യോഷിതാമവമാനേന പ്രകൃതേശ്ച പരാഭവഃ । ബ്രാഹ്മണീ പൂജിതാ യേന പതിപുത്രവതീ സതീ
സ്ത്രീകളെ അവമാനിക്കുന്നതിലൂടെ പ്രകൃതിക്ക് പരാജയം സംഭവിക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണിയുടെ ആരാധനയിലൂടെ അവൾ ഭർത്താവും മക്കളുമുള്ള സതീയായിത്തീരും.
പ്രകൃതിഃ പൂജിതാ തേന വസ്ത്രാലങ്കാരചന്ദനൈഃ । കുമാരീ ചാഷ്ടവര്ഷീയാ വസ്ത്രാലങ്കാരചന്ദനൈഃ
അവൻ വസ്ത്രം, അലങ്കാരം, ചന്ദനം എന്നിവകൊണ്ട് പ്രകൃതിയെ ആരാധിക്കുന്നു; എട്ടുവയസ്സുള്ള കന്യകയെയും അങ്ങനെ തന്നെ വസ്ത്രം, അലങ്കാരം, ചന്ദനം എന്നിവകൊണ്ട് ആരാധിക്കുന്നു.
പൂജിതാ യേന വിപ്രസ്യ പ്രകൃതിസ്തേന പൂജിതാ । സര്വാഃ പ്രകൃതിസമ്ഭൂതാ ഉത്തമാധമമധ്യമാഃ
കന്യകയുടെ രൂപത്തിൽ ആരെങ്കിലും അവളെ ആരാധിച്ചാൽ അതു പ്രകൃതിയെ ആരാധിച്ചതായിരിക്കും; ഉത്തമരും മധ്യസ്ഥരും അധമരുമായ എല്ലാ സ്ത്രീകളും പ്രകൃതിയിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്.
സത്ത്വാംശാശ്ചോത്തമാ ജ്ഞേയാഃ സുശീലാശ്ച പതിവ്രതാഃ । മധ്യമാ രജസശ്ചാംശാസ്താശ്ച ഭോഗ്യാഃ പ്രകീര്തിതാഃ
ഉയർന്ന ഗുണമുള്ളവരായ സ്ത്രീകൾ സദാചാരവും ഭർത്താവിനോടുള്ള വിശ്വാസവും ഉള്ളവരായിരിക്കണം; മധ്യസ്ഥർ രാജസികസ്വഭാവത്തിൽ ജനിച്ചവരും ഭോഗത്തിനായുള്ളവരുമാണ്.
സുഖസമ്ഭോഗവശ്യാശ്ച സ്വകാര്യേ തത്പരാഃ സദാ । അധമാസ്തമസശ്ചാംശാ അജ്ഞാതകുലസമ്ഭവാഃ
അവർ എപ്പോഴും ആനന്ദത്തിനും തങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങൾക്കുമാണ് ശ്രദ്ധ; അധമർ തമോഗുണത്തിൽ ജനിച്ചവരും അറിയപ്പെടാത്ത വംശജരുമാണ്.
ദുര്മുഖാഃ കുലഹാ ധൂര്താഃ സ്വതന്ത്രാഃ കലഹപ്രിയാഃ । പൃഥിവ്യാം കുലടാ യാശ്ച സ്വര്ഗേ ചാപ്സരസാം ഗണാഃ
ദുർമുഖികൾ, കുടുംബം നശിപ്പിക്കുന്നവ, കപടികൾ, സ്വതന്ത്രവുമാണ്, കലഹം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവരും; ഭൂമിയിൽ ഇവരെ കുലട്ടകൾ എന്നും സ്വർഗത്തിൽ അപ്സരാസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളെന്നും പറയുന്നു.
പ്രകൃതേസ്തമസശ്ചാംശാഃ പുംശ്ചല്യഃ പരികീര്തിതാഃ । ഏവം നിഗദിതം സര്വം പ്രകൃതേ രൂപവര്ണനമ്
പ്രകൃതിയിലെ തമോഗുണത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ സ്ത്രീകൾ ഉത്ഭവിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്ന് പറയുന്നു; ഇങ്ങനെ പ്രകൃതിയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും വർഗ്ഗങ്ങളും വിശദീകരിച്ചു.
താഃ സര്വാഃ പൂജിതാഃ പൃഥ്വ്യാം പുണ്യക്ഷേത്രേ ച ഭാരതേ । പൂജിതാ സുരഥേനാദൌ ദുര്ഗാ ദുര്ഗാര്തിനാശിനീ
ഇവയെല്ലാം ഭൂമിയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഭാരതത്തിലെ പുണ്യഭൂമിയിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; ആദ്യം സുരഥൻ ദുർഗയെ, ദുരിതങ്ങൾ നീക്കുന്നവളെ, ആരാധിച്ചു.
തതഃ ശ്രീരാമചന്ദ്രേണ രാവണസ്യ വധാര്ഥിനാ । തത്പശ്ചാജ്ജഗതാം മാതാ ത്രിഷു ലോകേഷു പൂജിതാ
അതിനുശേഷം രാവണനെ സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ശ്രീരാമചന്ദ്രൻ ആരാധിച്ചു; പിന്നീട് ലോകങ്ങളുടെ മാതാവിനെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ആരാധിച്ചു.
ജാതാഽഽദൌ ദക്ഷകന്യാ യാ നിഹത്യ ദൈത്യദാനവാന് । തതോ ദേഹം പരിത്യജ്യ യജ്ഞേ ഭര്തുശ്ച നിന്ദയാ
ആദിയിൽ ദക്ഷന്റെ മകളായി ജനിച്ച് ദൈത്യന്മാരെയും ദാനവരെയും സംഹരിച്ചു; പിന്നീട് ഭർത്താവിന്റെ അപമാനത്തിൽ യജ്ഞത്തിൽ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു.
ജജ്ഞേ ഹിമവതഃ പത്ന്യാം ലേഭേ പശുപതിം പതിമ് । ഗണേശശ്ച സ്വയം കൃഷ്ണഃ സ്കന്ദോ വിഷ്ണുകലോദ്ഭവഃ
ഹിമവാന്റെ ഭാര്യയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ദേവി, പശുപതിയെ ഭർത്താവായി നേടി. ഗണേശനും സ്വയം ജനിച്ചു, സ്കന്ദൻ വിഷ്ണുവിന്റെ അംശമായി ഉദിച്ചു.
ബഭൂവതുസ്തൌ തനയൌ പശ്ചാത്തസ്യാശ്ച നാരദ । ലക്ഷ്മീര്മങ്ഗലഭൂപേന പ്രഥമം പരിപൂജിതാ
അവരെ തുടർന്ന് ആ രണ്ടു പേർ ദേവിയുടെ മക്കളായി. നാരദാ, ആദ്യം മംഗളഭൂവനായുള്ളവൻ ലക്ഷ്മിയെ ആരാധിച്ചു.
ത്രിഷു ലോകേഷു തത്പശ്ചാദ്ദേവതാമുനിമാനവൈഃ । സാവിത്രീ ചാശ്വപതിനാ പ്രഥമം പരിപൂജിതാ
അതിനുശേഷം, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ദേവന്മാരും മുനിമാരും മനുഷ്യരും അവളെ ആരാധിച്ചു. സാവിത്രിയും ആദ്യം അശ്വപതിയായവൻ ആരാധിച്ചു.
തത്പശ്ചാത്ത്രിഷു ലോകേഷു ദേവതാമുനിപുങ്ഗവൈഃ । ആദൌ സരസ്വതീ ദേവീ ബ്രഹ്മണാ പരിപൂജിതാ
അതിനുശേഷം, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ദേവന്മാരുടെയും പ്രധാന മുനിമാരുടെയും ഇടയിൽ, ആദ്യം ബ്രഹ്മാവു സർസ്വതീദേവിയെ ആരാധിച്ചു.
തത്പശ്ചാത്ത്രിഷു ലോകേഷു ദേവതാമുനിപുങ്ഗവൈഃ । പ്രഥമം പൂജിതാ രാധാ ഗോലോകേ രാസമണ്ഡലേ
അതിനുശേഷം, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ദേവന്മാരുടെയും പ്രധാന മുനിമാരുടെയും ഇടയിൽ, ഗോലോകത്തിൽ രാസമണ്ഡലത്തിൽ ആദ്യം രാധയെ ആരാധിച്ചു.
പൌര്ണമാസ്യാം കാര്തികസ്യ കൃഷ്ണേന പരമാത്മനാ । ഗോപികാഭിശ്ച ഗോപൈശ്ച ബാലികാഭിശ്ച ബാലകൈഃ
കാർത്തിക മാസത്തിലെ പൗർണമി ദിവസം, പരമാത്മാവായ കൃഷ്ണനും, ഗോപികമാരും, ഗോപ്പന്മാരും, ബാലികമാരും, ബാലന്മാരും ചേർന്ന് അവളെ ആരാധിച്ചു.
ഗവാം ഗണൈഃ സുരഭ്യാ ച തത്പശ്ചാദാജ്ഞയാ ഹരേഃ । തദാ ബ്രഹ്മാദിഭിര്ദേവൈര്മുനിഭിഃ പരയാ മുദാ
പശുക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങളും സുരഭിയും പിന്നീടു ഹരിയുടെ ആജ്ഞ പ്രകാരം അവളെ ആരാധിച്ചു. അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും മുനിമാരും വലിയ സന്തോഷത്തോടെ അവളെ ആരാധിച്ചു.
പുഷ്പധൂപാദിഭിര്ഭക്ത്യാ പൂജിതാ വന്ദിതാ സദാ । പൃഥിവ്യാം പ്രഥമം ദേവീ സുയജ്ഞേനൈവ പൂജിതാ
പുഷ്പം, ധൂപം തുടങ്ങിയവയുമായി ഭക്തിയോടെ അവളെ എപ്പോഴും ആരാധിക്കുകയും വന്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. ഭൂമിയിൽ ആദ്യം ദേവിയെ സുയജ്ഞൻ ആരാധിച്ചു.
ശങ്കരേണോപദിഷ്ടേന പുണ്യക്ഷേത്രേ ച ഭാരതേ । ത്രിഷു ലോകേഷു തത്പശ്ചാദാജ്ഞയാ പരമാത്മനഃ
ശങ്കരൻ ഉപദേശിച്ച പ്രകാരം ഭാരതത്തിലെ പുണ്യഭൂമിയിൽ അവളെ ആരാധിച്ചു. പിന്നീടു മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പരമാത്മാവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം.
പുഷ്പധൂപാദിഭിര്ഭക്ത്യാ പൂജിതാ മുനിഭിഃ സദാ । കലാ യാ യാഃ സമുദ്ഭൂതാ പൂജിതാസ്താശ്ച ഭാരതേ
പുഷ്പം, ധൂപം തുടങ്ങിയവയുമായി ഭക്തിയോടെ മുനിമാർ എപ്പോഴും അവളെ ആരാധിച്ചു. അവളിൽ നിന്നു ഉദിച്ച എല്ലാ കലകളും ഭാരതത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെട്ടു.
പൂജിതാ ഗ്രാമദേവ്യശ്ച ഗ്രാമേ ച നഗരേ മുനേ । ഏവം തേ കഥിതം സര്വം പ്രകൃതേശ്ചരിതം ശുഭമ്
ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമദേവികളെ ആരാധിച്ചു, മഹർഷേ. ഇങ്ങനെ പ്രകൃതിയുടെ എല്ലാ മംഗളകരമായ ചരിതങ്ങളും നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
യഥാഗമം ലക്ഷണം ച കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി
ആഗമപ്രകാരമുള്ള ലക്ഷണങ്ങളും വിശദീകരിച്ചു. ഇനി എന്താണ് നീ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
പഞ്ചപ്രകൃതിതദ്ഭര്തൃഗണോത്പത്തിവര്ണനമ് നാരദ ഉവാച സമാസേന ശ്രുതം സര്വം ദേവീനാം ചരിതം പ്രഭോ । വിബോധനായ ബോധസ്യ വ്യാസേന വക്തുമര്ഹസി
നാരദൻ പറഞ്ഞു: പ്രഭോ, ദേവികളുടെ ചരിതം എല്ലാം സംക്ഷിപ്തമായി ഞാൻ കേട്ടു. അറിവിനായി, വ്യാസാ, നീ കൂടുതൽ വിശദമായി പറയണം.
സൃഷ്ടേരാദ്യാ സൃഷ്ടിവിധൌ കഥമാവിര്ബഭൂവ ഹ । കഥം വാ പഞ്ചധാ ഭൂതാ വദ വേദവിദാംവര
സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ ആദിപ്രകൃതി എങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു? അവൾ എങ്ങനെ അഞ്ചായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു? വേദജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ദയവായി പറയൂ.
ഭൂതാ യയാംശകലയാ തയാ ത്രിഗുണയാ ഭവേ । വ്യാസേന താസാം ചരിതം ശ്രോതുമിച്ഛാമി സാമ്പ്രതമ്
മൂന്നു ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ അവളുടെ ഏത് ഭാഗത്താലോ അംശത്താലോ ഭവങ്ങളിൽ ജീവികൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു? വ്യാസാ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ അവളുടെ ചരിതങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
താസാം ജന്മാനുകഥനം പൂജാധ്യാനവിധിം ബുധ । സ്തോത്രം കവചമൈശ്വര്യം ശൌര്യം വര്ണയ മങ്ഗലമ്
അവരുടെ ജന്മക്രമം, പൂജയും ധ്യാനവും എങ്ങനെ ചെയ്യണം, അവരുടെ സ്തോത്രങ്ങൾ, കവചം, ഐശ്വര്യം, വീര്യം, മംഗളങ്ങൾ എന്നിവ വിശദമായി പറയണം.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച നിത്യ ആത്മാ നഭോ നിത്യം കാലോ നിത്യോ ദിശോ യഥാ । വിശ്വാനാം ഗോലകം നിത്യം നിത്യോ ഗോലോക ഏവ ച
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ആത്മാവ് ശാശ്വതമാണ്, ആകാശം ശാശ്വതമാണ്, കാലം ശാശ്വതമാണ്, ദിശകളും അതുപോലെ. ലോകങ്ങളുടെ ഗോലവും ശാശ്വതമാണ്, ഗോലോകവും ശാശ്വതമാണ്.
തദേകദേശോ വൈകുണ്ഠോ നമ്രഭാഗാനുസാരകഃ । തഥൈവ പ്രകൃതിര്നിത്യാ ബ്രഹ്മലീലാ സനാതനീ
അത് മുഴുവനിലെയും ഒരു ഭാഗം വൈകുണ്ഠമാണ്, വിനീതരായവരുടെ ഭാഗം അനുസരിച്ച്. അതുപോലെ തന്നെ പ്രകൃതിയും ശാശ്വതമാണ്, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ലീലയും അനന്തമാണ്.
യഥാഗ്നൌ ദാഹികാ ചന്ദ്രേ പദ്മേ ശോഭാ പ്രഭാ രവൌ । ശശ്വദ്യുക്താ ന ഭിന്നാ സാ തഥാ പ്രകൃതിരാത്മനി
എങ്ങനെ തീയിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ശക്തി, ചന്ദ്രനിൽ പ്രകാശം, താമരയിൽ സൗന്ദര്യം, സൂര്യനിൽ ഭാസ്വരം എന്നും ചേർന്നിരിക്കുന്നു, അങ്ങനെ തന്നെ പ്രകൃതി ആത്മാവിനോടൊപ്പം എന്നും അകറ്റമില്ലാതെ ഒരുമിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിനാ സ്വര്ണം സ്വര്ണകാരഃ കുണ്ഡലം കര്തുമക്ഷമഃ । വിനാ മൃദാ ഘടം കര്തും കുലാലോ ഹി നഹീശ്വരഃ
പൊന്നില്ലാതെ ഒരു പൊന്നുകാരൻ കുന്ദളം ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയില്ല; മണ്ണില്ലാതെ ഒരു കുശവൻ കലശം ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിവില്ല.