നിത്യം യഃ പഠതേ സ്തോത്രം ദേവീപ്രീതികരം നരഃ । ആധിവ്യാധിഭയം നാസ്തി രിപുഭീതിര്ന തസ്യ ഹി
ദേവിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന ഈ സ്തോത്രം ആരെങ്കിലും ദിവസവും പാരായണം ചെയ്താൽ, അവനു ദുഃഖം, രോഗം, ശത്രുക്കളുടെ ഭയം എന്നിവ ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല.
അര്ഥാര്ഥീ ചാര്ഥമാപ്നോതി ധര്മാര്ഥീ ധര്മമാപ്നുയാത് । കാമാനവാപ്നുയാത്കാമീ മോക്ഷാര്ഥീ മോക്ഷമാജപ്നുയാത്
ധനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ധനം ലഭിക്കും, ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ധർമ്മം ലഭിക്കും, കാമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് കാമം ലഭിക്കും, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ബ്രാഹ്മണോ വേദസമ്പനോ വിജയീ ക്ഷത്രിയോ ഭവേത് । വൈശ്യശ്ച ധനധാന്യാഢ്യോ ഭവേച്ഛൂദ്രഃ സുഖാധികഃ
ബ്രാഹ്മണന് വേദങ്ങളിൽ പണ്ഡിത്യം ലഭിക്കും, ക്ഷത്രിയന് ജയവും, വൈശ്യന് ധനവും ധാന്യവും, ശൂദ്രന് കൂടുതൽ സന്തോഷവും ലഭിക്കും.
സ്തോത്രമേതച്ഛ്രാദ്ധകാലേ യഃ പഠേത്പ്രയതോ നരഃ । പിതൄണാമക്ഷയാ തൃപ്തിര്ജായതേ കല്പവര്തിനീ
ശ്രാദ്ധകാലത്ത് ഭക്തിപൂർവ്വം ഈ സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യുന്നവന് പിതാക്കന്മാർക്ക് അക്ഷയമായ തൃപ്തി, ഒരു കല്പം മുഴുവൻ നിലനിൽക്കും.
ഏവമാരാധനം ദേവ്യാഃ സമുക്തം സുരപൂജിതമ് । യഃ കരോതി നരോ ഭക്ത്യാ സ ദേവീലോകഭാഗ്ഭവേത്
ദേവിയുടെ ഈ ആരാധന ദേവന്മാർ പോലും ആദരിക്കുന്നതാണ്; ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഇതു ചെയ്താൽ ദേവിയുടെ ലോകത്തിൽ വാസം ചെയ്യാൻ അവന് സാധിക്കും.
ദേവീപൂജനതോ വിപ്ര സര്വേ കാമാ ഭവന്തി ഹി । സര്വപാപഹതിഃ ശുദ്ധാ മതിരന്തേ പ്രജായതേ
ദേവിയെ ആരാധിച്ചാൽ, ബ്രാഹ്മണാ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറുന്നു. എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കുന്നു, അവസാനം ശുദ്ധമായ ബുദ്ധി ജനിക്കുന്നു.
യത്ര തത്ര ഭവേത്പൂജ്യോ മാന്യോ മാനധനേഷു ച । ജായതേ ജഗദമ്ബായാഃ പ്രസാദേന വിരഞ്ചിജ
ജഗദംബയുടെ കൃപയാൽ ഒരാൾ എവിടെയും പൂജിക്കപ്പെടുകയും ആദരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും, മാന്യരുടെയും ധനികരുടെയും ഇടയിൽ പോലും, ബ്രഹ്മാവേ.
നരകാണാം ന തസ്യാസ്തി ഭയം സ്വപ്നേഽപി കുത്രചിത് । മഹാമായാപ്രസാദേന പുത്രപൌത്രാദിവര്ധനഃ
അവനു നരകത്തിന്റെ ഭയം സ്വപ്നത്തിൽ പോലും എവിടെയും ഉണ്ടാകില്ല; മഹാമായയുടെ കൃപയാൽ മക്കളും മക്കളുടെ മക്കളും വർദ്ധിക്കും.
ദേവീഭക്തോ ഭവത്യേവ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ । ഇത്യേവം തേ സമാഖ്യാതം നരകോദ്ധാരലക്ഷണമ്
ദേവിയോടുള്ള ഭക്തി ഉണ്ടെങ്കിൽ അതു തീർച്ചയായുണ്ടാകും—ഇതിൽ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല; ഇങ്ങനെ ഞാൻ നിനക്കു നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാനുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
പൂജനം ഹി മഹാദേവ്യാഃ സര്വമങ്ഗലകാരകമ് । മധൂകപൂജനം തദ്വന്മാസാനാം ക്രമതോ മുനേ
മഹാദേവിയുടെ പൂജ എല്ലാ മംഗളങ്ങളും നൽകുന്നതാണ്; അതുപോലെ തന്നെ മാസങ്ങളനുസരിച്ച് മധൂകപൂജയും ചെയ്യണം, മുനിവരേ.
സര്വം സമാചരേദ്യസ്തു പൂജനം മധുകാഹ്വയമ് । ന തസ്യ രോഗബാധാദിഭയമുദ്ഭവതേഽനഘ
മധൂക എന്ന പേരിൽ മുഴുവൻ പൂജയും നിർവഹിക്കുന്നവന്, അഗ്നിയേ, രോഗം പോലുള്ള ഭയങ്ങൾ ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല.
അഥാന്യദപി വക്ഷ്യാമി പ്രകൃതേഃ പഞ്ചകം പരമ് । നാമ്നാ രൂപേണ ചോത്പത്ത്യാ ജഗദാനന്ദദായകമ്
ഇനി ഞാൻ പ്രകൃതിയുടെ പരമമായ അഞ്ചു രൂപങ്ങളെ, അവയുടെ പേരും രൂപവും ഉദ്ഭവവും ഉൾപ്പെടെ, ലോകത്തിന് ആനന്ദം നൽകുന്നവയെക്കുറിച്ച് പറയാം.
സാഖ്യാനം ച സമാഹാത്മ്യം പ്രകൃതേഃ പഞ്ചകം മുനേ । കുതൂഹലകര ചൈവ ശൃണു മുക്തിവിധായകമ്
മുനിവരേ, പ്രകൃതിയുടെ അഞ്ചു രൂപങ്ങളുടെ കഥയും മഹത്വവും, അതു കേൾക്കാൻ എല്ലാവർക്കും ആകാംക്ഷയുണ്ടാക്കുന്നതും മോക്ഷം നൽകുന്നതുമാണ്—ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
പ്രകൃതിചരിത്രവര്ണനമ് ശ്രീനാരായണ ഉവാച ഗണേശജനനീ ദുര്ഗാ രാധാ ലക്ഷ്മീഃ സരസ്വതീ । സാവിത്രീ ച സൃഷ്ടിവിധൌ പ്രകൃതിഃ പഞ്ചധാ സ്മൃതാ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഗണേശന്റെ അമ്മയായ ദുർഗ്ഗ, രാധ, ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, സാവിത്രി—സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് ഇവയെല്ലാം പ്രകൃതിയുടെ അഞ്ചു രൂപങ്ങളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
നാരദ ഉവാച ആവിര്ബഭൂവ സാ കേന കാ വാ സാ ജ്ഞാനിനാംവര । കിം വാ തല്ലക്ഷണം സാധോ ബഭൂവ പഞ്ചധാ കഥമ്
നാരദൻ ചോദിച്ചു: ആരാണ് അവളെ പ്രത്യക്ഷമാക്കിയതും, അവൾ ആരാണ്, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ? അവളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്താണ്, അവൾ എങ്ങനെ അഞ്ചായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു?
സര്വാസാം ചരിതം പൂജാവിധാനം ഗുണ ഈപ്സിതഃ । അവതാരഃ കുത്ര കസ്യാസ്തന്മേ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
അവരുടെ കഥകളും, പൂജാവിധിയും, ഗുണങ്ങളും, ആഗ്രഹിക്കാവുന്ന അവതാരങ്ങളും, അവൾ എവിടെയാണ് പ്രത്യക്ഷമായതെന്നും ദയവായി വിശദീകരിക്കണമേ.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച പ്രകൃതേര്ലക്ഷണം വത്സ കോ വാ വക്തും ക്ഷമോ ഭവേത് । കിഞ്ചിത്തഥാപി വക്ഷ്യാമി യച്ഛ്രുതം ധര്മവക്ത്രതഃ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: കുട്ടിയേ, പ്രകൃതിയുടെ സ്വഭാവം ആരാണ് പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയുക? എന്നാലും ഞാൻ ധർമ്മന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് കേട്ടതിൽ നിന്ന് കുറച്ച് പറയാം.
പ്രകൃഷ്ടവാചകഃ പ്രശ്ന കൃതിശ്ച സൃഷ്ടിവാചകഃ । സൃഷ്ടൌ പ്രകൃഷ്ടാ യാ ദേവീ പ്രകൃതിഃ സാ പ്രകീര്തിതാ
'പ്രകൃഷ്ടം' എന്നത് ഉത്തമത്വം സൂചിപ്പിക്കുന്നു, 'കൃതി' സൃഷ്ടിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സൃഷ്ടിയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ ദേവിയാണ് പ്രകൃതി എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഗുണേ സത്ത്വേ പ്രകൃഷ്ടേ ച പ്രശബ്ദോ വര്തതേ ശ്രുതഃ । മധ്യമേ രജസി കൃശ്ച തിശബ്ദസ്തമസി സ്മൃതഃ
സത്ത്വഗുണം പ്രധാനമായപ്പോൾ 'പ്ര' എന്ന അക്ഷരം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറയുന്നു. രജസ്സു മധ്യസ്ഥമായപ്പോൾ 'കൃ' എന്നത്, തമസ്സിൽ 'തി' എന്നത് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ത്രിഗുണാത്മസ്വരൂപാ യാ സാ ച ശക്തിസമന്വിതാ । പ്രധാനാ സൃഷ്ടികരണേ പ്രകൃതിസ്തേന കഥ്യതേ
മൂന്നു ഗുണങ്ങളുടെയും സ്വഭാവം ഉള്ളവളും ശക്തിയാൽ സമ്പന്നയുമായവളാണ് സൃഷ്ടിയിൽ പ്രധാനമായ ദേവി. അതുകൊണ്ടാണ് അവളെ പ്രകൃതി എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
പ്രഥമേ വര്തതേ പ്രശ്ന കൃതിശ്ച സൃഷ്ടിവാചകഃ । സൃഷ്ടേരാദൌ ച യാ ദേവീ പ്രകൃതിഃ സാ പ്രകീര്തിതാ
ആദ്യത്തിൽ 'പ്ര' എന്ന അക്ഷരം ഉണ്ട്, 'കൃതി' സൃഷ്ടിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ ദേവിയാണ് പ്രകൃതി എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്.
യോഗേനാത്മാ സൃഷ്ടിവിധൌ ദ്വിധാരൂപോ ബഭൂവ സഃ । പുമാംശ്ച ദക്ഷിണാര്ധാങ്ഗോ വാമാര്ധാ പ്രകൃതിഃ സ്മൃതാ
യോഗം വഴി ആത്മാവ് സൃഷ്ടിക്കായി ഇരട്ടരൂപം എടുത്തു. വലതുവശം പുരുഷൻ, ഇടതുവശം പ്രകൃതി എന്നാണു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
സാ ച ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ ച നിത്യാ സാ ച സനാതനീ । യഥാഽഽത്മാ ച തഥാ ശക്തിര്യഥാഗ്നൌ ദാഹികാ സ്ഥിതാ
അവൾ ബ്രഹ്മസ്വഭാവമുള്ളവളാണ്, ശാശ്വതിയും അനന്തയും. ആത്മാവ് നിലനിൽക്കുന്നപോലെ ശക്തിയും നിലനിൽക്കുന്നു, അഗ്നിയിൽ ദഹനശക്തി നിലനിൽക്കുന്നപോലെ.
അത ഏവ ഹി യോഗീന്ദ്രൈഃ സ്ത്രീപുമ്ഭേദോ ന മന്യതേ । സര്വം ബ്രഹ്മമയം ബ്രഹ്മഞ്ഛശ്വത്സദപി നാരദ
അതിനാൽ, നാരദാ, മഹായോഗികൾ സ്ത്രീപുരുഷഭേദം ഒന്നും കാണുന്നില്ല. എല്ലാം ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മം മാത്രമാണ് ശാശ്വതം.
സ്വേച്ഛാമയസ്യേച്ഛയാ ച ശ്രീകൃഷ്ണസ്യ സിസൃക്ഷയാ । സാഽഽവിര്ബഭൂവ സഹസാ മൂലപ്രകൃതിരീശ്വരീ
സ്വച്ഛന്ദമായ ഇഷ്ടപ്രകാരം ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ആഗ്രഹത്തിൽ, പ്രാഥമികമായ പ്രകൃതി, പരമേശ്വരി, അപ്രത്യക്ഷമായി ഉടനടി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തദാജ്ഞയാ പഞ്ചവിധാ സൃഷ്ടികര്മവിഭേദികാ । അഥ ഭക്താനുരോധാദ്വാ ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹാ
അവളുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം, സൃഷ്ടിയുടെ അഞ്ചു വിധങ്ങളായ പ്രവർത്തികൾ വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. ഭക്തന്മാരുടെ ഭക്തിക്ക് വേണ്ടി, അവൾ അനുകമ്പയോടെ ദയാരൂപങ്ങൾ ധരിച്ചു.
ഗണേശമാതാ ദുര്ഗാ യാ ശിവരൂപാ ശിവപ്രിയാ । നാരായണീ വിഷ്ണുമായാ പൂര്ണബ്രഹ്മസ്വരൂപിണീ
ഗണേശന്റെ മാതാവായ ദുർഗ്ഗയാണ് അവൾ, ശിവസ്വരൂപവും ശിവപ്രിയയും. നാരായണി, വിഷ്ണുവിന്റെ മായ, പൂർണ്ണബ്രഹ്മസ്വരൂപിണി.
ബ്രഹ്മാദിദേവൈര്മുനിഭിര്മനുഭിഃ പൂജിതാ സ്തുതാ । സര്വാധിഷ്ഠാതൃദേവീ സാ ശര്വരൂപാ സനാതനീ
ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും, മുനിമാരും, മനുമാരും അവളെ ആരാധിക്കുകയും സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൾ സകലത്തിന്റെയും അധിഷ്ഠാത്രിദേവി, രാത്രിസ്വരൂപിണി, ശാശ്വതിയായവൾ.
ധര്മസത്യപുണ്യകീര്തിര്യശോമങ്ഗലദായിനീ । സുഖമോക്ഷഹര്ഷദാത്രീ ശോകാര്തിദുഃഖനാശിനീ
ധർമ്മം, സത്യം, പുണ്യം, കീർത്തി, യശസ്സ്, മംഗളം എന്നിവ നൽകുന്നവളാണ് അവൾ. സുഖം, മോക്ഷം, സന്തോഷം നൽകുകയും, ദുഃഖിതരുടെ ദുഃഖവും ശോകവും അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
ശരണാഗതദീനാര്തപരിത്രാണപരായണാ । തേജഃസ്വരൂപാ പരമാ തദധിഷ്ഠാതൃദേവതാ
ശരണം തേടുന്ന ദീനരെയും ദുരിതത്തിലായവരെയും രക്ഷിക്കാൻ സദാ തയ്യാറാണ് അവൾ. അവളുടെ രൂപം പ്രകാശമാണ്, പരമമായവളാണ്, സകലത്തിന്റെയും അധിഷ്ഠാത്രിദേവത.