ഏകൈകരാശൌ പര്യേതി സര്വാന് രാശീന്മഹാഗ്രഹഃ । സര്വേഷാമശുഭോ മന്ദഃ പ്രോക്തഃ കാലവിദാം വരൈഃ
ഈ മഹാഗ്രഹം ഓരോ രാശിയിലും ഒറ്റയടിക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. കാലത്തെ അറിയുന്ന മഹാന്മാർക്ക് അനുസരിച്ച് മന്ദൻ എല്ലാവർക്കും അശുഭഫലദായകനാണ്.
തത ഉത്തരതഃ പ്രോക്തമേകാദശസുലക്ഷകൈഃ । യോജനൈഃ പരിസംഖ്യാതം സപ്തര്ഷീണാം ച മണ്ഡലമ്
അതിനുശേഷം, കൂടുതൽ വടക്കോട്ട്, പതിനൊന്നു ലക്ഷം യോജന ദൂരം അളവിൽ സപ്തർഷിമണ്ഡലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
ധ്രുവമണ്ഡലസംസ്ഥാനവര്ണനമ് ശ്രീനാരായണ ഉവാച അഥര്ഷിമണ്ഡലാദൂര്ധ്വം യോജനാനാം പ്രമാണതഃ । ലക്ഷൈസ്ത്രയോദശമിതൈഃ പരമം വൈഷ്ണവം പദമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: സപ്തർഷിമണ്ഡലത്തിന് മുകളിൽ പതിമൂന്നു ലക്ഷം യോജന അളവിൽ പരമമായ വൈഷ്ണവപദം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
മഹാഭാഗവതഃ ശ്രീമാന് വര്തതേ ലോകവന്ദിതഃ । ഔത്താനപാദിരിന്ദ്രേണ വഹ്നിനാ കശ്യപേന ച
അവിടെ മഹാഭാഗവതനും ലോകങ്ങൾ വന്ദിക്കുന്ന ധ്രുവനും, ഔത്താനപാദൻ, ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, കശ്യപൻ എന്നിവരും വസിക്കുന്നു.
ധര്മേണ സഹ ചൈവാസ്തേ സമകാലയുജാ ധ്രുവഃ । ബഹുമാനം ദക്ഷിണതഃ കുര്വദ്ഭിഃ പ്രേക്ഷകൈഃ സദാ
ധർമ്മനോടൊപ്പം, തുല്യപ്രായനായ ധ്രുവൻ അവിടെ സ്ഥിരമായി വസിക്കുന്നു. ദക്ഷിണഭാഗത്ത് നിന്ന് നോക്കുന്നവർ എപ്പോഴും അവനോട് വലിയ ആദരം കാണിക്കുന്നു.
ആജീവ്യഃ കല്പജീവിനാമുപാസ്തേ ഭഗവത്പദമ് । ജ്യോതിര്ഗണാനാം സര്വേഷാം ഗ്രഹനക്ഷത്രഭാദിനാമ്
കല്പം ജീവിക്കുന്നവർക്കും ആരാധ്യനായ ധ്രുവൻ, എല്ലാ ജ്യോതിർഗണങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും കൂടെ, ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നു.
കാലേനാനിമിഷേണായം ഭ്രാമ്യതാം വ്യക്തരംഹസാ । അവഷ്ടമ്ഭസ്ഥാണുരിവ വിഹിതശ്ചേശ്വരേണ സഃ
കണ്ണടയ്ക്കാത്ത കാലത്തിന്റെ വേഗതയാൽ ഇവയെല്ലാം ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവിടെ ധ്രുവൻ ഒരു തൂണുപോലെ അചഞ്ചലനായി, ഭഗവാൻ സ്ഥാപിച്ചതുപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഭാസതേ ഭാസയന്ഭാസാ സ്വീയയാ ദേവപൂജിതഃ । മേഢിസ്തമ്ഭേ യഥാ യുക്താഃ പശവഃ കര്ഷണാര്ഥകാഃ
സ്വന്തം പ്രകാശത്തിൽ പ്രകാശിപ്പിച്ച് ദേവന്മാർക്ക് ആരാധ്യനായി ധ്രുവൻ തിളങ്ങുന്നു. കൃഷിക്കായി മേഢിസ്ഥംഭത്തിൽ കെട്ടിയിരിക്കുന്ന മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ അവിടെയുള്ളവർ ബന്ധിതരാണ്.
മണ്ഡലാനി ചരന്തീമേ സവനത്രിതയേന ച । ഏവം ഗ്രഹാദയഃ സര്വേ ഭഗണാദ്യാ യഥാക്രമമ്
ഈ മണ്ഡലങ്ങൾ, മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള വായുവാൽ ഇളക്കപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ സൂര്യൻ മുതലായ എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും ജ്യോതിർഗണങ്ങളും തങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
അന്തര്ബഹിര്വിഭാഗേന കാലചക്രേ നിയോജിതാഃ । ധ്രുവമേവാവലമ്ബ്യാശു വായുനോദീരിതാശ്ച തേ
അകത്തും പുറത്തുമായി വ്യത്യാസപ്പെടുത്തി, ഇവയെല്ലാം കാലചക്രത്തിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ധ്രുവനെ ആശ്രയിച്ച്, വേഗത്തിൽ വായു ഇവയെ ചലിപ്പിക്കുന്നു.
ആകല്പാന്തം ച ക്രമന്തി ഖേ ശ്യേനാദ്യാഃ ഖഗാ ഇവ । കര്മസാരഥയോ വായുവശഗാഃ സര്വ ഏവ തേ
കൽപ്പാന്തം വരെ, ആകാശത്ത് ശ്യേനാദി പക്ഷികൾ പോലെ, അവർ എല്ലാം കർമ്മം എന്ന രഥസാരഥിയാൽ, വായുവിന്റെ ശക്തിക്കു കീഴിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഏവം ജ്യോതിര്ഗണാഃ സര്വേ പ്രകൃതേഃ പുരുഷസ്യ ച । സംയോഗാനുഗൃഹീതാസ്തേ ഭൂമൌ ന നിപതന്തി ച
ഇങ്ങനെ, പ്രകൃതിയും പുരുഷനും ചേർന്നതിന്റെ സഹായത്തോടെ, എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും ഭൂമിയിൽ വീഴുന്നില്ല.
ജ്യോതിശ്ചക്രം കേചിദേതച്ഛിശുമാരസ്വരൂപകമ് । സോപയോഗം ഭഗവതോ യോഗധാരണകര്മണി
ചിലർ ഈ പ്രകാശവലയത്തെ ശിശുമാരത്തിന്റെ രൂപം എന്നു വിളിക്കുന്നു; ഭഗവാന്റെ യോഗധാരണയിൽ ഇതിന് പ്രയോജനം ഉണ്ട്.
യസ്യാര്വാക്ശിരസഃ കുണ്ഡലീഭൂതവപുഷോ മുനേ । പുച്ഛാഗ്രേ കല്പിതോ യോഽയം ധ്രുവ ഉത്താനപാദജഃ
മഹർഷേ, ഈ ചുരുണ്ട രൂപത്തിന്റെ താഴെയുള്ള തലയിൽ, വാലിന്റെ അറ്റത്ത്, ഉത്താനപാദന്റെ മകൻ ധ്രുവൻ സ്ഥാപിതനാണ്.
ലാങ്ഗൂലേഽസ്യ ച സമ്പ്രോക്തഃ പ്രജാപതിരകല്മഷഃ । അഗ്നിരിന്ദ്രശ്ച ധര്മശ്ച തിഷ്ഠന്തേ സുരപൂജിതാഃ
വാലിൽ പാപരഹിതനായ പ്രജാപതി 있다고 പറയുന്നു; അഗ്നിയും ഇന്ദ്രനും ധർമ്മനും ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്നവരായി അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ധാതാ വിധാതാ പുച്ഛാന്തേ കട്യാം സപ്തര്ഷയസ്തതഃ । ദക്ഷിണാവര്തഭോഗേന കുണ്ഡലാകാരമീയുഷഃ
വാലിന്റെ അറ്റത്ത് ധാതാവും വിധാതാവും ഉണ്ട്; കട്ടിയിൽ, വലത്തേക്ക് ചുറ്റുന്ന ചുരുളിൽ, സപ്തർഷിമാർ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഉത്തരായണഭാനീഹ ദക്ഷപാര്ശ്വേഽര്പിതാനി ച । ദക്ഷിണായനഭാനീഹ സവ്യേ പാര്ശ്വേഽര്പിതാനി ച
ഇവിടെ, ഉത്തരായണ നക്ഷത്രങ്ങൾ വലതുവശത്തും, ദക്ഷിണായണ നക്ഷത്രങ്ങൾ ഇടതുവശത്തും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
കുണ്ഡലാഭോഗവേശസ്യ പാര്ശ്വയോരുഭയോരപി । സമസംഖ്യാശ്ചാവയവാ ഭവന്തി കജനന്ദന
കുഞ്ഞുങ്ങളേ, ഈ ചുരുണ്ട രൂപത്തിന്റെ ഇരുവശത്തും അവയവങ്ങൾ തുല്യമായിരിക്കുന്നു.
അജവീഥീ പൃഷ്ഠഭാഗേ ആകാശസരിദൌദരേ । പുനര്വസുശ്ച പുഷ്യശ്ച ശ്രോണ്യൌ ദക്ഷിണവാമയോഃ
അജവീഥി പുറകിൽ, ആകാശഗംഗ വയറിനകത്ത്, പുനർവസു, പുഷ്യ എന്നീ നക്ഷത്രങ്ങൾ വലതും ഇടതും കമരങ്ങളിൽ ഉണ്ട്.
ആര്ദ്രാശ്ലേഷേ പശ്ചിമയോഃ പാദയോര്ദക്ഷവാമയോഃ । അഭിജിച്ചോത്തരാഷാഢാ നാസയോര്ദക്ഷവാമയോഃ
ആർദ്രയും ആശ്ലേഷയും വലതും ഇടതും കാലുകളിൽ, അഭിജിത്തും ഉത്തരാഷാഢയും വലതും ഇടതും മൂക്കുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
യഥാസംഖ്യം ച ദേവര്ഷേ ശ്രുതിശ്ച ജലഭം തഥാ । കല്പിതേ കല്പനാവിദ്ഭിര്നേത്രയോര്ദക്ഷവാമയോഃ
ദേവർഷേ, ക്രമമായി, ചെവി, ജലരാശി എന്നിവ, ക്രമവിവരത്തിൽ നന്നായി അറിയുന്നവർ വലതും ഇടതും കണ്ണുകളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ധനിഷ്ഠാ ചൈവ മൂലം ച കര്ണയോര്ദക്ഷവാമയോഃ । മഘാദീന്യഷ്ടഭാനീഹ ദക്ഷിണായനഗാനി ച
ധനിഷ്ഠയും മൂലയും വലതും ഇടതും ചെവികളിൽ; മഘ തുടങ്ങിയ എട്ട് ദക്ഷിണായണ നക്ഷത്രങ്ങളും ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
യുഞ്ജീത വാമപാര്ശ്വീയവംക്രിഷു ക്രമതോ മുനേ । തഥൈവ മൃഗശീര്ഷാദീന്യുദഗ്ഭാനി ച യാനി ഹി
മഹർഷേ, അവയെ ക്രമമായി ഇടതുവശത്തുള്ള സംയുക്തങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം; അതുപോലെ, മൃഗശീർഷം മുതലായ ഉത്തരായണ നക്ഷത്രങ്ങളും.
ദക്ഷപാര്ശ്വേ വംക്രികേഷു പ്രാതിലോമ്യേന യോജയേത് । ശതതാരാ തഥാ ജ്യേഷ്ഠാ സ്കന്ധയോര്ദക്ഷവാമയോഃ
വലതുവശത്തുള്ള സംയുക്തങ്ങളിൽ അവയെ വിപരീത ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം; ശതഭിഷയും ജ്യേഷ്ഠയും വലതും ഇടതും ഭുജങ്ങളിൽ ഉണ്ട്.
അഗസ്തിശ്ചോത്തരഹനാവധരായാം ഹനൌ യമഃ । മുഖേഷ്വങ്ഗാരകഃ പ്രോക്തോ മന്ദഃ പ്രോക്ത ഉപസ്ഥകേ
അഗസ്ത്യൻ മേൽചുണ്ടിൽ, യമൻ കീഴ്ചുണ്ടിൽ, അങ്കാരകൻ വായിൽ, മന്ദൻ ഉപസ്ഥത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ബൃഹസ്പതിശ്ച കകുദി വക്ഷസ്യര്കോ ഗ്രഹാധിപഃ । നാരായണശ്ച ഹൃദയേ ചന്ദ്രോ മനസി തിഷ്ഠതി
ബൃഹസ്പതി കുന്തത്തിൽ, ഗ്രഹാധിപനായ സൂര്യൻ നെഞ്ചിൽ, നാരായണൻ ഹൃദയത്തിൽ, ചന്ദ്രൻ മനസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
സ്തനയോരശ്വിനൌ നാഭ്യാമുശനാഃ പരികീര്തിതഃ । ബുധഃ പ്രാണാപാനയോശ്ച ഗലേ രാഹുശ്ച കേതവഃ
അശ്വിനികൾ മുലകളിൽ, ഉശനസ് നാഭിയിൽ, ബുധൻ ശ്വാസത്തിലും കഴുത്തിലും, രാഹുവും കേതുക്കളും അവിടെയുണ്ട്.
സര്വാങ്ഗേഷു തഥാ രോമകൂപേ താരാഗണാഃ സ്മൃതാഃ । ഏതദ്ഭഗവതോ വിഷ്ണോഃ സര്വദേവമയം വപുഃ
എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും രോമകൂപങ്ങളിലും നക്ഷത്രസമൂഹങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു; ഇതാണ് എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും രൂപമായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരം.
സന്ധ്യായാം പ്രത്യഹം ധ്യായേത്പ്രയതോ വാഗ്യതോ മുനിഃ । നിരീക്ഷമാണശ്ചോത്തിഷ്ഠേന്മന്ത്രേണാനേന ധീശ്വരഃ
പ്രതിദിനം സന്ധ്യാസമയത്ത്, വാക്കിലും മനസ്സിലും നിയന്ത്രണമുള്ള മুনি ശ്രദ്ധയോടെ ധ്യാനിക്കണം. ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, ശ്രദ്ധയോടെ അവൻ എഴുന്നേൽക്കണം, ബുദ്ധിയുടെ അധിപതിയായവനേ.
നമോ ജ്യോതിര്ലോകായ കാലായാനിമിഷാം പതയേ മഹാപുരുഷായാഭിധീമഹീതി
പ്രകാശമുള്ള ലോകങ്ങളുടെ നാഥനേ, കാലമായവനേ, ഉണരുന്നവരുടെ അധിപനേ, മഹാപുരുഷനേ, നമുക്ക് നമസ്കാരം ചെയ്യുന്നു എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കാം.