വിപ്രസ്യ വിഷ്ണുയശസഃ പുത്രഃ കല്കിര്ഭവിഷ്യതി । നാരായണകലാംശശ്ച ഭഗവാന് ബലിനാം വരഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ മഹത്വമുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ മകനായി കൽക്കി ജനിക്കും; അദ്ദേഹം നാരായണന്റെ ഭാഗവും ശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമാണ്.
ദീര്ഘേണ കരവാലേന ദീര്ഘഘോടകവാഹനഃ । മ്ലേച്ഛശൂന്യാം ച പൃഥിവീം ത്രിരാത്രേണ കരിഷ്യതി
ദീർഘമായ വാൾ കൈയിൽ എടുത്ത്, വേഗമുള്ള കുതിരയിൽ കയറി, മൂന്ന് രാത്രിക്കുള്ളിൽ ഭൂമിയെ മ്ലേച്ഛരിൽ നിന്ന് ശുദ്ധീകരിക്കും.
നിര്മ്ലേച്ഛാം വസുധാം കൃത്വാ ചാന്തര്ധാനം കരിഷ്യതി । അരാജകാ ച വസുധാ ദസ്യുഗ്രസ്താ ഭവിഷ്യതി
ഭൂമിയെ മ്ലേച്ഛരിൽ നിന്ന് ശുദ്ധമാക്കിയ ശേഷം അദ്ദേഹം അപ്രത്യക്ഷനാകും; രാജാവില്ലാത്ത ഭൂമി കള്ളന്മാരുടെ പിടിയിലാകും.
സ്ഥൂലാപ്രമാണാ ഷഡ്രാത്രം വര്ഷധാരാഽഽപ്ലുതാ മഹീ । ലോകശൂന്യാ വൃക്ഷശൂന്യാ ഗൃഹശൂന്യാ ഭവിഷ്യതി
ആറ് രാത്രികൾ കനത്ത മഴയിൽ മുങ്ങി ഭൂമി ജനങ്ങൾക്കുമില്ല, വൃക്ഷങ്ങൾക്കുമില്ല, വീടുകളുമില്ലാത്തതായിത്തീരും.
തതശ്ച ദ്വാദശാദിത്യാഃ കരിഷ്യന്ത്യുദയം മുനേ । പ്രാപ്നോതി ശുഷ്കതാം പൃഥ്വീ സമാ തേഷാം ച തേജസാ
അതിനുശേഷം, മഹർഷേ, പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാർ ഉദിക്കും; അവരുടെ തേജസ്സിൽ ഭൂമി ഉണങ്ങിപ്പോകും.
കലൌ ഗതേ ച ദുര്ധര്ഷേ പ്രവൃത്തേ ച കൃതേ യുഗേ । തപഃസത്ത്വസമായുക്തോ ധര്മഃ പൂര്ണോ ഭവിഷ്യതി
കലിയുഗം കഴിഞ്ഞ് കൃതയുഗം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, തപസ്സും ശുദ്ധിയും നിറഞ്ഞ ധർമ്മം പൂർണ്ണമാകും.
തപസ്വിനശ്ച ധര്മിഷ്ഠാ വേദജ്ഞാ ബ്രാഹ്മണാ ഭുവി । പതിവ്രതാശ്ച ധര്മിഷ്ഠാ യോഷിതശ്ച ഗൃഹേ ഗൃഹേ
ഭൂമിയിൽ ധർമ്മനിഷ്ഠരായ തപസ്സുകാരും, വേദപാരായണ ബ്രാഹ്മണന്മാരും, ഭർത്താവിനോടു വിശുദ്ധമായ സ്ത്രീകളും ഓരോ വീട്ടിലും ഉണ്ടാകും.
രാജാനഃ ക്ഷത്രിയാഃ സര്വേ വിപ്രഭക്താ മനസ്വിനഃ । പ്രതാപവന്തോ ധര്മിഷ്ഠാഃ പുണ്യകര്മരതാഃ സദാ
എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ക്ഷത്രിയന്മാരും ബ്രാഹ്മണഭക്തരായ മനസ്സുള്ളവരും, പ്രഭാവമുള്ളവരും, ധാർമ്മികരുമായും, സദാ പുണ്യകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരുമായിരിക്കും.
വൈശ്യാ വാണിജ്യനിരതാ വിപ്രഭക്താശ്ച ധാര്മികാഃ । ശൂദ്രാശ്ച പുണ്യശീലാശ്ച ധര്മിഷ്ഠാ വിപ്രസേവിനഃ
വൈശ്യർ വ്യാപാരത്തിൽ ലയിച്ചവരും ബ്രാഹ്മണരെ ആദരിക്കുന്നവരും ധാർമികരും, ശൂദ്രന്മാർ സത്പ്രവൃത്തിയുള്ളവരും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരും ബ്രാഹ്മണസേവനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവരുമാണ്.
വിപ്രക്ഷത്രവിശാം വംശാ ദേവീഭക്തിപരായണാഃ । ദേവീമന്ത്രരതാഃ സര്വേ ദേവീധ്യാനപരായണാഃ
ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ ഇവരുടെ വംശങ്ങൾ ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നു; എല്ലാവരും ദേവിയുടെ മന്ത്രങ്ങളിൽ ലയിച്ചവരും ദേവിയെ ധ്യാനിക്കുന്നവരുമാണ്.
ശ്രുതിസ്മൃതിപുരാണജ്ഞാഃ പുമാംസ ഋതുഗാമിനഃ । ലേശോ നാസ്തി ഹ്യധര്മസ്യ പൂര്ണോ ധര്മഃ കൃതേ യുഗേ
പുരുഷന്മാർ വേദങ്ങൾ, സ്മൃതികൾ, പുരാണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും, കാലാനുസൃതമായി ജീവിക്കുന്നവരുമാണ്; അകൃത്യം ഒരു കണിക പോലും ഇല്ല, കൃതയുഗത്തിൽ ധർമ്മം പൂർണ്ണമായിരിക്കുന്നു.
ധര്മസ്ത്രിപാച്ച ത്രേതായാം ദ്വിപാച്ച ദ്വാപരേ തതഃ । കലൌ വൃത്തേ ചൈകപാച്ച സര്വലുപ്തിസ്തതഃ പരമ്
ത്രേതായുഗത്തിൽ ധർമ്മം മൂന്നു കാലുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; ദ്വാപരയുഗത്തിൽ രണ്ടിലും, കലിയുഗത്തിൽ ഒറ്റയിലും മാത്രം. അതിന് ശേഷം എല്ലാം നശിക്കുന്നു.
വാരാഃ സപ്ത തഥാ വിപ്ര തിഥയഃ ഷോഡശ സ്മൃതാഃ । തഥാ ദ്വാദശ മാസാശ്ച ഋതവശ്ച ഷഡേവ ച
ഏഴു ദിവസങ്ങൾ, പതിനാറു തിഥികൾ, പന്ത്രണ്ടു മാസങ്ങൾ, ആറു ഋതുക്കൾ ഇവയെല്ലാം ഓർക്കപ്പെടുന്നു, ബ്രാഹ്മണാ.
ദ്വൌ പക്ഷൌ ചായനേ ദ്വേ ച ചതുര്ഭിഃ പ്രഹരൈര്ദിനമ് । ചതുര്ഭിഃ പ്രഹരൈ രാത്രിര്മാസസ്ത്രിംശദ്ദിനൈസ്തഥാ
രണ്ടു പക്ഷങ്ങൾ, രണ്ടായനങ്ങൾ, ഒരു ദിവസം നാലു പ്രഹരങ്ങളായി, രാത്രിയും അതുപോലെ നാലായി; ഒരു മാസം മുപ്പത് ദിവസങ്ങൾക്കാണ്.
വര്ഷം പഞ്ചവിധം ജ്ഞേയം കാലസംഖ്യാവിധിക്രമേ । യഥാ ചായാന്തി യാന്ത്യേവ യഥാ യുഗചതുഷ്ടയമ്
വർഷം അഞ്ചു വിധത്തിൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കാലത്തിന്റെ ക്രമത്തിൽ; അവ വരികയും പോകുകയും ചെയ്യുന്നു, യഥാർത്ഥത്തിൽ നാലു യുഗങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
വര്ഷേ പൂര്ണേ നരാണാം ച ദേവാനാം ച ദിവാനിശമ് । ശതത്രയേ ഷഷ്ഠ്യധികേ നരാണാം ച യുഗേ ഗതേ
ഒരു വർഷം പൂർത്തിയായാൽ മനുഷ്യർക്കും ദേവന്മാർക്കും പകലും രാത്രിയും കടന്നുപോകുന്നു; മനുഷ്യർക്കു മൂവായിരത്തി അറുപത് വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ ഒരു യുഗം തീരുന്നു.
ദേവാനാം ച യുഗം ജ്ഞേയം കാലസംഖ്യാവിദാം മതമ് । മന്വന്തരം തു ദിവ്യാനാം യുഗാനാമേകസപ്തതിഃ
ദേവന്മാരുടെ യുഗം കാലത്തിന്റെ കണക്കുപോലെയാണ് അറിയേണ്ടത്; ദൈവികരായവർക്കുള്ള ഒരു മന്വന്തരം എഴുപത്തൊന്ന് യുഗങ്ങളാണ്.
മന്വന്തരസമം ജ്ഞേയമായുഷ്യഞ്ച ശചീപതേഃ । അഷ്ടാവിംശതിമേ ചേന്ദ്രേ ഗതേ ബ്രഹ്മദിവാനിശമ്
മന്വന്തരത്തിന്റെ കാലം തന്നെയാണ് ഇന്ദ്രന്റെ ആയുസ്സും; എട്ടുപതിമൂന്നാം ഇന്ദ്രൻ കഴിഞ്ഞാൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു പകലും രാത്രിയും തീരും.
അഷ്ടോത്തരശതേ വര്ഷേ ഗതേ പാതശ്ച ബ്രഹ്മണഃ । പ്രലയഃ പ്രാകൃതോ ജ്ഞേയസ്തത്രാദൃഷ്ടാ വസുന്ധരാ
നൂറ്റിയെട്ടു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാലം അവസാനിക്കുന്നു; അപ്പോൾ സ്വാഭാവികമായ പ്രളയം സംഭവിക്കുന്നു, ഭൂമി അദൃശ്യമായി മാറുന്നു.
ജലപ്ലുതാനി വിശ്വാനി ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാദയഃ । ഋഷയോ ജ്ഞാനിനഃ സര്വേ ലീനാഃ സത്യേ ചിദാത്മനി
എല്ലാ ലോകങ്ങളും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു; ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശിവനും മറ്റു മഹർഷികളും ജ്ഞാനികളും എല്ലാം സത്യസ്വരൂപനായ ആത്മാവിൽ ലയിക്കുന്നു.
തത്രൈവ പ്രകൃതിര്ലീനാ തത്ര പ്രാകൃതികോ ലയഃ । ലയേ പ്രാകൃതികേ ജാതേ പാതേ ച ബ്രഹ്മണോ മുനേ
അവിടെ പ്രകൃതിയും ലയിക്കുന്നു, സ്വാഭാവികമായ പ്രളയമാണ് അവിടെ സംഭവിക്കുന്നത്; പ്രളയവും ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാലാവസാനവും സംഭവിക്കുമ്പോൾ, മഹർഷേ,
നിമേഷമാത്രം കാലശ്ച ശ്രീദേവ്യാഃ പ്രോച്യതേ മുനേ । ഏവം നശ്യന്തി സര്വാണി ബ്രഹ്മാണ്ഡാന്യഖിലാനി ച
ശ്രീദേവിയുടെ സമയം ഒരു നിമിഷം മാത്രമാണെന്ന് പറയുന്നു, മഹർഷേ; അങ്ങനെ എല്ലാ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളും നശിക്കുന്നു.
നിമേഷാന്തരകാലേന പുനഃ സൃഷ്ടിക്രമേണ ച । ഏവം കതിവിധാ സൃഷ്ടിര്ലയഃ കതിവിധോഽപി വാ
ഒരു നിമിഷം ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം വീണ്ടും സൃഷ്ടി ക്രമത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്നു; അങ്ങനെ അനേകം വിധത്തിലുള്ള സൃഷ്ടികളും പ്രളയങ്ങളും ഉണ്ട്.
കതി കല്പാ ഗതായാതാഃ സംഖ്യാം ജാനാതി കഃ പുമാന് । സൃഷ്ടീനാം ച ലയാനാം ച ബ്രഹ്മാണ്ഡാനാം ച നാരദ
എത്ര കല്പങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു, വരാനുണ്ട് എന്ന് ആരറിയുന്നു? എത്ര സൃഷ്ടികളും പ്രളയങ്ങളും ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളും ഉണ്ട് എന്ന് ആരറിയുന്നു, നാരദാ?
ബ്രഹ്മാദീനാം ച ബ്രഹ്മാണ്ഡേ സംഖ്യാം ജാനാതി കഃ പുമാന് । ബ്രഹ്മാണ്ഡാനാം ച സര്വേഷാമീശ്വരശ്ചൈക ഏവ സഃ
ഓരോ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലും എത്ര ബ്രഹ്മാക്കൾ ഉണ്ട് എന്ന് ആരറിയുന്നു? എല്ലാ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾക്കും ഒരേയൊരു ഈശ്വരനാണ്.
സര്വേഷാം പരമാത്മാ ച സച്ചിദാനന്ദരൂപധൃക് । ബ്രഹ്മാദയശ്ച തസ്യാംശാസ്തസ്യാംശശ്ച മഹാവിരാട്
എല്ലാവർക്കും പരമാത്മാവാണ് അവൻ, സത്ത്വം-ചൈതന്യം-ആനന്ദം എന്ന രൂപത്തിൽ; ബ്രഹ്മാവും മറ്റുള്ളവരും അവന്റെ ഭാഗങ്ങൾ, മഹാവിരാട് പോലും അവന്റെ ഭാഗമാണ്.
തസ്യാംശശ്ച വിരാട് ക്ഷുദ്രഃ സൈവേയം പ്രകൃതിഃ പരാ । തസ്യാഃ സകാശാത്സഞ്ജാതോഽപ്യര്ധനാരീശ്വരസ്തതഃ
അവളുടെ ഒരു ഭാഗം വലിയതും ചെറുതുമായ വിരാട് ആണ്; ഈ പ്രകൃതിയേയാണ് പരമമായത് എന്നു പറയുന്നത്. അവളിൽ നിന്നാണ് അർദ്ധനാരീശ്വരനും ജനിച്ചത്.
സൈവ കൃഷ്ണോ ദ്വിധാഭൂതോ ദ്വിഭുജശ്ച ചതുര്ഭുജഃ । ചതുര്ഭുജശ്ച വൈകുണ്ഠേ ഗോലോകേ ദ്വിഭുജഃ സ്വയമ്
അവളാണ് കൃഷ്ണൻ ആയി രണ്ടു രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്: രണ്ടു കൈകളോടെയും നാലു കൈകളോടെയും. വൈകുണ്ഠത്തിൽ നാലു കൈകളോടെയും, ഗോലോകത്തിൽ രണ്ടു കൈകളോടെയും തന്നെയാണ്.
ബ്രഹ്മാദിതൃണപര്യന്തം സര്വം പ്രാകൃതികം ഭവേത് । യദ്യത്പ്രാകൃതികം സൃഷ്ടം സര്വം നശ്വരമേവ ച
ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് പുല്ല് വരെ എല്ലാം പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്; പ്രകൃതിയിൽ നിന്നു സൃഷ്ടിച്ചതെല്ലാം നശ്വരമാണ്.
ഏവംവിധം സൃഷ്ടിഹേതും സത്യം നിത്യം സനാതനമ് । സ്വേച്ഛാമയം പരം ബ്രഹ്മ നിര്ഗുണം പ്രകൃതേഃ പരമ്
ഇങ്ങനെയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ കാരണം: സത്യം, ശാശ്വതം, പ്രാചീനവും; സ്വച്ഛന്ദമായ പരബ്രഹ്മം, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തത്, പ്രകൃതിയെക്കാൾ ഉന്നതം.