സര്വൈര്നിഷിദ്ധാ തപസേ ജഗാമ ബദരീവനമ് । തത്ര ദേവാബ്ദലക്ഷം ച ചകാര പരമം തപഃ
എല്ലാവരും നിരോധിച്ചിട്ടും അവൾ തപസ്സിനായി ബദരിവനത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ, ഒരു ലക്ഷം വർഷം അത്യുത്തമമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
മനസാ നാരായണഃ സ്വാമീ ഭവിതേതി ച നിശ്ചിതാ । ഗ്രീഷ്മേ പഞ്ചതപാഃ ശീതേ തോയവസ്ത്രാ ച പ്രാവൃഷി
നാരായണൻ തന്നെ ഭർത്താവാവണമെന്ന് മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചു, വേനലിൽ അഞ്ചു തപസ്സുകളും, മഴക്കാലത്ത് തണുത്ത വസ്ത്രം ധരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ആസനസ്ഥാ വൃഷ്ടിധാരാഃ സഹന്തീതി ദിവാനിശമ് । വിംശത്സഹസ്രവര്ഷം ച ഫലതോയാശനാ ച സാ
തപസ്സിനായി ഇരുന്ന്, അവൾ പകലും രാത്രിയും മഴയുടെ ഒഴുക്കുകൾ സഹിച്ചു; ഇരുപതിനായിരം വർഷം പഴവും വെള്ളവും മാത്രമെടുത്ത് ജീവിച്ചു.
ത്രിംശത്സഹസ്രവര്ഷം ച പത്രാഹാരാ തപസ്വിനീ । ചത്വാരിംശത്സഹസ്രാബ്ദം വായ്വാഹാരാ കൃശോദരീ
മുപ്പതിനായിരം വർഷം ഇല മാത്രം കഴിച്ച് തപസ്സു ചെയ്തു; നാല്പതിനായിരം വർഷം വായു മാത്രം ഭക്ഷ്യമായി, വയറ് വറ്റിപ്പോയി.
തതോ ദശസഹസ്രാബ്ദം നിരാഹാരാ ബഭൂവ സാ । നിര്ലക്ഷ്യാം ചൈകപാദസ്ഥാം ദൃഷ്ട്വാ താം കമലോദ്ഭവഃ
അതിനുശേഷം, പത്തായിരം വർഷം ഭക്ഷണം ഒന്നുമില്ലാതെ അവൾ നിന്നു; ഒരുകാലിൽ നിൽക്കുകയും, കാണാൻ പോലും പ്രയാസമായ അവളെ കമലത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവു കണ്ടു.
സമായയൌ വരം ദാതും പരം ബദരികാശ്രമമ് । ചതുര്മുഖം ച സാ ദൃഷ്ട്വാ നനാമ ഹംസവാഹനമ്
അവള്ക്ക് വരം നൽകാൻ ബ്രഹ്മാവ് ഉത്തമമായ ബദരികാശ്രമത്തിലേക്ക് എത്തി; നാലുമുഖനെയും ഹംസവാഹനനെയും കണ്ടപ്പോൾ അവൾ നമസ്കരിച്ചു.
താമുവാച ജഗത്കര്താ വിധാതാ ജഗതാമപി । ബ്രഹ്മോവാച വരം വൃണീഷ്വ തുലസി യത്തേ മനസി വാച്ഛിതമ്
ലോകത്തെ സൃഷ്ടാവും വിധാതാവും ആയ ബ്രഹ്മാവ് അവളോട് പറഞ്ഞു: 'തുളസി, നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തെങ്കിലും വരമായി തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.'
ഹരിഭക്തിം ഹരേര്ദാസ്യമജരാമരതാമപി । തുലസ്യുവാച ശൃണു താത പ്രവക്ഷ്യാമി യന്മേ മനസി വാഞ്ഛിതമ്
ഹരിയോടുള്ള ഭക്തിയും, ഹരിയുടെ സേവനവും, ജരാമരണരഹിതത്വവും—' തുളസി പറഞ്ഞു: 'അച്ഛാ, എന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.'
സര്വജ്ഞസ്യാപി പുരതഃ കാ ലജ്ജാ മമ സാമ്പ്രതമ് । അഹം തു തുലസീ ഗോപീ ഗോലോകേഽഹം സ്ഥിതാ പുരാ
സർവ്വജ്ഞനോടു പോലും എനിക്ക് ഇപ്പോൾ ലജ്ജിക്കാനെന്താണ്? ഞാൻ തുളസിയാണ്, മുമ്പ് ഗോലോകത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു ഗോപിയാണ്.
കൃഷ്ണപ്രിയാ കിംകരീ ച തദംശാ തത്സഖീ പ്രിയാ । ഗോവിന്ദരതിസമ്ഭുക്താമതൃപ്താം മാം ച മൂര്ച്ഛിതാമ്
കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയയും ദാസിയും, അവന്റെ അംശവും, സുഹൃത്തും ആയിരുന്നു ഞാൻ; ഗോവിന്ദന്റെ സ്നേഹം അനുഭവിച്ചിട്ടും, തൃപ്തിയില്ലാതെ ഞാൻ അവശയായി.
രാസേശ്വരീ സമാഗത്യ ദദര്ശ രാസമണ്ഡലേ । ഗോവിന്ദം ഭര്ത്സയാമാസ മാം ശശാപ രുഷാന്വിതാ
രാസലീലയുടെ നാഥി വന്ന്, രാസമണ്ഡലത്തിൽ എന്നെ കണ്ടു; അവൾ ഗോവിന്ദനെ ശപിക്കുകയും, കോപത്തോടെ എന്നെ ശപിക്കുകയും ചെയ്തു.
യാഹി ത്വം മാനവീം യോനിമിത്യേവം ച ശശാപ ഹ । മാമുവാച സ ഗോവിന്ദോ മദംശം ച ചതുര്ഭുജമ്
'നീ മനുഷ്യരാശിയിൽ ജനിക്കണം' എന്ന് അവൾ എന്നെ ശപിച്ചു; ഗോവിന്ദൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു, തന്റെ ഒരു അംശം, നാലു കൈകളോടുകൂടിയവൻ, വരും എന്ന്.
ലഭിഷ്യസി തപസ്തപ്ത്വാ ഭാരതേ ബ്രഹ്മണോ വരാത് । ഇത്യേവമുക്ത്വാ ദേവേശോഽപ്യന്തര്ധാനം ചകാര സഃ
ഭാരതഭൂമിയിൽ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ നീ ആഗ്രഹിച്ചതു നേടും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദേവന്മാരുടെ പ്രഭു അപ്രത്യക്ഷനായി.
ദേവ്യാ ഭിയാ തനും ത്യക്ത്വാ പ്രാപ്തം ജന്മ ഗുരോ ഭുവി । അഹം നാരായണം കാന്തം ശാന്തം സുന്ദരവിഗ്രഹമ്
ദേവിയുടെ ഭയത്തിൽ ഞാൻ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭൂമിയിൽ ഗുരുവായി ജനിച്ചു. ഞാൻ തന്നെയാണ് പ്രിയനും ശാന്തനും മനോഹരസ്വരൂപിയുമായ നാരായണൻ.
സാമ്പ്രതം തം പതിം ലബ്ധും വരയേ ത്വം ച ദേഹി മേ । ബ്രഹ്മദേവ ഉവാച സുദാമാ നാമ ഗോപശ്ച ശ്രീകൃഷ്ണാങ്ഗസമുദ്ഭവഃ
ഇപ്പോൾ ആ ഭർത്താവിനെ നേടാൻ നീ അവനെ തിരഞ്ഞെടുക്കണം, എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കണം. ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: സുദാമ എന്നൊരു ഗോപൻ ഉണ്ട്, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് അവൻ ജനിച്ചത്.
തദംശശ്ചാതിതേജസ്വീ ലേഭേ ജന്മ ച ഭാരതേ । സാമ്പ്രതം രാധികാശാപാദ്ദനുവംശസമുദ്ഭവഃ
അവന്റെ ഭാഗം അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളതായിരുന്നു, ഭാരതത്തിൽ അവൻ ജനിച്ചു. ഇപ്പോൾ രാധികയുടെ ശാപം കാരണം അവൻ ദാനവവംശത്തിൽ ജനിച്ചു.
ശങ്ഖചൂഡേതി വിഖ്യാതസ്ത്രൈലോക്യേ ന ച തത്സമഃ । ഗോലോകേ ത്വാം പുരാ ദൃഷ്ട്വാ കാമോന്മഥിതമാനസഃ
അവൻ ശംഖചൂഡ എന്ന പേരിൽ മൂന്നു ലോകത്തും പ്രസിദ്ധൻ, അവനു തുല്യൻ ആരുമില്ല. ഗോളോകത്തിൽ നിന്നു നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ, അവന്റെ മനസ്സ് മോഹത്തിൽ ആകുലമായി.
വിലമ്ഭിതും ന ശശാക രാധികായാഃ പ്രഭാവതഃ । സ ച ജാതിസ്മരസ്തസ്മാത്സദാമാഭൂച്ച സാഗരേ
രാധികയുടെ ശക്തി കാരണം അവൻ താമസിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവൻ ജാതിസ്മരനായി, സമുദ്രത്തിൽ സുദാമയായി ജനിച്ചു.
ജാതിസ്മരാ ത്വമപി സാ സര്വം ജാനാസി സുന്ദരി । അധുനാ തസ്യ പത്നീ ത്വം സമ്ഭവിഷ്യസി ശോഭനേ
നീയും ജാതിസ്മരിയാണ്, സുന്ദരിയേ, എല്ലാം അറിയുന്നവളാണ്. ഇപ്പോൾ നീ അവന്റെ ഭാര്യയായി ജനിക്കും, ഭാസുരയേ.
പശ്ചാന്നാരായണം ശാന്തം കാന്തമേവ വരിഷ്യസി । ശാപാന്നാരായണസ്യൈവ കലയാ ദൈവയോഗതഃ
പിന്നീട് നീ ശാന്തനും പ്രിയനുമായ നാരായണനെ തിരഞ്ഞെടുക്കും. നാരായണന്റെ ശാപം മൂലം ദൈവക്രമത്തിൽ നീ അവന്റെ ഭാഗമായിത്തീരും.
ഭവിഷ്യസി വൃക്ഷരൂപാ ത്വം പൂതാ വിശ്വപാവനീ । പ്രധാനാ സര്വപുഷ്പേഷു വിഷ്ണുപ്രാണാധികാ ഭവേഃ
നീ വൃക്ഷരൂപത്തിൽ വിശുദ്ധയും ലോകത്തെ വിശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുമായവളാകും. എല്ലാ പുഷ്പങ്ങളിലും പ്രധാനവളും, വിഷ്ണുവിനേക്കാൾ പ്രാണപ്രിയയുമാകും.
ത്വയാ വിനാ ച സര്വേഷാം പൂജാ ച വിഫലാ ഭവേത് । വൃന്ദാവനേ വൃക്ഷരൂപാ നാമ്നാ വൃന്ദാവനീതി ച
നിനക്ക് ഇല്ലാതെ എല്ലാവരുടെയും പൂജാ ഫലപ്രദമാകില്ല. വൃന്ദാവനത്തിൽ നീ വൃക്ഷരൂപത്തിൽ 'വൃന്ദാവതീ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും.
ത്വത്പത്രൈര്ഗോപിഗോപാശ്ച പൂജയിഷ്യന്തി മാധവമ് । വൃക്ഷാധിദേവീരൂപേണ സാര്ധം കൃഷ്ണേന സന്തതമ്
നിന്റെ ഇലകൊണ്ട് ഗോപികളും ഗോപന്മാരും മാധവനെ പൂജിക്കും. വൃക്ഷങ്ങളുടെ ദേവതയായ രൂപത്തിൽ നീ എപ്പോഴും കൃഷ്ണനോടൊപ്പം സുഖത്തോടെ കളിക്കും.
വിഹരിഷ്യസി ഗോപേന സ്വച്ഛന്ദം മദ്വരേണ ച । ഇത്യേവം വചനം ശ്രുത്വാ സസ്മിതാ ഹൃഷ്ടമാനസാ
നിന്റെ ഇഷ്ടപ്രാർത്ഥനയാൽ നീ ഗോപനോടൊപ്പം സ്വേച്ഛയോടെ സുഖിച്ചു ജീവിക്കും. ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവൾ പുഞ്ചിരിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ മനസ്സിൽ നിറഞ്ഞു.
പ്രണനാമ ച ബ്രഹ്മാണം തം ച കിഞ്ചിദുവാച സാ । തുലസ്യുവാച യഥാ മേ ദ്വിഭുജേ കൃഷ്ണേ വാഞ്ഛാ ച ശ്യാമസുന്ദരേ
അവൾ ബ്രഹ്മാവിന് നമസ്കരിച്ചു കുറച്ച് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. തുളസി പറഞ്ഞു: എന്റെ ആഗ്രഹം രണ്ടു കൈകളുള്ള കൃഷ്ണനിലേക്കാണ്, ശ്യാമസുന്ദരനിലേക്കാണ്.
സത്യം ബ്രവീമി ഹേ താത ന തഥാ ച ചതുര്ഭുജേ । അതൃപ്താഹം ച ഗോവിന്ദേ ദൈവാച്ഛൃങ്ഗാരഭങ്ഗതഃ
സത്യമാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്, പിതാവേ, നാലു കൈകളുള്ളവനിൽ അങ്ങനെ ആഗ്രഹമില്ല. ദൈവക്രമത്തിൽ സ്നേഹം മുറിഞ്ഞതുകൊണ്ട് ഗോവിന്ദനിൽ ഞാൻ തൃപ്തിയില്ല.
ഗോവിന്ദസ്യൈവ വചനാത്പ്രാര്ഥയാമി ചതുര്ഭുജമ് । ത്വത്പ്രസാദേന ഗോവിന്ദം പുനരേവ സുദുര്ലഭമ്
ഗോവിന്ദന്റെ വാക്കുപോലെയാണ് ഞാൻ നാലു കൈകളുള്ളവനെ അപേക്ഷിക്കുന്നത്. നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ എനിക്ക് വീണ്ടും അത്യന്തം ദുർലഭനായ ഗോവിന്ദനെ ലഭിക്കാമാകട്ടെ.
ധ്രുവമേവ ലഭിഷ്യാമി രാധാഭീതിം പ്രമോചയ । ബ്രഹ്യദേവ ഉവാച ഗൃഹാണ രാധികാമന്ത്രം ദദാമി ഷോഡശാക്ഷരമ്
നിശ്ചയമായും ഞാൻ അവനെ നേടും; രാധയുടെ ഭയത്തിൽ നിന്നെ മോചിപ്പിക്കണം. ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: രാധാമന്ത്രം ഞാൻ നിനക്ക് നൽകുന്നു, പതിനാറക്ഷരങ്ങളുള്ളത്.
തസ്യാശ്ച പ്രാണതുല്യാ ത്വം മദ്വരേണ ഭവിഷ്യസി । ശൃങ്ഗാരം യുവയോര്ഗോപ്യം ന ജ്ഞാസ്യതി ച രാധികാ
എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നീ അവൾക്കു ജീവനുപോലെ പ്രിയയായിരിക്കും. നിന്റെ സ്നേഹം രഹസ്യമായിരിക്കും, രാധയ്ക്ക് അതറിയാനാവില്ല.
രാധാസമാ ത്വം സുഭഗേ ഗോവിന്ദസ്യ ഭവിഷ്യസി । ഇത്യേവമുക്ത്വാ ദത്ത്വാ ച ദേവ്യാ വൈ ഷോഡശാക്ഷരമ്
സൗഭാഗ്യവതിയായ നീ രാധയ്ക്കു തുല്യയായി ഗോവിന്ദനു പ്രിയയായിരിക്കും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവ് ദേവിയ്ക്ക് പതിനാറക്ഷരമന്ത്രം നൽകി.