ന കാതരോ ഹി നീതിജ്ഞോ വിപത്തൌ ച കദാചന । സമ്പത്തിര്വാ വിപത്തിര്വാ നശ്വരാ ശ്രമരൂപിണീ
നീതിജ്ഞനാകുന്നവൻ എപ്പോഴും കഷ്ടതയിൽ ഭയപ്പെടാറില്ല; സമ്പത്തും ദുർഭാഗ്യവും ഇരുവരും താൽക്കാലികവും കഷ്ടപ്പാടുള്ളതുമാണ്.
പൂര്വസ്യ കര്മായത്താ ച സ്വയം കര്താ തയോരപി । സര്വേഷാം ച ഭവത്യേവ ശശ്വജ്ജന്മനി ജന്മനി
ഇവ രണ്ടും മുൻജന്മത്തിലെ പ്രവൃത്തികളിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; ഓരോരുത്തരും തങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്. എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഓരോ ജന്മത്തിലും ഇതേ രീതിയിലാണ്.
ചക്രനേമിക്രമേണൈവ തത്ര കാ പരിദേവനാ । ഉക്തം ഹി സ്വകൃതം കര്മ ഭുജ്യതേഽഖിലഭാരതേ
ചക്രത്തിന്റെ അരയോം പോലെ പ്രവൃത്തി അനുസരിച്ച് ഫലങ്ങൾ വരുന്നു; അതിനാൽ ദുഃഖിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. ഭാരതത്തിൽ പറയുന്നതുപോലെ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്.
ശുഭാശുഭം ച യത്കിഞ്ചിത്സ്വകര്മഫലഭുക് പുമാന് । നാഭുക്തം ക്ഷീയതേ കര്മ കല്പകോടിശതൈരപി
എന്ത് ശുഭമോ അശുഭമോ ആകട്ടെ, മനുഷ്യൻ സ്വന്തം പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്; അനുഭവിക്കാതെ ആ പ്രവൃത്തി നശിക്കില്ല, കോടിക്കണക്കിന് കാലഘട്ടങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും.
അവശ്യമേവ ഭോക്തവ്യം കൃതം കര്മ ശുഭാശുഭമ് । ഇത്യേവമുക്തം വേദേ ച കൃഷ്ണേന പരമാത്മനാ
നാം ചെയ്ത നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം നിർബന്ധമായും അനുഭവിക്കേണ്ടതാണു; ഇതാണ് കൃഷ്ണൻ പരമാത്മാവ് വേദത്തിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
സാമവേദോക്തശാഖായാം സമ്ബോധ്യ കമലോദ്ഭവമ് । ജന്മഭോഗാവശേഷേ ച സര്വേഷാം കൃതകര്മണാമ്
സാമവേദത്തിലെ ഒരു ശാഖയിൽ, കമലത്തിൽ ജനിച്ചവനോടു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: എല്ലാ ജീവികളും തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തിയനുസരിച്ച് ജന്മഫലവും അനുഭവവും അനുഭവിക്കേണ്ടതാണു.
അനുരൂപം ഹി തേഷാം ച ഭാരതേഽന്യത്ര ചൈവ ഹി । കര്മണാ ബ്രഹ്മശാപം ച കര്മണാ ച ശുഭാശിഷമ്
ഭാരതത്തിലും മറ്റിടങ്ങളിലും, പ്രവൃത്തിയാൽ ബ്രഹ്മശാപം ലഭിക്കാമെന്നും, പ്രവൃത്തിയാൽ തന്നെ അനുഗ്രഹവും ലഭിക്കാമെന്നും പറയുന്നു.
കര്മണാ ച മഹാലക്ഷ്മീം ലഭേദ്ദൈന്യം ച കര്മണാ । കോടിജന്മാര്ജിതം കര്മ ജീവിനാമനുഗച്ഛതി
പ്രവൃത്തിയാൽ മഹാലക്ഷ്മിയെ നേടാം, അതുപോലെ പ്രവൃത്തിയാൽ ദാരിദ്ര്യവും അനുഭവിക്കാം; കോടിയോളം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പ്രവൃത്തി ജീവികളെ പിന്തുടരുന്നു.
ന ഹി ത്യജേദ്വിനാ ഭോഗം തച്ഛായേവ പുരന്ദര । കാലഭേദേ ദേശഭേദേ പാത്രഭേദേ ച കര്മണാമ്
അനുഭവിക്കാതെ ആ പ്രവൃത്തി ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകില്ല, പുരന്ദരാ, അതെങ്ങനെ ഒരു നിഴൽ പോലെ. സമയഭേദം, ദേശഭേദം, പാത്രഭേദം എന്നിവയനുസരിച്ച് പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലത്തിലും വ്യത്യാസമുണ്ട്.
ന്യൂനതാധികഭാവോഽപി ഭവേദേവ ഹി കര്മണാ । വസ്തുദാനേന വസ്തൂനാം സമം പുണ്യം ദിനേ ദിനേ
പ്രവൃത്തിയാൽ ഫലത്തിൽ കുറവോ കൂടുതലോ വരാം; വസ്തു ദാനം ചെയ്താൽ, ഓരോ ദിവസവും അതിന്റെ ഫലം തുല്യമാണ്.
ദിനഭേദേ കോടിഗുണമസംഖ്യം വാ തതോഽധികമ് । സമേ ദേശേ ച വസ്തൂനാം ദാനേ പുണ്യം സമം സുര
ദിവസം വ്യത്യാസപ്പെട്ടാൽ, ഫലം കോടിയിലധികം ഗുണം കൂടിയേക്കാം, അതിലുമധികം ആകാം; എന്നാൽ ഒരേ സ്ഥലത്ത് വസ്തു ദാനം ചെയ്താൽ, അതിന്റെ ഫലം തുല്യമാണ്, ദേവാ.
ദേശഭേദേ കോടിഗുണമസംഖ്യം വാ തതോഽധികമ് । സമേ പാത്രേ സമം പുണ്യം വസ്തൂനാം കര്തുരേവ ച
സ്ഥലഭേദം വന്നാൽ, ഫലം കോടിയിലധികം ഗുണം കൂടിയേക്കാം, അതിലുമധികം ആകാം; ഒരേ പാത്രത്തിന് നൽകിയാൽ, ദാനത്തിനുള്ള ഫലം ദാതാവിന് തുല്യമാണ്.
പാത്രഭേദേ ശതഗുണമസംഖ്യം വാ തതോഽധികമ് । യഥാ ഫലന്തി സസ്യാനി ന്യൂനാന്യപ്യധികാനി ച
പാത്രഭേദം വന്നാൽ, ഫലം നൂറു ഗുണം കൂടിയേക്കാം, അതിലുമധികം ആകാം; എങ്ങനെ കർഷകർക്ക് കൃഷിസ്ഥലവും പാത്രവും അനുസരിച്ച് വിളയുടെ ഫലത്തിൽ കുറവോ കൂടുതലോ വരുന്നു, അതുപോലെയാണ്.
കര്ഷകാണാം ക്ഷേത്രഭേദേ പാത്രഭേദേ ഫലം തഥാ । സാമാന്യദിവസേ വിപ്രദാനം സമഫലം ഭവേത്
കർഷകർക്ക് കൃഷിസ്ഥലവും പാത്രവും അനുസരിച്ച് വിളയുടെ ഫലത്തിൽ വ്യത്യാസം വരുന്നതുപോലെ, സാധാരണ ദിവസങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണന് ദാനം ചെയ്താൽ ഫലം തുല്യമാണ്.
അമായാം രവിസംക്രാന്ത്യാം ഫലം ശതഗുണം ഭവേത് । ചാതുര്മാസ്യാം പൌര്ണമാസ്യാമനന്തം ഫലമേവ ച
അമാവാസ്യയിലും സൂര്യന്റെ സംക്രാന്തിയിലും ഫലം നൂറു ഗുണം കൂടും; ചാതുർമാസ്യയിലും പൗർണമിയിലും ഫലം അനന്തമായിരിക്കും.
ഗ്രഹണേ ശശിനഃ കോടിഗുണം ച ഫലമേവ ച । സൂര്യസ്യ ഗ്രഹണേ വാപി തതോ ദശഗുണം ഭവേത്
ചന്ദ്രഗ്രഹണത്തിൽ ഫലം കോടിയിലധികം ഗുണം കൂടും; സൂര്യഗ്രഹണത്തിൽ അതിനേക്കാൾ പത്ത് ഗുണം കൂടുതൽ ഫലം ലഭിക്കും.
അക്ഷയായാമക്ഷയം തദസംഖ്യം ഫലമുച്യതേ । ഏവമന്യത്ര പുണ്യാഹേ ഫലാധിക്യം ഭവേദിതി
അക്ഷയമായതിനു ലഭിക്കുന്ന ഫലം അനന്തവും എണ്ണാനാവാത്തതുമാണ്; അങ്ങനെ തന്നെ മറ്റുള്ള പുണ്യദിനങ്ങളിൽ ഈ ഫലത്തിന് കൂടുതൽ മഹത്വം ഉണ്ടാകും.
യഥാ ദാനേ തഥാ സ്നാനേ ജപേഽന്യപുണ്യകര്മസു । ഏവം സര്വത്ര ബോദ്ധവ്യം നരാണാം കര്മണാം ഫലമ്
ദാനത്തിൽ പോലെ തന്നെ സ്നാനത്തിലും ജപത്തിലും മറ്റു പുണ്യകർമ്മങ്ങളിലും, മനുഷ്യരുടെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളുടെയും ഫലങ്ങൾ ഇങ്ങനെ തന്നെ ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
യഥാ ദണ്ഡേന ചക്രേണ ശരാവേണ ഭ്രമേണ ച । കുമ്ഭം നിര്മാതി നിര്മാതാ കുമ്ഭകാരോ മൃദാ ഭുവി
പൂന്തൊട്ട്, ചക്രം, കിണ്ണം, ചുറ്റൽ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു കുഭാരൻ മണ്ണിൽ നിന്ന് ഒരു കലശം ഉണ്ടാക്കുന്നതുപോലെ,
തഥൈവ കര്മസൂത്രേണ ഫലം ധാതാ ദദാതി ച । യസ്യാജ്ഞയാ സൃഷ്ടമിദം തം ച നാരായണം ഭജ
അങ്ങനെ തന്നെ, കർമ്മത്തിന്റെ നൂലിലൂടെ ഫലങ്ങൾ ദാതാവ് നൽകുന്നു; ഈ ലോകം സൃഷ്ടിക്കാൻ ആജ്ഞ നൽകിയ നാരായണനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം.
സ വിധാതാ വിധാതുശ്ച പാതുഃ പാതാ ജഗത്ത്രയേ । സ്രഷ്ടുഃ സ്രഷ്ടാ ച സംഹര്തുഃ സംഹര്താ കാലകാലകഃ
അവൻ സ്രഷ്ടാവിന്റെ സ്രഷ്ടാവും, രക്ഷകന്റെ രക്ഷകനും, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും രക്ഷകനുമാണ്; സൃഷ്ടാവിന്റെ ആദിയും, സംഹാരകന്റെ സംഹാരകനും, കാലത്തിന്റെ കാലവുമാണ്.
മഹാവിപത്തൌ സംസാരേ യഃ സ്മരേന്മധുസൂദനമ് । വിപത്തൌ തസ്യ സമ്പത്തിര്ഭവേദിത്യാഹ ശങ്കരഃ
സംസാരത്തിലെ വലിയ ദുരന്തത്തിൽ മധുസൂദനനെ സ്മരിക്കുന്നവർക്കു, ദുരിതത്തിൽ പോലും സമ്പത്ത് ലഭിക്കും എന്ന് ശങ്കരൻ പ്രസ്താവിച്ചു.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ തത്ത്വജ്ഞഃ സമാലിങ്ഗ്യ സുരേശ്വരമ് । ദത്ത്വാ ശുഭാശിഷം ചേഷ്ടം ബോധയാമാസ നാരദ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സത്യജ്ഞാനി ദേവേന്ദ്രനെ അണുകെട്ടി, ശുഭാശംസകൾ നൽകി, നാരദൻ അവനെ ബോധിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ശ്രീലക്ഷ്മ്യുപാഖ്യാനവര്ണനമ് ശ്രീനാരായണ ഉവാച ഹരിം ധ്യാത്വാ ഹരിര്ബ്രഹ്മന് ജഗാമ ബ്രഹ്മണഃ സഭാമ് । ബൃഹസ്പതിം പുരസ്കൃത്യ സര്വൈഃ സുരഗണൈഃ സഹ
ശ്രീലക്ഷ്മിയുടെ കഥയുടെ വിവരണം. ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഹരിയെ ധ്യാനിച്ച്, ഹരി ബ്രഹ്മാവിന്റെ സഭയിലേക്ക് ബൃഹസ്പതിയും എല്ലാ ദേവതകളും കൂടെ ചേർന്ന് പോയി.
ശീഘ്രം ഗത്വാ ബ്രഹ്മലോകം ദൃഷ്ട്വാ ച കമലോദ്ഭവമ് । പ്രണേമുര്ദേവതാഃ സര്വാഃ സഹേന്ദ്രാ ഗുരുണാ സഹ
വേഗത്തിൽ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ എത്തി, കമലത്തിൽ ജനിച്ചവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ഇന്ദ്രനും ഗുരുവും കൂടെ എല്ലാ ദേവതകളും നമസ്കരിച്ചു.
വൃത്താന്തം കഥയാമാസ സുരാചാര്യോ വിധിം പ്രതി । പ്രഹസ്യോവാച തച്ഛ്രുത്വാ മഹേന്ദ്രം കമലാസനഃ
ദേവതകളുടെ ഗുരു സംഭവങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു; അത് കേട്ട കമലാസനൻ പുഞ്ചിരിച്ച് മഹേന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മോവാച വത്സ മദ്വംശജാതോഽസി പ്രപൌത്രോ മേ വിചക്ഷണഃ । ബൃഹസ്പതേശ്ച ശിഷ്യസ്ത്വം സുരാണാമധിപഃ സ്വയമ്
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: മകനേ, നീ എന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച, എന്റെ പ്രപൗത്രനും വിവേകശാലിയുമാണ്; നീ ബൃഹസ്പതിയുടെ ശിഷ്യനും, ദേവതകളുടെ അധിപനുമാണ്.
മാതാമഹശ്ച ദക്ഷസ്തേ വിഷ്ണുഭക്തഃ പ്രതാപവാന് । കുലത്രയം യസ്യ ശുദ്ധം കഥം സോഽഹങ്കൃതോ ഭവേത്
നിന്റെ മാതാമഹൻ ദക്ഷൻ, വിഷ്ണുഭക്തനും ശക്തനുമാണ്; മൂന്നു വംശവും ശുദ്ധമായവനാണ്—അവനിൽ അഹങ്കാരം എങ്ങനെയാകും?
മാതാ പതിവ്രതാ യസ്യ പിതാ ശുദ്ധോ ജിതേന്ദ്രിയഃ । മാതാമഹോ മാതുലശ്ച കഥം സോഽഹങ്കൃതോ ഭവേത്
മാതാവ് ഭർത്താവിനോടു ഭക്തിയുള്ളവളും, പിതാവ് ശുദ്ധനും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനും, മാതാമഹനും മാമനും അങ്ങനെ തന്നെയും—അവനിൽ അഹങ്കാരം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?
ജനഃ പൈതൃകദോഷേണ ദോഷാന്മാതാമഹസ്യ ച । ഗുരുദോഷാത്ത്രിഭിര്ദോഷൈര്ഹരിദോഷീ ഭവേദ് ധ്രുവമ്
പിതൃവംശത്തിലെ ദോഷം, മാതാമഹന്റെ ദോഷം, ഗുരുവിന്റെ ദോഷം—ഈ മൂന്നു ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ടു ഹരിഭക്തനായാലും വ്യക്തിയിൽ ദോഷം വരും.