കമലാസനപൂജ്യാം ച കമലാങ്ഗസമുദ്ഭവാമ് । വഹ്നിശുദ്ധാംശുകാധാനാം ബിമ്ബോഷ്ഠീം സുദതീം സതീമ്
താമരാസനനായ ബ്രഹ്മാവിനാൽ ആരാധിക്കപ്പെടേണ്ടവളും, താമരയാവയവത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവളും, അഗ്നിയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച വസ്ത്രം ധരിച്ചവളും, ബിംബഫലപോലെയുള്ള അധരങ്ങൾ, മനോഹരമായ പല്ലുകൾ, ശുദ്ധമായ ആചാരമുള്ളവളും ആയിരുന്നു അവൾ.
ബിഭ്രതീം കബരീഭാരം മാലതീമാല്യസംയുതമ് । ഈഷദ്ധാസ്യപ്രസന്നാസ്യാം രത്നഭൂഷണഭൂഷിതാമ്
മുല്ലപ്പൂമാലകൾ അലങ്കരിച്ച കേശഭാരവും, അല്പം പുഞ്ചിരിയോടെ പ്രസന്നമായ മുഖവും, രത്നാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചവളുമായിരുന്നു അവൾ.
സുവേഷാഢ്യാം ച സുസ്നാതാം മുനിമാനസമോഹിനീമ് । കസ്തൂരീബിന്ദുഭിഃ സാര്ധം സുഗന്ധിചന്ദനേന്ദുഭിഃ
അവൾ മനോഹരമായ വസ്ത്രം ധരിച്ചും, നല്ലതായി കുളിച്ചും, മുനികളുടെ മനസ്സിനെ ആകർഷിച്ചും, കസ്തൂരി ചുള്ളികളും സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനവും ചന്ദ്രപ്രഭയും ചേർന്ന സുഗന്ധം പരത്തിയും നില്ക്കുന്നു.
സിന്ദൂരബിന്ദുനാല്പേനാപ്യലകാധഃസ്ഥലോജ്ജ്വലാമ് । സുപ്രശസ്തനിതമ്ബാഢ്യാം ബൃഹച്ഛ്രോണിപയോധരാമ്
അവളുടെ കേശരേഖയ്ക്ക് താഴെ ചെറിയൊരു ചുവന്ന ചുരുള് തിളങ്ങുന്നു; മനോഹരമായ കമർ, വിശാലമായ തൊണ്ടകൾ, പുഷ്ടമായ മുലകൾ അവളെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
കാമദേവാധാരരൂപാം കാമബാണപ്രപീഡിതാമ് । താം ദൃഷ്ട്വാ രമണീയാം ച യജ്ഞോ മൂര്ച്ഛാമവാപ ഹ
അവൾ കാമദേവന്റെ ആധാരമായ രൂപം, കാമബാണങ്ങളാൽ തളർന്നവളായിരുന്നു; അവളെ അത്ര സുന്ദരിയായി കണ്ടപ്പോൾ യാഗം ബോധംകെട്ടുപോയി.
പത്നീം താമേവ ജഗ്രാഹ വിധിബോധിതപൂര്വകമ് । ദിവ്യം വര്ഷശതം ചൈവ താം ഗൃഹീത്വാ തു നിര്ജനേ
വിധിപ്രകാരം അവളെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു; ദിവ്യമായ നൂറുവർഷം അവളോടൊപ്പം ഏകാന്തതയിൽ താമസിച്ചു.
യജ്ഞോ രേമേ മുദാ യുക്തോ രാമേശോ രമയാ സഹ । ഗര്ഭം ദധാര സാ ദേവീ ദിവ്യം ദ്വാദശവര്ഷകമ്
യാഗം സന്തോഷത്തോടെ രമയോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു; ആ ദേവി ദ്വാദശവർഷം ദിവ്യഗർഭം ധരിച്ചു.
തതഃ സുഷാവ പുത്രം ച ഫലം വൈ സര്വകര്മണാമ് । പരിപൂര്ണേ കര്മണി ച തത്പുത്രഃ ഫലദായകഃ
പിന്നീട് അവൾ ഒരു മകനെ പ്രസവിച്ചു, എല്ലാ കര്മ്മഫലങ്ങളുടെ ഫലമായി; കര്മ്മം പൂര്ത്തിയായപ്പോൾ ആ മകൻ ഫലദായകനായി.
യജ്ഞോ ദക്ഷിണയാ സാര്ധം പുത്രേണ ച ഫലേന ച । കര്മിണാം ഫലദാതാ ചേത്യേവം വേദവിദോ വിദുഃ
യാഗം, ദക്ഷിണയും മകനായ ഫലവും ചേർന്ന്, കര്മ്മഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവനാണെന്ന് വേദം അറിയുന്നവർ പറയുന്നു.
യജ്ഞശ്ച ദക്ഷിണാം പ്രാപ്യ പുത്രം ച ഫലദായകമ് । ഫലം ദദൌ ച സര്വേഭ്യഃ കര്മണാം ചൈവ നാരദ
യാഗം ദക്ഷിണയും ഫലദായകനായ മകനെയും സ്വീകരിച്ച്, എല്ലാ കര്മ്മങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകി, നാരദാ.
തദാ ദേവാദയസ്തുഷ്ടാഃ പരിപൂര്ണമനോരഥാഃ । സ്വസ്ഥാനേ തേ യയുഃ സര്വേ ധര്മവക്ത്രാദിദം ശ്രുതമ്
അപ്പോൾ ദേവാദികൾ സന്തോഷത്തോടെ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി, ധർമ്മന്റെ വായിൽ നിന്ന് ഇതു കേട്ടു, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.
കൃത്വാ കര്മ ച കര്താ ച തൂര്ണം ദദ്യാച്ച ദക്ഷിണാമ് । തത്ക്ഷണം ഫലമാപ്നോതി വേദൈരുക്തമിദം മുനേ
കര്മ്മം ചെയ്ത ശേഷം, കര്ത്താവ് ഉടൻ ദക്ഷിണ നൽകണം; അപ്പോൾ തന്നെ ഫലം ലഭിക്കും എന്ന് വേദങ്ങൾ പറയുന്നു, മഹർഷേ.
കര്മീ കര്മണി പൂര്ണേ ച തത്ക്ഷണേ യദി ദക്ഷിണാമ് । ന ദദ്യാദ് ബ്രാഹ്മണേഭ്യശ്ച ദൈവേനാജ്ഞാനതോഽഥവാ
കര്മ്മം പൂര്ത്തിയായപ്പോൾ, ദൈവവിധിയാലോ അജ്ഞാനത്താലോ, കര്ത്താവ് അന്നേ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദക്ഷിണ നൽകാതിരുന്നാൽ—
മുഹൂര്തേ സമതീതേ തു ദ്വിഗുണാ സാ ഭവേദ് ധ്രുവമ് । ഏകരാത്രേ വ്യതീതേ തു ഭവേച്ഛതഗുണാ ച സാ
ഒരു നിമിഷം പോലും വൈകിയാൽ, ദക്ഷിണ ഉറപ്പായും ഇരട്ടിയാകും; ഒരു രാത്രി കഴിഞ്ഞാൽ, അത് നൂറിരട്ടി ആകും.
ത്രിരാത്രേ തച്ഛതഗുണാ സപ്താഹേ ദ്വിഗുണാ തതഃ । മാസേ ലക്ഷഗുണാ പ്രോക്താ ബ്രാഹ്മണാനാം ച വര്ധതേ
മൂന്നു രാത്രികളിൽ, അതിന്റെ ഫലം നൂറിരട്ടി വർധിക്കും; ഏഴ് ദിവസത്തിൽ അതിന്റെ ഇരട്ടിയാകും. ഒരു മാസത്തിൽ, ലക്ഷക്കണക്കിന് ഗുണം കൂടും. ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഈ ഫലം ഇനിയും കൂടുതലായി വർധിക്കും.
സംവത്സരേ വ്യതീതേ തു സാ ത്രികോടിഗുണാ ഭവേത് । കര്മ തദ്യജമാനാനാം സര്വം വൈ നിഷ്ഫലം ഭവേത്
ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, അതിന്റെ ഫലം മൂന്നു കോടി ഗുണം കൂടും; എന്നാൽ യജ്ഞം നടത്തുന്നവരുടെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ഫലഹീനമാകും.
സ ച ബ്രഹ്മസ്വഹാരീ ച ന കര്മാര്ഹോഽശുചിര്നരഃ । ദരിദ്രോ വ്യാധിയുക്തശ്ച തേന പാപേന പാതകീ
ബ്രാഹ്മണരുടെ സ്വത്ത് അപഹരിക്കുന്നവൻ യാഗങ്ങൾക്ക് അയോഗ്യനും അശുദ്ധനും ദരിദ്രനും രോഗബാധിതനും ആകുന്നു. ആ പാപം കൊണ്ടു അവൻ വലിയ പാപിയാവുന്നു.
തദ്ഗൃഹാദ്യാതി ലക്ഷ്മീശ്ച ശാപം ദത്ത്വാ സുദാരുണമ് । പിതരോ നൈവ ഗൃഹ്ണന്തി തദ്ദത്തം ശ്രാദ്ധതര്പണമ്
അത്തരം വീട്ടിൽ നിന്ന് ലക്ഷ്മി കടന്നുപോകുന്നു, ഭയങ്കരമായ ശാപം നൽകി. അത്തരം വീട്ടിൽ ശ്രാദ്ധത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന തർപ്പണം പിതാക്കന്മാർ സ്വീകരിക്കാറില്ല.
ഏവം സുരാശ്ച തത്പൂജാം തദ്ദത്താമഗ്നിരാഹുതിമ് । ദത്തം ന ദീയതേ ദാനം ഗ്രഹീതാ നൈവ യാചതേ
അതുപോലെ, ദേവന്മാർ ആ വീട്ടിൽ നടക്കുന്ന പൂജയും ഹോമത്തിലും അർപ്പിക്കുന്ന ഹവിയും സ്വീകരിക്കാറില്ല. അവിടെ നൽകിയ ദാനം യഥാർത്ഥത്തിൽ ദാനം തന്നതല്ല; സ്വീകരിക്കുന്നവനും അതു സ്വീകരിക്കുന്നില്ല.
ഉഭൌ തൌ നരകേ യാതശ്ഛിന്നരജ്ജൌ യഥാ ഘടഃ । നാര്പയേദ്യജമാനശ്ചേദ്യാചിതശ്ചാപി ദക്ഷിണാമ്
യജമാനൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടും ദക്ഷിണ നൽകാതിരിക്കുന്നു എങ്കിൽ, ദാനം നൽകുന്നവനും സ്വീകരിക്കുന്നവനും ഇരുവരും കയറു മുറിഞ്ഞ കൂമ്പാരപോലെ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ഭവേദ്ബ്രഹ്മസ്വാപഹാരീ കുമ്ഭീപാകം വ്രജേദ് ധ്രുവമ് । വര്ഷലക്ഷം വസേത്തത്ര യമദൂതേന താഡിതഃ
ബ്രാഹ്മണരുടെ സ്വത്ത് മോഷ്ടിക്കുന്നവൻ നിർബന്ധമായും കുമ്പീപാക നരകത്തിൽ പോകുന്നു. അവിടെ, യമദൂതന്മാർ അടിച്ചുകൊണ്ട്, ലക്ഷം വർഷം കഴിയേണ്ടി വരും.
തതോ ഭവേത്സ ചാണ്ഡാലോ വ്യാധിയുക്തോ ദരിദ്രകഃ । പാതയേത്പുരുഷാന്സപ്ത പൂര്വാംശ്ച സപ്ത ജന്മതഃ
അതിന് ശേഷം, അവൻ ചാണ്ഡാളനായി ജനിക്കും; രോഗവും ദാരിദ്ര്യവും അനുഭവിക്കും; തന്റെ കുടുംബത്തിലെ ഏഴു തലമുറയെയും മുൻപും പിന്നെയും നശിപ്പിക്കും.
ഇത്യേവം കഥിതം വിപ്ര കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി । നാരദ ഉവാച യത്കര്മ ദക്ഷിണാഹീനം കോ ഭുങ്ക്തേ തത്ഫലം മുനേ
ഇങ്ങനെ എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു. ഇനി എന്താണ് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, ബ്രാഹ്മണാ? നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഹേ മുനിവര, ദക്ഷിണ ഇല്ലാതെ ചെയ്ത യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം ആരാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്?
പൂജാവിധിം ദക്ഷിണായാഃ പുരാ യജ്ഞകൃതം വദ । ശ്രീനാരായണ ഉവാച കര്മണോഽദക്ഷിണസ്യൈവ കുത ഏവ ഫലം മുനേ
പൂജാവിധിയും ദക്ഷിണയുടെ ക്രമവും പുരാതനകാലത്ത് യജ്ഞങ്ങളിൽ എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്ന് ദയവായി പറഞ്ഞുതരൂ.
സദക്ഷിണേ കര്മണി ച ഫലമേവ പ്രവര്തതേ । അദക്ഷിണം ച യത്കര്മ തദ്ഭുങ്ക്തേ ച ബലിര്മുനേ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: മുനിവര, ദക്ഷിണ ഇല്ലാതെ ചെയ്യുന്ന യജ്ഞത്തിന് എങ്ങനെ ഫലം ഉണ്ടാകുമെന്നു ചോദിക്കാൻ തന്നെ കഴിയില്ല.
ബലയേ തത്പ്രദത്തം ച വാമനേന പുരാ മുനേ । അശ്രോത്രിയഃ ശ്രാദ്ധദ്രവ്യമശ്രദ്ധാദാനമേവ ച
ദക്ഷിണയോടുകൂടി ചെയ്യുന്ന കര്മ്മത്തിൽ മാത്രമേ ഫലം ഉണ്ടാകൂ. ദക്ഷിണ ഇല്ലാതെ ചെയ്യുന്ന യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം ബലി അനുഭവിക്കുന്നു, മുനിവരേ.
വൃഷലീപതിവിപ്രാണാം പൂജാദ്രവ്യാദികം ച യത് । അസദ്ദ്വിജൈഃ കൃതം യജ്ഞമശുചേഃ പൂജനം ച യത്
വാമനൻ പഴയകാലത്ത് ബലിക്ക് നൽകിയതും, ശാസ്ത്രജ്ഞനായില്ലാത്തവർക്കും വിശ്വാസമില്ലാതെ നൽകിയ ശ്രാദ്ധദാനവും, അശുദ്ധനായവൻ ചെയ്ത പൂജയും, അയോഗ്യരായ ദ്വിജന്മാർ നടത്തിയ യജ്ഞവും—
ഗുരാവഭക്തസ്യ കര്മ ബലിര്ഭുങ്ക്തേ ന സംശയഃ । ദക്ഷിണായാശ്ച യദ്ധ്യാനം സ്തോത്രം പൂജാവിധിക്രമമ്
ഗുരുവിനോടു ഭക്തിയില്ലാത്തവന്റെ കര്മ്മഫലവും, ദക്ഷിണയുടെ ധ്യാനവും സ്തോത്രവും പൂജാവിധികളും— ഇവയൊക്കെയും ബലി അനുഭവിക്കുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
തത്സര്വം കണ്വശാഖോക്തം പ്രവക്ഷ്യാമി നിശാമയ । പുരാ സമ്പ്രാപ്യ താം യജ്ഞഃ കര്മദക്ഷാം ച ദക്ഷിണാമ്
ഇവയെല്ലാം കണ്വശാഖയിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെയാണ്. അതെല്ലാം ഞാൻ വിശദമായി പറയും, ശ്രദ്ധിക്കൂ. പുരാതനകാലത്ത്, യജ്ഞവും ദക്ഷിണയും കഴിവോടെ ലഭിച്ചപ്പോൾ—
മുമോഹാസ്യാഃ സ്വരൂപേണ തുഷ്ടാവ കാമകാതരഃ । യജ്ഞ ഉവാച പുരാ ഗോലോകഗോപീ ത്വം ഗോപീനാം പ്രവരാ വരാ
അവളുടെ യഥാർത്ഥ രൂപം കണ്ടപ്പോൾ, യജ്ഞം മോഹഭ്രാന്തനായി, ആഗ്രഹംകൊണ്ട് അവളെ സ്തുതിച്ചു. യജ്ഞൻ പറഞ്ഞു: പുരാതനകാലത്ത് നീ ഗോലോകത്തിലെ ഗോപിയായി, ഗോപിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠയായിരുന്നുവല്ലോ.