പ്രത്യേകം പ്രതിലോമ്നാം ച കൂപേഷു സംസ്ഥിതാ സദാ । ആവിര്ഭൂതാ തിരോഭൂതാ സജലാ ച പുനഃ പുനഃ
ഓരോ രോമരന്ധ്രത്തിലും അവൾ കിണറുകളിലായി എല്ലായ്പ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു; ചിലപ്പോൾ പ്രത്യക്ഷവും, ചിലപ്പോൾ മറഞ്ഞതുമായ അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും വെള്ളത്തോടൊപ്പം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
ആവിര്ഭൂതാ സൃഷ്ടികാലേ തജ്ജലോപര്യുപസ്ഥിതാ । പ്രലയേ ച തിരോഭൂതാ ജലസ്യാഭ്യന്തരേ സ്ഥിതാ
സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് അവൾ വെള്ളത്തിന്മേൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; പ്രളയകാലത്ത് അവൾ മറഞ്ഞ്, വെള്ളത്തിനകത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു.
പ്രതിവിശ്വേഷു വസുധാ ശൈലകാനനസംയുതാ । സപ്തസാഗരസംയുക്താ സപ്തദ്വീപസമന്വിതാ
ഓരോ ലോകത്തും, ഭൂമി പർവതങ്ങളും കാടുകളും ചേർന്ന്, ഏഴു സമുദ്രങ്ങളും ഏഴു ദ്വീപുകളും ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഹേമാദ്രിമേരുസംയുക്താ ഗ്രഹചന്ദ്രാര്കസംയുതാ । ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാദ്യൈശ്ച സുരൈര്ലോകൈസ്തദാജ്ഞയാ
പൊന്നുപോലുള്ള മേരു പർവതം, ഗ്രഹങ്ങൾ, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ എന്നിവയുമായി അവൾ ചേർന്നിരിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശിവനും മറ്റു ദേവന്മാരും അവരുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവളോടൊപ്പം ഉണ്ട്.
പുണ്യതീര്ഥസമായുക്താ പുണ്യഭാരതസംയുതാ । കാഞ്ചനീഭൂമിസംയുക്താ സപ്തസ്വര്ഗസമന്വിതാ
പുണ്യമായ തീർത്ഥങ്ങൾ, ഭാരതം എന്ന വിശുദ്ധഭൂമി, പൊന്നുപോലുള്ള മണ്ണ്, ഏഴു സ്വർഗ്ഗലോകങ്ങൾ എന്നിവയൊക്കെയും അവളിൽ ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
പാതാലസപ്തം തദധസ്തദൂര്ധ്വം ബ്രഹ്മലോകതഃ । ധ്രുവലോകശ്ച തത്രൈവ സര്വം വിശ്വം ച തത്ര വൈ
അവളുടെ കീഴിൽ ഏഴു പാതാളങ്ങൾ ഉണ്ട്; മുകളിൽ ബ്രഹ്മലോകവും, അതിൽ തന്നെ ധ്രുവലോകവും, സർവ്വവിശ്വവും അവിടെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
ഏവം സര്വാണി വിശ്വാനി പൃഥിവ്യാം നിര്മിതാനി ച । നശ്വരാണി ച വിശ്വാനി സര്വാണി കൃത്രിമാണി വൈ
ഇങ്ങനെ, എല്ലാ ലോകങ്ങളും ഭൂമിയിലാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്; ഈ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം നശ്വരവും, മനുഷ്യനിർമ്മിതവുമാണ്.
പ്രലയേ പ്രാകൃതേ ചൈവ ബ്രഹ്മണശ്ച നിപാതനേ । മഹാവിരാഡാദിസൃഷ്ടൌ സൃഷ്ടഃ കൃഷ്ണേന ചാത്മനാ
സൃഷ്ടിയുടെ പ്രളയത്തിലും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അസ്തമയത്തിലും, വലിയ വിരാട് മുതലായവരുടെ സൃഷ്ടിക്കാലത്തും, കൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ് ഭൂമിയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
നിത്യൌ ച സ്ഥിതിപ്രലയൌ കാഷ്ഠാകാലേശ്വരൈഃ സഹ । നിത്യാധിഷ്ഠാതൃദേവീ സാ വാരാഹേ പൂജിതാ സുരൈഃ
ഭൂമിയുടെ നിലനില്പും പ്രളയവും കാലഭരണന്മാരോടൊപ്പം ശാശ്വതമാണ്; ആ ശാശ്വതമായ അധിഷ്ഠാനദേവിയെ, വരാഹരൂപത്തിൽ ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്നു.
മുനിഭിര്മനുഭിര്വിപ്രൈര്ഗന്ധര്വാദിഭിരേവ ച । വിഷ്ണോര്വരാഹരൂപസ്യ പത്നീ സാ ശ്രുതിസമ്മതാ
മഹർഷിമാരും മനുമാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഗന്ധർവാദികളും അവളെ ആദരിക്കുന്നു; വരാഹരൂപം ധരിച്ച വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാര്യയെന്ന നിലയിൽ വേദങ്ങൾ അവളെ അംഗീകരിക്കുന്നു.
തത്പുത്രോ മങ്ഗലോ ജ്ഞേയോ ഘടേശോ മങ്ഗലാത്മജഃ । നാരദ ഉവാച പൂജിതാ കേന രുപേണ വാരാഹേ ച സുരൈര്മഹീ
അവന്റെ മകനാണ് മംഗളം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്, മംഗളന്റെ മകനാണ് ഘടേശൻ. നാരദൻ ചോദിച്ചു: വാരാഹാവതാരത്തിൽ, ദേവന്മാർ ഭൂമിയെ ഏത് രൂപത്തിൽ ആരാധിച്ചു?
വാരാഹേ ചൈവ വാരാഹീ സര്വൈഃ സര്വാശ്രയാ സതീ । മൂലപ്രകൃതിസമ്ഭൂതാ പഞ്ചീകരണമാര്ഗതഃ
വാരാഹാവതാരത്തിൽ, വാരാഹി എന്ന സകലത്തെ താങ്ങുന്ന ദേവിയെ എല്ലാവരും ആരാധിച്ചു. അവൾ ആദിപ്രകൃതിയിൽ നിന്നു, അഞ്ചു ഘടകങ്ങൾ ചേർന്നുണ്ടായവളാണ്.
തസ്യാഃ പൂജാവിധാനം ചാപ്യധശ്ചോര്ധ്വമനേകശഃ । മങ്ഗലം മങ്ഗലസ്യാപി ജന്മ വാസം വദ പ്രഭോ
അവളുടെ ആരാധനക്കുള്ള വിധികൾ പലവിധമാണ്, മേലും കീഴുമായി. മഹാനേ, മംഗളന്റെ ജനനവും വാസവും ദയവായി പറയൂ.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച വാരാഹേ ച വരാഹശ്ച ബ്രഹ്മണാ സംസ്തുതഃ പുരാ । ഉദ്ദധാര മഹീം ഹത്വാ ഹിരണ്യാക്ഷം രസാതലമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: വാരാഹാവതാരത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവു പുരാതനകാലത്ത് വാരാഹനെ സ്തുതിച്ചു. ഹിരണ്യാക്ഷനെ അടിച്ചുതള്ളിയ ശേഷം, ഭൂമിയെ ഉയർത്തി രക്ഷിച്ചു.
ജലേ താം സ്ഥാപയാമാസ പദ്മപത്രം യഥാ ഹൃദേ । തത്രൈവ നിര്മമേ ബ്രഹ്മാ വിശ്വം സര്വം മനോഹരമ്
അവൻ ഭൂമിയെ വെള്ളത്തിൽ, ഹൃദയത്തിൽ താമസിക്കുന്ന താമരയിലപോലെ സ്ഥാപിച്ചു. അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് ആഹ്ലാദകരമായ ഈ ലോകം സൃഷ്ടിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ തദധിദേവീം ച സകാമാം കാമുകോ ഹരിഃ । വരാഹരൂപീ ഭഗവാന് കോടിസൂര്യസമപ്രഭഃ
അവിടെ ആ ദേവിയെ ആഗ്രഹത്തോടെ കണ്ടു, ആഹ്ലാദം നിറഞ്ഞ ഹരിയും, വാരാഹരൂപത്തിൽ, കോടിയോളം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ,
കൃത്വാ രതികലാം സര്വാം മൂര്തിം ച സുമനോഹരാമ് । ക്രീഡാഞ്ചകാര രഹസി ദിവ്യവര്ഷമഹര്നിശമ്
സ്നേഹത്തിന്റെ എല്ലാ കലകളും ആലോചിച്ച്, അതീവ മനോഹരമായ രൂപം ധരിച്ച്, ദൈവികമായ ഒരു വർഷം, രാവും പകലും രഹസ്യമായി അവളോടൊപ്പം ക്രീഡിച്ചു.
സുഖസമ്ഭോഗസംസ്പര്ശാന്മൂര്ച്ഛാം സമ്പ്രാപ സുന്ദരീ । വിദഗ്ധായാ വിദഗ്ധേന സങ്ഗമോഽതിസുഖപ്രദഃ
ആനന്ദകരമായ സമ്പർക്കത്തിൽ നിന്നു, ആ സുന്ദരി ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു. ചതുരരായ ഇരുവരുടെയും ഐക്യം അത്യന്തം ആനന്ദം നൽകി.
വിഷ്ണുസ്തദങ്ഗസംശ്ലേഷാദ് ബുബുധേ ന ദിവാനിശമ് । വര്ഷാന്തേ ചേതനാം പ്രാപ്യ കാമീ തത്യാജ കാമുകീമ്
വിഷ്ണു ആ ചേർചയിലൂടെ, രാവോ പകലോ എന്നറിയാതെ ആയിരുന്നു. ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ബോധം വീണ്ടെടുത്ത്, ആ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ വിട്ടുപോയി.
പൂര്വരൂപം വരാഹം ച ദധാര സ ച ലീലയാ । പൂജാഞ്ചകാര താം ദേവീം ധ്യാത്വാ ച ധരണീം സതീമ്
അവൻ പിന്നെ തന്റെ പഴയ വാരാഹരൂപം ഇഷ്ടപ്രകാരം സ്വീകരിച്ചു. ഭൂമിയെ ധ്യാനിച്ച് ആ ദൃഢമായ ദേവിയെ ആരാധിച്ചു.
ധൂപൈര്ദീപൈശ്ച നൈവേദ്യൈഃ സിന്ദൂരൈരനുലേപനൈഃ । വസ്ത്രൈഃ പുഷ്പൈശ്ച ബലിഭിഃ സമ്പൂജ്യോവാച താം ഹരിഃ
ധൂപം, ദീപം, നൈവേദ്യം, ചുണ്ടൂരം എന്നിവയാൽ, വസ്ത്രം, പുഷ്പം, ബലികൾകൊണ്ടും അവളെ സമ്പൂർണ്ണമായി ആരാധിച്ച് ഹരൻ അവളോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രീഭഗവാനുവാച സര്വാധാരാ ഭവ ശുഭേ സര്വൈഃ സമ്പൂജിതാ സുഖമ് । മുനിഭിര്മനുഭിര്ദേവൈഃ സിദ്ധൈശ്ച ദാനവാദിഭിഃ
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ശുഭേ, നീ എല്ലാവർക്കും ആധാരമായ്, എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവളാവുക. മുനികൾ, മനുക്കൾ, ദേവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, ദാനവന്മാർ തുടങ്ങിയവരും നിന്നെ ആരാധിക്കും.
അമ്ബുവാചീത്യാഗദിനേ ഗൃഹാരമ്ഭേ പ്രവേശനേ । വാപീതഡാഗാരമ്ഭേ ച ഗൃഹേ ച കൃഷികര്മണി
ജലപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, ശുഭദിനങ്ങളിൽ, വീടു പണിയുമ്പോൾ, പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, കിണർ, കുളം തുടങ്ങിയവയുടെ ആരംഭത്തിലും, വീടിനകത്തും കൃഷിക്കായി,
തവ പൂജാം കരിഷ്യന്തി മദ്വരേണ സുരാദയഃ । മൂഢാ യേ ന കരിഷ്യന്തി യാസ്യന്തി നരകം ച തേ
എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ദേവന്മാരും മറ്റുള്ളവരും നിന്നെ ആരാധിക്കും. ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കാതിരിക്കും എങ്കിൽ, അവർ നരകത്തിൽ പോകും.
വസുധോവാച വഹാമി സര്വം വാരാഹരൂപേണാഹം തവാജ്ഞയാ । ലീലാമാത്രേണ ഭഗവന് വിശ്വം ച സചരാചരമ്
ഭൂമി പറഞ്ഞു: ഭഗവനെ, നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞയാൽ ഞാൻ വാരാഹരൂപത്തിൽ എല്ലാം ചുമക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ ലീലാമാത്രത്തിൽ, ചലനമുള്ളതും ചലനമില്ലാത്തതുമായ ഈ ലോകം ഞാൻ താങ്ങുന്നു.
മുക്താം ശുക്തിം ഹരേരര്ചാം ശിവലിങ്ഗം ശിവാം തഥാ । ശങ്ഖം പ്രദീപം യന്ത്രം ച മാണിക്യം ഹീരകം തഥാ
മുത്ത്, ചിപ്പി, ഹരിയുടെ വിഗ്രഹം, ശിവലിംഗം, ശിവദേവി, ശംഖ്, വിളക്ക്, യന്ത്രം, മാണിക്യം, വജ്രം എന്നിവയും—
യജ്ഞസൂത്രം ച പുഷ്പം ച പുസ്തകം തുലസീദലമ് । ജപമാലാം പുഷ്പമാലാം കര്പൂരം ച സുവര്ണകമ്
യജ്ഞസൂത്രം, പുഷ്പം, പുസ്തകം, തുളസിയില, ജപമാല, പുഷ്പമാല, കർപ്പൂരം, പൊന്നും—
ഗോരോചനം ചന്ദനം ച ശാലഗ്രാമജലം തഥാ । ഏതാന്വോഡുമശക്താഹം ക്ലിഷ്ടാ ച ഭഗവഞ്ഛൃണു
ഗോമൂത്രം, ചന്ദനം, ശാലഗ്രാമജലം എന്നിവയും—ഇവയെല്ലാം ഞാൻ ചുമക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല, ഭഗവൻ. ഞാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നു, ദയവായി കേൾക്കൂ.
ശ്രീഭഗവാനുവാച ദ്രവ്യാണ്യേതാനി യേ മൂഢാ അര്പയിഷ്യന്തി സുന്ദരി । യാസ്യന്തി കാലസൂത്രം തേ ദിവ്യം വര്ഷശതം ത്വയി
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: സുന്ദരിയേ, ഈ വസ്തുക്കൾ അർപ്പിക്കുന്ന അവിടുത്തെ അജ്ഞന്മാർ നിനക്കായി ദിവ്യമായ നൂറു വർഷം കാലസൂത്രലോകത്തിൽ പോകും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ഭഗവാന് വിരരാമ ച നാരദ । ബഭൂവ തേന ഗര്ഭേണ തേജസ്വീ മങ്ഗലഗ്രഹഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ഭഗവാൻ മൗനമായി. നാരദാ, ആ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ദീപ്തിയുള്ള, മംഗളകരമായ ഗ്രഹം ഉദിച്ചു.