ഏതേ ജീവന്തി ഗോലോകേ കാലചക്രവിവര്ജിതേ । ജലാപ്ലുതേ സര്വവിശ്വം ജാതം കല്പക്ഷയോഽധുനാ
ഇവരൊക്കെയും കാലചക്രം ബാധിക്കാത്ത ഗോലോകത്തിൽ ജീവിക്കുന്നു; ഇപ്പോൾ കല്പാന്തത്തിൽ, സർവ്വവിശ്വവും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മാദ്യാ യേഽന്യവിശ്വസ്ഥാസ്തേ വിലീനാധുനാ മയി । വൈകുണ്ഠം ച വിനാ സര്വം ജലമഗ്നം ച പദ്മജ
മറ്റു ലോകങ്ങളിലിരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാദിമാരൊക്കെയും ഇപ്പോൾ എന്നിൽ ലയിച്ചു; വൈകുണ്ഠം ഒഴികെ എല്ലാം, പദ്മജ, വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഗത്വാ സൃഷ്ടിം കുരു പുനര്ബ്രഹ്മലോകാദികം ഭവമ് । സ്വം ബ്രഹ്മാണ്ഡം വിരചയ പശ്ചാദ് ഗങ്ഗാ പ്രയാസ്യതി
നീ പോയി, വീണ്ടും സൃഷ്ടി ആരംഭിച്ചു, ബ്രഹ്മലോകം മുതലായ ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കൂ; നിന്റെ ബ്രഹ്മാണ്ഡം സൃഷ്ടിച്ചശേഷം ഗംഗ പുറപ്പെടും.
ഏവമന്യേഷു വിശ്വേഷു സൃഷ്ടൌ ബ്രഹ്മാദികം പുനഃ । കരോമ്യഹം പുനഃ സൃഷ്ടിം ഗച്ഛ ശീഘ്രം സുരൈഃ സഹ
ഇതുപോലെ മറ്റു ലോകങ്ങളിലും ഞാൻ വീണ്ടും ബ്രഹ്മാവിനെ തുടക്കംവെച്ച് സൃഷ്ടി നടത്തുന്നു; നീ ദേവന്മാരോടൊപ്പം വേഗത്തിൽ പോയി, സൃഷ്ടി ആരംഭിക്കൂ.
ഗതോ ബഹുതരഃ കാലോ യുഷ്മാകം ച ചതുര്മുഖാഃ । ഗതാഃ കതിവിധാസ്തേ ച ഭവിഷ്യന്തി ച വേധസഃ
നിനക്ക്, നാലുമുഖനായവനേ, വളരെക്കാലം കഴിഞ്ഞു; നിന്നുപോലെയുള്ളവർ അനേകം വന്നും പോയും, വീണ്ടും ഉണ്ടാകും, വേധസേ.
ഇത്യുക്ത്വാ രാധികാനാഥോ ജഗാമാന്തഃപുരേ മുനേ । ദേവാ ഗത്വാ പുനഃ സൃഷ്ടിം ചക്രുരേവ പ്രയത്നതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം രാധികാനാഥൻ അന്തർപുരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു, മഹർഷേ; ദേവന്മാർ പോയി, വീണ്ടും ഉത്സാഹത്തോടെ സൃഷ്ടി നടത്തി.
ഗോലോകേ ച സ്ഥിതാ ഗങ്ഗാ വൈകുണ്ഠേ ശിവലോകകേ । ബ്രഹ്മലോകേ സ്ഥിതാന്യത്ര യത്ര യത്ര പുരഃ സ്ഥിതാ
ഗംഗ ഗോലോകത്തും, വൈകുണ്ഠത്തും, ശിവലോകത്തും, ബ്രഹ്മലോകത്തും, മുമ്പ് അവൾ നിലകൊണ്ടിരുന്നിടങ്ങളിലൊക്കെയും നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
തത്രൈവ സാ ഗതാ ഗങ്ഗാ ചാജ്ഞയാ പരമാത്മനഃ । നിര്ഗതാ വിഷ്ണുപാദാബ്ജാത്തേന വിഷ്ണുപദീ സ്മൃതാ
അവിടെ പരമാത്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഗംഗ പുറപ്പെട്ടു; വിഷ്ണുവിന്റെ കമലപാദങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നതിനാൽ അവളെ വിഷ്ണുപദി എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ഇത്യേവം കഥിതം ബ്രഹ്മന് ഗങ്ഗോപാഖ്യാനമുത്തമമ് । സുഖദം മോക്ഷദം സാരം കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി
ഇങ്ങനെ, ബ്രഹ്മനേ, ഗംഗയുടെ ഉത്തമമായ കഥ ഞാൻ പറഞ്ഞു; സന്തോഷവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ഈ സാരം നീ കേട്ടു. ഇനി എന്ത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
ഗങ്ഗായാഃ കൃഷ്ണപത്നീത്വവര്ണനമ് നാരദ ഉവാച ലക്ഷ്മീഃ സരസ്വതീ ഗങ്ഗാ തുലസീ വിശ്വപാവനീ । ഏതാ നാരായണസ്യൈവ ചതസ്രശ്ച പ്രിയാ ഇതി
ഗംഗയുടെ കൃഷ്ണപത്നിത്വം വിവരണം: നാരദൻ പറഞ്ഞു: ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, ഗംഗ, ലോകശുദ്ധികരിയായ തുളസി—ഈ നാലുപേരും നാരായണന്റെ പ്രിയഭാര്യമാരാണ്.
ഗങ്ഗാ ജഗാമ വൈകുണ്ഠമിദമേവ ശ്രുതം മയാ । കഥം സാ തസ്യ പത്നീ ച ബഭൂവേതി ച ന ശ്രുതമ്
ഗംഗ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയെന്നു ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അവൾ എങ്ങനെ അവിടുത്തെ ഭാര്യയായി എന്നത് ഞാൻ കേട്ടിട്ടില്ല.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച ഗങ്ഗാ ജഗാമ വൈകുണ്ഠം തത്പശ്ചാജ്ജഗതാം വിധിഃ । ഗത്വോവാച തയാ സാര്ധം പ്രണമ്യ ജഗദീശ്വരമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഗംഗ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി. അതിനുശേഷം ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവ് അവിടേക്ക് ചെന്നു, അവളോടൊപ്പം സർവ്വലോകനാഥനോട് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
ബ്രഹ്മോവാച രാധാകൃഷ്ണാങ്ഗസമ്ഭൂതാ യാ ദേവീ ദ്രവരൂപിണീ । നവയൌവനസമ്പന്നാ സുശീലാ സുന്ദരീ വരാ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: രാധയും കൃഷ്ണനും ചേർന്ന് ഉദിച്ച ദേവി, ദ്രവരൂപത്തിൽ, പുതുമയുള്ള യൗവനത്തോടും, നല്ല സ്വഭാവത്തോടും, സുന്ദരിയുമായും ഉത്തമയായവളുമാണ്.
ശുദ്ധസത്ത്വസ്വരൂപാ ച ക്രോധാഹങ്കാരവര്ജിതാ । തദങ്ഗസമ്ഭവാ നാന്യം വൃണോതീയം ച തം വിനാ
ശുദ്ധമായ സത്ത്വസ്വഭാവം, കോപവും അഹങ്കാരവും ഇല്ലാത്തവൾ, അവരുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൾ, അവനെ ഒഴികെ മറ്റാരെയും സ്വീകരിക്കാറില്ല.
തത്രാതിമാനിനീ രാധാ സാ ച തേജസ്വിനീ വരാ । സമുദ്യുക്താ പാതുമിമാം ഭീതേയം ബുദ്ധിപൂര്വകമ്
അവിടത്ത് അഭിമാനമുള്ള രാധ, പ്രകാശമുള്ള ഉത്തമയായവൾ, ഗംഗയെ കുടിക്കാനായി ഉത്സുകയായി. ഭയപ്പെട്ട ഗംഗ, ബുദ്ധിപൂർവ്വം പ്രവർത്തിച്ചു.
വിവേശ ചരണാമ്ഭോജേ കൃഷ്ണസ്യ പരമാത്മനഃ । സര്വത്ര ഗോലകം ശുഷ്കം ദൃഷ്ട്വാഹമഗമം തദാ
അവൾ പരമാത്മാവായ കൃഷ്ണന്റെ പാദപദ്മത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. മുഴുവൻ ഗോലോകവും ഉണങ്ങിയതായി കണ്ട ഞാൻ അവിടെ എത്തി.
ഗോലോകേ യത്ര കൃഷ്ണശ്ച സര്വവൃത്താന്തപ്രാപ്തയേ । സര്വാന്തരാത്മാ സര്വേഷാം ജ്ഞാത്വാഭിപ്രായമേവ ച
ഗോലോകത്തിൽ കൃഷ്ണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ അറിയാൻ, എല്ലാവരുടെയും അന്തർആത്മാവായ കൃഷ്ണൻ, എല്ലാവരുടെയും മനസ്സിലുള്ളത് മനസ്സിലാക്കി.
ബഹിശ്ചകാര ഗങ്ഗാ ച പാദാങ്ഗുഷ്ഠനഖാഗ്രതഃ । ദത്ത്വാസ്യൈ രാധികാമന്ത്രം പൂരയിത്വാ ച ഗോലകമ്
കൃഷ്ണൻ തന്റെ വലതുകാലിന്റെ പാദാംഗുഷ്ഠനഖത്തിൽ നിന്ന് ഗംഗയെ പുറത്തുവിട്ടു, അവളെ രാധാമന്ത്രം നൽകി, ഗോലോകം അവളാൽ നിറച്ചു.
പ്രണമ്യ താം ച രാധേശം ഗൃഹീത്വാത്രാഗമം പ്രഭോ । ഗാന്ധര്വേണ വിവാഹേന ഗൃഹാണേമാം സുരേശ്വരീമ്
അവളെയും രാധാനാഥനെയും നമസ്കരിച്ചു, ആജ്ഞ സ്വീകരിച്ചു, പ്രഭോ, ഈ ദേവരാജ്ഞിയെ ഗന്ധർവരീതിയിൽ വിവാഹം കഴിക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞു.
സുരേശ്വരേഷു രസികോ രസികേയം സമാഗതാ । ത്വം രത്നം പുംസു ദേവേശ സ്ത്രീരത്നം സ്ത്രീഷ്വിയം സതീ
ദേവന്മാരിൽ രസികൻ നീയും, രസികയായ ഈ ദേവിയും ഒന്നിച്ചു. പുരുഷന്മാരിൽ രത്നം നീയും, സ്ത്രീകളിൽ സതിയായ രത്നം ഇവളുമാണ്.
വിദഗ്ധയാ വിദഗ്ധേന സങ്ഗമോ ഗുണവാന് ഭവേത് । ഉപസ്ഥിതാം സ്വയം കന്യാം ന ഗൃഹ്ണാതീഹ യഃ പുമാന്
ചതുരനായ സ്ത്രീയും ചതുരനായ പുരുഷനും തമ്മിലുള്ള ഐക്യം മഹത്തായതാണ്. സ്വയം എത്തിയ കന്യയെ സ്വീകരിക്കാത്ത പുരുഷൻ ഈ ലോകത്ത് ഇല്ല.
തം വിഹായ മഹാലക്ഷ്മീ രുഷ്ടാ യാതി ന സംശയഃ । യോ ഭവേത്പണ്ഡിതഃ സോ ഽപി പ്രകൃതിം നാവമന്യതേ
അങ്ങനെ ചെയ്താൽ മഹാലക്ഷ്മി കോപത്തോടെ അവനെ വിട്ട് പോകും, സംശയമില്ല. പണ്ഡിതനായവനും പ്രകൃതിയെ അവമതിക്കാറില്ല.
സര്വേ പ്രാകൃതികാഃ പുംസഃ കാമിന്യഃ പ്രകൃതേഃ കലാഃ । ത്വമേവ ഭഗവാന്നാഥോ നിര്ഗുണഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ
എല്ലാ സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരുടെ സ്വാഭാവിക ആഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനായ നീ മാത്രം ഗുണങ്ങൾക്കപ്പുറം, പ്രകൃതിക്ക് അതീതൻ, സകലത്തിനും നാഥൻ.
അര്ധാങ്ഗം ദ്വിഭുജഃ കൃഷ്ണോ യോഽര്ധാങ്ഗേന ചതുര്ഭുജഃ । കൃഷ്ണവാമാങ്ഗസമ്ഭൂതാ ബഭൂവ രാധികാ പുരാ
രണ്ടു കൈകളുള്ള കൃഷ്ണൻ അരശരീരൻ; അവന്റെ മറ്റേ ഭാഗം നാലു കൈകളുള്ളവനാണ്. കൃഷ്ണന്റെ ഇടതുഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ് രാധാ പണ്ടു ജനിച്ചത്.
ദക്ഷിണാംശഃ സ്വയം സാ ച വാമാംശഃ കമലാ തഥാ । തേനേയം ത്വാം വൃണോത്യേവ യതസ്ത്വദ്ദേഹസമ്ഭവാ
വലതുഭാഗം കൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്, ഇടതുഭാഗം കമലയാണ്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ അവൾ നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, കാരണം അവൾ നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
ഏകാങ്ഗം ചൈവ സ്ത്രീപുംസോര്യഥാ പ്രകൃതിപൂരുഷൌ । ഇത്യേവമുക്ത്വാ ധാതാ താം തം സമര്പ്യ ജഗാമ സഃ
പുരുഷനും സ്ത്രീയും ഒരേ ശരീരത്തിന്റെ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളാണ്, പ്രകൃതിയും പുരുഷനും പോലെ. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സ്രഷ്ടാവ് അവളെ അവനോട് ഏല്പിച്ച് അവിടെ നിന്ന് പോയി.
ഗാന്ധര്വേണ വിവാഹേന താം ജഗ്രാഹ ഹരിഃ സ്വയമ് । നാരായണഃ കരം ധൃത്വാ പുഷ്പചന്ദനചര്ചിതമ്
ഗന്ധർവരീതിയിൽ ഹരി സ്വയം അവളുടെ പൂക്കളും ചന്ദനവും അണിയിച്ച കൈ പിടിച്ചു വിവാഹം ചെയ്തു.
രേമേ രമാപതിസ്തത്ര ഗങ്ഗയാ സഹിതോ മുദാ । ഗങ്ഗാ പൃഥ്വീം ഗതാ യാ സാ സ്വസ്ഥാനം പുനരാഗതാ
അവിടെ ലക്ഷ്മീപതിയായ ഹരി ഗംഗയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ रमിച്ചു. ഭൂമിയിലേക്ക് പോയ ഗംഗ വീണ്ടും തന്റെ സ്ഥലത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
നിര്ഗതാ വിഷ്ണുപാദാബ്ജാത്തേന വിഷ്ണുപദീതി ച । മൂര്ച്ഛാം സമ്പ്രാപ സാ ദേവീ നവസങ്ഗമലീലയാ
വിഷ്ണുവിന്റെ പാദകമലത്തിൽ നിന്ന് അവൾ പുറത്ത് വന്നതുകൊണ്ടാണ് അവളെ വിഷ്ണുപദി എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അവരുടെ പുതിയ ഐക്യത്തിന്റെ കളിയിൽ ആ ദേവി ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു വീണു.
രസികാ സുഖസമ്ഭോഗാദ്രസികേശ്വരസംയുതാ । താം ദൃഷ്ട്വാ ദുഃഖിതാ വാണീ പദ്മയാ വര്ജിതാപി ച
ആനന്ദത്തിൽ ലയിച്ചും രസികേശ്വരനോടൊപ്പം ഐക്യമായും ആ ദേവിയെ കണ്ടപ്പോൾ വാണി ദുഃഖിതയായി; പദ്മയാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടും അവൾക്ക് ദു:ഖം തോന്നി.