യസ്യാസ്തേന ച തത്പുത്രോ ബഭൂവാസ്തീക ഏവ ച । ജഗാമ തപസേ വിഷ്ണോഃ പുഷ്കരം ശങ്കരാജ്ഞയാ
അവളിൽ നിന്നു ആ മകൻ ജനിച്ചു; അവൻ അസ്തികനായിരുന്നു. ശങ്കരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം വിഷ്ണുവിനായി പുഷ്കരത്തിൽ തപസ്സിന് പോയി.
സമ്പ്രാപ്യ ച മഹാമന്ത്രം തതശ്ച പരമാത്മനഃ । ദിവ്യം വര്ഷത്രിലക്ഷം ച തപസ്തപ്ത്വാ തപോധനഃ
പരമാത്മാവിൽ നിന്നു മഹാമന്ത്രം ലഭിച്ച ശേഷം, ആ തപസ്സുകാരൻ മൂവായിരം വർഷം ദിവ്യമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
ആജഗാമ മഹായോഗീ നമസ്കര്തും ശിവം പ്രഭുമ് । ശങ്കരം ച നമസ്കൃത്യ സ്ഥിത്വാ തത്രൈവ ബാലകഃ
മഹായോഗി ശിവപ്രഭുവിനെ വണങ്ങാൻ എത്തി; ശങ്കരനെ വണങ്ങി ബാലൻ അവിടെ തന്നെ നിന്നു.
സാ ചാജഗാമ മനസാ കശ്യപസ്യാശ്രമം പിതുഃ । താം സപുത്രാം സുതാം ദൃഷ്ട്വാ മുദം പ്രാപ പ്രജാപതിഃ
അവളും മനസ്സിൽ തന്നെ പിതാവായ കശ്യപന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി; അവളെയും മകനെയും കണ്ടു പ്രജാപതി സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
ശതലക്ഷം ച രത്നാനാം ബാഹ്മണേഭ്യോ ദദൌ മുനേ । ബ്രാഹ്മണാന്ഭോജയാമാസ സോഽസംഖ്യാന് ശ്രേയസേ ശിശോഃ
അവൻ ലക്ഷക്കണക്കിന് രത്നങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി, അനേകം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കുട്ടിയുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഭക്ഷണവും നൽകി.
അദിതിശ്ച ദിതിശ്ചാന്യാ മുദം പ്രാപ പരന്തപ । സാ സപുത്രാ ച സുചിരം തസ്ഥൌ താതാലയേ സദാ
അദിതിയും ദിതിയും സന്തോഷത്തോടെ, അവരുടെ മക്കളോടൊപ്പം പിതാവിന്റെ വീട്ടിൽ ദീർഘകാലം സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ചു.
തദീയം പുനരാഖ്യാനം വക്ഷ്യാമി തന്നിശാമയ । അഥാഭിമന്യുതനയേ ബ്രഹ്മശാപഃ പരീക്ഷിതേ
അവരുടെ കഥ ഞാൻ ഇനി പറയാം, നീ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കു. പിന്നെ അഭിമന്യുവിന്റെ മകനായ പరిక്ഷിത്തിനെ കുറിച്ച് ബ്രഹ്മശാപം സംഭവിച്ചു.
ബഭൂവ സഹസാ ബ്രഹ്മന് ദൈവദോഷേണ കര്മണാ । സപ്താഹേ സമതീതേ തു തക്ഷകസ്ത്വാം ച ധക്ഷ്യതി
അപ്രതീക്ഷിതമായി, ദൈവീകമായ ഒരു ദോഷം മൂലം, ഏഴു ദിവസം കഴിഞ്ഞാൽ തക്ഷകൻ നിന്നെ ദഹിപ്പിക്കും.
ശശാപ ശൃങ്ഗീ തത്രൈവ കൌശിക്യാശ്ച ജലേന വൈ । രാജാ ശ്രുത്വാ തത്പ്രവൃത്തിം നിര്വാതസ്ഥാനമാഗതഃ
ശൃംഗി അവിടത്തുവച്ച് തന്നെ കൗശികി നദിയിലെ വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് ശാപം നൽകി. ഈ വാർത്ത കേട്ട രാജാവ് ശാന്തമായ ഒരു സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
തത്ര തസ്ഥൌ ച സപ്താഹം ദേഹരക്ഷണതത്പരഃ । സപ്താഹേ സമതീതേ തു ഗച്ഛന്തം തക്ഷകം പഥി
അവിടെ രാജാവ് ഏഴു ദിവസം ശരീരം സംരക്ഷിക്കാൻ ഉത്സാഹത്തോടെ കഴിഞ്ഞു. ഏഴു ദിവസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ തക്ഷകനെ വഴിയിൽ പോകുന്നത് കണ്ടു.
ധന്വന്തരിര്നൃപം ഭോക്തും ദദര്ശ ഗാമുകഃ പഥി । തയോര്ബഭൂവ സംവാദഃ സുപ്രീതിശ്ച പരസ്പരമ്
ധന്വന്തരി ഭക്ഷണം തേടി വഴിയിൽ രാജാവിനെ കണ്ടു. ഇരുവരും തമ്മിൽ സംഭാഷണം നടന്നു, പരസ്പരം സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
ധന്വന്തരിര്മണിം പ്രാപ തക്ഷകഃ സ്വേച്ഛയാ ദദൌ । സ യയൌ തം ഗൃഹീത്വാ തു സന്തുഷ്ടോ ഹൃഷ്ടമാനസഃ
ധന്വന്തരി ഒരു രത്നം നേടി; തക്ഷകൻ അതു സന്തോഷത്തോടെ നൽകി. അതു വാങ്ങി അവൻ സന്തോഷത്തോടും സന്തുഷ്ട മനസ്സോടും കൂടി പോയി.
തക്ഷകോ ഭക്ഷയാമാസ നൃപം തം മഞ്ചകേ സ്ഥിതമ് । രാജാ ജഗാമ തരസാ ദേഹം ത്യക്ത്വാ പരത്ര ച
തക്ഷകൻ കിടക്കയിൽ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന രാജാവിനെ ദഹിപ്പിച്ചു. രാജാവ് ഉടൻ ശരീരം വിട്ട് മറ്റുലോകത്തേക്ക് പോയി.
സംസ്കാരം കാരയാമാസ പിതുര്വൈ ജനമേജയഃ । രാജാ ചകാര യജ്ഞം ച സര്പസത്രം തതോ മുനേ
ജനമേജയൻ പിതാവിന്റെ അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി. തുടർന്ന് രാജാവ് സർപ്പയാഗം നടത്തി.
പ്രാണാംസ്തത്യാജ സര്പാണാം സമൂഹോ ബ്രഹ്മതേജസാ । സ തക്ഷകോ വൈ ഭീതസ്തു മഹേന്ദ്രം ശരണം യയൌ
ബ്രഹ്മതേജസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ സർപ്പങ്ങളുടെ കൂട്ടം ജീവൻ വിട്ടു. ഭയപ്പെട്ട തക്ഷകൻ മഹേന്ദ്രന്റെ ശരണത്തിൽ പോയി.
സേന്ദ്രം ച തക്ഷകം ഹന്തും വിപ്രവര്ഗഃ സമുദ്യതഃ । അഥ ദേവാശ്ച സേന്ദ്രാശ്ച സഞ്ജഗ്മുര്മനസാന്തികമ്
ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം തക്ഷകനെ കൊല്ലാൻ ബ്രാഹ്മണന്മാർ തയ്യാറായി. അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനും മനസ്സോടെ അവിടേക്ക് എത്തി.
താം തുഷ്ടാവ മഹേന്ദ്രശ്ച ഭയകാതരവിഹ്വലഃ । തത ആസ്തീക ആഗത്യ യജ്ഞം ച മാതുരാജ്ഞയാ
ഭയത്താൽ വിറയച്ച മഹേന്ദ്രൻ ദേവിയെ സ്തുതിച്ചു. പിന്നെ ആസ്തികൻ അമ്മയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം യാഗസ്ഥലത്ത് എത്തി.
മഹേന്ദ്രതക്ഷകപ്രാണാന്യയാചേ ഭൂമിപം പരമ് । ദദൌ വരം നൃപശ്രേഷ്ഠഃ കൃപയാ ബ്രാഹ്മണാജ്ഞയാ
അവൻ മഹേന്ദ്രന്റെയും തക്ഷകന്റെയും ജീവൻ രാജാവിനോട് അപേക്ഷിച്ചു. രാജാവു കരുണയോടെ ബ്രാഹ്മണന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ആ വരം നൽകി.
യജ്ഞം സമാപ്യ വിപ്രേഭ്യോ ദക്ഷിണാം ച ദദൌ മുദാ । വിപ്രാശ്ച മുനയോ ദേവാ ഗത്വാ ച മനസാന്തികമ്
യാഗം പൂർത്തിയാക്കി, സന്തോഷത്തോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം നൽകി. ബ്രാഹ്മണന്മാരും മുനിമാരും ദേവന്മാരും മനസ്സോടെ അവിടേക്ക് പോയി.
മനസാം പൂജയാമാസുസ്തുഷ്ടുവുശ്ച പൃഥക് പൃഥക് । ശക്രഃ സമ്ഭൃതസമ്ഭാരോ ഭക്തിയുക്തഃ സദാ ശുചിഃ
അവർ മനസ്സോടെ ദേവിയെ ആരാധിച്ചു, ഓരോരുത്തരും പ്രത്യേകം സ്തുതിച്ചു. ശക്രൻ എപ്പോഴും ശുദ്ധനും ഭക്തിയോടെയും സമർപ്പണത്തോടെയും ബലികൾ ഒരുക്കി.
മനസാം പൂജയാമാസ തുഷ്ടാവ പരമാദരാത് । നത്വാ ഷോഡശോപചാരം ബലിം ച തത്പ്രിയം തദാ
അവൻ മനസ്സോടെ ദേവിയെ ആരാധിച്ചു, പരമാദരത്തോടെ സ്തുതിച്ചു, നമസ്കരിച്ചു, പത്താറ് വിധത്തിലുള്ള ഉപചാരങ്ങളും പ്രിയപ്പെട്ട ബലികളും അർപ്പിച്ചു.
പ്രദദൌ പരിതുഷ്ടശ്ച ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാജ്ഞയാ । സമ്പൂജ്യ മനസാം ദേവീം പ്രയയുഃ സ്വാലയം ച തേ
സന്തോഷത്തോടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും ശിവന്റെയും ആജ്ഞപ്രകാരം ദാനം നൽകി. മനസ്സോടെ ദേവിയെ ആരാധിച്ച ശേഷം അവർ തങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി । നാരദ ഉവാച കേന സ്തോത്രേണ തുഷ്ടാവ മഹേന്ദ്രോ മനസാം സതീമ്
ഇങ്ങനെ എല്ലാം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇനി എന്താണ് കേൾക്കാൻ താൽപ്പര്യമുള്ളത്? നാരദൻ പറഞ്ഞു: മഹേന്ദ്രൻ മനസ്സിൽ ശുദ്ധമായ ദേവിയെ ഏത് സ്തോത്രം കൊണ്ട് സ്തുതിച്ചു?
പൂജാവിധിക്രമം തസ്യാഃ ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ । ശ്രീനാരായണ ഉവാച സുസ്നാതഃ ശുചിരാചാന്തോ ധൃത്വാ ധൌതേ ച വാസസീ
അവളെ ആരാധിക്കുന്ന ശരിയായ വിധി ഞാൻ വിശദമായി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: നല്ലപോലെ കുളിച്ച്, ശുദ്ധിയോടെ ആചമനം ചെയ്തു, കഴുകിയ വസ്ത്രം ധരിച്ച്—
രത്നസിംഹാസനേ ദേവീം വാസയാമാസ ഭക്തിതഃ । സ്വര്ഗങ്ഗായാ ജലേനൈവ രത്നകുമ്ഭസ്ഥിതേന ച
ഭക്തിയോടെ രത്നസിംഹാസനത്തിൽ ദേവിയെ ഇരുത്തി, സ്വർഗ്ഗനദിയിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം രത്നപാത്രത്തിൽ നിറച്ച്—
സ്നാപയാമാസ മനസാം മഹേന്ദ്രോ വേദമന്ത്രതഃ । വാസസീ വാസയാമാസ വഹ്മിശുദ്ധേ മനോഹരേ
മഹേന്ദ്രൻ മനസ്സിലും വേദമന്ത്രങ്ങളാലും ദേവിയെ സ്നാനം ചെയ്യിച്ചു; അഗ്നിയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച മനോഹരമായ വസ്ത്രം അവൾക്ക് അണിയിച്ചു.
സര്വാങ്ഗേ ചന്ദനം കൃത്വാ പാദാര്ഘ്യം ഭക്തിസംയുതഃ । ഗണേശം ച ദിനേശം ച വഹ്നിം വിഷ്ണും ശിവം ശിവാമ്
അവളുടെ ശരീരമാകെ ചന്ദനം പുരട്ടി, ഭക്തിയോടെ പാദാർത്ഥ്യം അർപ്പിച്ചു; ഗണപതി, സൂര്യൻ, അഗ്നി, വിഷ്ണു, ശിവൻ, ശിവി എന്നിവരെയും ആരാധിച്ചു.
സമ്പൂജ്യാദൌ ദേവഷട്കം പൂജയാമാസ താം സതീമ് । ഓം ഹ്രീം ശ്രീം മനസാദേവ്യൈ സ്വാഹേത്യേവം ച മന്ത്രതഃ
ആദ്യമായി ആ ആറു ദേവന്മാരെയും സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിച്ചു, ശേഷം ശുദ്ധയായ ദേവിയെ പൂജിച്ചു; 'ഓം ഹ്രീം ശ്രീം മനസാദേവ്യൈ സ്വാഹ' എന്ന മന്ത്രം ജപിച്ചു.
ദശാക്ഷരേണ മൂലേന ദദൌ സര്വം യഥോചിതമ് । ദത്ത്വാ ഷോഡശോപചാരാന്ദുര്ലഭാന്ദേവനായകഃ
പത്തക്ഷരമുള്ള മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആവശ്യമായതെല്ലാം അർപ്പിച്ചു; ദുർലഭമായ പതിനാറ് ഉപചാരങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ—
പൂജയാമാസ ഭക്ത്യാ ച വിഷ്ണുനാ പ്രേരിതോ മുദാ । വാദ്യം നാനാപ്രകാരം ച വാദയാമാസ തത്ര വൈ
വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രേരണയോടെ സന്തോഷത്തോടെ ഭക്തിയോടെ അവളെ ആരാധിച്ചു; അവിടെ പലവിധമായ വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി.