യത്പാദപദ്മസംസ്പര്ശാത്സദ്യഃ പൂതാ വസുന്ധരാ । യത്സ്പര്ശദര്ശനേ ചൈവേച്ഛന്തി തീര്ഥാനി ശുദ്ധയേ
അവളുടെ കമലപാദങ്ങൾ സ്പർശിച്ചാൽ ഭൂമി ഉടൻ തന്നെ ശുദ്ധമാകുന്നു; തീർത്ഥങ്ങൾക്കും അവളുടെ സ്പർശവും ദർശനവും ലഭിക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്, തങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കാൻ.
യയാ വിനാ ച വിശ്വേഷു സര്വകര്മ ച നിഷ്ഫലമ് । മോക്ഷദാ യാ മുമുക്ഷൂണാം കാമിനീ സര്വകാമദാ
അവളില്ലാതെ ലോകങ്ങളിലെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ഫലരഹിതമാണ്; മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും അവൾ മോക്ഷം നൽകുന്നു, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവളുമാണ്.
കല്പവൃക്ഷസ്വരൂപാ യാ ഭാരതേ വൃക്ഷരൂപിണീ । ഭാരതീനാം പ്രീണനായ ജാതാ യാ പരദേവതാ
ഭാരതത്തിൽ വൃക്ഷരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട അവൾ കല്പവൃക്ഷസ്വരൂപവുമാണ്; ഭാരതവാസികളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ജനിച്ച പരമദേവതയാണവൾ.
പ്രധാനാംശസ്വരൂപാ യാ മനസാ കശ്യപാത്മജാ । ശങ്കരപ്രിയശിഷ്യാ ച മഹാജ്ഞാനവിശാരദാ
പ്രധാനഭാഗത്തിന്റെ സ്വഭാവമുള്ളവളാണ് മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച കശ്യപന്റെ പുത്രി; ശങ്കരന്റെ പ്രിയ ശിഷ്യയും മഹത്തായ ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളുമാണ്.
നാഗേശ്വരസ്യാനന്തസ്യ ഭഗിനീ നാഗപൂജിതാ । നാഗേശ്വരീ നാഗമാതാ സുന്ദരീ നാഗവാഹിനീ
നാഗേശ്വരനായ അനന്തന്റെ സഹോദരിയും, നാഗങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നവളുമാണ്; നാഗേശ്വരിയും, നാഗങ്ങളുടെ മാതാവും, സുന്ദരിയും, നാഗത്തിൽ സവാരി ചെയ്യുന്നവളുമാണ്.
നാഗേന്ദ്രഗണസംയുക്താ നാഗഭൂഷണഭൂഷിതാ । നാഗേന്ദ്രവന്ദിതാ സിദ്ധാ യോഗിനീ നഗശായിനീ
നാഗരാജാക്കന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവളും, നാഗഭൂഷണങ്ങൾ ധരിച്ചവളും, നാഗരാജാക്കന്മാർ വന്ദിക്കുന്നവളും, സിദ്ധിയും യോഗിനിയും, നാഗത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്നവളുമാണ്.
വിഷ്ണുരൂപാ വിഷ്ണുഭക്താ വിഷ്ണുപൂജാപരായണാ । തപഃസ്വരൂപാ തപസാം ഫലദാത്രീ തപസ്വിനീ
വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപവും, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയും, വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കാനുള്ള താത്പര്യവും അവളിൽ ഉണ്ട്; തപസ്സിന്റെ സ്വരൂപവും, തപസ്സിന്റെ ഫലം നൽകുന്നവളും, താനുമൊരു തപസ്വിനിയുമാണ്.
ദിവ്യം ത്രിലക്ഷവര്ഷം ച തപസ്തപ്ത്വാ ച യാ ഹരേഃ । തപസ്വിനീഷു പൂജ്യാ ച തപസ്വിഷു ച ഭാരതേ
ഹരിക്ക് വേണ്ടി മൂന്നു ലക്ഷം വർഷം ദിവ്യമായ തപസ്സു ചെയ്ത അവൾ, ഭാരതത്തിലെ തപസ്വിനികളിലും തപസ്വികളിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.
സര്വമന്ത്രാധിദേവീ ച ജ്വലന്തീ ബ്രഹ്മതേജസാ । ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ പരമാ ബ്രഹ്മഭാവനതത്പരാ
സകല മന്ത്രങ്ങളുടെയും അധിപതിയായ ദേവി, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ദഹിക്കുന്നവളും, പരമമായ സാരമായവളും, ബ്രഹ്മത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നതിൽ മുഴുകിയവളുമാണ്.
ജരത്കാരുമുനേഃ പത്നീ കൃഷ്ണാംശസ്യ പതിവ്രതാ । ആസ്തീകസ്യ മുനേര്മാതാ പ്രവരസ്യ തപസ്വിനാമ്
ജരത്കാരു എന്ന മുനിയുടെ ഭാര്യയും, കൃഷ്ണന്റെ ഭാഗമായ ഭർത്താവിനോടു ഭക്തിയുള്ളവളും, തപസ്സിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആസ്തികമുനിയുടെ മാതാവുമാണ് അവൾ.
പ്രധാനാംശസ്വരൂപാ യാ ദേവസേനാ ച നാരദ । മാതൃകാസു പൂജ്യതമാ സാ ഷഷ്ഠീ ച പ്രകീര്തിതാ
നാരദാ, പ്രധാനഭാഗത്തിന്റെ സ്വരൂപമായ ദേവി, ദേവസേന എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; മാതാക്കളിൽ ഏറ്റവും ആരാധ്യയായവളും, ഷഷ്ഠി എന്ന പേരിലും പ്രശസ്തയുമാണ്.
പുത്രപൌത്രാദിദാത്രീ ച ധാത്രീ ത്രിജഗതാം സതീ । ഷഷ്ഠാംശരൂപാ പ്രകൃതേസ്തേന ഷഷ്ഠീ പ്രകീര്തിതാ
മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും മറ്റും നൽകുന്നവളും, മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും പോഷിപ്പിക്കുന്ന സതിയായ ദേവിയും, പ്രകൃതിയുടെ ആറാം ഭാഗമായതിനാൽ ഷഷ്ഠി എന്ന പേരിലാണ് അവൾ അറിയപ്പെടുന്നത്.
സ്ഥാനേ ശിശൂനാം പരമാ വൃദ്ധരൂപാ ച യോഗിനീ । പൂജാ ദ്വാദശമാസേഷു യസ്യാ വിശ്വേഷു സന്തതമ്
കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ഇടങ്ങളിൽ പരമമായ സ്ഥാനമുള്ളവളും, വൃദ്ധരൂപത്തിൽ യോഗിനിയായവളും, അവളുടെ പൂജ ലോകങ്ങളിലുടനീളം പതിനിരണ്ട് മാസങ്ങളിലും തുടർച്ചയായി നടക്കുന്നു.
പൂജാ ച സൂതികാഗാരേ പുരാ ഷഷ്ഠദിനേ ശിശോഃ । ഏകവിംശതിമേ ചൈവ പൂജാ കല്യാണഹേതുകീ
കുഞ്ഞ് ജനിച്ച ആറാം ദിവസം സൂതികാഗൃഹത്തിൽ അവളുടെ പൂജ നടത്തപ്പെടുന്നു; ഇരുപത്തൊന്നാം ദിവസവും, മംഗളത്തിനായി ഈ പൂജ വീണ്ടും നടത്തുന്നു.
മുനിഭിര്നമിതാ ചൈഷാ നിത്യകാമാപ്യതഃ പരാ । മാതൃകാ ച ദയാരൂപാ ശശ്വദ്രക്ഷണകാരിണീ
മുനിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവളും, എപ്പോഴും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന പരമമായ ദേവിയും, മാതാവായി കരുണയുടെ രൂപവും, എല്ലായ്പ്പോഴും രക്ഷ നൽകുന്നവളുമാണ് അവൾ.
ജലേ സ്ഥലേ ചാന്തരിക്ഷേ ശിശൂനാം സദ്മഗോചരേ । പ്രധാനാംശസ്വരൂപാ ച ദേവീമങ്ഗലചണ്ഡികാ
ജലത്തിൽ, ഭൂമിയിൽ, ആകാശത്തിൽ, കുട്ടികൾ താമസിക്കുന്ന എല്ലായിടത്തും, പ്രധാനഭാഗത്തിന്റെ സ്വരൂപമായ ദേവിയായ മംഗളചണ്ഡിക അവിടെയുണ്ട്.
പ്രകൃതേര്മുഖസമ്ഭൂതാ സര്വമങ്ഗലദാ സദാ । സൃഷ്ടൌ മങ്ഗലരൂപാ ച സംഹാരേ കോപരൂപിണീ
പ്രകൃതിയുടെ മുഖത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച അവൾ, എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാ മംഗളവും നൽകുന്നവളാണ്; സൃഷ്ടിയിൽ അവൾ മംഗളത്തിന്റെ രൂപവും, സംഹാരത്തിൽ കോപത്തിന്റെ രൂപവുമാണ്.
തേന മങ്ഗലചണ്ഡീ സാ പണ്ഡിതൈഃ പരികീര്തിതാ । പ്രതിമങ്ഗലവാരേഷു പ്രതിവിശ്വേഷു പൂജിതാ
അതിനാൽ പണ്ഡിതന്മാർ അവളെ മംഗളചണ്ഡിക എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; ഓരോ മംഗളദിനത്തിലും, ഓരോ ലോകത്തിലും അവളെ ആരാധിക്കുന്നു.
പുത്രപൌത്രധനൈശ്വര്യയശോമങ്ഗലദായിനീ । പരിതുഷ്ടാ സര്വവാഞ്ഛാപ്രദാത്രീ സര്വയോഷിതാമ്
മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും ധനവും ഐശ്വര്യവും യശസ്സും മംഗളവും നൽകുന്നവളാണ് അവൾ; അവളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചാൽ എല്ലാ സ്ത്രീകളുടെയും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നു.
രുഷ്ടാ ക്ഷണേന സംഹര്തും ശക്താ വിശ്വം മഹേശ്വരീ । പ്രധാനാംശസ്വരൂപാ സാ കാലീ കമലലോചനാ
കോപിതയാകുമ്പോൾ മഹാദേവി ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ ഈ ലോകം നശിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവളാണ്; പ്രധാനഭാഗത്തിന്റെ സ്വരൂപമായ കാളി, താമരപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവളാണ് അവൾ.
ദുര്ഗാലലാടസമ്ഭൂതാ രണേ ശുമ്ഭനിശുമ്ഭയോഃ । ദുര്ഗാര്ധാംശസ്വരൂപാ സാ ഗുണേന തേജസാ സമാ
ദുർഗ്ഗയുടെ ലളാടത്തിൽ നിന്ന്, ശുംബനും നിശുംബനും നേരെ യുദ്ധത്തിൽ ജനിച്ചവളാണ് അവൾ; ദുർഗ്ഗയുടെ അർദ്ധഭാഗമായവളും, ഗുണത്തിലും തേജസ്സിലും സമമായവളുമാണ്.
കോടിസൂര്യസമാജുഷ്ടപുഷ്ടജാജ്വലവിഗ്രഹാ । പ്രധാനാ സര്വശക്തീനാം ബലാ ബലവതീ പരാ
കോടി സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശം പോലെ ദഹിക്കുന്ന രൂപമാണ് അവളുടെത്; എല്ലാ ശക്തികളിലും പ്രധാനമായവളും, ശക്തന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശക്തിയുള്ളവളുമാണ്.
സര്വസിദ്ധിപ്രദാ ദേവീ പരമാ യോഗരൂപിണീ । കൃഷ്ണഭക്താ കൃഷ്ണതുല്യാ തേജസാ വിക്രമൈര്ഗുണൈഃ
സകല സിദ്ധികളും നൽകുന്ന ദേവി, യോഗത്തിന്റെ പരമരൂപമായവളാണ്; കൃഷ്ണഭക്തയുള്ളവളും, തേജസ്സിലും വീര്യത്തിലും ഗുണങ്ങളിലും കൃഷ്ണനോടു സമമായവളുമാണ്.
കൃഷ്ണഭാവനയാ ശശ്വത്കൃഷ്ണവര്ണാ സനാതനീ । സംഹര്തും സര്വബ്രഹ്മാണ്ഡം ശക്താ നിഃശ്വാസമാത്രതഃ
കൃഷ്ണനെ എപ്പോഴും ധ്യാനിക്കുന്നതിനാൽ അവൾ എപ്പോഴും കറുത്ത നിറമുള്ളവളാണ്; ഒരു ശ്വാസം കൊണ്ട് പോലും സകല ബ്രഹ്മാണ്ഡവും നശിപ്പിക്കാൻ അവൾക്ക് കഴിയും.
രണം ദൈത്യൈഃ സമം തസ്യാഃ ക്രീഡയാ ലോകശിക്ഷയാ । ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാംശ്ച ദാതും ശക്താ ച പൂജിതാ
ദാനവരോടുള്ള അവളുടെ യുദ്ധം കളിയാണു പോലെ ലോകങ്ങൾക്ക് പാഠം നൽകുന്നതാണ്; അവളെ ആരാധിച്ചാൽ ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവ നൽകാൻ അവൾക്ക് കഴിയും.
ബ്രഹ്മാദിഭിഃ സ്തൂയമാനാ മുനിഭിര്മനുഭിര്നരൈഃ । പ്രധാനാംശസ്വരൂപാ സാ പ്രകൃതേശ്ച വസുന്ധരാ
ബ്രഹ്മാദിമാരും, മുനിമാരും, മനുമാരും, മനുഷ്യരും അവളെ സ്തുതിക്കുന്നു; അവൾ പ്രധാനഭാഗത്തിന്റെ സ്വരൂപവും, പ്രകൃതിയുടെ ഭൂമിയുമാണ്.
ആധാരരൂപാ സര്വേഷാം സര്വസസ്യാ പ്രകീര്തിതാ । രത്നാകരാ രത്നഗര്ഭാ സര്വരത്നാകരാശ്രയാ
സകലത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനം, എല്ലാ വിളവുകളുടെ ഉറവിടം, രത്നങ്ങളുടെ സമുദ്രം, രത്നങ്ങളുടെ ഗർഭം, എല്ലാ വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾക്കും അഭയസ്ഥാനം എന്നിങ്ങനെയാണ് അവളെ പ്രശംസിക്കുന്നത്.
പ്രജാഭിശ്ച പ്രജേശൈശ്ച പൂജിതാ വന്ദിതാ സദാ । സര്വോപജീവ്യരൂപാ ച സര്വസമ്പദ്വിധായിനീ
എല്ലാ ജീവികളും അവരുടെ അധിപന്മാരും എല്ലായ്പ്പോഴും അവളെ ആരാധിക്കുകയും വന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അവൾ എല്ലാവർക്കും ആശ്രയവും എല്ലാ സമ്പത്തുകളും നൽകുന്നവളുമാണ്.
യയാ വിനാ ജഗത്സര്വം നിരാധാരം ചരാചരമ് । പ്രകൃതേശ്ച കലാ യാ യാസ്താ നിബോധ മുനീശ്വര
അവളില്ലാതെ ഈ ലോകം മുഴുവൻ, ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും, അടിസ്ഥാനരഹിതമാണ്; അവൾ പ്രകൃതിയുടെ ശക്തിയാണ് — മഹാമുനിയേ, ഈ രൂപങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചുകേൾക്കൂ.
യസ്യ യസ്യ ച യാ പത്നീ തത്സര്വം വര്ണയാമി തേ । സ്വാഹാദേവീ വഹ്നിപത്നീ പ്രതിവിശ്വേഷു പൂജിതാ
ഏത് ജീവിക്കായാലും അവന്റെ ഭാര്യയെ ഞാൻ നിനക്ക് വിശദീകരിക്കാം; സ്വാഹാ ദേവി അഗ്നിയുടെ ഭാര്യയാണ്, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.