠതി കേവലമ്
സ്വന്തം കാര്യം നോക്കുമ്പോൾ അച്ഛനോ അമ്മയോ കൂടെ നിൽക്കില്ല; പുത്രന്മാരോ ഭാര്യമാരോ ബന്ധുക്കളോ കൂടെ വരില്ല; ധർമ്മം മാത്രമാണ് സത്യസഖാവ്.
തസ്മാദ്ധര്മം സഹായാര്ഥം നിത്യം സഞ്ചിനു സാധനൈഃ । ധര്മേണൈവ സഹായാത്തു തമസ്തരതി ദുസ്തരമ്
അതിനാൽ, ധർമ്മം എപ്പോഴും സഖാവായി സമ്പാദിക്കണം; ധർമ്മം മാത്രം കൂടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതികഠിനമായ ഇരുണ്ട വഴിയും കടക്കാൻ കഴിയും.
ആചാരഃ പ്രഥമോ ധര്മഃ ശ്രുത്യുക്തഃ സ്മാര്ത ഏവ ച । തസ്മാദസ്മിന്സമായുക്തോ നിത്യം സ്യാദാത്മനോ ദ്വിജഃ
ആചാരമാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ധർമ്മം എന്നു ശാസ്ത്രങ്ങളിലും സ്മൃതികളിലും പറയുന്നു; അതിനാൽ, ദ്വിജൻ എപ്പോഴും ഇതിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളണം.
ആചാരാല്ലഭതേ ചായുരാചാരാല്ലഭതേ പ്രജാഃ । ആചാരാദന്നമക്ഷയ്യമാചാരോ ഹന്തി പാതകമ്
ആചാരത്താൽ ദീർഘായുസ്സും, സന്താനവും ലഭിക്കും; ആചാരത്താൽ ഭക്ഷണം ക്ഷയിക്കാതെ ലഭിക്കും; ആചാരം പാപം നശിപ്പിക്കും.
ആചാരഃ പരമോ ധര്മോ നൃണാം കല്യാണകാരകഃ । ഇഹ ലോകേ സുഖീ ഭൂത്വാ പരത്ര ലഭതേ സുഖമ്
ആചാരമാണ് മനുഷ്യർക്കുള്ള പരമധർമ്മം, നല്ലതിനു കാരണമാകുന്നത്; ഇതു വഴി ഈ ലോകത്ത് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കാം, പരലോകത്തും സുഖം ലഭിക്കും.
അജ്ഞാനാന്ധജനാനാം തു മോഹിതൈര്ഭ്രാമിതാത്മനാമ് । ധര്മരൂപോ മഹാദീപോ മുക്തിമാര്ഗപ്രദര്ശകഃ
അജ്ഞാനത്തിൽ അകപ്പെട്ട മനസ്സുകൾക്കു, ധർമ്മം എന്ന ആചാരരൂപിയായ വലിയ വിളക്ക് മോക്ഷമാർഗം കാണിച്ചു തരുന്നു.
ആചാരാത്പ്രാപ്യതേ ശ്രൈഷ്ഠ്യമാചാരാത്കര്മ ലഭ്യതേ । കര്മണോ ജായതേ ജ്ഞാനമിതി വാക്യം മനോഃ സ്മൃതമ്
ആചാരത്തിലൂടെ ഉത്തമത്വം നേടാം, ആചാരത്തിലൂടെ കര്മ്മം നേടാം; കര്മ്മത്തിലൂടെ ജ്ഞാനം ജനിക്കുന്നു — ഇതാണ് മനുവിന്റെ ഉപദേശം.
സര്വധര്മവരിഷ്ഠോഽയമാചാരഃ പരമം തപഃ । തദേവ ജ്ഞാനമുദ്ദിഷ്ടം തേന സര്വം പ്രസാധ്യതേ
എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായത് ഈ ആചാരമാണ്; അതാണ് പരമമായ തപസ്സും ജ്ഞാനവും; അതിനാൽ എല്ലാം സാധ്യമാണ്.