ദലിതാഃ പാപിനോ യത്ര മമ ദൂതൈശ്ച താഡിതാഃ । ധനുഃഷോഡശമാനം ച തത്കുണ്ഡം ദലനം സ്മൃതമ്
എന്റെ ദൂതന്മാർ പാപികളെ ചതച്ചും അടിച്ചുമാണ് അവിടെ ശിക്ഷിക്കുന്നത്. പതിനാറ് വില്ല് വീതിയുള്ള ആ കുഴിയാണ് ദലനം എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്.
പതനേനൈവ പാപീ ച ശുഷ്കകണ്ഠോഷ്ഠതാലുകഃ । ബാലുകാസു ച തപ്താസു ധനുസ്ത്രിംശത്പ്രമാണകമ്
വീഴ്ചയാൽ പാപിയുടെ വായും നാവും തൊണ്ടയും ഉണങ്ങി വരണ്ടുപോകുന്നു. മുപ്പത് വില്ല് വീതിയുള്ള കത്തുന്ന മണലിൽ നിറഞ്ഞ കുഴിയിലാണ് ഇത് നടക്കുന്നത്.
ശതപൌരുഷമാനം ച ഗമ്ഭീരം ധ്വാന്തസംയുതമ് । ശോഷണം കുണ്ഡമേതദ്ധി പാപിനാം പരദുഃഖദമ്
നൂറ് പുരുഷൻ ആഴവും ഇരുണ്ടതയും മുപ്പത് വില്ല് വീതിയുമുള്ള കുഴിയാണ് പാപികൾക്ക് വല്ലാതെ വേദന നൽകുന്ന വരണ്ട കുഴി.
നാനാചര്മകഷായോദപരിപൂര്ണം ധനുഃശതമ് । ദുര്ഗന്ധിയുക്തതദ്ഭക്ഷ്യൈഃ പ്രാണിഭിഃ സങ്കുലം കഷമ്
നാനാ തരം ചർമ്മങ്ങളും കഷായങ്ങളുമായി നിറഞ്ഞു, നൂറ് വില്ല് വീതിയുള്ള കുഴിയിൽ ദുർഗന്ധവും പാപികളെ തിന്നുന്ന ജീവികളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ശൂര്പാകാരമുഖം കുണ്ഡം ധനുര്ദ്വാദശമാനകമ് । തപ്തലോഹബാലുകാഭിഃ പൂര്ണം പാതകിസംയുതമ്
പതിനിരണ്ടു വില്ല് വീതിയുള്ള, ചാളുപോലെയുള്ള വായുള്ള കുഴിയിൽ, കത്തുന്ന ഇരുമ്പ് മണലും പാപികൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ദുര്ഗന്ധിയുക്തം തദ്ഭക്ഷ്യൈഃ പാപിഭിഃ സങ്കുലം സതി । ശൂര്പാകാരമുഖം കുണ്ഡം ധനുര്ദ്വാദശമാത്രകമ്
ദുർഗന്ധം നിറഞ്ഞു, പാപികൾ തമ്മിൽ തിന്നുന്ന കുഴി, ചാളുപോലെയുള്ള വായും പതിനിരണ്ടു വില്ല് വീതിയും ഉണ്ട്.
പ്രതപ്തബാലുകാപൂര്ണം മഹാപാതകിഭിര്യുതമ് । അന്തരഗ്നിശിഖാനാം ച ജ്വാലാവ്യാപ്തമുഖം സദാ
കത്തുന്ന മണലിൽ നിറഞ്ഞു, വലിയ പാപികൾ അകത്ത്, അഗ്നിശിഖകൾ ഉയർന്ന് കുഴിയുടെ വായിൽ പടരുന്നു.
ധനുര്വിംശതിമാത്രം ച പ്രമാണം യസ്യ സുന്ദരി । ജ്വാലാഭിര്ദഗ്ധഗാത്രൈശ്ച പാപിഭിര്വ്യാപ്തമേവ ച
സുന്ദരിയേ, ഇരുപത് വില്ല് വീതിയുള്ള ആ കുഴിയിൽ, പാപികളുടെ ശരീരം ജ്വാലകളാൽ ചുട്ടുപോകുന്നു.
തന്മഹാക്ലേശദം ശശ്വത്കുണ്ഡം ജ്വാലാമുഖം സ്മൃതമ് । പാതമാത്രാദ്യത്ര പാപീ മൂര്ച്ഛിതോ വൈ നരോ ഭവേത്
എപ്പോഴും വലിയ വേദന നൽകുന്ന ആ കുഴിയാണ് ജ്വാലാമുഖം എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്. അവിടെ പാപി വീഴുന്ന ഉടനെ ബോധംകെട്ടുപോകുന്നു.
തപ്തേഷ്ടകാഭ്യന്തരിതം വാപ്യര്ധം ജിഹ്മകുണ്ഡകമ് । ധൂമാന്ധകാരസംയുക്തം ധൂമ്രാന്ധൈഃ പാപിഭിര്യുതമ്
ചൂടാക്കിയ ഇഷ്ടികകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ട, അർദ്ധക്കുളം വലിപ്പമുള്ള, വളഞ്ഞ ആകൃതിയിലുള്ള, പുകയും ഇരുണ്ടതയും നിറഞ്ഞ, പുകകൊണ്ട് കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ട പാപികൾ നിറഞ്ഞ കുഴിയാണ് അത്.
ധനുഃശതം ശ്വാസരന്ധ്രൈര്ധൂമ്രാന്ധം പരികീര്തിതമ് । പാതമാത്രാദ്യത്ര പാപീ നാഗൈശ്ച വേഷ്ടിതോ ഭവേത്
നൂറ് അമ്പ് ദൂരം നീളമുള്ള, പുകയും ഇരുണ്ടതുമായ ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. അവിടെ വീണാൽ, പാപികൾ ഓരോ ശ്വാസത്തിനിടയിലും പാമ്പുകൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെടുന്നു.
ധനുഃശതം നാഗപൂര്ണം തന്നാഗൈര്വേഷ്ടിതം ഭവേത് । ഷഡശീതി ച കുണ്ഡാനി മയോക്താനി നിശാമയ । ലക്ഷണം ചാപി തേഷാം ച കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി
നൂറ് അമ്പ് ദൂരം പാമ്പുകൾ നിറഞ്ഞ സ്ഥലമാണ്, അവിടെ ആ പാമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഒരാൾ ചുറ്റപ്പെടുന്നു. എൺപത്താറ് കുഴികൾ ഞാൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; അവയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ കൂടി കേൾക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ?
സാവിത്ര്യുപാഖ്യാനവര്ണനമ് സാവിത്ര്യുവാച ദേവീഭക്തിം ദേഹി മഹ്യം സാരാണാം ചൈവ സാരകമ് । പുംസാം മുക്തിദ്വാരബീജം നരകാര്ണവതാരകമ്
സാവിത്രി പറഞ്ഞു: അമ്മേ, എനിക്ക് ദേവീഭക്തിയും, എല്ലാത്തിന്റെയും സാരവും, മനുഷ്യർക്കു മോക്ഷദ്വാരമായ വിത്തും, നരകസമുദ്രം കടക്കാനുള്ള ഒരു തൂവാലും ദയവായി തരണമേ.
കാരണം മുക്തിസാരാണാം സര്വാശുഭവിനാശനമ് । ദാരകം കര്മവൃക്ഷാണാം കൃതപാപൌഘഹാരണമ്
മോക്ഷത്തിന്റെ സാരമായ കാരണവും, എല്ലാ ദോഷങ്ങൾക്കും അവസാനം വരുത്തുന്നതും, കർമ്മവൃക്ഷത്തിന്റെ പുത്രനുമായതും, ചെയ്ത പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതും അതാണ്.
മുക്തിശ്ച കതിഥാപ്യസ്തി കിം വാ താസാം ച ലക്ഷണമ് । ദേവീഭക്തിം ഭക്തിഭേദം നിഷേകസ്യാപി ഖണ്ഡനമ്
മോക്ഷത്തിന് എത്രവിധങ്ങൾ ഉണ്ട്? അവയുടെ സ്വഭാവം എന്ത്? ദേവീഭക്തിയും, ഭക്തിയുടെ ഭേദങ്ങളും, ദീക്ഷയുടെ അപവാദവും ദയവായി പറയൂ.
തത്ത്വജ്ഞാനവിഹീനാ ച സ്ത്രീജാതിര്വിധിനിര്മിതാ । കിഞ്ചിഞ്ജ്ഞാനം സാരഭൂതം വദ വേദവിദാം വര
സത്യം അറിയാത്ത സ്ത്രീകൾ വിധിപ്രകാരം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരാണ്. വേദജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, സാരമായ അറിവ് കുറച്ച് പറഞ്ഞുതരണമേ.
സര്വം ദാനം ച യജ്ഞശ്ച തീര്ഥസ്നാനം വ്രതം തപഃ । അജ്ഞാനിജ്ഞാനദാനസ്യ കലാം നാര്ഹന്തി ഷോഡശീമ്
എല്ലാ ദാനവും യജ്ഞവും തീർത്ഥസ്നാനവും വ്രതവും തപസ്സും, അജ്ഞാനിയോ ജ്ഞാനിയോ നൽകുന്ന അറിവിന്റെ പത്തിനാറിൽ ഒന്നിനും തുല്യമല്ല.
പിതുഃ ശതഗുണാ മാതാ ഗൌരവേ ചേതി നിശ്ചിതമ് । മാതുഃ ശതഗുണഃ പൂജ്യോ ജ്ഞാനദാതാ ഗുരുഃ പ്രഭോ
പിതാവിനെക്കാൾ അമ്മ നൂറ് മടങ്ങ് കൂടുതൽ ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവളാണെന്ന് ഉറപ്പാണ്. അമ്മയെക്കാൾ നൂറ് മടങ്ങ് കൂടുതൽ ആരാധനാർഹനാണ് അറിവ് നൽകുന്ന ഗുരു.
ധര്മരാജ ഉവാച പൂര്വം സര്വോ വരോ ദത്തോ യസ്തേ മനസി വാഞ്ഛിതഃ । അധുനാ ശക്തിഭക്തിസ്തേ വത്സേ ഭവതു മദ്വരാത്
ധർമ്മരാജാവ് പറഞ്ഞു: നേരത്തെ നീ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാ വരങ്ങളും ഞാൻ നൽകിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ എന്റെ വരപ്രസാദത്തിൽ നിന്നു ഭക്തിയും ശക്തിയും നിനക്കുണ്ടാകട്ടെ, മകളേ.
ശ്രോതുമിച്ഛസി കല്യാണി ശ്രീദേവീഗുണകീര്തനമ്। വക്തൄണാം പൃച്ഛകാനാം ച ശ്രോതൄണാം കുലതാരണമ്
കനിവുള്ളവളേ, ദേവിയുടെ ഗുണഗാനങ്ങൾ കേൾക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ? ചോദിക്കുന്നവർക്കും പറയുന്നവർക്കും കേൾക്കുന്നവർക്കും കുടുംബം രക്ഷപ്പെടാൻ അതാണ് മാർഗം.
ശേഷോ വക്ത്രസഹസ്രേണ നഹി യദ്വക്തുമീശ്വരഃ । മൃത്യുഞ്ജയോ ന ക്ഷമശ്ച വക്തും പഞ്ചമുഖേന ച
ആ ഗുണങ്ങൾ പറയാൻ ആയിരം വായുള്ള ശേഷനും കഴിയില്ല; അഞ്ചു വായുള്ള മൃത്യുഞ്ജയനും അതിന് കഴിയില്ല.
ധാതാ ചതുര്ണാം വേദാനാം വിധാതാ ജഗതാമപി । ബ്രഹ്മാ ചതുര്മുഖേനൈവ നാലം വിഷ്ണുശ്ച സര്വവിത്
നാലു വേദങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചവനും ലോകങ്ങളെ ക്രമീകരിച്ചവനും നാലു മുഖമുള്ള ബ്രഹ്മാവിനും, എല്ലാം അറിയുന്ന വിഷ്ണുവിനും അതിന് കഴിയില്ല.
കാര്തികേയഃ ഷണ്മുഖേന നാപി വക്തുമലം ധ്രുവമ് । ന ഗണേശഃ സമര്ഥശ്ച യോഗീന്ദ്രാണാം ഗുരോര്ഗുരുഃ
ആറ് മുഖമുള്ള കാർത്തികേയനും അതു പറയാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഉറപ്പാണ്; യോഗിമാരുടെ ഗുരുവായ ഗണപതിക്കും കഴിയില്ല.
സാരഭൂതാശ്ച ശാസ്ത്രാണാം വേദാശ്ചത്വാര ഏവ ച । കലാമാത്രം യദ്ഗുണാനാം ന വിദന്തി ബുധാശ്ച യേ
ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും നാലു വേദങ്ങളുടെയും സാരവും, ജ്ഞാനികൾ പോലും ദേവിയുടെ ഗുണങ്ങളിൽ ഒരു ഭാഗം പോലും അറിയുന്നില്ല.
സരസ്വതീ ജഡീഭൂതാ നാലം തദ്ഗുണവര്ണനേ । സനത്കുമാരോ ധര്മശ്ച സനന്ദനഃ സനാതനഃ
സരസ്വതിക്ക് പോലും ആ ഗുണങ്ങൾ വിവരിക്കാൻ വാക്കില്ലാതാവും; സനത്കുമാരനും ധർമ്മനും സനന്ദനനും സനാതനനും അതുപോലെ.
സനകഃ കപിലഃ സൂര്യോ യേഽന്യേ ച ബ്രഹ്മണഃ സുതാഃ । വിചക്ഷണാ ന യദ്വക്തും കിഞ്ചാന്യേ ജഡബുദ്ധയഃ
സനകനും കപിലനും സൂര്യനും ബ്രഹ്മാവിന്റെ മറ്റ് പുത്രന്മാരും അതു പറയാൻ കഴിയുന്നവരല്ല; അപ്പോൾ ബുദ്ധിഹീനർക്ക് എങ്ങനെ കഴിയുമെന്നോ?
ന യദ്വക്തും ക്ഷമാഃ സിദ്ധാ മുനീന്ദ്രാ യോഗിനസ്തഥാ । കേ ചാന്യേ ച വയം കേ വാ ശ്രീദേവ്യാ ഗുണവര്ണനേ
സിദ്ധന്മാർക്കും മഹർഷികൾക്കും യോഗിമാർക്കും അതു പറയാൻ കഴിയില്ല; അപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ദേവിയുടെ ഗുണങ്ങൾ വിവരിക്കാൻ എങ്ങനെ കഴിയും?
ധ്യായന്തേ യത്പദാമ്ഭോജം ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാദയഃ । അതിസാധ്യം സ്വഭക്താനാം തദന്യേഷാം സുദുര്ലഭമ്
ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശിവനും മറ്റുള്ളവരും ദേവിയുടെ കമലപാദങ്ങളിൽ ധ്യാനം ചെയ്യുന്നു; ഭക്തന്മാർക്ക് അതു വളരെ എളുപ്പമാണ്, പക്ഷേ മറ്റുള്ളവർക്കു അതു വളരെ ദുർലഭം.
കശ്ചിത്കിഞ്ചിദ്വിജാനാതി തദ്ഗുണോത്കീര്തനം ശുഭമ് । അതിരിക്തം വിജാനാതി ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിശാരദഃ
ആർക്കെങ്കിലും അമ്മയുടെ ഗുണങ്ങളും മഹത്വവും കുറച്ച് മാത്രം അറിയാം; അതിൽ കൂടുതൽ ബ്രഹ്മാവു്, ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയിൽ ഏറ്റവും പ്രഗത്ഭൻ, അറിയുന്നു.
തതോഽതിരിക്തം ജാനാതി ഗണേശോ ജ്ഞാനിനാം ഗുരുഃ । സര്വാതിരിക്തം ജാനാതി സര്വജ്ഞഃ ശമ്ഭുരേവ സഃ
അതിലും കൂടുതൽ ജ്ഞാനം ജ്ഞാനികളുടെ ഗുരുവായ ഗണപതി അറിയുന്നു; എന്നാൽ എല്ലാം മുഴുവനും അറിയുന്നത് സർവ്വജ്ഞനായ ശിവൻ മാത്രമാണ്.