ആദര്ശം ചാപി ദ്രക്ഷ്യാമി വാരം വാരം പുനഃ പുനഃ । സ ച പ്രകൃതിരൂപശ്ച സ ഏവ പുരുഷഃ സ്മൃതഃ
വീണ്ടും വീണ്ടും ഞാൻ ആ പ്രതിഫലനം കാണും; അതാണ് പ്രകൃതിയുടെ രൂപം, അവനെയാണ് പുരുഷൻ എന്നും വിളിക്കുന്നത്.
സ ചാത്മാ സ ച ജീവശ്ച നാനാരൂപധരഃ പരഃ । കരോതി സതതം യോ ഹി തനാമഗുണകീര്തനമ്
അവനാണ് ആത്മാവ്, അവനാണ് ജീവൻ, അനേകം രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്ന പരമൻ; അവൻ തന്നെ എപ്പോഴും ശരീരഗുണങ്ങൾ പാടുന്നു.
കാലേ മൃത്യും സ ജയതി ജന്മരോഗഭയം ജരാമ് । സ്രഷ്ടാ കൃതോ വിധിസ്തേന പാതാ വിഷ്ണുഃ കൃതോ ഭവേത്
സമയമെത്തുമ്പോള് മരണം ജയിക്കുകയും, ജനനം, രോഗം, വയസ്സായിപ്പോകുന്നത് എന്നിവയുടെ ഭയം അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. അവന്റെ കൃപയാല് ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടാവായി, വിഷ്ണു സംരക്ഷകനായി മാറുന്നു.
അഹം കൃതശ്ച സംഹര്താ വയം വിഷയിണഃ കൃതാഃ । കാലാഗ്നിരുദ്രം സംഹാരേ നിയോജ്യ വിഷയേ നൃപ
ഞാന് സംഹാരകര്ത്താവായി, ഞങ്ങള് ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങള് അനുഭവിക്കുന്നവരായി രൂപംകൊണ്ടു. കാലാഗ്നിയായ രുദ്രന് സംഹാരത്തിനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, രാജാവേ.
അഹം കരോമി സതതം തന്നാമഗുണകീര്തനമ് । തേന മൃത്യുഞ്ജയോഽഹം ച ജ്ഞാനേനാനേന നിര്ഭയഃ
ഞാന് എപ്പോഴും അവന്റെ നാമവും ഗുണങ്ങളും പാടുന്നു. അതിനാല് ഞാന് മരണം ജയിച്ചവനാണ്; ഈ ജ്ഞാനത്തിലൂടെ ഭയമില്ലാതെയുമാണ്.
മൃത്യുര്മൃത്യുഭയാദ്യാതി വൈനതേയാദിവോരഗാഃ । ഇത്യുക്ത്വാ സ ച സര്വേശഃ സര്വഭാവേന തത്പരഃ
മരണം തന്നെ മരണമെന്ന ഭയത്തില് നിന്ന് ഓടിപ്പോകുന്നു, ഗരുഡനെ കണ്ടു പാമ്പുകള് ഓടുന്നതുപോലെ. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, സകലത്തിന്റെയും നായകന് മുഴുവന് മനസ്സോടെ അവിടെ നിലകൊണ്ടു.
വിരരാമ ച ശമ്ഭുശ്ച സഭാമധ്യേ ച നാരദ । രാജാ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ പ്രശശംസ പുനഃ പുനഃ
ശംഭു സഭാമധ്യേ മൗനം പാലിച്ചു, നാരദാ. രാജാവ് ആ വാക്കുകള് കേട്ട് വീണ്ടും വീണ്ടും അവനെ പ്രശംസിച്ചു.
ഉവാച മധുരം ദേവം പരം വിനയപൂര്വകമ് । ശങ്ഖചൂഡ ഉവാച ത്വയാ യത്കഥിതം ദേവ നാന്യഥാ വചനം സ്മൃതമ്
അവന് അത്യന്തം വിനയത്തോടെ ദേവനോടു മധുരമായി പറഞ്ഞു: ശംഖചൂഡന് പറഞ്ഞു, "ദേവാ, നിങ്ങള് പറഞ്ഞതൊന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഓര്മ്മിക്കുന്നില്ല."
തഥാപി കിഞ്ചിദ്യഥാര്ഥം ശ്രൂയതാം മന്നിവേദനമ് । ജ്ഞാതിദ്രോഹേ മഹത്പാപം ത്വയോക്തമധുനാ ച യത്
എന്നാലും, യഥാര്ത്ഥത്തില് ഒരു കാര്യം പറയാന് അനുവദിക്കണം. ബന്ധുക്കളോടുള്ള വൈരം വലിയ പാപമാണെന്ന് ഇപ്പോള് നിങ്ങള് പറഞ്ഞുവല്ലോ.
ഗൃഹീത്വാ തസ്യ സര്വസ്വം കുതഃ പ്രസ്ഥാപിതോ ബലിഃ । മയാ സമുദ്ധൃതം സര്വമൂര്ധ്വമൈശ്വര്യമീശ്വര
അവന്റെ എല്ലാ സ്വത്തും എടുത്തശേഷം ബലി എങ്ങനെ പുറത്താക്കപ്പെട്ടു? പ്രഭോ, അവന്റെ ആധിപത്യം മുഴുവന് ഞാന് തിരികെ നല്കി.
സുതലാച്ച സമുദ്ധര്തും നാലം തത്ര ഗദാധരഃ । സഭ്രാതൃകോ ഹിരണ്യാക്ഷഃ കഥം ദേവൈശ്ച ഹിംസിതഃ
സുതലയില് നിന്ന് അവനെ പുറത്തെടുക്കാന് ഗദാധരന് കഴിയില്ലായിരുന്നു. ഹിരണ്യാക്ഷനും സഹോദരനും ദേവന്മാര് കൊണ്ട് എങ്ങനെ ഉപദ്രവിക്കപ്പെട്ടു?
ശുമ്ഭാദയശ്ചാസുരാശ്ച കഥം ദേവൈര്നിപാതിതാഃ । പുരാ സമുദ്രമഥനേ പീയൂഷം ഭക്ഷിതം സുരൈഃ
ശുംബനും മറ്റ് അസുരന്മാരും ദേവന്മാര് കൊണ്ട് എങ്ങനെ തോല്പ്പിക്കപ്പെട്ടു? പുരാതനകാലത്ത് സമുദ്രം കുലുക്കുമ്പോള് അമൃതം ദേവന്മാര് കുടിച്ചു.
ക്ലേശഭാജോ വയം തത്ര തേ സര്വേ ഫലഭോഗിനഃ । ക്രീഡാഭാണ്ഡമിദം വിശ്വം പ്രകൃതേഃ പരമാത്മനഃ
അവിടെ ഞങ്ങളാണ് ദുഃഖം അനുഭവിച്ചത്, അവര് എല്ലാവരും ഫലങ്ങള് ആസ്വദിച്ചു. ഈ ലോകം മുഴുവന് പ്രകൃതിയുടെയും പരമാത്മാവിന്റെയും കളിപ്പാട്ടമാണ്.
യസ്മൈ യത്ര സ ദദാതി തസ്യൈശ്വര്യം ഭവേത്തദാ । ദേവദാനവയോര്വാദഃ ശശ്വന്നൈമിത്തികഃ സദാ
അവന് ആര്ക്കു എവിടെ നല്കുന്നുവോ, അവന് ആധിപത്യം ലഭിക്കുന്നു. ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും തര്ക്കം എപ്പോഴും ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്നതും, ശാശ്വതവുമാണ്.
പരാജയോ ജയസ്തേഷാം കാലേഽസ്മാകം ക്രമേണ ച । തദാവയോര്വിരോധേ വാഽഽഗമനം നിഷ്കലം പരമ്
വിജയവും പരാജയവും അവര്ക്കും ഞങ്ങള്ക്കും സമയാനുസരണം മാറിമാറി വരുന്നു. ഞങ്ങളുടേയും അവരുടേയും വൈരത്തില് വരവ് പോകല് യാഥാര്ത്ഥ്യത്തില് ശേഷിയില്ലാത്തതും പരമവുമാണ്.
സമസമ്ബന്ധിനോ ബന്ധോരീശ്വരസ്യ മഹാത്മനഃ । ഇയം തേ മഹതീ ലജ്ജാ യുദ്ധേഽസ്മാഭിഃ സഹാധുനാ
നാം എല്ലാവരും മഹാത്മാവായ ഈശ്വരന്റെ ബന്ധുക്കളാണ്. ഇപ്പോള് ഞങ്ങളോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് നിങ്ങള്ക്കുള്ള വലിയ ലജ്ജയാണ്.
ജയേ തതോഽധികാ കീര്തിര്ഹാനിശ്ചൈവ പരാജയേ । ഇത്യേതദ്വചനം ശ്രുത്വാ പ്രഹസ്യ ച ത്രിലോചനഃ
വിജയത്തില് കൂടുതല് കീര്ത്തിയുണ്ട്, പരാജയത്തില് നഷ്ടം. ഈ വാക്കുകള് കേട്ടു ത്രിലോചനന് ചിരിച്ചു.
യഥോചിതമുത്തരം തമുവാച ദാനവേശ്വരമ് । മഹാദേവ ഉവാച യുഷ്മാഭിഃ സഹ യുദ്ധേ മേ ബ്രഹ്മവംശസമുദ്ഭവൈഃ
അവന് ദാനവനാഥനോടു യോജിച്ച ഉത്തരം പറഞ്ഞു. മഹാദേവന് പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാവിന്റെ വംശത്തില് നിന്നുള്ള നിങ്ങളോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോള്—'
കാ ലജ്ജാ മഹതീ രാജന്നകീര്തിര്വാ പരാജയേ । യുദ്ധമാദൌ ഹരേരേവ മധുനാ കൈടഭേന ച
'രാജാവേ, പരാജയത്തില് വലിയ ലജ്ജയോ അപകീര്ത്തിയോ എന്താണ്? ആദിയില് ഹരിയും മധുവും കൈടഭനും തമ്മില് യുദ്ധം ഉണ്ടായിരുന്നുവല്ലോ.'
ഹിരണ്യകശിപോശ്ചൈവ സഹ തേനാത്മനാ നൃപ । ഹിരണ്യാക്ഷസ്യ യുദ്ധം ച പുനസ്തേന ഗദാഭൃതാ
'അതേ, അതേ ആത്മാവുമായി ഹിരണ്യകശിപുവിനോടും യുദ്ധം നടന്നു, രാജാവേ. പിന്നെയും ഹിരണ്യാക്ഷനും ഗദാധാരിയും തമ്മില് യുദ്ധം നടന്നു.'
ത്രിപുരൈഃ സഹ യുദ്ധം ച മയാപി ച പുരാ കൃതമ് । സര്വേശ്വര്യാഃ സര്വമാതുഃ പ്രകൃത്യാശ്ച ബഭൂവ ഹ
പണ്ടു ത്രിപുരരോടൊപ്പം ഞാനും ഒരു വലിയ യുദ്ധം നടത്തി. ഈ എല്ലാം സർവ്വേശ്വരിയായ അമ്മയുടെ ശക്തിയാലും പ്രകൃതിയുടെ സ്വഭാവത്താലുമാണ് സംഭവിച്ചത്.
സഹ ശുമ്ഭാദിഭിഃ പൂര്വം സമരഃ പരമാദ്ഭുതഃ । പാര്ഷദപ്രവരസ്ത്വം ച കൃഷ്ണസ്യ പരമാത്മനഃ
മുന്പ് ശുംഭനും മറ്റുള്ളവരും ചേർന്ന് അത്ഭുതകരമായ ഒരു യുദ്ധം നടന്നു. നീ കൃഷ്ണപരമാത്മാവിന്റെ പ്രധാന അനുചരനാണ്.
യേ യേ ഹതാശ്ച ദൈതേയാ നഹി കേഽപി ത്വയാ സമാഃ । കാ ലജ്ജാ മഹതീ രാജന് മമ യുദ്ധേ ത്വയാ സഹ
നീ കൊല്ലപ്പെട്ട എല്ലാ ദൈത്യന്മാരിലും തുല്യൻ ആരുമില്ല. രാജാവേ, നിന്നോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതിൽ എനിക്ക് വലിയ ലജ്ജ എന്താണ്?
സുരാണാം ശരണസ്യൈവ പ്രേഷിതശ്ച ഹരേരഹോ । ദേഹി രാജ്യം ച ദേവാനാമിതി മേ നിശ്ചിതം വചഃ
ദേവന്മാരുടെ ആശ്രയമായി ഹരിയുടെ todayയാൽ ഞാൻ അയക്കപ്പെട്ടു. എന്റെ ഉറച്ച വാക്ക് ഇതാണ്: ദേവന്മാർക്ക് രാജ്യം നൽകണം.
യുദ്ധം വാ കുരു മത്സാര്ധം വാഗ്വ്യയേ കിം പ്രയോജനമ് । ഇത്യുക്ത്വാ ശങ്കരസ്തത്ര വിരരാമ ച നാരദ । ഉത്തസ്ഥൌ ശങ്ഖചൂഡശ്ച ഹ്യമാത്യൈഃ സഹ സത്വരമ്
എന്നോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ വാക്കുകൾക്ക് എന്താണ് പ്രയോജനം? ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശങ്കരൻ അവിടെ മൗനമായി. ശംഖചൂഡൻ തന്റെ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ഉടൻ എഴുന്നേറ്റു.
കാലീശങ്ഖചൂഡയുദ്ധവര്ണനമ് ശ്രീനാരായണ ഉവാച ശിവം പ്രണമ്യ ശിരസാ ദാനവേന്ദ്രഃ പ്രതാപവാന് । സമാരുരോഹ യാനം ച സഹാമാത്യൈഃ സ സത്വരഃ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ശിവനോട് തലകൂഴി വന്ദിച്ച്, ശക്തനായ ദൈത്യാധിപൻ തന്റെ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം വേഗത്തിൽ രഥത്തിൽ കയറി.
ശിവഃ സ്വസൈന്യം ദേവാംശ്ച പ്രേരയാമാസ സത്വരമ് । ദാനവേന്ദ്രഃ സസൈന്യശ്ച യുദ്ധാരമ്ഭേ ബഭൂവ ഹ
ശിവൻ തന്റെ സൈന്യത്തെയും ദേവന്മാരെയും വേഗത്തിൽ ഒരുക്കി. ദൈത്യാധിപനും തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി നിന്നു.
സ്വയം മഹേന്ദ്രോ യുയുധേ സാര്ധം ച വൃഷപര്വണാ । ഭാസ്കരോ യുയുധേ വിപ്രചിത്തിനാ സഹ സത്വരഃ
മഹേന്ദ്രൻ വൃഷപർവ്വനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു. സൂര്യൻ വേഗത്തിൽ വിപ്രചിത്തിയോടൊപ്പം പോരാടിച്ചു.
ദമ്ഭേന സഹ ചന്ദ്രശ്ച ചകാര പരമം രണമ് । കാലസ്വരേണ കാലശ്ച ഗോകര്ണേന ഹുതാശനഃ
ചന്ദ്രൻ ദംഭനോടൊപ്പം ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടത്തി. കാലൻ കാലസ്വരനോടും, അഗ്നി ഗോകർണനോടും ഏറ്റുമുട്ടി.
കുബേരഃ കാലകേയേന വിശ്വകര്മാ മയേന ച । ഭയങ്കരേണ മൃത്യുശ്ച സംഹാരേണ യമസ്തഥാ
കുബേരൻ കാലകേയനോടും, വിശ്വകർമ്മ മയനോടും യുദ്ധം ചെയ്തു. ഭയങ്കരനായ മൃത്യു സംഹാരനോടും, യമനും യുദ്ധം ചെയ്തു.