കര്മകര്താ ച ദേഹീ ച ആത്മാ ഭോജയിതാ സദാ । ഭോഗോ വിഭവഭേദശ്ച നിത്കൃതിര്മുക്തിരേവ ച
കർമ്മം ചെയ്യുന്നവനും ശരീരധാരിയും അനുഭവിക്കുന്ന ആത്മാവും, അനുഭവം, സമ്പത്തിന്റെ വ്യത്യാസം, പുണ്യം, മോക്ഷം — ഇവ എല്ലാം ഉണ്ട്.
സദസദ്ഭേദബീജം ച ജ്ഞാനം നാനാവിധം ഭവേത് । വിഷയാണാം വിഭാഗാനാം ഭേദി ബീജം ച കീര്തിതമ്
ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു എന്നതും ഇല്ലാതിരിക്കുന്നു എന്നതും തിരിച്ചറിയാനുള്ള വിത്താണ് ജ്ഞാനം. അത് പലവിധം ഉണ്ട്; വിഷയങ്ങളുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾക്കും അതാണ് വിത്ത്.
ബുദ്ധിര്വിവേചനാ സാ ച ജ്ഞാനബീജം ശ്രുതൌ ശ്രുതമ് । വായുഭേദാശ്ച പ്രാണാശ്ച ബലരൂപാശ്ച ദേഹിനാമ്
ബുദ്ധി വിവേകമാണ്, അതാണ് ജ്ഞാനത്തിന്റെ വിത്ത് എന്നു ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു. വായുവിന്റെ വ്യത്യാസങ്ങൾ, പ്രാണൻമാർ, ശരീരത്തിലുള്ള ശക്തികൾ — ഇവയും ഉണ്ട്.
ഇന്ദ്രിയാണാം ച പ്രവരമീശ്വരാംശമനൂഹകമ് । പ്രേരകം കര്മണാം ചൈവ ദുര്നിവാര്യം ച ദേഹിനാമ്
ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്, ഭഗവാന്റെ അംശം എന്നപോലെയാണ്, അതാണ് കർമ്മങ്ങൾക്ക് പ്രേരകവും ശരീരികൾക്ക് തടയാനാവാത്തതുമാണ്.
അനിരൂപ്യമദൃശ്യം ച ജ്ഞാനഭേദോ മനഃ സ്മൃതമ് । ലോചനം ശ്രവണം ഘ്രാണം ത്വക്ച രസനമിന്ദ്രിയമ്
നിശ്ചയിപ്പിക്കാനോ കാണാനോ കഴിയാത്ത ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഭേദം മനസ്സാണ് എന്ന് പറയുന്നു. കാഴ്ച, കേൾവി, വാസന, സ്പർശം, രുചി — ഇവയാണ് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ.
അങ്ഗിനാമങ്ഗരൂപം ച പ്രേരകം സര്വകര്മണാമ് । രിപുരൂപം മിത്രരൂപം സുഖരൂപം ച ദുഃഖദമ്
ശരീരഭാഗങ്ങൾ എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും പ്രേരകങ്ങളാണ്. അവ ശത്രുവിന്റെ രൂപവും സ്നേഹിതന്റെ രൂപവും സുഖത്തിന്റെ രൂപവും ദുഃഖം നൽകുന്നവയുടെയും രൂപവും എടുക്കുന്നു.
സൂര്യോ വായുശ്ച പൃഥിവീ ബ്രഹ്മാദ്യാ ദേവതാഃ സ്മൃതാഃ । പ്രാണദേഹാദിഭൃദ്യോ ഹി സ ജീവഃ പരികീര്തിതഃ
സൂര്യൻ, വായു, ഭൂമി, ബ്രഹ്മാദി ദേവതകൾ എന്നിവയെ ഓർക്കുന്നു. പ്രാണൻ, ശരീരം മുതലായവയെ ധരിക്കുന്നവനാണ് ജീവൻ എന്ന് പറയുന്നു.
പരമം വ്യാപകം ബ്രഹ്മ നിര്ഗുണഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ । കാരണം കാരണാനാം ച പരമാത്മാ സ ഉച്യതേ
പരമമായും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മം, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തത്, പ്രകൃതിക്ക് അതീതം, കാരണങ്ങളുടെ കാരണമായത് — അതാണ് പരമാത്മാവ് എന്ന് പറയുന്നു.
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം ത്വയാ പൃഷ്ടം യഥാഗമമ് । ജ്ഞാനിനാം ജ്ഞാനരൂപം ച ഗച്ഛ വത്സേ യഥാസുഖമ്
ഇങ്ങനെ, നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി വിശദീകരിച്ചു. ജ്ഞാനികൾക്കുള്ള ജ്ഞാനരൂപം പറഞ്ഞുതന്നു. മകനേ, ഇഷ്ടം പോലെ പോകാവുന്നതാണ്.
സാവിത്ര്യുവാച ത്യക്ത്വാ ക്വ യാമി കാന്തം വാ ത്വാം വാ ജ്ഞാനാര്ണവം ധ്രുവമ് । യദ്യത്കരോമി പ്രശ്നം ച തദ്ഭവാന്വക്തുമര്ഹതി
സാവിത്രി പറഞ്ഞു: പ്രിയനേ, നിന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ ഞാൻ എവിടേക്ക് പോകും? അല്ലെങ്കിൽ നീയെന്ന ജ്ഞാനസമുദ്രം എവിടെയാണ്? ഞാൻ ചോദിക്കുന്ന ഏതു ചോദ്യം വേണമെങ്കിലും നീ ഉത്തരം പറയാൻ യോഗ്യനാണ്.
കാം കാം യോനിം യാതി ജീവഃ കര്മണാ കേന വാ പുനഃ । കേന വാ കര്മണാ സ്വര്ഗം കേന വാ നരകം പിതഃ
ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ ജീവൻ ഏത് ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കും? വീണ്ടും ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ? ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോകും, ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ നരകത്തിൽ, അച്ഛാ?
കേന വാ കര്മണാ മുക്തിഃ കേന ഭക്തിര്ഭവേദ് ഗുരൌ । കേന വാ കര്മണാ യോഗീ രോഗീ വാ കേന കര്മണാ
ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും? ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ ഗുരുവിനോടുള്ള ഭക്തി ഉണ്ടാകും? ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ യോഗിയും, ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ രോഗിയും ആകും?
കേന വാ ദീര്ഘജീവീ ച കേനാല്പായുശ്ച കര്മണാ । കേന വാ കര്മണാ ദുഃഖീ സുഖീ വാ കേന കര്മണാ
ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ ദീർഘായുസ്സുണ്ടാകും? ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ ചുരുങ്ങിയ ആയുസ്സുണ്ടാകും? ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ ദുഃഖം അനുഭവിക്കും, ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ സുഖം ലഭിക്കും?
അങ്ഗഹീനശ്ച കാണശ്ച ബധിരഃ കേന കര്മണാ । അന്ധോ വാ പങ്ഗുരപി വാ പ്രമത്തഃ കേന കര്മണാ
ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ ശരീരഭാഗങ്ങൾ ഇല്ലാതാവും? ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ ഒരു കണ്ണ് മാത്രം ഉണ്ടാകും, ചെവികേൾവിയില്ലാതാവും? ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ കുരുടനാവും, കാൽമുട്ടനാവും, ഭ്രാന്തനാവും?
ക്ഷിപ്തോഽതിലുബ്ധകശ്ചൌരഃ കേന വാ കര്മണാ ഭവേത് । കേന സിദ്ധിമവാപ്നോതി സാലോക്യാദിചതുഷ്ടയമ്
ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ ഭ്രമിച്ചവനാവും, അത്യന്തം ലോഭിയാവും, കള്ളനാവും? ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ സാലോക്യാദി നാലു വിധ സിദ്ധികൾ ലഭിക്കും?
കേന വാ ബ്രാഹ്മണത്വം ച തപസ്വിത്വം ച കേന വാ । സ്വര്ഗഭോഗാദികം കേന വൈകുണ്ഠം കേന കര്മണാ
ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ ബ്രാഹ്മണനാവും, ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ തപസ്സുകാരനാവും? ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ സ്വർഗ്ഗസുഖം അനുഭവിക്കും, ഏത് കർമ്മം ചെയ്താൽ വൈകുണ്ഠം ലഭിക്കും?
ഗോലോകം കേന വാ ബ്രഹ്മന് സര്വോത്കൃഷ്ടം നിരാമയമ് । നരകോ വാ കതിവിധഃ കിംസംഖ്യോ നാമ കിം ച വാ
ബ്രഹ്മനേ, ഗോലോകം ആരാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്? ആ പരമശുദ്ധമായ ലോകം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? നരകം എത്രവിധം ഉണ്ട്, അവയ്ക്ക് എന്തൊക്കെ പേരുകളാണ്, എത്ര എണ്ണം ഉണ്ട് എന്നതും ദയവായി പറയൂ.
കോ വാ കം നരകം യാതി കിയന്തം തേഷു തിഷ്ഠതി । പാപിനാം കര്മണാ കേന കോ വാ വ്യാധിഃ പ്രജായതേ । യദ്യത്പ്രിയം മയാ പൃഷ്ടം തന്മേ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
ആരും ഏത് നരകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്? അവിടെ എത്രകാലം കഴിയുന്നു? പാപികൾക്ക് ഏത് പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ടാണ് രോഗം വരുന്നത്? എങ്ങനെയുള്ള രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു? ഞാൻ സ്നേഹത്തോടെ ചോദിച്ചിട്ടുള്ള എല്ലാം ദയവായി വിശദീകരിക്കണം.
സാവിത്ര്യുപാഖ്യാനേ കര്മവിപാകവര്ണനമ് ശ്രീനാരായണ ഉവാച സാവിത്രീവചനം ശ്രുത്വാ ജഗാമ വിസ്മയം യമഃ । പ്രഹസ്യ വക്തുമാരേഭേ കര്മപാകം തു ജീവിനാമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: സാവിത്രിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടയുടൻ യമൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. അവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ ജീവികൾക്ക് പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ധര്മ ഉവാച കന്യാ ദ്വാദശവര്ഷീയാ വത്സേ ത്വം വയസാധുനാ । ജ്ഞാനം തേ പൂര്വവിദുഷാം ജ്ഞാനിനാം യോഗിനാം പരമ്
ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: കുഞ്ഞേ, നീ പതിനിരണ്ടു വയസ്സുകാരി മാത്രമായിട്ടും, മുൻകാലത്തിലെ ജ്ഞാനികൾക്കും മഹായോഗികൾക്കും ഉണ്ടായിരുന്ന അത്യുത്തമമായ ജ്ഞാനം നിനക്കുണ്ട്.
സാവിത്രീവരദാനേന ത്വം സാവിത്രീ കലാ സതീ । പ്രാപ്താ പുരാ ഭൂഭൃതാ ച തപസാ തത്സമാ സുതേ
സാവിത്രിക്ക് ലഭിച്ച വരത്താൽ നീ സാവിത്രിയുടെ ഭാഗമായാണ് ജനിച്ചത്, ധർമ്മപത്നിയായ്. മുമ്പ് നീ ചെയ്ത തപസ്സുകൊണ്ടാണ് ഭൂമിയെ താങ്ങുന്ന രാജാവിനോടു തുല്യമായ ഈ സ്ഥാനം ലഭിച്ചത്.
യഥാ ശ്രീഃ ശ്രീപതേഃ ക്രോഡേ ഭവാനീ ച ഭവോരസി । യഥാദിതിഃ കശ്യപേ ച യഥാഹല്യാ ച ഗൌതമേ
എങ്ങനെ ശ്രീദേവി ശ്രീപതിയുടെ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്നു, ഭവാനി ഭവന്റെ നെഞ്ചിൽ, അതുപോലെ അദിതി കശ്യപനോടൊപ്പം, അഹല്യാ ഗൗതമനോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നു.
യഥാ ശചീ മഹേന്ദ്രേ ച യഥാ ചന്ദ്രേ ച രോഹിണീ । യഥാ രതിഃ കാമദേവേ യഥാ സ്വാഹാ ഹുതാശനേ
എങ്ങനെ ശചി മഹേന്ദ്രനോടൊപ്പം, രോഹിണി ചന്ദ്രനോടൊപ്പം, രതി കാമദേവനോടൊപ്പം, സ്വാഹാ അഗ്നിദേവനോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നു.
യഥാ സ്വധാ ച പിതൃഷു യഥാ സന്ധ്യാ ദിവാകരേ । വരുണാനീ ച വരുണേ യജ്ഞേ ച ദക്ഷിണാ യഥാ
എങ്ങനെ സ്വധാ പിതൃകളിൽ, സന്ധ്യാ സൂര്യനിൽ, വരുണാനി വരുണനിൽ, യജ്ഞത്തിൽ ദക്ഷിണ, അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
യഥാ വരാഹേ പൃഥിവീ ദേവസേനാ ച കാര്തികേ । സൌഭാഗ്യാ സുപ്രിയാ ത്വം ച തഥാ സത്യവതഃ പ്രിയേ
എങ്ങനെ ഭൂമി വരാഹനോടൊപ്പം, ദേവസേന കാർത്തികേയനോടൊപ്പം, സൗഭാഗ്യയും സുപ്രിയയും അങ്ങനെ, അതുപോലെ നീയും സത്യവതിന്റെ പ്രിയയായ്.
അയം തുഭ്യം വരോ ദത്തോഽപ്യപരം ച യഥേപ്സിതമ് । ശൃണു ദേവി മഹാഭാഗേ ദദാമി സകലേപ്സിതമ്
നിനക്കു ഈ വരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള മറ്റെന്തും ഞാൻ നൽകും. മഹാഭാഗ്യവതിയായ ദേവി, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ഞാൻ നല്കാം, കേൾക്കൂ.
സാവിത്ര്യുവാച സത്യവത ഔരസാനാം പുത്രാണാം ശതകം മമ । ഭവിഷ്യതി മഹാഭാഗ വരമേതന്മദീപ്സിതമ്
സാവിത്രി പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗവതേ, സത്യവതിൽ നിന്നു നൂറു പുത്രന്മാർ എനിക്കുണ്ടാകട്ടെ. ഇതാണ് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം.
മത്പിതുഃ പുത്രശതകം ശ്വശുരസ്യ ച ചക്ഷുഷീ । രാജ്യലാഭോ ഭവത്വേവം വരമേതന്മദീപ്സിതമ്
എന്റെ അച്ഛന് നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടാകട്ടെ, എന്റെ ശ്വശുരന് കാഴ്ച വീണ്ടെടുക്കാനാകട്ടെ, രാജ്യം തിരിച്ചു ലഭിക്കട്ടെ — ഇതാണ് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം.
അന്തേ സത്യവതാ സാര്ധം യാസ്യാമി ഹരിമന്ദിരമ് । സമതീതേ ലക്ഷവര്ഷേ ദേഹീദം മേ ജഗത്പ്രഭോ
അവസാനത്തിൽ സത്യവതിനോടൊപ്പം ഹരിയുടെ മന്ദിരത്തിൽ പോകാൻ എനിക്കാകട്ടെ. ലക്ഷം വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, ലോകനാഥാ, ഈ അനുഗ്രഹം എനിക്കു നൽകണം.
ജീവകര്മവിപാകം ച ശ്രോതും കൌതൂഹലം മമ । വിശ്വനിസ്താരബീജം ച തന്മേ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
ജീവികളുടെ പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ലോകത്തെ രക്ഷിക്കുന്ന അതിന്റെ രഹസ്യവും ദയവായി വിശദീകരിക്കണം.