യയാ വിനാ ജഗത്സര്വം ജീവന്മൃതസമം മുനേ । സുകര്മപത്നീ സംസിദ്ധാ കീര്തിര്ധന്യൈശ്ച പൂജിതാ
മഹാമുനിയേ, അവളില്ലാതെ ഈ ലോകം മുഴുവൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മരിച്ചവരെപ്പോലെയാണ്; സുകർമന്റെ ഭാര്യ സംസിദ്ധയാണ്, ധന്യന്മാർ അവളെ ആരാധിക്കുന്നു.
യയാ വിനാ ജഗത്സര്വം യശോഹീനം മൃതം യഥാ । ക്രിയാ തൂദ്യോഗപത്നീ ച പൂജിതാ സര്വസമ്മതാ
അവളില്ലാതെ ഈ ലോകം മുഴുവൻ യശസ്സില്ലാതെ, മരിച്ചവരെപ്പോലെയാകും; ഉദ്യോഗന്റെ ഭാര്യ ക്രിയയാണ്, എല്ലാവരാലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
യയാ വിനാ ജഗത്സര്വം വിധിഹീനം ച നാരദ । അധര്മപത്നീ മിഥ്യാ സാ സര്വധൂര്തൈശ്ച പൂജിതാ
നാരദാ, അവളില്ലാതെ ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിയമരഹിതമായിരിക്കും; അധർമ്മന്റെ ഭാര്യ മിഥ്യയാണ്, എല്ലാ ദുഷ്ടന്മാരും അവളെ ആരാധിക്കുന്നു.
യയാ വിനാ ജഗത്സര്വമുച്ഛിന്നം വിധിനിര്മിതമ് । സത്യേ അദര്ശനാ യാ ച ത്രേതായാം സൂക്ഷ്മരൂപിണീ
അവളില്ലാതെ നിയമപ്രകാരം സൃഷ്ടിച്ച ലോകം മുഴുവൻ നശിച്ചുപോകും; സത്യയുഗത്തിൽ അവൾ ദൃശ്യമായിട്ടില്ല, ത്രേതായുഗത്തിൽ സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
അര്ധാവയവരൂപാ ച ദ്വാപരേ ചൈവ സംവൃതാ । കലൌ മഹാപ്രഗല്ഭാ ച സര്വത്ര വ്യാപികാ ബലാത്
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ അവൾ അർദ്ധശരീരമായാണ് പ്രത്യക്ഷമായത്. കലിയുഗത്തിൽ അവൾ അത്യന്തം ധൈര്യത്തോടെ, ശക്തിയാൽ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചു നില്ക്കുന്നു.
കപടേന സമം ഭ്രാത്രാ ഭ്രമതേ ച ഗൃഹേ ഗൃഹേ । ശാന്തിര്ലജ്ജാ ച ഭാര്യേ ദ്വേ സുശീലസ്യ ച പൂജിതേ
കപടതയോടെ സഹോദരനോടൊപ്പം അവൾ വീട് വീട് ചുറ്റി നടക്കുന്നു. സമാധാനവും ലജ്ജയും സദാചാരമുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാർ ആണ്, എല്ലാവരും അവരെ ആദരിക്കുന്നു.
യാഭ്യാം വിനാ ജഗത്സര്വമുന്മത്തമിവ നാരദ । ജ്ഞാനസ്യ തിസ്രോ ഭാര്യാശ്ച ബുദ്ധിര്മേധാധൃതിസ്തഥാ
ഈ രണ്ടില്ലാതെ, നാരദാ, ലോകം മുഴുവൻ പിതൃത്വം നഷ്ടപ്പെട്ടവനുപോലെ ഭ്രമിച്ചിരിക്കുന്നു. ജ്ഞാനത്തിന് മൂന്നു ഭാര്യമാർ ഉണ്ട്: വിവേകം, ബുദ്ധി, ധൃതി.
യാഭിര്വിനാ ജഗത്സര്വം മൂഢം മത്തസമം സദാ । മൂര്തിശ്ച ധര്മപത്നീ സാ കാന്തിരൂപാ മനോഹരാ
ഇവയില്ലാതെ, ലോകം മുഴുവൻ എപ്പോഴും ഭ്രമിച്ചവനുപോലെയാണ്. രൂപം തന്നെയാണ് ധർമ്മപത്നി, മനോഹരമായ കാന്തിയുള്ളവൾ.
പരമാത്മാ ച വിശ്വൌഘോ നിരാധാരോ യയാ വിനാ । സര്വത്ര ശോഭാരൂപാ ച ലക്ഷ്മീര്മൂര്തിമതീ സതീ
അവളില്ലാതെ പരമാത്മാവിനും ലോകങ്ങളെയും താങ്ങാൻ കഴിയില്ല. എല്ലായിടത്തും അവൾ ശോഭയുടെ രൂപമായും, രൂപവും ഗുണവും നിറഞ്ഞ ലക്ഷ്മിയായി നില്ക്കുന്നു.
ശ്രീരൂപാ മൂര്തിരൂപാ ച മാന്യാ ധന്യാതിപൂജിതാ । കാലാഗ്നീ രുദ്രപത്നീ ച നിദ്രാ സാ സിദ്ധയോഗിനീ
ശ്രീരൂപവും മനോഹരമായ രൂപവും ഉള്ളവളാണ് അവൾ, ആദരിക്കപ്പെടുന്നവളും ഭാഗ്യശാലിയും അത്യന്തം പൂജിക്കപ്പെടുന്നവളുമാണ്. കാലാഗ്നിരുദ്രന്റെ ഭാര്യയും, നിദ്ര എന്ന സിദ്ധയോഗിനിയുമാണ് അവൾ.
സര്വേ ലോകാഃ സമാച്ഛന്നാ യയാ യോഗേന രാത്രിഷു । കാലസ്യ തിസ്രോ ഭാര്യാശ്ച സംധ്യാ രാത്രിര്ദിനാനി ച
അവളുടെ യോഗശക്തിയാൽ ലോകങ്ങൾ മുഴുവൻ രാത്രികളിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കാലത്തിന് മൂന്നു ഭാര്യമാർ ഉണ്ട്: സന്ധ്യ, രാത്രി, പകലുകൾ.
യാഭിര്വിനാ വിധാതാ ച സംഖ്യാം കര്തും ന ശക്യതേ । ക്ഷുത്പിപാസേ ലോഭഭാര്യേ ധന്യേ മാന്യേ ച പൂജിതേ
ഇവയില്ലാതെ, ബ്രഹ്മാവിനും എണ്ണം കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല. വിശപ്പും ദാഹവും ധന്യനും മാന്യനും പൂജിതനും ആയവരുടെ ഭാര്യമാർ ആണ്.
യാഭ്യാം വ്യാപ്തം ജഗത്സര്വം നിത്യം ചിന്താതുരം ഭവേത് । പ്രഭാ ച ദാഹികാ ചൈവ ദ്വേ ഭാര്യേ തേജസസ്തഥാ
ഈ രണ്ടാൽ ലോകം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, എല്ലായ്പ്പോഴും ചിന്തകളാൽ പീഡിതമായിരിക്കുന്നു. പ്രകാശവും ദാഹിപ്പിക്കുന്നതും തേജസ്സിന്റെ രണ്ടു ഭാര്യമാർ ആണ്.
യാഭ്യാം വിനാ ജഗത്സ്രഷ്ടാ വിധാതും ച ന ഹീശ്വരഃ । കാലകന്യേ മൃത്യുജരേ പ്രജ്വാരസ്യ പ്രിയാപ്രിയേ
ഇവയില്ലാതെ, ലോകസ്രഷ്ടാവിനും സൃഷ്ടി നടത്താൻ കഴിയില്ല. കാലത്തിന്റെ പുത്രിമാർ ആയ മരണമും വയസ്സുമാണ് ജ്വരത്തിന്റെ പ്രിയയും അപ്രീയയും.
യാഭ്യാം ജഗത്സമുച്ഛിന്നം വിധാത്രാ നിര്മിതം വിധൌ । നിദ്രാകന്യാ ച തന്ദ്രാ സാ പ്രീതിരന്യാ സുഖപ്രിയേ
ഈ രണ്ടാൽ ലോകം നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ ബ്രഹ്മാവാൽ അവൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു. നിദ്രയാണ് പുത്രി, തന്ത്രയാണ് മറ്റൊരു പുത്രി, പ്രീതി എന്നത് സുഖത്തിന് പ്രിയപ്പെട്ടവളാണ്.
യാഭ്യാം വ്യാപ്തം ജഗത്സര്വം വിധിപുത്ര വിധേര്വിധൌ । വൈരാഗ്യസ്യ ച ദ്വേ ഭാര്യേ ശ്രദ്ധാ ഭക്തിശ്ച പൂജിതേ
ഈ രണ്ടാൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രാ, ലോകം മുഴുവൻ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. വൈരാഗ്യത്തിന് രണ്ട് ഭാര്യമാർ ഉണ്ട്: ശ്രദ്ദയും ഭക്തിയും, ഇരുവരും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവരാണ്.
യാഭ്യാം ശശ്വജ്ജഗത്സര്വം യജ്ജീവന്മുക്തിമന്മുനേ । അദിതിര്ദേവമാതാ ച സുരഭീ ച ഗവാം പ്രസൂഃ
ഈ രണ്ടാൽ, മുനിയേ, എല്ലായ്പ്പോഴും ജീവന്മുക്തമായ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നു. അദിതിയാണ് ദേവന്മാരുടെ മാതാവ്, സുരഭിയാണ് പശുക്കളുടെ മാതാവ്.
ദിതിശ്ച ദൈത്യജനനീ കദ്രൂശ്ച വിനതാ ദനുഃ । ഉപയുക്താഃ സൃഷ്ടിവിധാവേതാസ്തു കീര്തിതാഃ കലാഃ
ദിതിയാണ് ദൈത്യന്മാരുടെ മാതാവ്, കദ്രു, വിനത, ദനു എന്നിവരും. ഇവർ സൃഷ്ടിയിൽ പങ്കാളികളായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശക്തികളാണ്.
കലാ അന്യാഃ സന്തി ബഹ്വ്യസ്താസു കാശ്ചിന്നിബോധ മേ । രോഹിണീ ചന്ദ്രപത്നീ ച സംജ്ഞാ സൂര്യസ്യ കാമിനീ
മറ്റു പല ശക്തികളും ഉണ്ട്; അവയിൽ ചിലതിനെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് നിന്നോട് പറയാം: രോഹിണിയാണ് ചന്ദ്രന്റെ ഭാര്യ, സംജ്ഞയാണ് സൂര്യന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ.
ശതരൂപാ മനോര്ഭാര്യാ ശചീന്ദ്രസ്യ ച ഗേഹിനീ । താരാ ബൃഹസ്പതേര്ഭാര്യാ വസിഷ്ഠസ്യാപ്യരുന്ധതീ
ശതരൂപയാണ് മനുവിന്റെ ഭാര്യ, ശചിയാണ് ഇന്ദ്രന്റെ ഭാര്യ. താരയാണ് ബൃഹസ്പതിയുടെ ഭാര്യ, അരുന്ധതിയാണ് വസിഷ്ഠന്റെ ഭാര്യ.
അഹല്യാ ഗൌതമസ്ത്രീ സാപ്യനസൂയാത്രികാമിനീ । ദേവഹൂതിഃ കര്ദമസ്യ പ്രസൂതിര്ദക്ഷകാമിനീ
അഹല്യയാണ് ഗൗതമന്റെ ഭാര്യ, അനസൂയയാണ് അത്രിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ. ദേവഹൂതി കർദമന്റെ ഭാര്യയും പ്രസൂതി ദക്ഷന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളുമാണ്.
പിതൄണാം മാനസീ കന്യാ മേനകാ സാമ്ബികാപ്രസൂഃ । ലോപാമുദ്രാ തഥാ കുന്തീ കുബേരകാമിനീ തഥാ
പിതൃകളുടെ മനസ്സിൽ ജനിച്ച പുത്രിയാണ് മേനക, അംബികയുടെ പുത്രിയാണ് അവൾ. ലോപാമുദ്ര, കുഞ്ഞി, കുബേരന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ ഇവരും ഉണ്ട്.
വരുണാനീ പ്രസിദ്ധാ ച ബലേര്വിന്ധ്യാവലിസ്തഥാ । കാന്താ ച ദമയന്തീ ച യശോദാ ദേവകീ തഥാ
വരുണാനി എന്നത് പ്രശസ്തമാണ്, ബലിയുടെ ഭാര്യയായ വിന്ധ്യാവലി, പ്രിയപ്പെട്ട ദമയന്തി, യശോദാ, ദേവകി ഇവരും അതുപോലെ പ്രശസ്തരാണ്.
ഗാന്ധാരീ ദ്രൌപദീ ശൈവ്യാ സാ ച സത്യവതീ പ്രിയാ । വൃഷഭാനുപ്രിയാ സാധ്വീ രാധാമാതാ കുലോദ്വഹാ
ഗാന്ധാരി, ദ്രൗപദി, ശൈവ്യ, പ്രിയപ്പെട്ട സത്യവതി, വൃശഭാനുവിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളും രാധയുടെ അമ്മയും കുടുംബത്തെ ഉയർത്തിയവളുമാണ്.
മന്ദോദരീ ച കൌസല്യാ സുഭദ്രാ കൌരവീ തഥാ । രേവതീ സത്യഭാമാ ച കാലിന്ദീ ലക്ഷ്മണാ തഥാ
മണ്ഡോദരി, കൗസല്യ, സുഭദ്ര, കൗരവികളുടെ രാജകുമാരി, രേവതി, സത്യഭാമ, കാലിന്ദി, ലക്ഷ്മണാ ഇവരും ചേര്ന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
ജാമ്ബവതീ നാഗ്നജിതിര്മിത്രവിന്ദാ തഥാപരാ । ലക്ഷ്മണാ രുക്മിണീ സീതാ സ്വയം ലക്ഷ്മീഃ പ്രകീര്തിതാ
ജാംബവതി, നാഗ്നജിതി, മിത്രവിന്ദ, മറ്റൊരു ഭാര്യ, ലക്ഷ്മണാ, രുക്മിണി, സീതാ — ഇവളെയാണ് ലക്ഷ്മി എന്നും വിളിക്കുന്നത്.
കാലീ യോജനഗന്ധാ ച വ്യാസമാതാ മഹാസതീ । ബാണപുത്രീ തഥോഷാ ച ചിത്രലേഖാ ച തത്സഖീ
കാലി, യോജനഗന്ധ, വ്യാസന്റെ മാതാവ് മഹാസത്വയുള്ളവളും, ബാണന്റെ മകളായ ഉഷയും അവളുടെ സുഹൃത്ത് ചിത്രലേഖയും.
പ്രഭാവതീ ഭാനുമതീ തഥാ മായാവതീ സതീ । രേണുകാ ച ഭൃഗോര്മാതാ രാമമാതാ ച രോഹിണീ
പ്രഭാവതി, ഭാനുമതി, വിശ്വസ്തയായ മായാവതി, രേണുകാ, ഭൃഗുവിന്റെ അമ്മ, രാമന്റെ അമ്മയായ രോഹിണി ഇവരും.
ഏകനന്ദാ ച ദുര്ഗാ സാ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗിനീ സതീ । ബഹ്വ്യഃ സത്യഃ കലാശ്ചൈവ പ്രകൃതേരേവ ഭാരതേ
ഏകനന്ദ, ദുർഗാ, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സഹോദരിയായ സത്വയുള്ളവളും, ഭാരതഭൂമിയിലെ പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുള്ള അനേകം സത്യവും കലകളും.
യാ യാശ്ച ഗ്രാമദേവ്യഃ സ്യുസ്താഃ സര്വാഃ പ്രകൃതേഃ കലാഃ । കലാംശാംശസമുദ്ഭൂതാഃ പ്രതിവിശ്വേഷു യോഷിതഃ
എല്ലാ ഗ്രാമദേവതകളും പ്രകൃതിയുടെ കലകളാണ്; ഓരോ ലോകത്തുമുള്ള സ്ത്രീകൾ അവളുടെ ഭാഗങ്ങളിലെയും ഉപഭാഗങ്ങളിലെയും ഉത്ഭവങ്ങളാണ്.