അന്യേഷു ധര്മശാസ്ത്രേഷു വേദാങ്ഗേഷു ച സുവ്രതേ । സര്വേഷ്ടം സാരഭൂതം ച പഞ്ചദേവാനുസേവനമ്
മറ്റു ധര്മ്മശാസ്ത്രങ്ങളിലും വേദാംഗങ്ങളിലും, സദാചാരമുള്ളവളേ, എല്ലായിടത്തും ഏറ്റവും പ്രധാനമായത് അഞ്ചു ദേവന്മാരുടെ ആരാധനയാണെന്ന് പറയുന്നു.
ജന്മമൃത്യുജരാവ്യാധിശോകസന്താപനാശനമ് । സര്വമങ്ഗലരൂപം ച പരമാനന്ദകാരണമ്
ജനനം, മരണം, വയസ്സു, രോഗം, ദുഃഖം, വേദന എന്നിവയെ എല്ലാം നശിപ്പിക്കുകയും, പൂര്ണമായും മംഗളകരവും പരമാനന്ദത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
കാരണം സര്വസിദ്ധീനാം നരകാര്ണവതാരണമ് । ഭക്തിവൃക്ഷാങ്കുരകരം കര്മവൃക്ഷനികൃന്തനമ്
എല്ലാ സിദ്ധികളുടെയും കാരണവും, നരകസമുദ്രം കടക്കാനുള്ള പാതയും, ഭക്തിവൃക്ഷത്തിന് കുരുക്കളാകുന്നതും, കര്മ്മവൃക്ഷം മുറിച്ചുകളയുന്നതും ഇതാണ്.
വിമോക്ഷസോപാനമിദമവിനാശപദം സ്മൃതമ് । സാലോക്യസാര്ഷ്ടിസാരൂപ്യസാമീപ്യാദിപ്രദം ശുഭമ്
മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള പടവുകളാണിത്; അവിനാശിയായ സ്ഥിതിയായി ഓര്മ്മിക്കപ്പെടുന്നു. സാലോക്യവും സാരൂപ്യവും സാമീപ്യവും സാരഷ്ട്യവും പോലുള്ള മംഗളപ്രാപ്തികള് നല്കുന്നു.
കുണ്ഡാനി യമദൂതൈശ്ച രക്ഷിതാനി സദാ ശുഭേ । ന ഹി പശ്യന്തി സ്വപ്നേ ച പഞ്ചദേവാര്ചകാ നരാഃ
യമദൂതന്മാര് എപ്പോഴും കാവല് നില്ക്കുന്ന കുഴികള് സദാ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു, ഭദ്രയേ; എന്നാല് അഞ്ചു ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യര്ക്ക് അവയെ സ്വപ്നത്തിലും കാണാനാവില്ല.
ദേവീഭക്തിവിഹീനാ യേ തേ പശ്യന്തി മമാലയമ് । യാന്തി യേ ഹരിതീര്ഥം വാ ശ്രയന്തി ഹരിവാസരമ്
ദേവിയോടു ഭക്തിയില്ലാത്തവര് എന്റെ ആലയം കാണുന്നു; എന്നാല് ഹരിയുടെ തീര്ത്ഥങ്ങളില് പോകുന്നവര് അല്ലെങ്കില് ഹരിയുടെ വിശേഷദിനങ്ങള് ആചരിക്കുന്നവര്
പ്രണമന്തി ഹരിം നിത്യം ഹര്യര്ചാം കല്പയന്തി ച । ന യാന്തി തേഽപി ഘോരാം ച മമ സംയമിനീം പുരീമ്
ഹരിയെ പ്രതിദിനം നമസ്കരിക്കുകയും ഹരിക്ക് ആരാധന നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നവര് പോലും എന്റെ ഭയങ്കരമായ സംയമിനി നഗരത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല.
ത്രിസന്ധിപൂതാ വിപ്രാശ്ച ശുദ്ധാചാരസമന്വിതാഃ । നിവൃത്തിം നൈവ ലപ്സ്യന്തി ദേവീസേവാം വിനാ നരാഃ
മൂന്നു സന്ദ്യകളിലും ശുദ്ധമായ ആചാരമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാര് പോലും ദേവിസേവയില്ലാതെ മോക്ഷം നേടുകയില്ല.
സ്വധര്മനിരതാചാരാഃ സ്വധര്മനിരതാസ്തഥാ । ഗച്ഛന്തോ മൃത്യുലോകം ച ദുര്ദൃശാ മമ കിങ്കരാഃ
സ്വധര്മത്തില് സ്ഥിരതയുള്ളവര് പോലും, സ്വധര്മം അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നവര് പോലും, മരണമുള്ള ലോകത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോള് എന്റെ ഭയങ്കര ദൂതന്മാരെ കാണേണ്ടി വരും.
ഭീതാഃ ശിവോപാസകേഭ്യോ വൈനതേയാദിവോരഗാഃ । സ്വദൂതം പാശഹസ്തം ച ഗച്ഛന്തം വാരയാമ്യഹമ്
ശിവഭക്തന്മാരെ കണ്ടാല് വിനതയുടെ മകനായ ഗരുഡനും മറ്റു പാമ്പുകളും ഭയപ്പെടുന്നു; ഞാനാണ് എന്റെ പാശം പിടിച്ച ദൂതനെ അവരോടു പോകാതിരിക്കാന് തടയുന്നത്.
യാസ്യന്തി തേ ച സര്വത്ര ഹരിദാസാശ്രമം വിനാ । കൃഷ്ണമന്ത്രോപാസകാച്ച വൈനതേയാദിവോരഗാഃ
അവര് ഹരിദാസന്മാരുടെ ആശ്രമം ഒഴികെ എല്ലായിടത്തും പോകും; കൃഷ്ണമന്ത്രം ഉപാസിക്കുന്നവരെപ്പോലും ഗരുഡനും മറ്റു പാമ്പുകളും ഒഴിവാക്കുന്നു.
ദേവീമന്ത്രോപാസകാനാം നാമ്നാഞ്ചൈവ നികൃന്തനമ് । കരോതി നഖലേഖന്യാ ചിത്രഗുപ്തശ്ച ഭീതവത്
ദേവിമന്ത്രം ഉപാസിക്കുന്നവരുടെ പേരുകള് പോലും, ചിത്രഗുപ്തന് ഭയത്തോടെ തന്റെ നഖം കൊണ്ട് രേഖയിട്ട് മായ്ക്കുന്നു.
മധുപര്കാദികം തേഷാം കുരുതേ ച പുനഃ പുനഃ । വിലങ്ഘ്യ ബ്രഹ്മലോകം ച ലോകം ഗച്ഛന്തി തേ സതി
അവര്ക്കായി മധുപര്ക്കാദി അര്പ്പണങ്ങള് വീണ്ടും വീണ്ടും നടത്തപ്പെടുന്നു; ബ്രഹ്മലോകം കടന്ന്, അവര് മരിച്ചശേഷം ആ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ദുരിതാനി ച നശ്യന്തി യേഷാം സംസ്പര്ശമാത്രതഃ । തേ മഹാഭാഗ്യവന്തോ ഹി സഹസ്രകുലപാവനാഃ
അവര് സ്പര്ശിച്ചാല് മാത്രം പാപങ്ങള് നശിക്കുന്നു; അങ്ങനെയുള്ളവര് മഹാഭാഗ്യശാലികളും ആയിരം കുടുംബങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവരും ആകുന്നു.
യഥാ ച പ്രജ്വലദ്വഹ്നൌ ശുഷ്കാനി ച തൃണാനി ച । പ്രാപ്നോതി മോഹഃ സമ്മോഹം താംശ്ച ദൃഷ്ട്വാ ച ഭീതവത്
തിളങ്ങുന്ന അഗ്നിയിൽ ഉണങ്ങിയ പുല്ലും കട്ടകളും കാണുമ്പോൾ, ഒരാൾ ഭയപ്പെട്ട് ഭ്രമവും വലിയ ആശയക്കുഴപ്പവും അനുഭവിക്കുന്നതുപോലെ.
കാമശ്ച കാമിനം യാതി ലോഭക്രോധൌ തതഃ സതി । മൃത്യുഃ പ്രലീയതേ രോഗോ ജരാ ശോകോ ഭയം തഥാ
ആഗ്രഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനിലേക്കു പോകുന്നു, പിന്നെ ലോഭവും ക്രോധവും. മരണവും, രോഗവും, വൃദ്ധതയും, ദുഃഖവും, ഭയവും ഇല്ലാതാകുന്നു.
കാലഃ ശുഭാശുഭം കര്മ ഹര്ഷോ ഭോഗസ്തഥൈവ ച । യേ യേ ന യാന്തി താം പീഡാം കഥിതാസ്തേ മയാ സതി
കാലം, നല്ലതും ചീത്തയുമായ കർമ്മം, സന്തോഷവും അനുഭവവും—അവയിൽ ഏതെങ്കിലും ആ ദുഃഖത്തിൽ എത്താത്തതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്ക് വിശദീകരിച്ചു.
ശൃണു ദേഹവിവരണം കഥയാമി യഥാഗമമ് । പൃഥിവീ വായുരാകാശസ്തേജസ്തോയമിതി സ്ഫുടമ്
ശരീരത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഞാൻ ശാസ്ത്രാനുസരിച്ച് വിശദീകരിക്കാം; ഭൂമി, വായു, ആകാശം, തീ, വെള്ളം—ഈ അഞ്ചും വ്യക്തമായി.
ദേഹിനാം ദേഹബീജം ച സ്രഷ്ടൃസൃഷ്ടിവിധൌ പരമ് । പൃഥിവ്യാദിപഞ്ജഭൂതൈര്യോ ദേഹോ നിര്മിതോ ഭവേത്
സൃഷ്ടാവ് സൃഷ്ടിക്കുന്ന പരമമായ സൃഷ്ടിയിൽ, ജീവികളുടെ ശരീരത്തിന്റെ വിത്ത് ഭൂമിയടക്കം അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെടുന്നു.
സ കൃത്രിമോ നശ്വരശ്ച ഭസ്മസാച്ച ഭവേദിഹ । ബദ്ധോഽങ്ഗുഷ്ഠപ്രമാണശ്ച യോ ജീവഃ പുരുഷഃ കൃതഃ
ആ ശരീരം കൃത്രിമവും നശ്വരവുമാണ്, ഇവിടെ അത് ചാരമാകുന്നു. അംഗുഷ്ഠത്തിന്റെ വലിപ്പമുള്ള ബന്ധിതനായ ജീവനെ പുരുഷൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ബിഭര്തി സൂക്ഷ്മം ദേഹം തം തദ്രൂപം ഭോഗഹേതവേ । സ ദേഹോ ന ഭവേദ്ഭസ്മ ജ്വലദഗ്നൌ മമാലയേ
അവൻ അനുഭവത്തിനായി അതേ രൂപത്തിലുള്ള സൂക്ഷ്മശരീരം ധരിക്കുന്നു; എന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന ആലയത്തിൽ ആ ശരീരം ചാരമാകുന്നില്ല.
ജലേന നഷ്ടോ ദേഹീ വാ പ്രഹാരേ സുചിരം കൃതേ । ന ശസ്ത്രേണ ന വാസ്ത്രേണ സുതീക്ഷ്ണകണ്ടകേ തഥാ
ജലത്തിൽ ശരീരം നശിക്കില്ല, ദീർഘകാലം അടിച്ചാലും ഇല്ല; ആയുധം കൊണ്ടും വസ്ത്രം കൊണ്ടും കൂർമുളകൊണ്ടും ഇല്ല.
തപ്തദ്രവേ തപ്തലോഹേ തപ്തപാഷാണ ഏവ ച । പ്രതപ്തപ്രതിമാശ്ലേഷേ യത്പൂര്വപതനേഽപി ച
ചൂടുള്ള ദ്രവത്തിൽ, ചൂടുള്ള ഇരുമ്പിൽ, ചൂടുള്ള കല്ലിൽ, ചൂടുള്ള പ്രതിമയുടെ അണിയിലും, മുൻപത്തെ വീഴ്ചയിലും ശരീരം നശിക്കില്ല.
ന ദഗ്ധോ ന ച ഭഗ്നഃ സ ഭുങ്ക്തേ സന്താപമേവ ച । കഥിതോ ദേഹവൃത്താന്തഃ കാരണം ച യഥാഗമമ് । കുണ്ഡാനാം ലക്ഷണം സര്വം ബോധായ കഥയാമി തേ
അവൻ ദഹിക്കപ്പെടുകയോ തകർക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യില്ല, പക്ഷേ വേദന മാത്രം അനുഭവിക്കുന്നു. ശരീരത്തിന്റെ സംഭവവും കാരണവും ശാസ്ത്രപ്രകാരം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി ഞാൻ നിനക്ക് കുണ്ടുകളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ മുഴുവൻ വിശദീകരിക്കും.
ഇതി ശ്രീമദ്ദേവീഭാഗവതേ മഹാപുരാണേഽഷ്ടാദശസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം നവമസ്കന്ധേ നാരായണനാരദസംവാദേ ദേവപൂജനാത് സര്വാരിഷ്ടനിവൃത്തിവര്ണനം നാമ ഷട്ത്രിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ അഷ്ടാദശസാഹസ്ര്യമായ ശ്രീമദ്ദേവീഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ നവമസ്കന്ധത്തിലെ നാരായണ-നാരദ സംവാദത്തിൽ, ദേവാരാധനയിലൂടെ എല്ലാ ദോഷങ്ങൾ നീങ്ങുന്നതിനെ കുറിച്ചുള്ള മുപ്പത്താറാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
നാനാനരകകുണ്ഡവര്ണനമ് സാവിത്ര്യുവാച ധര്മരാജ ഉവാച പൂര്ണേന്ദുമണ്ഡലാകാരം സര്വം കുണ്ഡം ച വര്തുലമ് । നിമ്നം പാഷാണഭേദൈശ്ച പാചിതം ബഹുഭിഃ സതി
നാനാ നരകകുണ്ടങ്ങളുടെ വിവരണം. സാവിത്രി പറഞ്ഞു— ധർമ്മരാജാവ് പറഞ്ഞു: ആ കുണ്ടു മുഴുവൻ പൂർണ്ണചന്ദ്രന്റെ രൂപത്തിൽ വൃത്താകൃതിയിലാണ്, ആഴമുള്ളതും, പലതരം പാറകൾ പൊട്ടിച്ചിട്ടുള്ളതും.
ന നശ്വരം ചാപ്രലയം നിര്മിതം ചേശ്വരേച്ഛയാ । ക്ലേശദം പാതകാനാം ച നാനാരൂപം തദാലയമ്
അത് നശിക്കുകയോ പ്രളയത്തിൽ ഇല്ലാതാകുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; ഈശ്വരന്റെ ഇച്ഛയാൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. പാപികൾക്ക് കഷ്ടം നൽകുന്ന, വിവിധ രൂപങ്ങളുള്ള ആ സ്ഥലം.
ജ്വലദങ്ഗാരരൂപം ച ശതഹസ്തശിഖാന്വിതമ് । പരിതഃ ക്രോശമാനം ച വഹ്നികുണ്ഡം പ്രകീര്തിതമ്
അത് കത്തുന്ന ചാരങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, നൂറ് കൈ ഉയരമുള്ള ജ്വാലകൾ ഉയരുന്നു, ചുറ്റും ഒരു ക്രോഷം ദൂരത്തിൽ, അതിനെ അഗ്നികുണ്ടം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
മഹാശബ്ദം പ്രകുര്വദ്ഭിഃ പാപിഭിഃ പരിപൂരിതമ് । രക്ഷിതം മമ ദൂതൈശ്ച താഡിതൈശ്ചാപി സന്തതമ്
അത് പാപികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നതുകൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, എന്റെ ദൂതന്മാർ അതിനെ എപ്പോഴും കാവൽ നോക്കുകയും അടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പ്രതപ്തോദകപൂര്ണം ച ഹിംസ്രജന്തുസമന്വിതമ് । മഹാഘോരം കാകുശബ്ദം പ്രഹാരേണ ദൃഢേന ച
അത് തിളക്കുന്ന വെള്ളവും ക്രൂരമായ ജീവികളും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, അതി ഭയാനകമായ കാക്കു ശബ്ദവും കഠിനമായ അടികളും ഉണ്ടാക്കുന്നു.