മൃതേ പുത്രേഽതിദുഃഖാര്താ ജാതാ സത്യവതീ തദാ । കാരയാമാസ പുത്രസ്യ പ്രേതകാര്യാണി മന്ത്രിഭിഃ
മകനു മരിച്ചതോടെ സത്യവതി അത്യന്തം ദുഃഖിതയായി. അവൾ മന്ത്രിമാരെ വിളിച്ച് മകന്റെ ശവകർമ്മങ്ങൾ നടത്തിച്ചു.
ഭീഷ്മമാഹ തദൈകാന്തേ വചനം ചാതിദുഃഖിതാ । രാജ്യം കുരു മഹാഭാഗ പിതുസ്തേ ശന്തനോഃ സുത
അത്യന്തം ദുഃഖിതയായ അവൾ ഒറ്റക്കായി ഭീഷ്മനോട് പറഞ്ഞു: ഭാഗ്യവാനേ, ശന്തനുവിന്റെ മകനായ നീ രാജ്യം കൈക്കൊള്ളണം.
ഭ്രാതുര്ഭാര്യാം ഗൃഹാണ ത്വം വംശഞ്ച പരിരക്ഷയ । യഥാ ന നാശമായാതി യയാതേര്വംശ ഇത്യുത
നിന്റെ സഹോദരന്റെ ഭാര്യയെ സ്വീകരിച്ച് വംശം സംരക്ഷിക്കണം. യയാതിയുടെ വംശം നശിച്ചില്ലാത്തതുപോലെ നമ്മുടെ വംശവും നശിക്കരുത്.
ഭീഷ്മ ഉവാച പ്രതിജ്ഞാ മേ ശ്രുതാ മാതഃ പിത്രര്ഥേ യാ മയാ കൃതാ । നാഹം രാജ്യം കരിഷ്യാമി ന ചാഹം ദാരസംഗ്രഹമ്
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: അമ്മേ, അച്ഛനുവേണ്ടി ഞാൻ എടുത്ത പ്രതിജ്ഞ നീ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ രാജ്യം ഭരിക്കുകയില്ല, ഭാര്യയെയും സ്വീകരിക്കുകയില്ല.
സൂത ഉവാച തദാ ചിന്താതുരാ ജാതാ കഥം വംശോ ഭവേദിതി । നാലസാദ്ധി സുഖം മഹ്യം സമുത്പന്നേ ഹ്യരാജകേ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ അവൾ വംശം എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും എന്ന് ആശങ്കയോടെ ആയിരുന്നു. രാജാവ് ഇല്ലാത്തപ്പോൾ എനിക്കു സന്തോഷം ഉണ്ടായില്ല.
ഗാങ്ഗേയസ്താമുവാചേദം മാ ചിന്താം കുരു ഭാമിനി । പുത്രം വിചിത്രവീര്യസ്യ ക്ഷേത്രജം ചോപപാദയ
ഗംഗാപുത്രനായ ഭീഷ്മൻ അവളോട് പറഞ്ഞു: ഭാമിനി, നീ വിഷമിക്കേണ്ട. വൈചിത്രവീര്യനു വേണ്ടി ക്ഷേത്രജനായ ഒരു മകനെ ജനിപ്പിക്കൂ.
കുലീനം ദ്വിജമാഹൂയ വധ്വാ സഹ നിയോജയ । നാത്ര ദോഷോഽസ്തി വേദേഽപി കുലരക്ഷാവിധൌ കില
ഒരു ഉചിതമായ ബ്രാഹ്മണനെ വിളിച്ച് ഭാര്യമാരോടൊപ്പം നിയോഗിക്കൂ. വംശസംരക്ഷണത്തിനായി ഇതിൽ ദോഷമൊന്നുമില്ല, വേദങ്ങളിലും ഇതു അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നു.
പൌത്രം ചൈവം സമുത്പാദ്യ രാജ്യം ദേഹി ശുചിസ്മിതേ । അഹം ച പാലയിഷ്യാമി തസ്യ ശാസനമേവ ഹി
ഇങ്ങനെ ഒരു മകനെ ജനിപ്പിച്ച ശേഷം, ശുദ്ധഹാസിനിയായേ, അവനു രാജ്യം നൽകൂ. ഞാൻ അവന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം രാജ്യം ഭരിക്കും.
തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യ കാനീനം സ്വസുതം മുനിമ് । ജഗാമ മനസാ വ്യാസം ദ്വൈപായനമകല്മഷമ്
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, കാനീനയുടെ മകനായ തന്റെ സ്വന്തം മകൻ, പാപരഹിതനായ വ്യാസനെ സത്യവതിയും മനസ്സിൽ ഓർത്തു.
സ്മൃതമാത്രസ്തതോ വ്യാസ ആജഗാമ സ താപസഃ । കൃത്വാ പ്രണാമം മാത്രേഽഥ സംസ്ഥിതോ ദീപ്തിമാന്മുനിഃ
അമ്മയെ ഓർത്തതുമാത്രത്തിൽ തന്നെ, അതി ദീപ്തിയുള്ള തപസ്സുകാരനായ വ്യാസൻ അവിടെ എത്തി. അമ്മയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചു, ആ മഹർഷി അവിടെ നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
ഭീഷ്മേണ പൂജിതഃ കാമം സത്യവത്യാ ച മാനിതഃ । തസ്ഥൌ തത്ര മഹാതേജാ വിധൂമോഽഗ്നിരിവാപരഃ
ഭീഷ്മനും സത്യവതിയും വ്യാസനെ ആദരിക്കുകയും, മാന്യമായി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. വലിയ തേജസ്സുള്ള ആ മുനി, പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിയെപ്പോലെ അവിടെ നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
തമുവാച മുനിം മാതാ പുത്രമുത്പാദയാധുനാ । ക്ഷേത്രേ വിചിത്രവീര്യസ്യ സുന്ദരം തവ വീര്യജമ്
അമ്മ ആ മുനിയെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ശക്തിയിൽ നിന്നു, വിചിത്രവീര്യന്റെ വംശത്തിൽ, ഇപ്പൊഴു ഒരു മനോഹരനായ മകനെ ജനിപ്പിക്കണം.'
വ്യാസഃ ശ്രുത്വാ വചോ മാതുരാപ്തവാക്യമമന്യത । ഓമിത്യുക്ത്വാ സ്ഥിതസ്തത്ര ഋതുകാലമചിന്തയത്
അമ്മയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, വ്യാസൻ ആ നിർദ്ദേശം മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു. 'ഓം' എന്നു പറഞ്ഞ് അവിടെ നിന്നു, യോജ്യമായ സമയം ആലോചിച്ചു.
അമ്ബികാ ച യദാ സ്നാതാ നാരീ ഋതുമതീ തദാ । സങ്ഗം പ്രാപ്യ മുനേഃ പുത്രമസൂതാന്ധം മഹാബലമ്
അംബികാ സ്നാനം കഴിച്ചു, സ്ത്രീയായും സമയത്തും ആയപ്പോൾ, ആ മുനിയുമായി ചേർന്ന്, അവൾക്ക് ജനനം മുതൽ കാഴ്ചയില്ലാത്ത, വലിയ ശക്തിയുള്ള ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.
ജന്മാന്ധം ച സുതം വീക്ഷ്യ ദുഃഖിതാ സത്യവത്യപി । ദ്വിതീയാം ച വധൂമാഹ പുത്രമുത്പാദയാശു വൈ
മകൻ ജന്മാന്ധനായി ജനിച്ചതു കണ്ടപ്പോൾ, സത്യവതിക്കും ദു:ഖം തോന്നി. അവൾ രണ്ടാമത്തെ വധുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീയും ഉടൻ ഒരു മകനെ ജനിപ്പിക്കണം.'
ഋതുകാലേഽഥ സമ്പ്രാപ്തേ വ്യാസേന സഹ സങ്ഗതാ । തഥാ ചാമ്ബാലികാ രാത്രൌ ഗര്ഭം നാരീ ദധാര സാ
സമയമെത്തിയപ്പോൾ, അംബാലികാ വ്യാസനോടൊപ്പം രാത്രിയിൽ ചേർന്നു. അങ്ങനെ ആ സ്ത്രീ ഗർഭം ധരിച്ചു.
സോഽപി പാണ്ഡുഃ സുതോ ജാതോ രാജ്യയോഗ്യോ ന സമ്മതഃ । പുത്രാര്ഥേ പ്രേരയാമാസ വര്ഷാന്തേ ച പുനര്വധൂമ്
അവിടെ ജനിച്ച മകൻ പാണ്ഡു രാജ്യം ഭരിക്കാൻ യോഗ്യനായിരുന്നു, പക്ഷേ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടില്ല. മകനുവേണ്ടി, വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ വീണ്ടും വധുവിനെ അയച്ചു.
ആഹൂയ ച തതോ വ്യാസം സമ്പ്രാര്ഥ്യ മുനിസത്തമമ് । പ്രേഷയാമാസ രാത്രൌ സാ ശയനാഗാരമുത്തമമ്
അതിനുശേഷം, വ്യാസനെ വിളിച്ചു, ആത്മാർത്ഥമായി അപേക്ഷിച്ച്, അവളെ രാത്രി ഏറ്റവും നല്ല കിടക്കയിലേക്കു അയച്ചു.
ന ഗതാ ച വധൂസ്തത്ര പ്രേഷ്യാ സമ്പ്രേഷിതാ തയാ । തസ്യാം ച വിദുരോ ജാതോ ദാസ്യാം ധര്മാംശതഃ ശുഭഃ
പക്ഷേ, വധു അവിടെ പോയില്ല; അവളുടെ പകരം ഒരു ദാസിയെ അയച്ചു. ആ ദാസിയിൽ നിന്ന്, ധർമ്മത്തിൽ പങ്കുള്ള, ശുഭനായ വിദ്യുരൻ ജനിച്ചു.
ഏവം വ്യാസേന തേ പുത്രാ ധൃതരാഷ്ട്രാദയസ്ത്രയഃ । ഉത്പാദിതാ മഹാവീരാ വംശരക്ഷണഹേതവേ
ഇങ്ങനെ, വ്യാസന്റെ വഴി, ധൃതരാഷ്ട്രനും മറ്റുള്ളവരും ആ മൂന്ന് മക്കളും ജനിച്ചു; വംശം രക്ഷിക്കാൻ അവർ വലിയ വീരന്മാരായി.
ഏതദ്വഃ സര്വമാഖ്യാതം തസ്യ വംശസമുദ്ഭവമ് । വ്യാസേന രക്ഷിതോ വംശോ ഭ്രാതൃധര്മവിദാനഘാഃ
ഇവയെല്ലാം, ആ വംശത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം, നിങ്ങള്ക്ക് ഞാൻ പറഞ്ഞു. വ്യാസൻ, സഹോദരധർമ്മം അറിയുന്നവനും പാപരഹിതനുമായവൻ, ആ വംശം സംരക്ഷിച്ചു.
മനുകൃതം ദേവീസ്തവനമ് നാരദ ഉവാച നാരായണ ധരാധാര സര്വപാലനകാരണ । ഭവതോദീരിതം ദേവീചരിതം പാപനാശനമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: 'നാരായണാ, ഭൂമിയുടെ അധാരനായവനേ, എല്ലാം രക്ഷിക്കുന്നവനേ, ഭവാൻ പറഞ്ഞ ദേവിയുടെ കഥകൾ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു.'
മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു സാ ദേവീ യത്സ്വരൂപിണീ । യദാകാരേണ കുരുതേ പ്രാദുര്ഭാവം മഹേശ്വരീ
എല്ലാ മനുവിന്റെ കാലത്തും, ആ ദേവി സ്വരൂപത്തിൽ, മഹാദേവിയായ അവൾ, താൻ ഇച്ഛിക്കുന്ന രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
താന്നഃ സര്വാന്സമാഖ്യാഹി ദേവീമാഹാത്മ്യമിശ്രിതാന് । യഥാ ച യേന യേനേഹ പൂജിതാ സംസ്തുതാപി ഹി
ദേവിയുടെ മഹത്വം നിറഞ്ഞ ആ കഥകൾ എല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ; ഇവിടെയെങ്ങനെ, ആരാൽ, എപ്പോഴാണ് അവളെ ആരാധിക്കുകയും സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്തതെന്ന് പറയണം.
മനോരഥാന്പൂരയതി ഭക്താനാം ഭക്തവത്സലാ । തന്നഃ ശുഭൂഷമാണാനാം ദേവീചരിതമുത്തമമ്
ഭക്തന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്ന ദേവി, അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നു. ഞങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, ദേവിയുടെ ഉത്തമമായ കഥകൾ പറയൂ.
വര്ണയസ്വ കൃപാസിന്ധോ യേനാപ്നോതി സുഖം മഹത് । ശ്രീനാരായണ ഉവാച ആകര്ണയ മഹര്ഷേ ത്വം ചരിതം പാപനാശനമ്
കൃപയുടെ സമുദ്രമായവനേ, അതിലൂടെ വലിയ സന്തോഷം ലഭിക്കുന്ന കഥകൾ വിശദമായി പറയൂ. ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: 'മഹർഷേ, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ആ കഥകൾ നീ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.'
ഭക്താനാം ഭക്തിജനനം മഹാസമ്പത്തികാരകമ് । ജഗദ്യോനിര്മഹാതേജാ ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ
ഭക്തന്മാരുടെ ഭക്തിക്ക് ഉദ്ഭവം നല്കുന്നവളും മഹാസമ്പത്ത് നല്കുന്നവളും ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവകാരണമായ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ബ്രഹ്മാവും ലോകങ്ങളുടെ മൂത്തവനുമാണ്.
ആവിരാസീന്നാഭിപദ്മാദ്ദേവദേവസ്യ ചക്രിണഃ । സ ചതുര്മുഖ ആസാദ്യ പ്രാദുര്ഭാവം മഹാമതേ
ദേവദേവനായ ചക്രധാരിയുടെ നാഭിയില്നിന്ന് ഉദിച്ച കമലത്തില് നിന്നാണ് അവന് പ്രത്യക്ഷമായത്. മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, അവന് നാലു മുഖങ്ങളോടെ ജനിച്ചു.
മനും സ്വായമ്ഭുവം നാമ ജനയാമാസ മാനസാത് । സ മാനസോ മനുഃ പുത്രോ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ
അവന് മനസ്സില്നിന്ന് സ്വായംഭുവനാമനായ മനുവിനെ സൃഷ്ടിച്ചു. ആ മനസ്സില് ജനിച്ച മനു പരമോന്നതനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായിരുന്നു.
ശതരൂപാം ച തത്പത്നീം ജജ്ഞേ ധര്മസ്വരൂപിണീമ് । സ മനുഃ ക്ഷീരസിന്ധോശ്ച തീരേ പരമപാവനേ
അവന് തന്റെ ഭാര്യയായ ധർമ്മസ്വരൂപിണിയായ ശതരൂപയെയും സൃഷ്ടിച്ചു. ആ മനു ക്ഷീരസാഗരത്തിന്റെ അതി വിശുദ്ധമായ തീരത്ത് വസിച്ചു.