പരമാ പാപഹന്ത്രീ ച പരമാര്ഗപ്രദായിനീ । പരമേശ്വരീ പ്രജോത്പത്തിഃ പരബ്രഹ്മസ്വരൂപിണീ
പരമമായ പാപനാശിനിയായേ, ഉന്നതമായ മാർഗം നൽകുന്നവളേ, പരമേശ്വരിയായേ, സൃഷ്ടിയുടെ മൂലമായേ, പരബ്രഹ്മത്തിന്റെ രൂപമായേ.
മദദാത്രീ മദോന്മത്താ മാനഗമ്യാ മഹോന്നതാ । മനസ്വിനീ മുനിധ്യേയാ മാര്തണ്ഡസഹചാരിണീ
മദം നൽകുന്നവളും, മദത്തിൽ ലയിച്ചവളും, അഭിമാനികൾക്ക് അപ്രാപ്യമായവളും, ഏറ്റവും ഉന്നതമായവളും, മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കുന്നവളും, മുനികൾക്ക് ധ്യാനയോഗ്യമായവളും, സൂര്യന്റെ കൂട്ടുകാരിയായവളും.
ജയ ലോകേശ്വരി പ്രാജ്ഞേ പ്രലയാമ്ബുദസന്നിഭേ । മഹാമോഹവിനാശാര്ഥം പൂജിതാസി സുരാസുരൈഃ
ജയ, ലോകങ്ങളുടെ ദേവിയായേ, ജ്ഞാനവതിയായേ, പ്രളയമേഘം പോലെയുള്ളവളേ, മഹാമോഹം നശിപ്പിക്കാൻ ദേവരും അസുരരും പൂജിക്കുന്നവളേ.
യമലോകാഭാവകര്ത്രീ യമപൂജ്യാ യമാഗ്രജാ । യമനിഗ്രഹരൂപാ ച യജനീയേ നമോ നമഃ
യമലോകം ഇല്ലാതാക്കുന്നവളേ, യമന് പൂജിക്കാനാകാത്തവളേ, യമന്より മുതിർന്നവളേ, യമന്റെ നിയന്ത്രണത്തിന്റെ രൂപമായവളേ, പൂജിക്കേണ്ടവളേ, നമസ്കാരം, നമസ്കാരം.
സമസ്വഭാവാ സര്വേശീ സര്വസങ്ഗവിവര്ജിതാ । സങ്ഗനാശകരീ കാമ്യരൂപാ കാരുണ്യവിഗ്രഹാ
സമമായ സ്വഭാവമുള്ളവളേ, എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നവളേ, എല്ലാ ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രയായവളേ, ബന്ധങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവളേ, ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന രൂപമുള്ളവളേ, കരുണയുടെ രൂപമായവളേ.
കങ്കാലക്രൂരാ കാമാക്ഷീ മീനാക്ഷീ മര്മഭേദിനീ । മാധുര്യരൂപശീലാ ച മധുരസ്വരപൂജിതാ
കങ്കാളംപോലെ ക്രൂരവും, ആഗ്രഹഭരിതമായ കണ്ണുകളും, മീനിന്റെ കണ്ണുപോലും, ഗൂഢഭാഗങ്ങൾ തുളയ്ക്കുന്നവളും, മധുരമായ രൂപവും സ്വഭാവവും ഉള്ളവളും, മധുരസ്വരമുള്ളവരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവളുമാണ്.
മഹാമന്ത്രവതീ മന്ത്രഗമ്യാ മന്ത്രപ്രിയങ്കരീ । മനുഷ്യമാനസഗമാ മന്മഥാരിപ്രിയങ്കരീ
മഹാമന്ത്രങ്ങൾ ഉള്ളവളേ, മന്ത്രങ്ങൾ വഴി പ്രാപ്യമായവളേ, മന്ത്രപ്രവർത്തകർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവളേ, മനുഷ്യരുടെ മനസ്സിൽ എത്തുന്നവളേ, മന്മഥന്റെ ശത്രുവിന് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവളേ.
അശ്വത്ഥവടനിമ്ബാമ്രകപിത്ഥബദരീഗതേ । പനസാര്കകരീരാദിക്ഷീരവൃക്ഷസ്വരൂപിണീ
അശ്വത്ത, വട, നിം, മാമ്പഴം, കപിത്തം, ബദരി, ചക്ക, അർക്ക, കരീര തുടങ്ങിയ കഷിരവൃക്ഷങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവളേ, അവയുടെ തന്നെ രൂപമായവളേ.
ദുഗ്ധവല്ലീനിവാസാര്ഹേ ദയനീയേ ദയാധികേ । ദാക്ഷിണ്യകരുണാരൂപേ ജയ സര്വജ്ഞവല്ലഭേ
പാൽവള്ളി തണലിൽ വസിക്കാൻ യോഗ്യയായവളേ, അത്യന്തം കരുണയുള്ളവളേ, ദയയും സ്നേഹവും നിറഞ്ഞവളേ, എല്ലാ ദയയുടെ രൂപമായ ദേവിയേ, സർവ്വജ്ഞനായവന്റെ പ്രിയയായവളേ, നിനക്ക് ജയമാകട്ടെ.
ഏവം സ്തവേന ദേവേശീം പൂജനാന്തേ സ്തുവീത താമ് । വ്രതസ്യ സകലം പുണ്യം ലഭതേ സര്വദാ നരഃ
ഇങ്ങനെ ഈ സ്തുതിയാൽ ദേവിയെ പൂജയുടെ അവസാനം സ്തുതിക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ആൾക്ക് വ്രതത്തിന്റെ മുഴുവൻ പുണ്യവും എപ്പോഴും ലഭിക്കും.
നിത്യം യഃ പഠതേ സ്തോത്രം ദേവീപ്രീതികരം നരഃ । ആധിവ്യാധിഭയം നാസ്തി രിപുഭീതിര്ന തസ്യ ഹി
ദേവിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന ഈ സ്തോത്രം ആരെങ്കിലും ദിവസവും പാരായണം ചെയ്താൽ, അവനു ദുഃഖം, രോഗം, ശത്രുക്കളുടെ ഭയം എന്നിവ ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല.
അര്ഥാര്ഥീ ചാര്ഥമാപ്നോതി ധര്മാര്ഥീ ധര്മമാപ്നുയാത് । കാമാനവാപ്നുയാത്കാമീ മോക്ഷാര്ഥീ മോക്ഷമാജപ്നുയാത്
ധനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ധനം ലഭിക്കും, ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ധർമ്മം ലഭിക്കും, കാമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് കാമം ലഭിക്കും, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ബ്രാഹ്മണോ വേദസമ്പനോ വിജയീ ക്ഷത്രിയോ ഭവേത് । വൈശ്യശ്ച ധനധാന്യാഢ്യോ ഭവേച്ഛൂദ്രഃ സുഖാധികഃ
ബ്രാഹ്മണന് വേദങ്ങളിൽ പണ്ഡിത്യം ലഭിക്കും, ക്ഷത്രിയന് ജയവും, വൈശ്യന് ധനവും ധാന്യവും, ശൂദ്രന് കൂടുതൽ സന്തോഷവും ലഭിക്കും.
സ്തോത്രമേതച്ഛ്രാദ്ധകാലേ യഃ പഠേത്പ്രയതോ നരഃ । പിതൄണാമക്ഷയാ തൃപ്തിര്ജായതേ കല്പവര്തിനീ
ശ്രാദ്ധകാലത്ത് ഭക്തിപൂർവ്വം ഈ സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യുന്നവന് പിതാക്കന്മാർക്ക് അക്ഷയമായ തൃപ്തി, ഒരു കല്പം മുഴുവൻ നിലനിൽക്കും.
ഏവമാരാധനം ദേവ്യാഃ സമുക്തം സുരപൂജിതമ് । യഃ കരോതി നരോ ഭക്ത്യാ സ ദേവീലോകഭാഗ്ഭവേത്
ദേവിയുടെ ഈ ആരാധന ദേവന്മാർ പോലും ആദരിക്കുന്നതാണ്; ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഇതു ചെയ്താൽ ദേവിയുടെ ലോകത്തിൽ വാസം ചെയ്യാൻ അവന് സാധിക്കും.
ദേവീപൂജനതോ വിപ്ര സര്വേ കാമാ ഭവന്തി ഹി । സര്വപാപഹതിഃ ശുദ്ധാ മതിരന്തേ പ്രജായതേ
ദേവിയെ ആരാധിച്ചാൽ, ബ്രാഹ്മണാ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറുന്നു. എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കുന്നു, അവസാനം ശുദ്ധമായ ബുദ്ധി ജനിക്കുന്നു.
യത്ര തത്ര ഭവേത്പൂജ്യോ മാന്യോ മാനധനേഷു ച । ജായതേ ജഗദമ്ബായാഃ പ്രസാദേന വിരഞ്ചിജ
ജഗദംബയുടെ കൃപയാൽ ഒരാൾ എവിടെയും പൂജിക്കപ്പെടുകയും ആദരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും, മാന്യരുടെയും ധനികരുടെയും ഇടയിൽ പോലും, ബ്രഹ്മാവേ.
നരകാണാം ന തസ്യാസ്തി ഭയം സ്വപ്നേഽപി കുത്രചിത് । മഹാമായാപ്രസാദേന പുത്രപൌത്രാദിവര്ധനഃ
അവനു നരകത്തിന്റെ ഭയം സ്വപ്നത്തിൽ പോലും എവിടെയും ഉണ്ടാകില്ല; മഹാമായയുടെ കൃപയാൽ മക്കളും മക്കളുടെ മക്കളും വർദ്ധിക്കും.
ദേവീഭക്തോ ഭവത്യേവ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ । ഇത്യേവം തേ സമാഖ്യാതം നരകോദ്ധാരലക്ഷണമ്
ദേവിയോടുള്ള ഭക്തി ഉണ്ടെങ്കിൽ അതു തീർച്ചയായുണ്ടാകും—ഇതിൽ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല; ഇങ്ങനെ ഞാൻ നിനക്കു നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാനുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
പൂജനം ഹി മഹാദേവ്യാഃ സര്വമങ്ഗലകാരകമ് । മധൂകപൂജനം തദ്വന്മാസാനാം ക്രമതോ മുനേ
മഹാദേവിയുടെ പൂജ എല്ലാ മംഗളങ്ങളും നൽകുന്നതാണ്; അതുപോലെ തന്നെ മാസങ്ങളനുസരിച്ച് മധൂകപൂജയും ചെയ്യണം, മുനിവരേ.
സര്വം സമാചരേദ്യസ്തു പൂജനം മധുകാഹ്വയമ് । ന തസ്യ രോഗബാധാദിഭയമുദ്ഭവതേഽനഘ
മധൂക എന്ന പേരിൽ മുഴുവൻ പൂജയും നിർവഹിക്കുന്നവന്, അഗ്നിയേ, രോഗം പോലുള്ള ഭയങ്ങൾ ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല.
അഥാന്യദപി വക്ഷ്യാമി പ്രകൃതേഃ പഞ്ചകം പരമ് । നാമ്നാ രൂപേണ ചോത്പത്ത്യാ ജഗദാനന്ദദായകമ്
ഇനി ഞാൻ പ്രകൃതിയുടെ പരമമായ അഞ്ചു രൂപങ്ങളെ, അവയുടെ പേരും രൂപവും ഉദ്ഭവവും ഉൾപ്പെടെ, ലോകത്തിന് ആനന്ദം നൽകുന്നവയെക്കുറിച്ച് പറയാം.
സാഖ്യാനം ച സമാഹാത്മ്യം പ്രകൃതേഃ പഞ്ചകം മുനേ । കുതൂഹലകര ചൈവ ശൃണു മുക്തിവിധായകമ്
മുനിവരേ, പ്രകൃതിയുടെ അഞ്ചു രൂപങ്ങളുടെ കഥയും മഹത്വവും, അതു കേൾക്കാൻ എല്ലാവർക്കും ആകാംക്ഷയുണ്ടാക്കുന്നതും മോക്ഷം നൽകുന്നതുമാണ്—ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
പ്രകൃതിചരിത്രവര്ണനമ് ശ്രീനാരായണ ഉവാച ഗണേശജനനീ ദുര്ഗാ രാധാ ലക്ഷ്മീഃ സരസ്വതീ । സാവിത്രീ ച സൃഷ്ടിവിധൌ പ്രകൃതിഃ പഞ്ചധാ സ്മൃതാ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഗണേശന്റെ അമ്മയായ ദുർഗ്ഗ, രാധ, ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, സാവിത്രി—സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് ഇവയെല്ലാം പ്രകൃതിയുടെ അഞ്ചു രൂപങ്ങളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
നാരദ ഉവാച ആവിര്ബഭൂവ സാ കേന കാ വാ സാ ജ്ഞാനിനാംവര । കിം വാ തല്ലക്ഷണം സാധോ ബഭൂവ പഞ്ചധാ കഥമ്
നാരദൻ ചോദിച്ചു: ആരാണ് അവളെ പ്രത്യക്ഷമാക്കിയതും, അവൾ ആരാണ്, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ? അവളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്താണ്, അവൾ എങ്ങനെ അഞ്ചായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു?
സര്വാസാം ചരിതം പൂജാവിധാനം ഗുണ ഈപ്സിതഃ । അവതാരഃ കുത്ര കസ്യാസ്തന്മേ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
അവരുടെ കഥകളും, പൂജാവിധിയും, ഗുണങ്ങളും, ആഗ്രഹിക്കാവുന്ന അവതാരങ്ങളും, അവൾ എവിടെയാണ് പ്രത്യക്ഷമായതെന്നും ദയവായി വിശദീകരിക്കണമേ.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച പ്രകൃതേര്ലക്ഷണം വത്സ കോ വാ വക്തും ക്ഷമോ ഭവേത് । കിഞ്ചിത്തഥാപി വക്ഷ്യാമി യച്ഛ്രുതം ധര്മവക്ത്രതഃ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: കുട്ടിയേ, പ്രകൃതിയുടെ സ്വഭാവം ആരാണ് പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയുക? എന്നാലും ഞാൻ ധർമ്മന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് കേട്ടതിൽ നിന്ന് കുറച്ച് പറയാം.
പ്രകൃഷ്ടവാചകഃ പ്രശ്ന കൃതിശ്ച സൃഷ്ടിവാചകഃ । സൃഷ്ടൌ പ്രകൃഷ്ടാ യാ ദേവീ പ്രകൃതിഃ സാ പ്രകീര്തിതാ
'പ്രകൃഷ്ടം' എന്നത് ഉത്തമത്വം സൂചിപ്പിക്കുന്നു, 'കൃതി' സൃഷ്ടിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സൃഷ്ടിയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ ദേവിയാണ് പ്രകൃതി എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഗുണേ സത്ത്വേ പ്രകൃഷ്ടേ ച പ്രശബ്ദോ വര്തതേ ശ്രുതഃ । മധ്യമേ രജസി കൃശ്ച തിശബ്ദസ്തമസി സ്മൃതഃ
സത്ത്വഗുണം പ്രധാനമായപ്പോൾ 'പ്ര' എന്ന അക്ഷരം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറയുന്നു. രജസ്സു മധ്യസ്ഥമായപ്പോൾ 'കൃ' എന്നത്, തമസ്സിൽ 'തി' എന്നത് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ത്രിഗുണാത്മസ്വരൂപാ യാ സാ ച ശക്തിസമന്വിതാ । പ്രധാനാ സൃഷ്ടികരണേ പ്രകൃതിസ്തേന കഥ്യതേ
മൂന്നു ഗുണങ്ങളുടെയും സ്വഭാവം ഉള്ളവളും ശക്തിയാൽ സമ്പന്നയുമായവളാണ് സൃഷ്ടിയിൽ പ്രധാനമായ ദേവി. അതുകൊണ്ടാണ് അവളെ പ്രകൃതി എന്നു വിളിക്കുന്നത്.