മങ്ഗലചണ്ഡീമനസയോരുപാഖ്യാനവര്ണനമ് ശ്രീനാരായണ ഉവാച കഥിതം ഷഷ്ഠ്യുപാഖ്യാനം ബ്രഹ്മപുത്ര യഥാഽഽഗമമ് । ദേവീ മങ്ഗലചണ്ഡീ ച തദാഖ്യാനം നിശാമയ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മപുത്രനേ, ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയുന്നപോലെ ഷഷ്ഠീദേവിയുടെ കഥ ഞാൻ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി. ഇപ്പോൾ ദേവിയായ മംഗളചണ്ഡിയുടെ കഥ കേൾക്കൂ.
തസ്യാഃ പൂജാദികം സര്വം ധര്മവക്ത്രേണ യച്ഛ്രുതമ് । ശ്രുതിസമ്മതമേവേഷ്ടം സര്വേഷാം വിദുഷാമപി
അവളുടെ എല്ലാ പൂജകളും ആചാരങ്ങളും ധർമ്മന്റെ വായിൽ നിന്ന് കേട്ടതുപോലെ, വേദങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നതും പണ്ഡിതന്മാർക്കും പ്രിയപ്പെട്ടതുമാണ്.
ദക്ഷാ യാ വര്തതേ ചണ്ഡീ കല്യാണേഷു ച മങ്ഗലാ । മങ്ഗലേഷു ച യാ ദക്ഷാ സാ ച മങ്ഗലചണ്ഡികാ
മംഗളകരമായ കാര്യങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളാണ് ചണ്ഡി; മംഗളവും നൽകുന്നവളാണ് മംഗളാ; മംഗളത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളാണ് മംഗളചണ്ഡിക.
പൂജ്യാ യാ വര്തതേ ചണ്ഡീ മങ്ഗലോഽപി മഹീസുതഃ । മങ്ഗലാഭീഷ്ടദേവീ യാ സാ വാ മങ്ഗലചണ്ഡികാ
പൂജിക്കപ്പെടുന്നവളാണ് ചണ്ഡി; മംഗളൻ ഭൂമിയുടെ മഹാനായ പുത്രനാണ്; മംഗളത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദേവിയാണ് മംഗളചണ്ഡിക.
മങ്ഗലോ മനുവംശ്യശ്ച സപ്തദ്വീപധരാപതിഃ । തസ്യ പൂജ്യാഭീഷ്ടദേവീ തേന മങ്ഗലചണ്ഡികാ
മംഗളൻ മനുവംശത്തിൽ പിറന്ന, ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള ഭൂമിയുടെ രാജാവാണ്; അവന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പൂജ്യദേവി അതിനാൽ മംഗളചണ്ഡികയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
മൂര്തിഭേദേന സാ ദുര്ഗാ മൂലപ്രകൃതിരീശ്വരീ । കൃപാരൂപാതിപ്രത്യക്ഷാ യോഷിതാമിഷ്ടദേവതാ
വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ അവൾ ദുർഗ്ഗയാണ്, ആദിപ്രകൃതിയാണ്, ഈശ്വരിയാണ്; അവൾ കരുണയുടെ രൂപവും സ്ത്രീകൾക്കു ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ദേവതയും ആകുന്നു.
പ്രഥമേ പൂജിതാ സാ ച ശങ്കരേണ പരാത്പരാ । ത്രിപുരസ്യ വധേ ഘോരേ വിഷ്ണുനാ പ്രേരിതേന ച
മൂല്യത്തിൽ പരമമായ ശങ്കരൻ ആദ്യം അവളെ പൂജിച്ചു; ഭയാനകമായ ത്രിപുരവധത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രേരണയാൽ.
ബ്രഹ്മന് ബ്രഹ്മോപദേശേന ദുര്ഗതേന ച സങ്കടേ । ആകാശാത്പതിതേ യാനേ ദൈത്യേന പാതിതേ രുഷാ
ബ്രഹ്മനേ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം, ദുർഗ്ഗൻ കഷ്ടത്തിൽ ആയപ്പോൾ, ദാനവൻ ആക്രോഷത്തോടെ ആനവണ്ടി ആകാശത്തിൽ നിന്ന് താഴെ വീഴ്ത്തിയപ്പോൾ—
ബ്രഹ്മവിഷ്ണൂപദിഷ്ടശ്ച ദുര്ഗാം തുഷ്ടാവ ശങ്കരഃ । സാ ച മങ്ഗലചണ്ഡീ യാ ബഭൂവ രൂപഭേദതഃ
ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഉപദേശിച്ചപ്പോൾ, ശങ്കരൻ ദുർഗ്ഗയെ സ്തുതിച്ചു; അവൾ മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ മംഗളചണ്ഡിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഉവാച പുരതഃ ശമ്ഭോര്ഭയം നാസ്തീതി തേ പ്രഭോ । ഭഗവാന്വൃഷരൂപശ്ച സര്വേശസ്തേ ഭവിഷ്യതി
ശംഭുവിന്റെ മുമ്പിൽ അവൾ പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഭയം ഒന്നുമില്ല, മഹാനായവനേ; വൃഷഭരൂപിയായ ഭഗവാൻ, നീ സർവ്വേശ്വനാകും.'
യുദ്ധശക്തിസ്വരൂപാഹം ഭവിഷ്യാമി ന സംശയഃ । മായാത്മനാ ച ഹരിണാ സഹായേന വൃഷധ്വജ
യുദ്ധശക്തിയുടെ സാക്ഷാത് രൂപമായ ഞാൻ, സംശയമില്ലാതെ, മായയുടെ അധിപനായ ഹരിയുമായി ചേർന്ന്, നിന്റെ കൂട്ടുകാരിയായി, കാളയുടെ പതാകയുള്ളവനേ, വരും.
ജഹി ദൈത്യം സ്വശത്രും ച സുരാണാം പദഘാതകമ് । ഇത്യുക്ത്വാന്തര്ഹിതാ ദേവീ ശമ്ഭോഃ ശക്തിര്ബഭൂവ സാ
ദേവതകളുടെ ശത്രുവും അവരുടെ സ്ഥാനത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ദൈത്യനെയും നീ കൊല്ലു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദേവി അദൃശ്യമായി, ശംഭുവിന്റെ ശക്തിയായി മാറി.
വിഷ്ണുദത്തേന ശസ്ത്രേണ ജഘാന തമുമാപതിഃ । മുനീന്ദ്ര പതിതേ ദൈത്യേ സര്വേ ദേവാ മഹര്ഷയഃ
വിഷ്ണു നൽകിയ ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് ഉമാപതി ആ ദൈത്യനെ വധിച്ചു. മഹർഷിയേ, ദൈത്യൻ വീണപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവതകളും മഹർഷികളും—
തുഷ്ടുവുഃ ശങ്കരം ദേവം ഭക്തിനമ്രാത്മകന്ധരാഃ । സദ്യഃ ശിരസി ശമ്ഭോശ്ച പുഷ്പവൃഷ്ടിര്ബഭൂവ ഹ
ഭക്തിയോടെ തലകുനിച്ചുകൊണ്ട് ശങ്കരനെ സ്തുതിച്ചു. ഉടനെ ശംഭുവിന്റെ തലയിൽ പൂക്കളുടെ മഴ പെയ്തു.
ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുശ്ച സന്തുഷ്ടോ ദദൌ തസ്മൈ ശുഭാശിഷമ് । ബ്രഹ്മവിഷ്ണൂപദിഷ്ടശ്ച സുസ്നാതഃ ശങ്കരസ്തഥാ
ബ്രഹ്മയും വിഷ്ണുവും സന്തോഷത്തോടെ അവനു ശുഭാശംസകൾ നൽകി. ബ്രഹ്മയും വിഷ്ണുവും നിർദ്ദേശിച്ചപോലെ ശങ്കരൻ സ്നാനം ചെയ്തു.
പൂജയാമാസ താം ഭക്ത്യാ ദേവീം മങ്ഗലചണ്ഡികാമ് । പാദ്യാര്ഘ്യാചമനീയൈശ്ച വസ്ത്രൈശ്ച വിവിധൈരപി
ശങ്കരൻ ഭക്തിയോടെ ആ മംഗളചണ്ഡികാ ദേവിയെ പൂജിച്ചു; പാദ്യജലം, അർഘ്യം, ആചമനജലം, വിവിധ വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ അർപ്പിച്ചു.
പുഷ്പചന്ദനനൈവേദ്യൈര്ഭക്ത്യാ നാനാവിധൈര്മുനേ । ഛാഗൈര്മേഷൈശ്ച മഹിഷൈര്ഗവയൈഃ പക്ഷിഭിസ്തഥാ
പൂക്കൾ, ചന്ദനം, വിവിധ ഭക്ഷണങ്ങൾ, ഭക്തിയോടെ, മഹർഷിയേ, ആടുകൾ, ചെമ്മരികൾ, മഹിഷങ്ങൾ, കാട്ടുപോത്തുകൾ, പക്ഷികൾ എന്നിവയും അർപ്പിച്ചു.
വസ്ത്രാലങ്കാരമാല്യൈശ്ച പായസൈഃ പിഷ്ടകൈരപി । മധുഭിശ്ച സുധാഭിശ്ച ഫലൈര്നാനാവിധൈരപി
വസ്ത്രങ്ങൾ, അലങ്കാരങ്ങൾ, മാലകൾ, പാൽപായസം, പിഷ്ടകങ്ങൾ, തേൻ, അമൃതം, വിവിധതരം ഫലങ്ങൾ എന്നിവയും അർപ്പിച്ചു.
സങ്ഗീതൈര്നര്തകൈര്വാദ്യൈരുത്സവൈര്നാമകീര്തനൈഃ । ധ്യാത്വാ മാധ്യന്ദിനോക്തേന ധ്യാനേന ഭക്തിപൂര്വകമ്
ഗാനങ്ങൾ, നൃത്തം, വാദ്യങ്ങൾ, ഉത്സവങ്ങൾ, നാമജപങ്ങൾ എന്നിവയോടെ; മധ്യാഹ്നത്തിൽ നിർദ്ദേശിച്ച ധ്യാനത്തോടെ ഭക്തിയോടെ ധ്യാനിച്ചു.
ദദൌ ദ്രവ്യാണി മൂലേന മന്ത്രേണൈവ ച നാരദ । ഓം ഹ്രീം ശ്രീം ക്ലീം സര്വപൂജ്യേ ദേവി മങ്ഗലചണ്ഡികേ
നാരദാ, അവൻ ആ ദ്രവ്യങ്ങൾ മുഴുവൻ, 'ഓം ഹ്രീം ശ്രീം ക്ലീം, ദേവി മംഗളചണ്ഡികേ, സർവപൂജ്യേ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അർപ്പിച്ചു.
ഹൂഁ ഹൂഁ ഫട് സ്വാഹാപ്യേകവിംശാക്ഷരോ മനുഃ । പൂജ്യഃ കല്പതരുശ്ചൈവ ഭക്താനാം സര്വകാമദഃ
'ഹൂം ഹൂം ഫട് സ്വാഹാ' എന്ന ഇരുപത്തൊന്ന് അക്ഷരമുള്ള മന്ത്രം പൂജിക്കേണ്ടതാണ്; ഭക്തർക്കു എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്ന കല്പവൃക്ഷം തന്നെയാണ്.
ദശലക്ഷജപേനൈവ മന്ത്രസിദ്ധിര്ഭവേദ് ധ്രുവമ് । ധ്യാനം ച ശ്രൂയതാം ബ്രഹ്മന് വേദോക്തം സര്വസമ്മതമ്
ദശലക്ഷം ജപിച്ചാൽ, ഈ മന്ത്രം നിർവികാരമായി സിദ്ധി ലഭിക്കും; ബ്രഹ്മനേ, വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതും എല്ലാവരും അംഗീകരിച്ചതുമായ ധ്യാനം കേൾക്കൂ.
ദേവീം ഷോഡശവര്ഷീയാം ശശ്വത്സുസ്ഥിരയൌവനാമ് । ബിമ്ബോഷ്ഠീം സുദതീം ശുദ്ധാം ശരത്പദ്മനിഭാനനാമ്
ദേവിയെ പതിനാറു വയസ്സുള്ളവളായി, എപ്പോഴും യുവത്വത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവളായി, ബിംബഫലത്തോട് സമാനമായ അധരങ്ങൾ, മനോഹരമായ പല്ലുകൾ, ശുദ്ധമായവളായി, ശരത്കാലത്തിലെ താമരപൂവിന് സമാനമായ മുഖം ഉള്ളവളായി ധ്യാനിക്കണം.
ശ്വേതചമ്പകവര്ണാഭാം സുനീലോത്പലലോചനാമ് । ജഗദ്ധാത്രീം ച ദാത്രീം ച സര്വേഭ്യഃ സര്വസമ്പദാമ്
വെളുത്ത ചമ്പകപൂവിന്റെ നിറം, മനോഹരമായ നീല താമരക്കണ്ണുകൾ, ലോകത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവളും എല്ലാവർക്കും സമ്പത്ത് നൽകുന്നവളും.
സംസാരസാഗരേ ഘോരേ ജ്യോതീരൂപാം സദാ ഭജേ । ദേവ്യാശ്ച ധ്യാനമിത്യേവം സ്തവനം ശ്രൂയതാം മുനേ
ഭയാനകമായ സാംസാരിക സമുദ്രത്തിൽ ഞാൻ എപ്പോഴും പ്രകാശത്തിന്റെ രൂപമായ ദേവിയെ ആരാധിക്കുന്നു; ദേവിയുടെ ഈ ധ്യാനമാണ്. മഹർഷിയേ, ഇപ്പോൾ അവളുടെ സ്തുതി കേൾക്കൂ.
മഹാദേവ ഉവാച രക്ഷ രക്ഷ ജഗന്മാതര്ദേവി മങ്ഗലചണ്ഡികേ । ഹാരികേ വിപദാം രാശേര്ഹര്ഷമങ്ഗലകാരികേ
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: രക്ഷിക്കൂ, രക്ഷിക്കൂ, ലോകമാതാവേ, ദേവി മംഗളചണ്ഡികേ! ദുഃഖങ്ങളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നവളേ, സന്തോഷവും മംഗളവും നൽകുന്നവളേ!
ഹര്ഷമങ്ഗലദക്ഷേ ച ഹര്ഷമങ്ഗലദായികേ । ശുഭേ മങ്ഗലദക്ഷേ ച ശുഭേ മങ്ഗലചണ്ഡികേ
സന്തോഷത്തിലും മംഗളത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവളേ, സന്തോഷവും മംഗളവും നൽകുന്നവളേ, ശുഭയുള്ളവളേ, മംഗളത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളേ, ശുഭയുള്ള മംഗളചണ്ഡികേ!
മങ്ഗലേ മങ്ഗലാര്ഹേ ച സര്വമങ്ഗലമങ്ഗലേ । സതാം മങ്ഗദേ ദേവി സര്വേഷാം മങ്ഗലാലയേ
മംഗളത്തിൽ ഏറ്റവും മംഗളമുള്ളവളേ, എല്ലാ മംഗളത്തിനും അർഹയായവളേ, സർവമംഗളത്തിന്റെ ഉറവിടമായവളേ, സത്പുരുഷന്മാർക്ക് മംഗളം നൽകുന്ന ദേവിയേ, എല്ലാവർക്കും മംഗളത്തിന്റെ ആധാരമായവളേ!
പൂജ്യേ മങ്ഗലവാരേ ച മങ്ഗലാഭീഷ്ടദേവതേ । പൂജ്യേ മങ്ഗലഭൂപസ്യ മനുവംശസ്യ സന്തതമ്
ശുഭമായ ചൊവ്വാഴ്ചയിൽ, ശുഭം നൽകുന്ന ദേവിയെ ആരാധിക്കണം; ശുഭതയുടെ ഭരണാധികാരിയെയും, മനുവിന്റെ വംശം നിലനിര്ത്തുന്നവനെയും എപ്പോഴും ആരാധിക്കണം.
മങ്ഗലാധിഷ്ഠാതൃദേവി മങ്ഗലാനാം ച മങ്ഗലേ । സംസാരമങ്ഗലാധാരേ മോക്ഷമങ്ഗലദായിനി
ശുഭതയുടെ അധിപതിയായ ദേവി, എല്ലാ ശുഭങ്ങളിലുമുള്ള ഏറ്റവും ശുഭമായവൾ, ലോകത്തിലെ ശുഭതയുടെ അടിസ്ഥാനവും, മോക്ഷത്തിന്റെ ശുഭത നൽകുന്നവളുമാണ്.