തേജസ്വിനോര്ദ്വയോര്വാദകാരണം ശ്രുതിസുന്ദരമ് । സുദുര്ലഭം പുരാണേഷു തന്മേ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
ആ രണ്ടു തേജസ്വികളുടെയും വാദത്തിന്റെ കാരണമെന്താണെന്ന് കേൾക്കാൻ മനോഹരവും പുരാണങ്ങളിൽ അപൂർവവുമാണ്. ദയവായി അതു എനിക്ക് വിശദീകരിക്കണം.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച ശൃണു നാരദ വക്ഷ്യാമി കഥാമേതാം പുരാതനീമ് । യസ്യാഃ ശ്രവണമാത്രേണ സര്വപാപാത്പ്രമുച്യതേ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: നാരദാ, നീ കേൾക്കൂ. ഈ പുരാതനകഥ ഞാൻ പറയാം. അതു കേൾക്കുന്നതു കൊണ്ട് തന്നെ എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
ലക്ഷ്മീഃ സരസ്വതീ ഗങ്ഗാ തിസ്രോ ഭാര്യാ ഹരേരപി । പ്രേമ്ണാ സമാസ്താസ്തിഷ്ഠന്തി സതതം ഹരിസന്നിധൌ
ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, ഗംഗ — ഈ മൂവരും ഹരിയുടെ ഭാര്യമാരാണ്; അവർ സ്നേഹത്തോടെ ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരുമിച്ചിരിക്കുന്നു.
ചകാര സൈകദാ ഗങ്ഗാ വിഷ്ണോര്മുഖനിരീക്ഷണമ് । സസ്മിതാ ച സകാമാ ച സകടാക്ഷം പുനഃ പുനഃ
ഒരു ദിവസം ഗംഗ, വിഷ്ണുവിന്റെ മുഖം ആഗ്രഹത്തോടെ, പുഞ്ചിരിയോടെ, വീണ്ടും വീണ്ടും കണ്മുട്ടിക്കൊണ്ട് നോക്കി.
വിഭുര്ജഹാസ തദ്വക്ത്രം നിരീക്ഷ്യ ച ക്ഷണം തദാ । ക്ഷമാം ചകാര തദ് ദൃഷ്ട്വാ ലക്ഷ്മീര്നൈവ സരസ്വതീ
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ഒരു നിമിഷം അവളുടെ മുഖം നോക്കി ചിരിച്ചു; ലക്ഷ്മി അതു കണ്ടു ക്ഷമിച്ചു, പക്ഷേ സരസ്വതി ക്ഷമിച്ചില്ല.
ബോധയാമാസ പദ്മാ താം സത്ത്വരൂപാ ച സസ്മിതാ । ക്രോധാവിഷ്ടാ ച സാ വാണീ ന ച ശാന്താ ബഭൂവ ഹ
സത്വസ്വരൂപയും പുഞ്ചിരിയോടെ ഉള്ള പദ്മ അവളെ ബോധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; എന്നാൽ വാണി ക്രോധം കൊണ്ടു നിറഞ്ഞു, ശാന്തയാകാൻ അവൾ തയ്യാറായില്ല.
ഉവാച വാണീ ഭര്താരം രക്താസ്യാ രക്തലോചനാ । കുപിതാ കാമവേഗേന ശശ്വത്പ്രസ്ഫുരിതാധരാ
ചുവപ്പുനിറമുള്ള അധരങ്ങളുമായി, കണ്ണുകളും ചുവപ്പായി, കോപത്തിലും ആസക്തിയിലും അധരങ്ങൾ വിറയച്ചു കൊണ്ടു വാണി ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞു.
സരസ്വത്യുവാച സര്വത്ര സമതാബുദ്ധിഃ സദ്ഭര്തുഃ കാമിനീം പ്രതി । ധര്മിഷ്ഠസ്യ വരിഷ്ഠസ്യ വിപരീതാ ഖലസ്യ ച
സരസ്വതി പറഞ്ഞു: എല്ലായിടത്തും മനസ്സ് സമതയോടെ നിലനിൽക്കുന്നവൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ഭാര്യയോടും അങ്ങനെ പെരുമാറുന്നവൻ, ഏറ്റവും ധാർമ്മികനും ഉത്തമനും ആകുന്നു; അതിന് വിപരീതം ദുഷ്ടന്മാരിൽ കാണാം.
ജ്ഞാതം സൌഭാഗ്യമധികം ഗങ്ഗായാം തേ ഗദാധര । കമലായാം ച തത്തുല്യം ന ച കിഞ്ചിന്മയി പ്രഭോ
ഗദാധരാ, ഗംഗയ്ക്ക് കൂടുതലായ ഭാഗ്യം ഉണ്ടെന്ന് എനിക്ക് അറിയാം; കമലയ്ക്കും അതിനോടു തുല്യമായ ഭാഗ്യം ഉണ്ട്. എന്നാൽ, പ്രഭോ, എന്നിൽ അത്തരം ഒന്നുമില്ല.
ഗങ്ഗായാഃ പദ്മയാ സാര്ധം പ്രീതിശ്ചാസ്തി സുസമ്മതാ । ക്ഷമാം ചകാര തേനേദം വിപരീതം ഹരിപ്രിയാ
ഗംഗയുടെയും പദ്മയുടെയും തമ്മിൽ പരസ്പര സ്നേഹം എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ഹരിപ്രിയയായ അവൾ ഈ വിരുദ്ധമായ അവസ്ഥ സഹിച്ചത്.
കിം ജീവനേന മേഽത്രൈവ ദുര്ഭഗായാശ്ച സാമ്പ്രതമ് । നിഷ്കലം ജീവനം തസ്യാ യാ പത്യുഃ പ്രേമവഞ്ചിതാ
ഇപ്പൊഴിതു ഞാൻ ഇത്ര ദുർഭാഗ്യവതിയായപ്പോൾ എനിക്ക് ജീവിച്ചിരിക്കേണ്ടത് എന്തിനാണ്? ഭർത്താവിന്റെ സ്നേഹത്തിൽ നിന്ന് വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടവളുടെ ജീവൻ ശൂന്യമാണ്.
ത്വാം സര്വേ സത്ത്വരൂപം ച യേ വദന്തി മനീഷിണഃ । തേ ച മൂര്ഖാ ന വേദജ്ഞാ ന ജാനന്തി മതിം തവ
നിനക്ക് എല്ലാ ജീവികളും രൂപമാണ് എന്ന് പറയുന്ന പണ്ഡിതന്മാർ വേദം അറിയാത്ത മണ്ടന്മാരാണ്; അവർ നിന്റെ മനസ്സിനെ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.
സരസ്വതീവചഃ ശ്രുത്വാ ദൃഷ്ട്വാ താം കോപസംയുതാമ് । മനസാ ച സമാലോച്യ സ ജഗാമ ബഹിഃ സഭാമ്
സരസ്വതിയുടെ വാക്കുകളും അവളെ കോപത്തോടെ കാണുകയും ചെയ്ത ശേഷം, ആൾ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് സഭ വിട്ടുപോയി.
ഗതേ നാരായണേ ഗങ്ഗാമുവാച നിര്ഭയം രുഷാ । വാഗധിഷ്ഠാതൃദേവീ സാ വാക്യം ശ്രവണദുഷ്കരമ്
നാരായണൻ പുറത്ത് പോയതിനു ശേഷം, വാക്കുകളുടെ ദേവതയായ അവൾ ഭയമില്ലാതെ കോപത്തോടെ ഗംഗയോട് കേൾക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഹേ നിര്ലജ്ജേ ഹേ സകാമേ സ്വാമിഗര്വം കരോഷി കിമ് । അധികം സ്വാമിസൌഭാഗ്യം വിജ്ഞാപയിതുമിച്ഛസി
"അയ്യോ ലജ്ജയില്ലാത്തവളേ! ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞവളേ! ഭർത്താവിന്റെ അഭിമാനം കാട്ടാൻ നീ എന്തിന് ശ്രമിക്കുന്നു? ഭർത്താവിന്റെ ഭാഗ്യത്തിൽ നീ എനിക്ക് മേലാണ് എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കാനാണോ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?"
മാനചൂര്ണം കരിഷ്യാമി തവാദ്യ ഹരിസന്നിധൌ । കിം കരിഷ്യതി തേ കാന്തോ മമൈവം കാന്തവല്ലഭേ
"ഇന്ന് ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ ഞാൻ നിന്റെ അഭിമാനം തകർക്കും! നിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ എന്നെതിരെ നിന്നെ 위해 എന്ത് ചെയ്യും, കാമനയുടെ പ്രിയവളേ?"
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ഗങ്ഗായാഃ കേശം ഗ്രഹീതുമുദ്യതാ । വാരയാമാസ താം പദ്മാ മധ്യദേശം സമാശ്രിതാ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഗംഗയുടെ മുടി പിടിക്കാൻ വാണി തയ്യാറായപ്പോൾ, നടുവിൽ നിന്ന പദ്മ അവളെ തടഞ്ഞു.
ശശാപ വാണീ താം പദ്മാം മഹാബലവതീ സതീ । വൃക്ഷരൂപാ സരിദ്രൂപാ ഭവിഷ്യസി ന സംശയഃ
ശക്തിയുള്ളതും സ്ഥിരതയുള്ളതുമായ വാണി പദ്മയെ ശപിച്ചു: "നീ ഒരു വൃക്ഷവും ഒരു നദിയും ആകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല."
വിപരീതം തതോ ദൃഷ്ട്വാ കിഞ്ചിന്നോ വക്തുമര്ഹസി । സന്തിഷ്ഠതി സഭാമധ്യേ യഥാ വൃക്ഷോ യഥാ സരിത്
"നീ തെറ്റായി പെരുമാറിയതുകൊണ്ട്, നിന്നോട് ഒന്നും പറയേണ്ടതില്ല; നീ സഭയുടെ നടുവിൽ ഒരു വൃക്ഷംപോലെയും ഒരു നദിപോലെയും നിലകൊള്ളണം."
ശാപം ശ്രുത്വാ തു സാ ദേവീ ന ശശാപ ചുകോപ ഹ । തത്രൈവ ദുഃഖിതാ തസ്ഥൌ വാണീം ധൃത്വാ കരേണ ച
ശാപം കേട്ടപ്പോൾ, ആ ദേവി തിരിച്ചടിച്ചില്ലെങ്കിലും കോപം നിറഞ്ഞു; അവൾ ദുഃഖത്തോടെ അവിടെയിരുന്ന് വാണിയുടെ കൈ പിടിച്ചു നിന്നു.
അസന്തുഷ്ടാം തു താം ദൃഷ്ട്വാ കോപപ്രസ്ഫുരിതാധരാമ് । ഉവാച ഗങ്ഗാ താം ദേവീം പദ്മാം ചാരക്തലോചനാമ്
അവളെ സംതൃപ്തിയില്ലാതെ, കോപത്തിൽ അധരങ്ങൾ വിറയച്ചു കാണുമ്പോൾ, ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള പദ്മയോട് ഗംഗ പറഞ്ഞു.
ഗങ്ഗോവാച ത്വമുത്സൃജ മഹോഗ്രാം ച പദ്മേ കിം മേ കരിഷ്യതി । ദുഃശീലാ മുഖരാ നഷ്ടാ നിത്യം വാചാലരൂപിണീ
ഗംഗ പറഞ്ഞു: "പദ്മേ, നിന്റെ ഭയങ്കരമായ ശക്തി പുറത്തുവിടു—നീ എനിക്ക് എന്ത് ചെയ്യും? നീ ദുഷ്പ്രവർത്തകയും, മൂർഖയും, നാശം വന്നവളും, എന്നും അനാവശ്യമായി സംസാരിക്കുന്നവളുമാണ്."
വാഗധിഷ്ഠാത്രീ ദേവീയം സതതം കലഹപ്രിയാ । യാവതീ യോഗ്യതാ ചാസ്യാ യാവതീ ശക്തിരേവ ച
"വാക്കുകളുടെ ദേവിയായ ഇവൾ എന്നും കലഹം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവളാണ്; അവളെക്കുറിച്ച് എത്ര യോഗ്യതയോ ശക്തിയോ ഉണ്ടോ അത്രയേ അവള്ക്ക് ഉള്ളൂ."
തഥാ കരോതു വാദം ച മയാ സാര്ധം ച ദുര്മുഖീ । സ്വബലം യന്മമ ബലം വിജ്ഞാപയിതുമിച്ഛതി
"ഈ ദുർമുഖി എനിക്ക് എതിരായി വാദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവൾക്ക് എത്ര ശക്തിയുണ്ടോ എനിക്ക് എത്രയുണ്ടോ അതെല്ലാം അവൾ കാണിക്കട്ടെ."
ജാനന്തു സര്വേ ഹ്യുഭയോഃ പ്രഭാവം വിക്രമം സതി । ഇത്യേവമുക്ത്വാ സാ ദേവീ വാണ്യൈ ശാപം ദദാവിതി
രണ്ടുപേരുടെയും ശക്തിയും വീരതയും എല്ലാവരും അറിയട്ടെ. ഇതുപറഞ്ഞശേഷം, ദേവി വാണിയെ ശപിച്ചു.
സരിക്ത്യരൂപാ ഭവതു സാ യാ ത്വാം ച ശശാപ ഹ । അധോമര്ത്യം സാ പ്രയാതു സന്തി യത്രൈവ പാപിനഃ
നിന്നെ ശപിച്ചവൾ സൌന്ദര്യരഹിതയാകട്ടെ; അവൾ പാപികൾ താമസിക്കുന്ന ഭൂമിയിലെ താഴ്ന്ന ലോകത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങട്ടെ.
കലൌ തേഷാം ച പാപാനി ഗ്രഹീഷ്യതി ന സംശയഃ । ഇത്യേവം വചനം ശ്രുത്വാ താം ശശാപ സരസ്വതീ
കലിയുഗത്തിൽ അവൾ അവിടെയുള്ളവരുടെ പാപങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, സരസ്വതി അവളെ തിരിച്ചും ശപിച്ചു.
ത്വമേവ യാസ്യസി മഹീം പാപിപാപം ലഭിഷ്യസി । ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര ഭഗവാനാജഗാമ ഹ
നീ തന്നെ ഭൂമിയിലേക്ക് പോകും, അവിടെ പാപഫലം അനുഭവിക്കും. അതിനിടയിൽ, അപ്പോൾ തന്നെ ഭഗവാൻ അവിടെ എത്തി.
ചതുര്ഭുജശ്ചതുര്ഭിശ്ച പാര്ഷദൈശ്ച ചതുര്ഭുജൈഃ । സരസ്വതീം കരേ ധൃത്വാ വാസയാമാസ വക്ഷസി
നാലു കൈകളും നാലു കൈകളുള്ള നാലു അനുചിതരുമായ്, ഭഗവാൻ സരസ്വതിയുടെ കൈ പിടിച്ച് അവളെ തന്റെ നെഞ്ചിൽ ഇരുത്തി.
ബോധയാമാസ സര്വജ്ഞഃ സര്വജ്ഞാനം പുരാതനമ് । ശ്രുത്വാ രഹസ്യം താസാം ച ശാപസ്യ കലഹസ്യ ച
സർവ്വജ്ഞനായ ഭഗവാൻ അവർക്കു പണ്ടത്തെ ജ്ഞാനം പഠിപ്പിച്ചു; അവരുടെ ശാപവും വഴക്കിന്റെയും രഹസ്യം കേട്ടശേഷം.