ഗോലോകസ്ഥാ ച യാ ഗങ്ഗാ സര്വത്രസ്ഥാ തഥാമ്ബികേ । തദമ്ബികാ ത്വം ദേവേശീ സര്വദാ സാ ത്വദാത്മജാ
ഗോലോകത്തിൽ താമസിക്കുന്നതും എല്ലായിടത്തും ഉള്ളതുമായ ഗംഗ, അമ്മേ, ആ ദേവി തന്നെയാണ് നീ; ദേവതകളുടെ ഇശ്വരിയായ നീ, അവൾ എപ്പോഴും നിന്റെ മകളാണ്.
ബ്രഹ്മണോ വചനം ശ്രുത്വാ സ്വീചകാര ച സസ്മിതാ । വഹിര്ബഭൂവ സാ കൃഷ്ണപാദാങ്ഗുഷ്ഠനഖാഗ്രതഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവൾ പുഞ്ചിരിയോടെ അത് അംഗീകരിച്ചു; കൃഷ്ണന്റെ വലതുകാലിന്റെ വിരലിന്റെ നഖത്തിങ്കൽ അവൾ പുറത്തു പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തത്രൈവ സത്കൃതാ ശാന്താ തസ്ഥൌ തേഷാം ച മധ്യതഃ । ഉവാസ തോയാദുത്ഥായ തദധിഷ്ഠാതൃദേവതാ
അവിടെ, ആദരപൂർവ്വം ശാന്തയായി, അവൾ അവരുടെ നടുവിൽ നിന്നു; വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന്, ആ ദേവത അവിടെയായിരുന്നു.
തത്തോയം ബ്രഹ്മണാ കിഞ്ചിത്സ്ഥാപിതം ച കമണ്ഡലൌ । കിഞ്ചിദ്ദധാര ശിരസി ചന്ദ്രാര്ധകൃതശേഖരഃ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് കുറച്ച് വെള്ളം തന്റെ കമണ്ഡലുവിൽ വെച്ചു; ചന്ദ്രൻ അർദ്ധമായി ശിരസിൽ അലങ്കരിച്ചവൻ കുറച്ച് വെള്ളം തലയിലിട്ടു.
ഗങ്ഗായൈ രാധികാമന്ത്രം പ്രദദൌ കമലോദ്ഭവഃ । തത്സ്തോത്രം കവചം പൂജാം വിധാനം ധ്യാനമേവ ച
ഗംഗയ്ക്ക് കമലത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവ് രാധികാമന്ത്രവും, ആ സ്തോത്രവും, കാവചവും, പൂജാവിധിയും, ധ്യാനവും നൽകി.
സര്വം തത്സാമവേദോക്തം പുരശ്ചര്യാക്രമം തഥാ । ഗങ്ഗാ താമേവ സമ്പൂജ്യ വൈകുണ്ഠം പ്രയയൌ സഹ
ഇവയെല്ലാം സാമവേദത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെയും, പൂജാക്രമത്തോടെയും കൂടി; ഗംഗ അവളെ ആരാധിച്ചു, വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് ചേർന്ന് പോയി.
ലക്ഷ്മീഃ സരസ്വതീ ഗങ്ഗാ തുലസീ വിശ്വപാവനീ । ഏതാ നാരായണസ്യൈവ ചതസ്രോ യോഷിതോ മുനേ
ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, ഗംഗ, ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന തുളസി—ഈ നാലുപേരും നാരായണന്റെ ഭാര്യമാരാണ്, മഹർഷേ.
അഥ തം സസ്മിതഃ കൃഷ്ണോ ബ്രഹ്മാണം സമുവാച സഃ । സര്വകാലസ്യ വൃത്താന്തം ദുര്ബോധമവിപശ്ചിതമ്
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'സകലകാലത്തിന്റെ കഥ വിവേകമില്ലാത്തവർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.'
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ഗൃഹാണ ഗങ്ഗാം ഹേ ബ്രഹ്മന് ഹേ വിഷ്ണോ ഹേ മഹേശ്വര । ശൃണു കാലസ്യ വൃത്താന്തം മത്തോ ബ്രഹ്മന്നിശാമയ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാവേ, വിഷ്ണുവേ, മഹേശ്വരനേ, നിങ്ങൾ ഗംഗയെ സ്വീകരിക്കൂ; ബ്രഹ്മാവേ, എന്റെ മുഖേന കാലത്തിന്റെ കഥ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.'
യൂയം ച യേഽന്യേ ദേവാശ്ച മുനയോ മനവസ്തഥാ । സിദ്ധാ യശസ്വിനശ്ചൈവ യേ യേഽത്രൈവ സമാഗതാഃ
നിങ്ങളും, മറ്റ് ദേവന്മാരും, മുനിമാരും, മനുമാരും, സിദ്ധന്മാരും, പ്രശസ്തന്മാരും, ഇവിടെ ഒത്തുചേർന്ന എല്ലാവരും—
ഏതേ ജീവന്തി ഗോലോകേ കാലചക്രവിവര്ജിതേ । ജലാപ്ലുതേ സര്വവിശ്വം ജാതം കല്പക്ഷയോഽധുനാ
ഇവരൊക്കെയും കാലചക്രം ബാധിക്കാത്ത ഗോലോകത്തിൽ ജീവിക്കുന്നു; ഇപ്പോൾ കല്പാന്തത്തിൽ, സർവ്വവിശ്വവും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മാദ്യാ യേഽന്യവിശ്വസ്ഥാസ്തേ വിലീനാധുനാ മയി । വൈകുണ്ഠം ച വിനാ സര്വം ജലമഗ്നം ച പദ്മജ
മറ്റു ലോകങ്ങളിലിരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാദിമാരൊക്കെയും ഇപ്പോൾ എന്നിൽ ലയിച്ചു; വൈകുണ്ഠം ഒഴികെ എല്ലാം, പദ്മജ, വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഗത്വാ സൃഷ്ടിം കുരു പുനര്ബ്രഹ്മലോകാദികം ഭവമ് । സ്വം ബ്രഹ്മാണ്ഡം വിരചയ പശ്ചാദ് ഗങ്ഗാ പ്രയാസ്യതി
നീ പോയി, വീണ്ടും സൃഷ്ടി ആരംഭിച്ചു, ബ്രഹ്മലോകം മുതലായ ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കൂ; നിന്റെ ബ്രഹ്മാണ്ഡം സൃഷ്ടിച്ചശേഷം ഗംഗ പുറപ്പെടും.
ഏവമന്യേഷു വിശ്വേഷു സൃഷ്ടൌ ബ്രഹ്മാദികം പുനഃ । കരോമ്യഹം പുനഃ സൃഷ്ടിം ഗച്ഛ ശീഘ്രം സുരൈഃ സഹ
ഇതുപോലെ മറ്റു ലോകങ്ങളിലും ഞാൻ വീണ്ടും ബ്രഹ്മാവിനെ തുടക്കംവെച്ച് സൃഷ്ടി നടത്തുന്നു; നീ ദേവന്മാരോടൊപ്പം വേഗത്തിൽ പോയി, സൃഷ്ടി ആരംഭിക്കൂ.
ഗതോ ബഹുതരഃ കാലോ യുഷ്മാകം ച ചതുര്മുഖാഃ । ഗതാഃ കതിവിധാസ്തേ ച ഭവിഷ്യന്തി ച വേധസഃ
നിനക്ക്, നാലുമുഖനായവനേ, വളരെക്കാലം കഴിഞ്ഞു; നിന്നുപോലെയുള്ളവർ അനേകം വന്നും പോയും, വീണ്ടും ഉണ്ടാകും, വേധസേ.
ഇത്യുക്ത്വാ രാധികാനാഥോ ജഗാമാന്തഃപുരേ മുനേ । ദേവാ ഗത്വാ പുനഃ സൃഷ്ടിം ചക്രുരേവ പ്രയത്നതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം രാധികാനാഥൻ അന്തർപുരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു, മഹർഷേ; ദേവന്മാർ പോയി, വീണ്ടും ഉത്സാഹത്തോടെ സൃഷ്ടി നടത്തി.
ഗോലോകേ ച സ്ഥിതാ ഗങ്ഗാ വൈകുണ്ഠേ ശിവലോകകേ । ബ്രഹ്മലോകേ സ്ഥിതാന്യത്ര യത്ര യത്ര പുരഃ സ്ഥിതാ
ഗംഗ ഗോലോകത്തും, വൈകുണ്ഠത്തും, ശിവലോകത്തും, ബ്രഹ്മലോകത്തും, മുമ്പ് അവൾ നിലകൊണ്ടിരുന്നിടങ്ങളിലൊക്കെയും നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
തത്രൈവ സാ ഗതാ ഗങ്ഗാ ചാജ്ഞയാ പരമാത്മനഃ । നിര്ഗതാ വിഷ്ണുപാദാബ്ജാത്തേന വിഷ്ണുപദീ സ്മൃതാ
അവിടെ പരമാത്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഗംഗ പുറപ്പെട്ടു; വിഷ്ണുവിന്റെ കമലപാദങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നതിനാൽ അവളെ വിഷ്ണുപദി എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ഇത്യേവം കഥിതം ബ്രഹ്മന് ഗങ്ഗോപാഖ്യാനമുത്തമമ് । സുഖദം മോക്ഷദം സാരം കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി
ഇങ്ങനെ, ബ്രഹ്മനേ, ഗംഗയുടെ ഉത്തമമായ കഥ ഞാൻ പറഞ്ഞു; സന്തോഷവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ഈ സാരം നീ കേട്ടു. ഇനി എന്ത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
ഗങ്ഗായാഃ കൃഷ്ണപത്നീത്വവര്ണനമ് നാരദ ഉവാച ലക്ഷ്മീഃ സരസ്വതീ ഗങ്ഗാ തുലസീ വിശ്വപാവനീ । ഏതാ നാരായണസ്യൈവ ചതസ്രശ്ച പ്രിയാ ഇതി
ഗംഗയുടെ കൃഷ്ണപത്നിത്വം വിവരണം: നാരദൻ പറഞ്ഞു: ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, ഗംഗ, ലോകശുദ്ധികരിയായ തുളസി—ഈ നാലുപേരും നാരായണന്റെ പ്രിയഭാര്യമാരാണ്.
ഗങ്ഗാ ജഗാമ വൈകുണ്ഠമിദമേവ ശ്രുതം മയാ । കഥം സാ തസ്യ പത്നീ ച ബഭൂവേതി ച ന ശ്രുതമ്
ഗംഗ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയെന്നു ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അവൾ എങ്ങനെ അവിടുത്തെ ഭാര്യയായി എന്നത് ഞാൻ കേട്ടിട്ടില്ല.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച ഗങ്ഗാ ജഗാമ വൈകുണ്ഠം തത്പശ്ചാജ്ജഗതാം വിധിഃ । ഗത്വോവാച തയാ സാര്ധം പ്രണമ്യ ജഗദീശ്വരമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഗംഗ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി. അതിനുശേഷം ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവ് അവിടേക്ക് ചെന്നു, അവളോടൊപ്പം സർവ്വലോകനാഥനോട് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
ബ്രഹ്മോവാച രാധാകൃഷ്ണാങ്ഗസമ്ഭൂതാ യാ ദേവീ ദ്രവരൂപിണീ । നവയൌവനസമ്പന്നാ സുശീലാ സുന്ദരീ വരാ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: രാധയും കൃഷ്ണനും ചേർന്ന് ഉദിച്ച ദേവി, ദ്രവരൂപത്തിൽ, പുതുമയുള്ള യൗവനത്തോടും, നല്ല സ്വഭാവത്തോടും, സുന്ദരിയുമായും ഉത്തമയായവളുമാണ്.
ശുദ്ധസത്ത്വസ്വരൂപാ ച ക്രോധാഹങ്കാരവര്ജിതാ । തദങ്ഗസമ്ഭവാ നാന്യം വൃണോതീയം ച തം വിനാ
ശുദ്ധമായ സത്ത്വസ്വഭാവം, കോപവും അഹങ്കാരവും ഇല്ലാത്തവൾ, അവരുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൾ, അവനെ ഒഴികെ മറ്റാരെയും സ്വീകരിക്കാറില്ല.
തത്രാതിമാനിനീ രാധാ സാ ച തേജസ്വിനീ വരാ । സമുദ്യുക്താ പാതുമിമാം ഭീതേയം ബുദ്ധിപൂര്വകമ്
അവിടത്ത് അഭിമാനമുള്ള രാധ, പ്രകാശമുള്ള ഉത്തമയായവൾ, ഗംഗയെ കുടിക്കാനായി ഉത്സുകയായി. ഭയപ്പെട്ട ഗംഗ, ബുദ്ധിപൂർവ്വം പ്രവർത്തിച്ചു.
വിവേശ ചരണാമ്ഭോജേ കൃഷ്ണസ്യ പരമാത്മനഃ । സര്വത്ര ഗോലകം ശുഷ്കം ദൃഷ്ട്വാഹമഗമം തദാ
അവൾ പരമാത്മാവായ കൃഷ്ണന്റെ പാദപദ്മത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. മുഴുവൻ ഗോലോകവും ഉണങ്ങിയതായി കണ്ട ഞാൻ അവിടെ എത്തി.
ഗോലോകേ യത്ര കൃഷ്ണശ്ച സര്വവൃത്താന്തപ്രാപ്തയേ । സര്വാന്തരാത്മാ സര്വേഷാം ജ്ഞാത്വാഭിപ്രായമേവ ച
ഗോലോകത്തിൽ കൃഷ്ണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ അറിയാൻ, എല്ലാവരുടെയും അന്തർആത്മാവായ കൃഷ്ണൻ, എല്ലാവരുടെയും മനസ്സിലുള്ളത് മനസ്സിലാക്കി.
ബഹിശ്ചകാര ഗങ്ഗാ ച പാദാങ്ഗുഷ്ഠനഖാഗ്രതഃ । ദത്ത്വാസ്യൈ രാധികാമന്ത്രം പൂരയിത്വാ ച ഗോലകമ്
കൃഷ്ണൻ തന്റെ വലതുകാലിന്റെ പാദാംഗുഷ്ഠനഖത്തിൽ നിന്ന് ഗംഗയെ പുറത്തുവിട്ടു, അവളെ രാധാമന്ത്രം നൽകി, ഗോലോകം അവളാൽ നിറച്ചു.
പ്രണമ്യ താം ച രാധേശം ഗൃഹീത്വാത്രാഗമം പ്രഭോ । ഗാന്ധര്വേണ വിവാഹേന ഗൃഹാണേമാം സുരേശ്വരീമ്
അവളെയും രാധാനാഥനെയും നമസ്കരിച്ചു, ആജ്ഞ സ്വീകരിച്ചു, പ്രഭോ, ഈ ദേവരാജ്ഞിയെ ഗന്ധർവരീതിയിൽ വിവാഹം കഴിക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞു.
സുരേശ്വരേഷു രസികോ രസികേയം സമാഗതാ । ത്വം രത്നം പുംസു ദേവേശ സ്ത്രീരത്നം സ്ത്രീഷ്വിയം സതീ
ദേവന്മാരിൽ രസികൻ നീയും, രസികയായ ഈ ദേവിയും ഒന്നിച്ചു. പുരുഷന്മാരിൽ രത്നം നീയും, സ്ത്രീകളിൽ സതിയായ രത്നം ഇവളുമാണ്.