ത്വദംശസമ്ഭവാ ഏവ ത്വച്ഛക്തിപരിബൃംഹിതാഃ । അഥാപി യദി മേ ദേവി വരോ ദേയോഽസ്തി സാമ്പ്രതമ്
അവരൊക്കെയും നിന്റെ അംശത്തില് നിന്നാണ് ജനിച്ചത്, നിന്റെ ശക്തിയാല് ശക്തരായവരാണ്; എന്നിരുന്നാലും ദേവിയേ, ഈ സമയത്ത് എനിക്ക് ഒരു വരം നല്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കില്,
തദാ പ്രഹ്വാഃ സര്ഗകാര്യേ വിഘ്നാ നശ്യന്തു മേ ശിവേ । വാഗ്ഭവസ്യാപി മന്ത്രസ്യ യേ കേചിദുപസേവിനഃ
ശിവേ, അപ്പോള് എന്റെ സൃഷ്ടി കര്മ്മത്തില് ഉള്ള എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും അകറ്റപ്പെടട്ടെ; വാഗ്ഭവ മന്ത്രം ആരാധിക്കുന്നവര്ക്ക്,
തേഷാം സിദ്ധിഃ സത്വരാപി കാര്യാണാം ജായതാമപി । യേ സംവാദമിമം ദേവി പഠന്തി ശ്രാവയന്തി ച
അവരുടെ കാര്യങ്ങളില് വിജയവും അതിവേഗം ലഭിക്കട്ടെ; ഈ സംഭാഷണം വായിക്കുന്നവരും മറ്റൊരാളോട് കേള്പ്പിക്കുന്നവരും ദേവിയേ,
തേഷാം ലോകേ ഭുക്തിമുക്തീ സുലഭേ ഭവതാം ശിവേ । ജാതിസ്മരത്വം ഭവതു വക്തൃത്വം സൌഷ്ഠവം തഥാ
അവർക്കു ലോകത്തിൽ ഭോഗവും മോക്ഷവും എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കട്ടെ, പിറവികൾ ഓര്ക്കാനുള്ള കഴിവും വാഗ്മിത്വവും ഉത്തമത്വവും ലഭിക്കട്ടെ, ശിവേ.
ജ്ഞാനസിദ്ധിഃ കര്മമാര്ഗസംസിദ്ധിരപി ചാസ്തു ഹി । പുത്രപൌത്രസമൃദ്ധിശ്ച ജായേദിത്യേവ മേ വചഃ
ജ്ഞാനം ലഭിക്കട്ടെ, കര്മമാര്ഗ്ഗത്തില് വിജയം ഉണ്ടാകട്ടെ, മക്കളും മക്കളുടെ മക്കളും സമൃദ്ധിയായി വളരട്ടെ — ഞാന് പറഞ്ഞതൊക്കെയും സംഭവിക്കട്ടെ.
വിന്ധ്യോപാഖ്യാനവര്ണനമ് ശ്രീദേവ്യുവാച ഭൂമിപാല മഹാബാഹോ സര്വമേതദ്ഭവിഷ്യതി । യത്ത്വയാ പ്രാര്ഥിതം തത്തേ ദദാമി മനുജാധിപ
ശ്രീദേവി പറഞ്ഞു: ഭൂമിയിലെ രാജാവേ, മഹാബാഹുവേ, നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം തീർച്ചയായും നടക്കും; മനുഷ്യരിലെ പ്രഭുവേ, നീ ആഗ്രഹിച്ചതു ഞാന് നിനക്ക് നല്കുന്നു.
അഹം പ്രസന്നാ ദൈത്യേന്ദ്രനാശനാമോഘവിക്രമാ । വാഗ്ഭവസ്യ ജപേനൈവ തപസാ തേ സുനിശ്ചിതമ്
ഞാന് സന്തുഷ്ടയാണു, അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, അപ്രതിഹതമായ ശക്തിയുള്ളവനേ; വാഗ്ഭവമന്ത്രം ജപിച്ചതിനാലും നിന്റെ തപസ്സിനാലും ഇതൊക്കെ ഉറപ്പാണ്.
രാജ്യം നിഷ്കണ്ടകം തേഽസ്തു പുത്രാ വംശകരാ അപി । മയി ഭക്തിര്ദൃഢാ വത്സ മോക്ഷാന്തേ സത്പദേ ഭവേത്
നിന്റെ രാജ്യം തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ നിലനില്ക്കട്ടെ, മക്കള് വംശം തുടരട്ടെ; മകനേ, എന്നിലേക്കുള്ള ഉറച്ച ഭക്തിയോടെ, ജീവിതാവസാനത്ത് നീ പരമാവസ്ഥയിലേക്കെത്തും.
ഏവം വരാന്മഹാദേവീ തസ്മൈ ദത്ത്വാ മഹാത്മനേ । പശ്യതസ്തു മനോരേവ ജഗാമ വിന്ധ്യപര്വതമ്
ഇങ്ങനെ മഹാദേവി ആ മഹാത്മാവിന് ഈ വരങ്ങള് നല്കി, മനുവിന് മുന്നില് തന്നെ, വിന്ധ്യപര്വ്വതത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
യോഽസൌ വിന്ധ്യാചലോ രുദ്ധഃ കുമ്ഭോദ്ഭവമഹര്ഷിണാ । ഭാനുമാര്ഗാവരോധാര്ഥം പ്രവൃത്തോ ഗഗനം സ്പൃശന്
വിന്ധ്യപര്വ്വതം, കുംഭത്തില് ജനിച്ച മഹര്ഷിയാല് തടയപ്പെട്ടത്, സൂര്യന്റെ വഴി തടയാനായി ആകാശം തൊടാന് തുടങ്ങുകയായിരുന്നു.
സാ വിന്ധ്യവാസിനീ വിഷ്ണോരനുജാ വരദേശ്വരീ । ബഭൂവ പൂജ്യാ ലോകാനാം സര്വേഷാം മുനിസത്തമ
വിന്ധ്യയില് വസിക്കുന്ന, വരദാനങ്ങള് നല്കുന്ന ദേവി, വിഷ്ണുവിന്റെ സഹോദരി, ലോകങ്ങളിലെ എല്ലാവര്ക്കും ആരാധ്യയായി മാറി, മഹാമുനിവരേ.
ഋഷയ ഊചുഃ കോഽസൌ വിന്ധ്യാചലഃ സൂത കിമര്ഥം ഗഗനം സ്പൃശന് । ഭാനുമാര്ഗാവരോധം ച കിമര്ഥം കൃതവാനസൌ
മുനികള് ചോദിച്ചു: സൂതാ, ആ വിന്ധ്യപര്വ്വതം ആര്? അവന് എന്തിനാണ് ആകാശം തൊടാന് ശ്രമിച്ചത്? സൂര്യന്റെ വഴിയെന്തിനാണ് തടയാന് നോക്കിയത്?
കഥം ച മൈത്രാവരുണിഃ പര്വതം തം മഹോന്നതമ് । പ്രകൃതിസ്ഥം ചകാരേതി സര്വം വിസ്തരതോ വദ
മിത്രനും വരുണനും ജനിച്ചവന് ആ വലിയ പര്വ്വതത്തെ എങ്ങനെ അവിടത്തെത്തന്നെ നിലനിര്ത്തി? ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയൂ.
ന ഹി തൃപ്യാമഹേ സാധോ ത്വദാസ്യഗലിതാമൃതമ് । ദേവ്യാശ്ചരിത്രരൂപാഖ്യം പീത്വാ തൃഷ്ണാ പ്രവര്ധതേ
നിന്റെ വായില് നിന്നു ഒഴുകുന്ന അമൃതം കുടിച്ചിട്ടും ഞങ്ങള്ക്ക് തൃപ്തിയില്ല, മഹാനേ; ദേവിയുടെ കഥകളും രൂപങ്ങളും കേള്ക്കാനുള്ള ദാഹം കൂടുതല് കൂടുന്നു.
സൂത ഉവാച ആസീദ്വിന്ധ്യാചലോ നാമ മാന്യഃ സര്വധരാഭൃതാമ് । മഹാവനസമൂഹാഢ്യോ മഹാപാദപസംവൃതഃ
സൂതന് പറഞ്ഞു: ഭൂമിയെ ചുമക്കുന്ന പര്വ്വതങ്ങളില് ഏറ്റവും മാന്യനായ വിന്ധ്യ എന്നൊരു പര്വ്വതം ഉണ്ടായിരുന്നു; വലിയ കാടുകളും വലിയ വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു അത്.
സുപുഷ്പിതൈരനേകൈശ്ച ലതാഗുല്മൈസ്തു സംവൃതഃ । മൃഗാ വരാഹാ മഹിഷാ വ്യാഘ്രാഃ ശാര്ദൂലകാ അപി
പുഷ്പം നിറഞ്ഞ അനേകം വിളരികളും കുരുമുളകളും കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു; മാന്മൃഗങ്ങള്, കാട്ടുപന്നികള്, കാട്ടുപോത്തുകള്, കടുവകള്, പുള്ളിപ്പുലികളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വാനരാഃ ശശകാ ഋക്ഷാഃ ശൃഗാലാശ്ച സമന്തതഃ । വിചരന്തി സദാ ഹൃഷ്ടാ പുഷ്ടാ ഏവ മഹോദ്യമാഃ
കുരങ്ങുകള്, മുയല്മൃഗങ്ങള്, കരടികള്, നരികള് എല്ലായിടത്തും സന്തോഷത്തോടെ, പോഷണമുള്ളവരായി, ഉത്സാഹത്തോടെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു.
നദീനദജലാക്രാന്തോ ദേവഗന്ധര്വകിന്നരൈഃ । അപ്സരോഭിഃ കിമ്പുരുഷൈഃ സര്വകാമഫലദ്രുമൈഃ
നദികളും കുളങ്ങളും നിറഞ്ഞു, ദേവന്മാരും ഗാന്ധര്വ്വന്മാരും കിന്നരന്മാരും, അപ്സരസ്സുകളും കിംപുരുഷന്മാരും, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏതാദൃശേ വിന്ധ്യനഗേ കദാചിത്പര്യടന് മഹീമ് । ദേവര്ഷിഃ പരമപ്രീതോ ജഗാമ സ്വേച്ഛയാ മുനിഃ
ഇങ്ങനെ മനോഹരമായ വിന്ധ്യപര്വ്വതത്തില് ഒരിക്കല് ഭൂമിയില് സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ദേവര്ഷി, അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ, സ്വമേധയാ അവിടെ എത്തി.
തം ദൃഷ്ട്വാ സ നഗോ മങ്ക്ഷു തൂര്ണമുത്ഥായ സമ്ഭ്രമാത് । പാദ്യമര്ഘ്യം തഥാ ദത്ത്വാ വരാസനമഥാര്പയത്
അവനെ കണ്ടു, ആ പര്വ്വതം ഉടന് എഴുന്നേറ്റ്, ഭയഭക്തിയോടെ പാദ്യം, അര്ഘ്യം എന്നിവ നല്കി, ഉത്തമമായ ഇരിപ്പിടവും സമര്പ്പിച്ചു.
സുഖോപവിഷ്ടം ദേവര്ഷിം പ്രസന്നം നഗ ഊചിവാന് । വിന്ധ്യ ഉവാച ദേവര്ഷേ കഥ്യതാം ജാത ആഗമഃ കുത ഉത്തമഃ
ദേവര്ഷി സുഖമായി ഇരുന്ന് സന്തോഷിച്ചപ്പോള് പര്വ്വതം പറഞ്ഞു: വിന്ധ്യ പറഞ്ഞു: ദേവര്ഷേ, എവിടെ നിന്നാണ് നീ വന്നത്, എന്ത് ഉത്തമ കാര്യമാണിത്, പറയൂ.
തവാഗമനതോ ജാതമനര്ഘ്യം മമ മന്ദിരമ് । തവ ചങ്ക്രമണം ദേവാഭയാര്ഥം ഹി യഥാ രവേഃ
നിന്റെ വരവുകൊണ്ട് എന്റെ ആലയം അതിമൂല്യമായതായി; ദേവതകളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി സൂര്യനില് നിന്ന് നീ കടന്നുവരുന്നതാണ്.
അപൂര്വം യന്മനോവൃത്തം തദ് ബ്രൂഹി മമ നാരദ । നാരദ ഉവാച മമാഗമനമിന്ദ്രാരേ ജാതം സ്വര്ണഗിരേരഥ
അപൂർവമായ ആ മനോഭാവം എന്താണെന്ന് പറയൂ നാരദാ. നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇന്ദ്രന്റെ ശത്രുവേ, അപ്പോൾ ഞാൻ സ്വർണ്ണപർവതത്തിൽ എത്തിയിരുന്നു.
തത്ര ദൃഷ്ടാ മയാ ലോകാഃ ശക്രാഗ്നിയമപാശിനാമ് । സര്വേഷാം ലോകപാലാനാം ഭവനാനി സമന്തതഃ
അവിടെ ഞാൻ ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും യമനും വരുണനും ഉള്ള ലോകങ്ങൾ കണ്ടു; ലോകപാലന്മാരുടെ എല്ലാ ഭവനങ്ങളും ചുറ്റും കാണാമായിരുന്നു.
മയാ ദൃഷ്ടാനി വിന്ധ്യാഗ നാനാഭോഗപ്രദാനി ച । ഇതി ചോക്ത്വാ ബ്രഹ്മയോനിഃ പുനരുച്ഛ്വാസമാവിശത്
വിവിധ അനുഭവങ്ങൾ നൽകുന്ന വിന്ധ്യപർവതങ്ങളും ഞാൻ കണ്ടു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മപുത്രൻ വീണ്ടും ആലോചനയിൽ മുങ്ങി.
ഉച്ഛ്വസന്തം മുനിം ദൃഷ്ട്വാ പുനഃ പപ്രച്ഛ ശൈലരാട് । ഉച്ഛ്വാസകാരണം കിം തദ് ബ്രൂഹി ദേവഋഷേ മമ
മഹർഷിയെ ആഴമായി ആലോചിക്കുമ്പോൾ കണ്ടു, പർവതാധിപൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: ദേവർഷേ, നിന്റെ ആ ആലോചനയുടെ കാരണം എനിക്ക് പറയൂ.
ഇത്യാകര്ണ്യ നഗസ്യോക്തം ദേവര്ഷിരമിതദ്യുതിഃ । അബ്രവീച്ഛ്രൂയതാം വത്സ മമോച്ഛ്വാസസ്യ കാരണമ്
പർവതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ദിവ്യപ്രഭയുള്ള ദേവർഷി പറഞ്ഞു: മകനേ, എന്റെ ആലോചനയുടെ കാരണം നീ കേൾക്കൂ.
ഗൌരീഗുരുസ്തു ഹിമവാഞ്ഛിവസ്യ ശ്വശുരഃ കില । സമ്ബന്ധിത്വാത്പശുപതേഃ പൂജ്യ ആസീത്ക്ഷമാഭൃതാമ്
ഗൗരിയുടെ ഗുരുവും ശിവന്റെ മരുമകനുമായ ഹിമവാൻ പർവതങ്ങളിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു, കാരണം പശുപതിയുമായി ബന്ധമുള്ളവൻ ആണല്ലോ.
ഏവമേവ ച കൈലാസഃ ശിവസ്യാവസഥഃ പ്രഭുഃ । പൂജ്യഃ പൃഥ്വീഭൃതാം ജാതോ ലോകേ പാപൌഘദാരണഃ
അതുപോലെ തന്നെ, മഹേശ്വരന്റെ വാസസ്ഥലമായ കൈലാസം ഭൂമിയിലെ പർവതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ആദരിക്കപ്പെടുന്നതാണ്; അതു ലോകത്തിലെ പാപങ്ങൾ അകറ്റുന്നു.
നിഷധഃ പര്വതോ നീലോ ഗന്ധമാദന ഏവ ച । പൂജ്യാഃ സ്വസ്ഥാനമാസാദ്യ സര്വ ഏവ ക്ഷമാഭൃതഃ
നിഷധം, നീലം, ഗന്ധമാദനം എന്നിങ്ങനെയുള്ള പർവതങ്ങളും ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്ഥലങ്ങളിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.