യസ്യാനാസ്ഥാ വേദവാക്യേ മന്ദം ഹസതി സംതതമ് । വ്രതോപവാസഹീനശ്ച സദ്വാക്യപരനിന്ദകഃ
വേദവാക്യങ്ങളിൽ വിശ്വാസമില്ലാതെ എല്ലായ്പ്പോഴും പരിഹസിക്കുന്നവനും, വ്രതങ്ങളും ഉപവാസങ്ങളും പാലിക്കാതെയും നല്ലവരെ ദോഷിപ്പിക്കുന്നവനും—
ധൂമ്രാന്ധേ ച വസേത്സോഽപി ശതാബ്ദം ധൂമ്രഭക്ഷകഃ । ജലജന്തുര്ഭവേത്സോഽപി ശതജന്മക്രമേണ ച
—അവൻ കുരുടന്മാരുടെ ഇടയിൽ വസിച്ചും നൂറു വർഷം പുക ഭക്ഷിച്ചും കഴിഞ്ഞാലും, നൂറു ജന്മം തുടർച്ചയായി ജലജീവിയായി ജനിക്കും.
തതോ നാനാപ്രകാരശ്ച മത്സ്യജാതിസ്തതഃ ശുചിഃ । യഃ കരോത്യുപഹാസം ച ദേവബ്രാഹ്മണയോര്ധനേ
അതിനുശേഷം പലതരം മീനുകളായി ജനിച്ച്, പിന്നെ ശുദ്ധനായവനായി ജനിക്കും; ദേവന്മാരുടെയോ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയോ സമ്പത്ത് പരിഹസിക്കുന്നവൻ—
പാതയിത്വാ സ പുരുഷാന്ദശപൂര്വാന്ദശാപരാന് । സോഽയം യാതി ച ധൂമ്രാന്ധം ധൂമ്രധ്വാന്തസമന്വിതമ്
—പത്ത് പേരെ മുൻപും പത്ത് പേരെ പിന്നെയും താഴെ വീഴ്ത്തിയശേഷം, പുകകൊണ്ടു കുരുടനായ ലോകത്തിലേക്ക്, പുകകൊണ്ടു ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി പോകുന്നു.
ധൂമ്രക്ലിഷ്ടോ ധൂമ്രഭോജീ വസേത്തത്ര ചതുര്ഗുണമ് । തതോ മൂഷകജാതിശ്ച സപ്തജന്മസു ഭാരതേ
പുകകൊണ്ടു ബുദ്ധിമുട്ടി, പുക ഭക്ഷിച്ച്, അവൻ അവിടെ നാലു ഗുണം കൂടുതൽ കാലം താമസിക്കും; അതിനുശേഷം ഭാരതഭൂമിയിൽ ഏഴു ജന്മം എലിയായി ജനിക്കും.
തതോ നാനാവിധാഃ പക്ഷിജാതയഃ കൃമിജാതിഭിഃ । തതോ നാനാവിധാ വൃക്ഷാ പശവശ്ച തതോ നരഃ
പിന്നീട് പലതരം പക്ഷികളായും കീടങ്ങളായും ജനിക്കും; അതിനുശേഷം പലതരം വൃക്ഷങ്ങളായും, പിന്നെ മൃഗങ്ങളായും, പിന്നെ മനുഷ്യനായി ജനിക്കും.
വിപ്രോ ദൈവജ്ഞജീവീ ച വൈദ്യജീവീ ചികിത്സകഃ । ലാക്ഷാലോഹാദിവ്യാപാരീ രസാദിവിക്രയീ ച യഃ
ജ്യോതിഷം ചെയ്തോ, വൈദ്യവൃത്തി ചെയ്തോ, ചികിത്സ നടത്തിയോ, ലക്ഷ, ഇരിമ്പ് മുതലായവയുടെ വ്യാപാരം ചെയ്തോ, രസം മുതലായവ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ—
സ യാതി നാഗവേഷ്ടം ച നാഗൈര്വേഷ്ടിതമേവ ച । വസേത്സ ലോമമാനാബ്ദം തത്രൈവ നാഗപാശിതഃ
—അവൻ പാമ്പുകളുടെ ലോകത്തിലേക്ക്, പാമ്പുകൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി പോകുന്നു; അവിടെ അവന്റെ ശരീരത്തിലെ രോമങ്ങളുടെ എണ്ണമത്ര വർഷം പാമ്പുകളുടെ പാശത്തിൽ കുടുങ്ങി താമസിക്കും.
തതോ നാനാവിധാഃ പക്ഷിജാതയശ്ച തതോ നരഃ । തതോ ഭവേത്സ ഗണകോ വൈദ്യശ്ച സപ്തജന്മസു
അതിനുശേഷം പലതരം പക്ഷികളായി ജനിച്ച്, പിന്നെ മനുഷ്യനായി ജനിക്കും; പിന്നെ ഏഴു ജന്മം ജ്യോതിഷക്കാരനോ വൈദ്യനോ ആയി ജനിക്കും.
ഗോപശ്ച കര്മകാരശ്ച രങ്ഗകാരസ്തതഃ ശുചിഃ । പ്രസിദ്ധാനി ച കുണ്ഡാനി കഥിതാനി പതിവ്രതേ
പിന്നീട് ഗോപനായി, കൂലിപ്പണിക്കാരനായി, പിന്നെ ചിത്രകാരനായി ജനിക്കും; ഭർത്താവിന് ഭക്തിയുള്ളവളേ, പ്രശസ്തമായ കുഴികൾ ഇതുവരെ വിശദീകരിച്ചു.
അന്യാനി ചാപ്രസിദ്ധാനി ക്ഷുദ്രാണി സന്തി തത്ര വൈ । സന്തി പാതകിനസ്തേഷു സ്വകര്മഫലഭോഗിനഃ । ഭ്രമന്തി നാനായോനിം ച കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി
അവിടെ മറ്റും അറിയപ്പെടാത്ത ചെറുതായും കുഴികൾ ഉണ്ട്; അവയിൽ പാപികൾ തങ്ങളുടെ കർമ്മഫലം അനുഭവിച്ച് വിവിധ ജന്മങ്ങളിൽ അലയുന്നു. ഇനി എന്ത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
ദേവപൂജനാത് സര്വാരിഷ്ടനിവൃത്തിവര്ണനമ് സാവിത്ര്യുവാച ധര്മരാജ മഹാഭാഗ വേദവേദാങ്ഗപാരഗ । നാനാപുരാണേതിഹാസേ യത്സാരം തത്പ്രദര്ശയ
ദേവതാപൂജയിലൂടെ എല്ലാ ദുർഭാഗ്യങ്ങളും മാറുന്നതിനെക്കുറിച്ച്—
സര്വേഷു സാരഭൂതം യത്സര്വേഷ്ടം സര്വസമ്മതമ് । കര്മച്ഛേദബീജരൂപം പ്രശസ്തം സുഖദം നൃണാമ്
സാവിത്രി ചോദിച്ചു: ധർമ്മരാജാ, മഹാഭാഗവ, വേദവും അതിന്റെ ശാഖകളും പഠിച്ചവനേ, പല പുരാണങ്ങളിലും ഇതിഹാസങ്ങളിലും ഉള്ള സാരാംശം എനിക്കു കാണിച്ചു തരണമേ.
സര്വപ്രദം ച സര്വേഷാം സര്വമങ്ഗലകാരണമ് । ഭയം ദുഃഖം ന പശ്യന്തി യേന വൈ സര്വമാനവാഃ
എല്ലാവർക്കും ഏറ്റവും പ്രധാനവും എല്ലാവർക്കും ഇഷ്ടവുമായും അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതുമായും, പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നതും മനുഷ്യർക്കു സുഖം നൽകുന്നതുമായും, കർമ്മത്തിന്റെ വിത്ത് നശിപ്പിക്കുന്നതുമായത്—
കുണ്ഡാനി തേ ന പശ്യന്തി തേഷു നൈവ പതന്തി ച । ന ഭവേദ്യേന ജന്മാദി തത്കര്മ വദ സാമ്പ്രതമ്
എല്ലാവർക്കും എല്ലാം നല്കുന്നതും, എല്ലാ മംഗളത്തിനും കാരണം ആയതും, അതിനാൽ എല്ലാവരും ഭയവും ദു:ഖവും കാണാതിരിക്കുന്നതുമായതും—
കിമാകാരാണി കുണ്ഡാനി താനി വാ നിര്മിതാനി ച । കേ ച കേനൈവ രൂപേണ തത്ര തിഷ്ഠന്തി പാപിനഃ
അത് കൊണ്ടു അവർ ആ കുഴികൾ കാണുകയില്ല, അവയിൽ വീഴുകയുമില്ല, ജന്മാദികളും ഉണ്ടാകില്ല—അത് ഏത് കർമ്മമാണെന്ന് ഇപ്പോൾ പറയൂ.
സ്വദേഹേ ഭസ്മസാദ്ഭൂതേ യാതി ലോകാന്തരം നരഃ । കേന ദേഹേന വാ ഭോഗം കരോതി ച ശുഭാശുഭമ്
സ്വന്തം ശരീരം ചിതയിലാകുമ്പോള് മനുഷ്യന് മറ്റൊരു ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. അപ്പോള് ഏത് ശരീരത്തിലാണ് അവന് നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നത്?
സുചിരം ക്ലേശഭോഗേന കഥം ദേഹോ ന നശ്യതി । ദേഹോ വാ കിംവിധോ ബ്രഹ്മംസ്തന്മേ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
ദീര്ഘകാലം കഷ്ടവും ആനന്ദവും അനുഭവിച്ചിട്ടും ശരീരം എങ്ങനെ നശിക്കാതെ തുടരുന്നു? അഥവാ, ആ ശരീരം എങ്ങനെയാണെന്ന് ദയവായി വിശദീകരിക്കണം, ബ്രഹ്മന്.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച സാവിത്രീവചനം ശ്രുത്വാ ധര്മരാജോ ഹരിം സ്മരന് । കഥാം കഥിതുമാരേഭേ കര്മബന്ധനികൃന്തനീമ്
ശ്രീനാരായണന് പറഞ്ഞു: സാവിത്രിയുടെ വാക്കുകള് കേട്ട ശേഷം, ധര്മ്മരാജാവ് ഹരിയെ ഓര്ത്തുകൊണ്ട്, കര്മ്മബന്ധങ്ങളെ മുറിച്ചുകളയുന്ന കഥ പറയാന് തുടങ്ങി.
ധര്മരാജ ഉവാച വത്സേ ചതുര്ഷു വേദേഷു ധര്മേഷു സംഹിതാസു ച । പുരാണേഷ്വിതിഹാസേഷു പാഞ്ചരാത്രാദികേഷു ച
ധര്മ്മരാജാവ് പറഞ്ഞു: മകളേ, നാലു വേദങ്ങളിലും ധര്മ്മഗ്രന്ഥങ്ങളിലും സംഹിതകളിലും പുരാണങ്ങളിലും ഇതിഹാസങ്ങളിലും പാഞ്ചരാത്രാദി ശാസ്ത്രങ്ങളിലും,
അന്യേഷു ധര്മശാസ്ത്രേഷു വേദാങ്ഗേഷു ച സുവ്രതേ । സര്വേഷ്ടം സാരഭൂതം ച പഞ്ചദേവാനുസേവനമ്
മറ്റു ധര്മ്മശാസ്ത്രങ്ങളിലും വേദാംഗങ്ങളിലും, സദാചാരമുള്ളവളേ, എല്ലായിടത്തും ഏറ്റവും പ്രധാനമായത് അഞ്ചു ദേവന്മാരുടെ ആരാധനയാണെന്ന് പറയുന്നു.
ജന്മമൃത്യുജരാവ്യാധിശോകസന്താപനാശനമ് । സര്വമങ്ഗലരൂപം ച പരമാനന്ദകാരണമ്
ജനനം, മരണം, വയസ്സു, രോഗം, ദുഃഖം, വേദന എന്നിവയെ എല്ലാം നശിപ്പിക്കുകയും, പൂര്ണമായും മംഗളകരവും പരമാനന്ദത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
കാരണം സര്വസിദ്ധീനാം നരകാര്ണവതാരണമ് । ഭക്തിവൃക്ഷാങ്കുരകരം കര്മവൃക്ഷനികൃന്തനമ്
എല്ലാ സിദ്ധികളുടെയും കാരണവും, നരകസമുദ്രം കടക്കാനുള്ള പാതയും, ഭക്തിവൃക്ഷത്തിന് കുരുക്കളാകുന്നതും, കര്മ്മവൃക്ഷം മുറിച്ചുകളയുന്നതും ഇതാണ്.
വിമോക്ഷസോപാനമിദമവിനാശപദം സ്മൃതമ് । സാലോക്യസാര്ഷ്ടിസാരൂപ്യസാമീപ്യാദിപ്രദം ശുഭമ്
മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള പടവുകളാണിത്; അവിനാശിയായ സ്ഥിതിയായി ഓര്മ്മിക്കപ്പെടുന്നു. സാലോക്യവും സാരൂപ്യവും സാമീപ്യവും സാരഷ്ട്യവും പോലുള്ള മംഗളപ്രാപ്തികള് നല്കുന്നു.
കുണ്ഡാനി യമദൂതൈശ്ച രക്ഷിതാനി സദാ ശുഭേ । ന ഹി പശ്യന്തി സ്വപ്നേ ച പഞ്ചദേവാര്ചകാ നരാഃ
യമദൂതന്മാര് എപ്പോഴും കാവല് നില്ക്കുന്ന കുഴികള് സദാ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു, ഭദ്രയേ; എന്നാല് അഞ്ചു ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യര്ക്ക് അവയെ സ്വപ്നത്തിലും കാണാനാവില്ല.
ദേവീഭക്തിവിഹീനാ യേ തേ പശ്യന്തി മമാലയമ് । യാന്തി യേ ഹരിതീര്ഥം വാ ശ്രയന്തി ഹരിവാസരമ്
ദേവിയോടു ഭക്തിയില്ലാത്തവര് എന്റെ ആലയം കാണുന്നു; എന്നാല് ഹരിയുടെ തീര്ത്ഥങ്ങളില് പോകുന്നവര് അല്ലെങ്കില് ഹരിയുടെ വിശേഷദിനങ്ങള് ആചരിക്കുന്നവര്
പ്രണമന്തി ഹരിം നിത്യം ഹര്യര്ചാം കല്പയന്തി ച । ന യാന്തി തേഽപി ഘോരാം ച മമ സംയമിനീം പുരീമ്
ഹരിയെ പ്രതിദിനം നമസ്കരിക്കുകയും ഹരിക്ക് ആരാധന നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നവര് പോലും എന്റെ ഭയങ്കരമായ സംയമിനി നഗരത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല.
ത്രിസന്ധിപൂതാ വിപ്രാശ്ച ശുദ്ധാചാരസമന്വിതാഃ । നിവൃത്തിം നൈവ ലപ്സ്യന്തി ദേവീസേവാം വിനാ നരാഃ
മൂന്നു സന്ദ്യകളിലും ശുദ്ധമായ ആചാരമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാര് പോലും ദേവിസേവയില്ലാതെ മോക്ഷം നേടുകയില്ല.
സ്വധര്മനിരതാചാരാഃ സ്വധര്മനിരതാസ്തഥാ । ഗച്ഛന്തോ മൃത്യുലോകം ച ദുര്ദൃശാ മമ കിങ്കരാഃ
സ്വധര്മത്തില് സ്ഥിരതയുള്ളവര് പോലും, സ്വധര്മം അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നവര് പോലും, മരണമുള്ള ലോകത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോള് എന്റെ ഭയങ്കര ദൂതന്മാരെ കാണേണ്ടി വരും.
ഭീതാഃ ശിവോപാസകേഭ്യോ വൈനതേയാദിവോരഗാഃ । സ്വദൂതം പാശഹസ്തം ച ഗച്ഛന്തം വാരയാമ്യഹമ്
ശിവഭക്തന്മാരെ കണ്ടാല് വിനതയുടെ മകനായ ഗരുഡനും മറ്റു പാമ്പുകളും ഭയപ്പെടുന്നു; ഞാനാണ് എന്റെ പാശം പിടിച്ച ദൂതനെ അവരോടു പോകാതിരിക്കാന് തടയുന്നത്.