സര്വസമ്പത്പ്രദാത്രീ ച ജാതാ ദേവീനിഷേവണാത് । സാവിത്രീ മലയേ തപ്ത്വാ പൂജ്യാ വന്ദ്യാ ബഭൂവ സാ
ദേവിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം സേവിച്ചതിനാൽ അവൾ എല്ലാ സമ്പത്തുകളും നൽകുന്നവളായി. സാവിത്രി മലയപർവതത്തിൽ തപസ്സ് ചെയ്ത് ആരാധ്യയും വന്ദ്യയുമായി.
ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്രം ച ദിവ്യം ധ്യാത്വാ ച തത്പദമ് । ശതമന്വന്തരം തപ്തം ശങ്കരേണ പുരാ വിഭോ
ആ പരമാവസ്ഥയിൽ ആറായിരം ദിവ്യവർഷം ധ്യാനം ചെയ്തശേഷം അവൾ അങ്ങനെ ആയി. പുരാതനകാലത്ത് ശങ്കരൻ നൂറു മന്വന്തരങ്ങൾ തപസ്സ് ചെയ്തു.
ശതമന്വന്തരം ചേദം ബ്രഹ്മാ ശക്തിം ജജാപ ഹ । ശതമന്വന്തരം വിഷ്ണുസ്തപ്ത്വാ പാതാ ബഭൂവ ഹ
ബ്രഹ്മാവും നൂറു മന്വന്തരങ്ങൾ ശക്തിയെ ജപിച്ചു. വിഷ്ണു നൂറു മന്വന്തരങ്ങൾ തപസ്സ് ചെയ്ത് പരമാവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് എത്തി.
ദശമന്വന്തരം തപ്ത്വാ ശ്രീകൃഷ്ണഃ പരമം തപഃ । ഗോലോകം പ്രാപ്തവാന്ദിവ്യം മോദതേഽദ്യാപി യത്ര ഹി
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പത്ത് മന്വന്തരങ്ങൾ പരമമായ തപസ്സ് നടത്തി ദിവ്യമായ ഗോലോകം നേടി, അവിടെ ഇന്നും സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നു.
ദശമന്വന്തരം ധര്മസ്തപ്ത്വാ വൈ ഭക്തിസംയുതഃ । സര്വപ്രാണഃ സര്വപൂജ്യഃ സര്വാധാരോ ബഭൂവ സഃ
ധർമ്മൻ ഭക്തിയോടെ പത്ത് മന്വന്തരങ്ങൾ തപസ്സ് ചെയ്ത് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും പ്രാണനും, എല്ലാവരുടെയും ആരാധ്യനും, എല്ലാറ്റിനും ആധാരവുമായി.
ഏവം ദേവ്യാശ്ച തപസാ സര്വേ ദേവാശ്ച പൂജിതാഃ । മുനയോ മനവോ ഭൂപാ ബ്രാഹ്മണാശ്ചൈവ പൂജിതാഃ
ഇങ്ങനെ ദേവിയുടെ തപസ്സിനാൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും ആരാധിക്കപ്പെട്ടു. മുനികൾ, മനുക്കൾ, രാജാക്കന്മാർ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഇവരും ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
ഏവം തേ കഥിതം സര്വം പുരാണം സയഥാഗമമ് । ഗുരുവക്ത്രാദ്യഥാ ജ്ഞാതം കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി
ഇങ്ങനെ, ഗുരുവിന്റെ വായിലൂടെ അറിഞ്ഞതുപോലെ, പുരാണം മുഴുവൻ ഞാൻ നിനക്ക് പറഞ്ഞുതന്നു. ഇനി എന്താണ് നീ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
ഭൂമിസ്തോത്രവര്ണനമ് നാരദ ഉവാച ദേവ്യാ നിമേഷമാത്രേണ ബ്രഹ്മണഃ പാത ഏവ ച । തസ്യ പാതഃ പ്രാകൃതികഃ പ്രലയഃ പരികീര്തിതഃ
ഭൂമിദേവിയുടെ സ്തുതിയുടെ വിവരണം
പ്രലയേ പ്രാകൃതേ ചോക്താ തത്രാദൃഷ്ടാ വസുന്ധരാ । ജലപ്ലുതാനി വിശ്വാനി സര്വേ ലീനാഃ പരാത്മനി
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ദേവിയുടെ ഒരു കണ്ണിറുക്കിൽ തന്നെ ബ്രഹ്മാവും ലോകവും നശിച്ചു; ആ നാശം പ്രകൃതിപ്രളയമായി അറിയപ്പെടുന്നു.
വസുന്ധരാ തിരോഭൂതാ കുത്ര വാ സാ ച തിഷ്ഠതി । സൃഷ്ടേര്വിധാനസമയേ സാവിര്ഭൂതാ കഥം പുനഃ
പ്രകൃതിപ്രളയത്തിൽ ഭൂമി കാണപ്പെട്ടില്ല; എല്ലാ ലോകങ്ങളും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി പരമാത്മാവിൽ ലയിച്ചു.
കഥം ബഭൂവ സാ ധന്യാ മാന്യാ സര്വാശ്രയാ ജയാ । തസ്യാശ്ച ജന്മകഥനം വദ മങ്ഗലകാരണമ്
ഭൂമി അപ്രത്യക്ഷമായപ്പോൾ അവൾ എവിടെയായിരുന്നു? സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് അവൾ എങ്ങനെ വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു?
ശ്രീനാരായണ ഉവാച സര്വാദിസൃഷ്ടൌ സര്വേഷാം ജന്മ ദേവ്യാ ഇതി ശ്രുതിഃ । ആവിര്ഭാവസ്തിരോഭാവഃ സര്വേഷു പ്രലയേഷു ച
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാ സൃഷ്ടികളുടെയും ആരംഭത്തിൽ ദേവിയെയാണ് എല്ലാറ്റിനും ജനനകാരണമെന്നു ശൃതി പറയുന്നു. സൃഷ്ടിയിലും പ്രളയത്തിലും അവളുടെ അവതാരവും അപ്രത്യക്ഷതയും ഉണ്ടാകുന്നു.
ശ്രൂയതാം വസുധാജന്മ സര്വമങ്ഗലകാരണമ് । വിഘ്നനിഘ്നകരം പാപനാശനം പുണ്യവര്ധനമ്
സകല സൃഷ്ടിയുടെയും ആരംഭത്തിൽ, എല്ലാ മംഗളത്തിന്റെയും കാരണമായാണ് ഭൂമിയുടെ ജനനം നടന്നതെന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു. എല്ലാ തടസ്സങ്ങൾക്കും അകറ്റവും, പാപങ്ങൾക്കു നാശവും, പുണ്യങ്ങൾക്കു വർദ്ധനവുമാണ് ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.
അഹോ കേചിദ്വദന്തീതി മധുകൈടഭമേദസാ । ബഭൂവ വസുധാ ധന്യാ തദ്വിരുദ്ധമതഃ ശൃണു
ചിലർ പറയുന്നു, മധു-കൈടഭന്മാരുടെ മേദസിൽ നിന്നാണ് ഈ ഭാഗ്യശാലിയായ ഭൂമി ഉദിച്ചുവന്നതെന്ന്. എന്നാൽ അതിനോട് വിരുദ്ധമായ സത്യം നീ കേൾക്കണം.
ഊചതുസ്തൌ പുരാ വിഷ്ണും തുഷ്ടൌ യുദ്ധേന തേജസാ । ആവാം വധ്യൌ ന യത്രോര്വീ പാഥസാ സംവൃതേതി ച
പണ്ടെ, യുദ്ധശക്തിയിൽ തിളങ്ങിയ ആ ഇരുവരും വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നാം കൊല്ലപ്പെടുന്നത്, ഭൂമി വെള്ളത്തിൽ മൂടപ്പെടാത്തിടത്താണ് മാത്രം.'
തയോര്ജീവനകാലേ ന പ്രത്യക്ഷാ സാഭവത്സ്ഫുടമ് । തതോ ബഭൂവ മേദശ്ച മരണാനന്തരം തയോഃ
അവർക്കു ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ഭൂമി വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടില്ല; അവരുടെ മരണത്തിന് ശേഷം മാത്രമാണ് മേദസ്സ് ഉദിച്ചത്.
മേദിനീതി ച വിഖ്യാതേത്യുക്തമേതന്മതം ശൃണു । ജലധൌതാ കൃതാ പൂര്വം വര്ധിതാ മേദസാ യതഃ
അതിനാൽ അവളെ മേദിനി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ അർത്ഥം നീ കേൾക്കുക: ആദ്യം വെള്ളത്തിൽ കഴുകപ്പെട്ടതുകൊണ്ടാണ് അവൾ മേദസിൽ നിന്ന് വളർന്നത്.
കഥയാമി തേ തജ്ജന്മ സാര്ഥകം സര്വമങ്ഗലമ് । പുരാ ശ്രുതം യച്ഛ്രുത്യുക്തം ധര്മവക്ത്രാച്ച പുഷ്കരേ
ഭൂമിയുടെ സാർഥകമായ, പൂർണ്ണമായ മംഗളജന്മം ഞാൻ നിനക്ക് പറയുന്നു. ഇത് ഞാൻ പുഷ്കരത്തിൽ ധർമ്മന്റെ വായിൽ നിന്നും, വേദങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് കേട്ടത്.
മഹാവിരാട്ശരീരസ്യ ജലസ്ഥസ്യ ചിരം സ്ഫുടമ് । മനോ ബഭൂവ കാലേന സര്വാങ്ഗവ്യാപകം ധ്രുവമ്
വലിയ വിരാട് രൂപം വെള്ളത്തിൽ ദീർഘകാലം കിടന്നപ്പോൾ, അവന്റെ ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗത്തെയും ആവരണം ചെയ്യുന്ന മനസ്സ് കാലക്രമേണ ഉദിച്ചു.
തച്ച പ്രവിഷ്ടം സര്വേഷാം തല്ലോമ്നാം വിവരേഷു ച । കാലേന മഹതാ പശ്ചാദ് ബഭൂവ വസുധാ മുനേ
ആ മനസ്സ് എല്ലാ ജീവികളിലേക്കും, അവയുടെ രോമരന്ധ്രങ്ങളിലേക്കും പ്രവേശിച്ചു; ദീർഘകാലത്തിനു ശേഷം, മഹർഷേ, ഭൂമി ഉദിച്ചു.
പ്രത്യേകം പ്രതിലോമ്നാം ച കൂപേഷു സംസ്ഥിതാ സദാ । ആവിര്ഭൂതാ തിരോഭൂതാ സജലാ ച പുനഃ പുനഃ
ഓരോ രോമരന്ധ്രത്തിലും അവൾ കിണറുകളിലായി എല്ലായ്പ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു; ചിലപ്പോൾ പ്രത്യക്ഷവും, ചിലപ്പോൾ മറഞ്ഞതുമായ അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും വെള്ളത്തോടൊപ്പം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
ആവിര്ഭൂതാ സൃഷ്ടികാലേ തജ്ജലോപര്യുപസ്ഥിതാ । പ്രലയേ ച തിരോഭൂതാ ജലസ്യാഭ്യന്തരേ സ്ഥിതാ
സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് അവൾ വെള്ളത്തിന്മേൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; പ്രളയകാലത്ത് അവൾ മറഞ്ഞ്, വെള്ളത്തിനകത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു.
പ്രതിവിശ്വേഷു വസുധാ ശൈലകാനനസംയുതാ । സപ്തസാഗരസംയുക്താ സപ്തദ്വീപസമന്വിതാ
ഓരോ ലോകത്തും, ഭൂമി പർവതങ്ങളും കാടുകളും ചേർന്ന്, ഏഴു സമുദ്രങ്ങളും ഏഴു ദ്വീപുകളും ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഹേമാദ്രിമേരുസംയുക്താ ഗ്രഹചന്ദ്രാര്കസംയുതാ । ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാദ്യൈശ്ച സുരൈര്ലോകൈസ്തദാജ്ഞയാ
പൊന്നുപോലുള്ള മേരു പർവതം, ഗ്രഹങ്ങൾ, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ എന്നിവയുമായി അവൾ ചേർന്നിരിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശിവനും മറ്റു ദേവന്മാരും അവരുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവളോടൊപ്പം ഉണ്ട്.
പുണ്യതീര്ഥസമായുക്താ പുണ്യഭാരതസംയുതാ । കാഞ്ചനീഭൂമിസംയുക്താ സപ്തസ്വര്ഗസമന്വിതാ
പുണ്യമായ തീർത്ഥങ്ങൾ, ഭാരതം എന്ന വിശുദ്ധഭൂമി, പൊന്നുപോലുള്ള മണ്ണ്, ഏഴു സ്വർഗ്ഗലോകങ്ങൾ എന്നിവയൊക്കെയും അവളിൽ ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
പാതാലസപ്തം തദധസ്തദൂര്ധ്വം ബ്രഹ്മലോകതഃ । ധ്രുവലോകശ്ച തത്രൈവ സര്വം വിശ്വം ച തത്ര വൈ
അവളുടെ കീഴിൽ ഏഴു പാതാളങ്ങൾ ഉണ്ട്; മുകളിൽ ബ്രഹ്മലോകവും, അതിൽ തന്നെ ധ്രുവലോകവും, സർവ്വവിശ്വവും അവിടെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
ഏവം സര്വാണി വിശ്വാനി പൃഥിവ്യാം നിര്മിതാനി ച । നശ്വരാണി ച വിശ്വാനി സര്വാണി കൃത്രിമാണി വൈ
ഇങ്ങനെ, എല്ലാ ലോകങ്ങളും ഭൂമിയിലാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്; ഈ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം നശ്വരവും, മനുഷ്യനിർമ്മിതവുമാണ്.
പ്രലയേ പ്രാകൃതേ ചൈവ ബ്രഹ്മണശ്ച നിപാതനേ । മഹാവിരാഡാദിസൃഷ്ടൌ സൃഷ്ടഃ കൃഷ്ണേന ചാത്മനാ
സൃഷ്ടിയുടെ പ്രളയത്തിലും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അസ്തമയത്തിലും, വലിയ വിരാട് മുതലായവരുടെ സൃഷ്ടിക്കാലത്തും, കൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ് ഭൂമിയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
നിത്യൌ ച സ്ഥിതിപ്രലയൌ കാഷ്ഠാകാലേശ്വരൈഃ സഹ । നിത്യാധിഷ്ഠാതൃദേവീ സാ വാരാഹേ പൂജിതാ സുരൈഃ
ഭൂമിയുടെ നിലനില്പും പ്രളയവും കാലഭരണന്മാരോടൊപ്പം ശാശ്വതമാണ്; ആ ശാശ്വതമായ അധിഷ്ഠാനദേവിയെ, വരാഹരൂപത്തിൽ ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്നു.
മുനിഭിര്മനുഭിര്വിപ്രൈര്ഗന്ധര്വാദിഭിരേവ ച । വിഷ്ണോര്വരാഹരൂപസ്യ പത്നീ സാ ശ്രുതിസമ്മതാ
മഹർഷിമാരും മനുമാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഗന്ധർവാദികളും അവളെ ആദരിക്കുന്നു; വരാഹരൂപം ധരിച്ച വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാര്യയെന്ന നിലയിൽ വേദങ്ങൾ അവളെ അംഗീകരിക്കുന്നു.