പൂജിതാ ഗ്രാമദേവ്യശ്ച ഗ്രാമേ ച നഗരേ മുനേ । ഏവം തേ കഥിതം സര്വം പ്രകൃതേശ്ചരിതം ശുഭമ്
ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമദേവികളെ ആരാധിച്ചു, മഹർഷേ. ഇങ്ങനെ പ്രകൃതിയുടെ എല്ലാ മംഗളകരമായ ചരിതങ്ങളും നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
യഥാഗമം ലക്ഷണം ച കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി
ആഗമപ്രകാരമുള്ള ലക്ഷണങ്ങളും വിശദീകരിച്ചു. ഇനി എന്താണ് നീ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
പഞ്ചപ്രകൃതിതദ്ഭര്തൃഗണോത്പത്തിവര്ണനമ് നാരദ ഉവാച സമാസേന ശ്രുതം സര്വം ദേവീനാം ചരിതം പ്രഭോ । വിബോധനായ ബോധസ്യ വ്യാസേന വക്തുമര്ഹസി
നാരദൻ പറഞ്ഞു: പ്രഭോ, ദേവികളുടെ ചരിതം എല്ലാം സംക്ഷിപ്തമായി ഞാൻ കേട്ടു. അറിവിനായി, വ്യാസാ, നീ കൂടുതൽ വിശദമായി പറയണം.
സൃഷ്ടേരാദ്യാ സൃഷ്ടിവിധൌ കഥമാവിര്ബഭൂവ ഹ । കഥം വാ പഞ്ചധാ ഭൂതാ വദ വേദവിദാംവര
സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ ആദിപ്രകൃതി എങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു? അവൾ എങ്ങനെ അഞ്ചായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു? വേദജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ദയവായി പറയൂ.
ഭൂതാ യയാംശകലയാ തയാ ത്രിഗുണയാ ഭവേ । വ്യാസേന താസാം ചരിതം ശ്രോതുമിച്ഛാമി സാമ്പ്രതമ്
മൂന്നു ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ അവളുടെ ഏത് ഭാഗത്താലോ അംശത്താലോ ഭവങ്ങളിൽ ജീവികൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു? വ്യാസാ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ അവളുടെ ചരിതങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
താസാം ജന്മാനുകഥനം പൂജാധ്യാനവിധിം ബുധ । സ്തോത്രം കവചമൈശ്വര്യം ശൌര്യം വര്ണയ മങ്ഗലമ്
അവരുടെ ജന്മക്രമം, പൂജയും ധ്യാനവും എങ്ങനെ ചെയ്യണം, അവരുടെ സ്തോത്രങ്ങൾ, കവചം, ഐശ്വര്യം, വീര്യം, മംഗളങ്ങൾ എന്നിവ വിശദമായി പറയണം.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച നിത്യ ആത്മാ നഭോ നിത്യം കാലോ നിത്യോ ദിശോ യഥാ । വിശ്വാനാം ഗോലകം നിത്യം നിത്യോ ഗോലോക ഏവ ച
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ആത്മാവ് ശാശ്വതമാണ്, ആകാശം ശാശ്വതമാണ്, കാലം ശാശ്വതമാണ്, ദിശകളും അതുപോലെ. ലോകങ്ങളുടെ ഗോലവും ശാശ്വതമാണ്, ഗോലോകവും ശാശ്വതമാണ്.
തദേകദേശോ വൈകുണ്ഠോ നമ്രഭാഗാനുസാരകഃ । തഥൈവ പ്രകൃതിര്നിത്യാ ബ്രഹ്മലീലാ സനാതനീ
അത് മുഴുവനിലെയും ഒരു ഭാഗം വൈകുണ്ഠമാണ്, വിനീതരായവരുടെ ഭാഗം അനുസരിച്ച്. അതുപോലെ തന്നെ പ്രകൃതിയും ശാശ്വതമാണ്, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ലീലയും അനന്തമാണ്.
യഥാഗ്നൌ ദാഹികാ ചന്ദ്രേ പദ്മേ ശോഭാ പ്രഭാ രവൌ । ശശ്വദ്യുക്താ ന ഭിന്നാ സാ തഥാ പ്രകൃതിരാത്മനി
എങ്ങനെ തീയിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ശക്തി, ചന്ദ്രനിൽ പ്രകാശം, താമരയിൽ സൗന്ദര്യം, സൂര്യനിൽ ഭാസ്വരം എന്നും ചേർന്നിരിക്കുന്നു, അങ്ങനെ തന്നെ പ്രകൃതി ആത്മാവിനോടൊപ്പം എന്നും അകറ്റമില്ലാതെ ഒരുമിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിനാ സ്വര്ണം സ്വര്ണകാരഃ കുണ്ഡലം കര്തുമക്ഷമഃ । വിനാ മൃദാ ഘടം കര്തും കുലാലോ ഹി നഹീശ്വരഃ
പൊന്നില്ലാതെ ഒരു പൊന്നുകാരൻ കുന്ദളം ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയില്ല; മണ്ണില്ലാതെ ഒരു കുശവൻ കലശം ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിവില്ല.
ന ഹി ക്ഷമസ്തഥാത്മാ ച സൃഷ്ടിം സ്രഷ്ടും തയാ വിനാ । സര്വശക്തിസ്വരൂപാ സാ യയാ ച ശക്തിമാന്സദാ
അതു പോലെ തന്നെ, അവളില്ലാതെ ആത്മാവിനും സൃഷ്ടി സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയില്ല; അവൾ എല്ലാ ശക്തിയുടെയും രൂപമാണ്, ശക്തിയുള്ളവർക്ക് ശക്തി നൽകുന്നതും അവളാണ്.
ഐശ്വര്യവചനഃ ശശ്ച ക്തിഃ പരാക്രമ ഏവ ച । തത്സ്വരൂപാ തയോര്ദാത്രീ സാ ശക്തിഃ പരികീര്തിതാ
ഐശ്വര്യം, ശക്തി, വീര്യം എന്നിങ്ങനെയുള്ള വാക്കുകളുടെ അർത്ഥവും അവയെ ഇരുവർക്കും നൽകുന്നതും ശക്തി എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ജ്ഞാനം സമൃദ്ധിഃ സമ്പത്തിര്യശശ്ചൈവ ബലം ഭഗഃ । തേന ശക്തിര്ഭഗവതീ ഭഗരൂപാ ച സാ സദാ
ജ്ഞാനം, സമൃദ്ധി, സമ്പത്ത്, പ്രശസ്തി, ബലം, ഭാഗ്യം — ഇവയാൽ ശക്തി ദൈവിയാണ്, അവൾ എപ്പോഴും ഭാഗ്യത്തിന്റെ തന്നെ രൂപത്തിലാണ്.
തയാ യുക്തഃ സദാത്മാ ച ഭഗവാംസ്തേന കഥ്യതേ । സ ച സ്വേച്ഛാമയോ ദേവഃ സാകാരശ്ച നിരാകൃതിഃ
ആത്മാവ് എപ്പോഴും അവളോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്നതിനാൽ ഭഗവാൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ആ ദൈവം സ്വച്ഛന്ദമായി, രൂപമുള്ളവനും രൂപരഹിതനുമാണ്.
തേജോരൂപം നിരാകാരം ധ്യായന്തേ യോഗിനഃ സദാ । വദന്തി ച പരം ബ്രഹ്മ പരമാനന്ദമീശ്വരമ്
യോഗികൾ എപ്പോഴും ആ രൂപരഹിതമായ പ്രകാശത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നു; അവർ പരബ്രഹ്മം, പരമാനന്ദം, ഈശ്വരൻ എന്നിങ്ങനെ പറയുന്നു.
അദൃശ്യം സര്വദ്രഷ്ടാരം സര്വജ്ഞം സര്വകാരണമ് । സര്വദം സര്വരൂപം തം വൈഷ്ണവാസ്തന്ന മന്വതേ
കാണാനാവാത്തവൻ, എല്ലാം കാണുന്നവൻ, എല്ലാം അറിയുന്നവൻ, എല്ലാറ്റിനും കാരണം, എല്ലാം നൽകുന്നവൻ, എല്ലാ രൂപങ്ങളിലുമുള്ളവൻ — ആ ഒരാളെയാണ് വൈഷ്ണവർ അംഗീകരിക്കാറില്ല.
വദന്തി ചൈവ തേ കസ്യ തേജസ്തേജസ്വിനാ വിനാ । തേജോമണ്ഡലമധ്യസ്ഥം ബ്രഹ്മ തേജസ്വിനം പരമ്
അവർ ചോദിക്കുന്നു: പ്രകാശമുള്ളവനില്ലാതെ പ്രകാശം എങ്ങനെയുണ്ട്? പ്രകാശമണ്ഡലത്തിന്റെ നടുവിൽ ബ്രഹ്മം, പരമപ്രകാശസ്വരൂപൻ, സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
സ്വേച്ഛാമയം സര്വരൂപം സര്വകാരണകാരണമ് । അതീവ സുന്ദരം രൂപം ബിഭ്രതം സുമനോഹരമ്
സ്വച്ഛന്ദമായും, എല്ലാ രൂപങ്ങളിലുമുള്ളവനും, എല്ലാറ്റിനും കാരണം, അത്യന്തം മനോഹരവും ആകർഷകവുമായ രൂപം ധരിച്ചവനും.
കിശോരവയസം ശാന്തം സര്വകാന്തം പരാത്പരമ് । നവീനനീരദാഭാസധാമൈകം ശ്യാമവിഗ്രഹമ്
യൗവനാവസ്ഥയിലുള്ളവൻ, ശാന്തസ്വഭാവം, എല്ലാവർക്കും പ്രിയൻ, പരമങ്ങളിൽ പരമൻ, പുതുതായി പെയ്ത മഴമേഘംപോലെയുള്ള ഏകമായ കറുത്ത രൂപം.
ശരന്മധ്യാഹ്നപദ്മൌഘശോഭാമോചനലോചനമ് । മുക്താച്ഛവിവിനിന്ദ്യൈകദന്തപംക്തിമനോരമമ്
ശരത്കാലത്തിലെ ഉച്ചവെയിലിൽ വിരിയുന്ന താമരകളെക്കാൾ മനോഹരമായ കണ്ണുകൾ, മുത്തിന്റെ തിളക്കത്തെയും മിഴിയുന്ന ഏകമായ പല്ലുകൾ.
മയൂരപിച്ഛചൂഡം ച മാലതീമാല്യമണ്ഡിതമ് । സുനസം സസ്മിതം കാന്തം ഭക്താനുഗ്രഹകാരണമ്
മയില്പീലി കിരീടവും മല്ലികമാലയും അണിഞ്ഞവൻ, മനോഹരമായ മൂക്കും, പുഞ്ചിരിയോടെ, സുന്ദരൻ, ഭക്തന്മാർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവൻ.
ജ്വലദഗ്നിവിശുദ്ധൈകപീതാംശുകസുശോഭിതമ് । ദ്വിഭുജം മുരലീഹസ്തം രത്നഭൂഷണഭൂഷിതമ്
ദഹിക്കുന്ന തീയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച ഏകമായ മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, രണ്ടു കൈകളുള്ളവൻ, കൈയിൽ വംശി പിടിച്ചവൻ, രത്നാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞവൻ.
സര്വാധാരം ച സര്വേശം സര്വശക്തിയുതം വിഭുമ് । സര്വൈശ്വര്യപ്രദം സര്വസ്വതന്ത്രം സര്വമങ്ഗലമ്
എല്ലാവർക്കും ആധാരമായവൻ, എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ, എല്ലാ ശക്തികളും ഉള്ളവൻ, മഹാശക്തൻ, എല്ലാ ഐശ്വര്യവും നൽകുന്നവൻ, പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ളവൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും മംഗളകരൻ.
പരിപൂര്ണതമം സിദ്ധം സിദ്ധേശം സിദ്ധികാരകമ് । ധ്യായന്തേ വൈഷ്ണവാഃ ശശ്വദ്ദേവദേവം സനാതനമ്
പരിപൂർണ്ണതയിലും സിദ്ധനായി, സിദ്ധന്മാരുടെ നാഥനായി, സിദ്ധികൾ നൽകുന്നവൻ; വൈഷ്ണവർ എപ്പോഴും ദേവദേവനായ ശാശ്വതനായി അവനെ ധ്യാനിക്കുന്നു.
ജന്മമൃത്യുജരാവ്യാധിശോകഭീതിഹരം പരമ് । ബ്രഹ്മണോ വയസാ യസ്യ നിമേഷ ഉപചര്യതേ
ജനനം, മരണം, വയസ്സാകൽ, രോഗം, ദുഃഖം, ഭയം എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യുന്ന പരമൻ; ബ്രഹ്മാവിന്റെ കണ്ണിറുക്കം അവന്റെ ആയുസ്സായി എണ്ണപ്പെടുന്നു.
സ ചാത്മാ സ പരം ബ്രഹ്മ കൃഷ്ണ ഇത്യഭിധീയതേ । കൃഷിസ്തദ്ഭക്തിവചനോ നശ്ച തദ്ദാസ്യവാചകഃ
അവനാണ് ആത്മാവ്, പരബ്രഹ്മം, കൃഷ്ണൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ; 'കൃ' ഭക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, 'ശ' അവനോടുള്ള ദാസ്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഭക്തിദാസ്യപ്രദാതാ യഃ സ ച കൃഷ്ണഃ പ്രകീര്തിതഃ । കൃഷിശ്ച സര്വവചനോ നകാരോ ബീജമേവ ച
ഭക്തിയും ദാസ്യവും നൽകുന്നവൻ കൃഷ്ണൻ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. 'കൃ' എന്നത് സർവ്വവാചകമാണ്, 'ണ' എന്നത് അതിന്റെ വിത്താണ്.
സ കൃഷ്ണഃ സര്വസ്രഷ്ടാഽഽദൌ സിസൃക്ഷന്നേക ഏവ ച । സൃഷ്ട്യുന്മുഖസ്തദംശേന കാലേന പ്രേരിതഃ പ്രഭുഃ
ആ കൃഷ്ണൻ, സർവ്വസൃഷ്ടിയുടെ ഏകസ്രഷ്ടാവ്, സൃഷ്ടിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, തന്റെ ഭാഗികരൂപത്തിൽ, കാലത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ സൃഷ്ടിയിലേക്കു തിരിഞ്ഞു.
സ്വേച്ഛാമയഃ സ്വേച്ഛയാ ച ദ്വിധാരൂപോ ബഭൂവ ഹ । സ്ത്രീരൂപോ വാമഭാഗാംശോ ദക്ഷിണാംശഃ പുമാന്സ്മൃതഃ
സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം, തന്റെ ഇഷ്ടത്താൽ, അവൻ രണ്ടുരൂപം സ്വീകരിച്ചു: ഇടത്തുഭാഗം സ്ത്രീരൂപം, വലത്തുഭാഗം പുരുഷരൂപം ആയി.
താം ദദര്ശ മഹാകാമീ കാമാധാരാം സനാതനഃ । അതീവ കമനീയാ ച ചാരുപങ്കജസന്നിഭാമ്
സനാതനനായ അവൻ, മഹത്തായ ആഗ്രഹത്തോടെ, ആ കാമത്തിന്റെ ഉറവിടമായ, അത്യന്തം മനോഹരവും കമലപുഷ്പംപോലെയും ഉള്ള അവളെ കണ്ടു.