ഘൃതപൃഷ്ഠോ നാമ യസ്യ വിഭാതി കില നായകഃ । പ്രിയവ്രതാത്മജഃ ശ്രീമാന് സര്വലോകനമസ്കൃതഃ
അവിടെ വാഴുന്ന രാജാവ് ഘൃതപൃഷ്ഠൻ എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്. അവൻ പ്രിയവ്രതന്റെ പുത്രനാണ്, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
സ്വദ്വീപം തു വിഭജ്യൈവ സപ്തധാ സ്വാത്മജാന്ദദൌ । പുത്രനാമസു വര്ഷേഷു വര്ഷപാന്സന്നിവേശയന്
അവൻ തന്റെ ദ്വീപ് ഏഴായി വിഭജിച്ച് തന്റെ പുത്രന്മാർക്ക് നൽകി, അവരുടെ പേരുകൾ പ്രകാരം പ്രദേശങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചു.
സ്വയം ഭഗവതസ്തസ്യ ശരണം സഞ്ജഗാമ ഹ । ആമോ മധുരുഹശ്ചൈവ മേഘപൃഷ്ഠഃ സുധാമകഃ
അവൻ സ്വയം ഭഗവാനെ ആശ്രയിച്ചു. പുത്രന്മാർ: ആമ, മധുരുഹ, മേഘപൃഷ്ഠൻ, സുധാമകൻ,
ഭ്രാജിഷ്ഠോ ലോഹിതാര്ണശ്ച വനസ്പതിരിതീവ ച । നഗാ നദ്യശ്ച സപ്തൈവ വിഖ്യാതാ ഭുവി സര്വതഃ
ഭ്രാജിഷ്ഠൻ, ലോഹിതാർണൻ, വനസ്പതി എന്നിങ്ങനെയാണ്. അവിടെ ഏഴു പ്രശസ്തമായ മലകളും നദികളും ഉണ്ട്.
ശുക്ലോ വൈ വര്ധമാനശ്ച ഭോജനശ്ചോപബര്ഹണഃ । നന്ദശ്ച നന്ദനഃ സര്വതോഭദ്ര ഇതി കീര്തിതാഃ
അവയുടെ പേരുകൾ: ശുക്ലൻ, വർദ്ധമാനൻ, ഭോജനൻ, ഉപബർഹണൻ, നന്ദൻ, നന്ദനൻ, സർവതോഭദ്രൻ.
അഭയാ അമൃതൌഘാ ചാര്യകാ തീര്ഥവതീതി ച । വൃത്തിരൂപവതീ ശുക്ലാ പവിത്രവതികാ തഥാ
അഭയ, അമൃതൗഘ, ആര്യക, തീർത്ഥവതി, വൃത്തരൂപവതി, ശുക്ല, പവിത്രവതിക എന്നിങ്ങനെയാണ് നദികളുടെ പേരുകൾ.
ഏതാസാമുദകം പുണ്യം ചാതുര്വര്ണ്യേന പീയതേ । പുരുഷഋഷഭൌ തദ്വദ് ദ്രവിണാഖ്യശ്ച ദേവകഃ
ഈ തിരുവെള്ളം നാലു വർണ്ണജാതികളുമാണ് കുടിക്കുന്നത്. അതുപോലെ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാരായ രണ്ടു പേരും ദ്രവിണൻ എന്ന ദേവകനും കുടിക്കുന്നു.
ഏതേ ചതുര്വര്ണജാതാഃ പുരുഷാ നിവസന്തി ഹി । തത്രത്യാഃ പുരുഷാ ആപോമയം ദേവമപാം പതിമ്
ഈ നാലു വർണ്ണങ്ങളിൽ ജനിച്ച പുരുഷന്മാർ അവിടെ വസിക്കുന്നു. അവിടെയുള്ളവർ വെള്ളത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ദേവനെ, വെള്ളത്തിന്റെ അധിപതിയെ, ആരാധിക്കുന്നു.
പൂര്ണേനാഞ്ജലിനാ ഭക്ത്യാ യജന്തേ വിവിധക്രിയാഃ । ആപഃ പുരുഷവീര്യാഃ സ്ഥ പുനന്തീര്ഭൂര്ഭുവഃ സ്വരഃ
പൂർണ്ണമായ അഞ്ജലിയിൽ ഭക്തിയോടെ വിവിധ കർമങ്ങൾ അവർ നടത്തുന്നു. പുരുഷശക്തിയുള്ള ഈ വെള്ളം ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം, സ്വർഗം എന്നിവയെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
താ നഃ പുനീതാമീവഘ്നീഃ സ്പൃശതാമാത്മനാ ഭുവഃ । ഇതി മന്ത്രജപാന്തേ ച സ്തുവന്തി വിവിധൈഃ സ്തവൈഃ
അവ വെള്ളങ്ങൾ നമ്മെ ശുദ്ധീകരിക്കട്ടെ, ദോഷങ്ങൾ നീക്കട്ടെ, ഭൂമിയെ തങ്ങളുടെ സത്തുകൊണ്ട് സ്പർശിക്കട്ടെ എന്ന് മന്ത്രജപം കഴിഞ്ഞ് വിവിധ സ്തുതികളാൽ അവർ പാടുന്നു.
ഏവം പരസ്താത്ക്ഷീരോദാത്പരിതശ്ചോപവേശിതഃ । ദ്വാത്രിംശല്ലക്ഷസംഖ്യാകയോജനായാമമാശ്രിതഃ
ഇങ്ങനെ, ക്ഷീരസമുദ്രത്തിന് അപ്പുറത്തായി, ചുറ്റും വളഞ്ഞ്, മുപ്പത്തിരണ്ടു ലക്ഷം യോജന ദൈർഘ്യമുള്ള പ്രദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
സ്വമാനേന ച ദ്വീപോഽയം ദധിമണ്ഡോദകേന ച । ശാകദ്വീപോ വിശിഷ്ടോഽയം യസ്മിച്ഛാകോ മഹീരുഹഃ
തന്റെ അളവിലും തൈരുവെള്ളത്തിലും ഈ ദ്വീപ് ശാകദ്വീപം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്. അവിടെ ശാകം എന്ന വലിയ വൃക്ഷം ഉണ്ട്.
സ്വക്ഷേത്രവ്യപദേശസ്യ കാരണം സ ഹി നാരദ । പ്രൈയവ്രതോഽധിപസ്തസ്യ മേധാതിഥിരിതി സ്മൃതഃ
അവിടത്തെ പ്രദേശത്തിന് ഈ പേര് വന്നതിന്റെ കാരണമാണിത്, നാരദാ. അവിടുത്തെ ഭരണാധികാരി പ്രയവ്രതനായിരുന്നു; അദ്ദേഹത്തെ മേധാതിഥി എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
വിഭജ്യ സപ്ത വര്ഷാണി പുത്രനാമാനി തേഷു ച । സപ്ത പുത്രാന്നിജാന് സ്ഥാപ്യ സ്വയം യോഗഗതിം ഗതഃ
അവൻ അതിനെ ഏഴു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച്, തന്റെ ഏഴു പുത്രന്മാരുടെ പേരുകൾ നൽകി അവരെ അവിടെ സ്ഥാപിച്ചു. സ്വയം യോഗമാർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു.
പുരോജവോ മനഃപൂര്വജവോഽഥ പവമാനകഃ । ധൂമ്രാനീകശ്ചിത്രരേഫോ ബഹുരൂപോഽഥ വിശ്വധൃക്
പുരോജവൻ, മനഃപൂർവജവൻ, പവമാനകൻ, ധൂമ്രാനികൻ, ചിത്രരേഫൻ, ബഹുരൂപൻ, വിശ്വധൃക്ക് — ഇവരാണ് ആ പുത്രന്മാർ.
മര്യാദാഗിരയഃ സപ്ത നദ്യഃ സപ്തൈവ കീര്തിതാഃ । ഈശാന ഊരുശൃങ്ഗോഽഥ ബലഭദ്രഃ ശതകേശരഃ
അവിടെ ഏഴു അതിരുപർവതങ്ങളും ഏഴു നദികളും ഉണ്ട്. ഈശാനൻ, ഊരുശൃംഗൻ, ബലഭദ്രൻ, ശതകേശരൻ എന്നിവയാണ് അവയിൽ ചിലത്.
സഹസ്രസ്രോതകോ ദേവപാലോഽപ്യന്തേ മഹാശനഃ । ഏതേഽദ്രയഃ സപ്ത ചോക്താഃ സരിന്നാമാനി സപ്ത ച
സഹസ്രസ്രോതകൻ, ദേവപാലൻ, അവസാനം മഹാശനൻ. ഇവയാണ് ആ ഏഴു പർവതങ്ങൾ; കൂടാതെ ഏഴു നദികളുടെ പേരുകളും പറയുന്നു.
അനഘാ പ്രഥമാഽഽയുര്ദാ ഉഭയസ്പൃഷ്ടിരേവ ച । അപരാജിതാ പഞ്ചപദീ സഹസ്രശ്രുതിരേവ ച
അനഘാ ആദ്യത്തെ നദിയാണ്, ആയുര്ദായിനി; ഉഭയസ്പൃഷ്ടി, അപരാജിത, പഞ്ചപദി, സഹസ്രശ്രുതി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
തതോ നിജധൃതിശ്ചോക്താഃ സപ്ത നദ്യോ മഹോജ്ജ്വലാഃ । തദ്വര്ഷപുരുഷാഃ സര്വേ സത്യവ്രതക്രതുവ്രതൌ
അതിനുശേഷം അവയുടെ സ്വന്തം പേരുകൾ പറയപ്പെടുന്നു; ഏഴു അതിമഹത്തായ നദികൾ. ആ പ്രദേശത്തിലെ എല്ലാവരും സത്യവ്രതത്തിലും യാഗങ്ങളിലും സ്ഥിരതയുള്ളവരാണ്.
ദാനവ്രതാനുവ്രതൌ ച ചതുര്വര്ണാ ഉദീരിതാഃ । ഭഗവന്തം പ്രാണവായും പ്രാണായാമേന സംയുതാഃ
ദാനവും വ്രതവും അനുസരിക്കുന്ന നാലു വർണ്ണജാതികളും അവിടെ ഉണ്ട്. അവർ പ്രാണായാമത്തോടെ പ്രാണവായുവായ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നു.
യജന്തി നിര്ധൂതരജസ്തമസഃ പരമം ഹരിമ് । അന്തഃ പ്രവിശ്യ ഭൂതാനി യോ ബിഭര്ത്യാത്മകേതുഭിഃ
രജസ്സും തമസ്സും അകറ്റിയ പരമഹരിയെ അവർ ആരാധിക്കുന്നു. അവൻ ഭാവങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ച് തന്റെ പ്രകാശംകൊണ്ട് അവയെ നിലനിർത്തുന്നു.
അന്തര്യാമീശ്വരഃ സാക്ഷാത്പാതു നോ യദ്വശേ ഇദമ് । പരസ്താദ്ദധിമണ്ഡോദാത്തതസ്തു ബഹുവിസ്തരഃ
അന്തര്യാമിയായ ഈശ്വരൻ, സാക്ഷാൽ, നമ്മെ കാത്തിരിക്കട്ടെ; അവന്റെ അധീനതയിൽ എല്ലാം നിലകൊള്ളുന്നു. തൈരുവെള്ളത്തിന് അപ്പുറം വലിയ പ്രദേശമുണ്ട്.
പുഷ്കരദ്വീപനാമായം ശാകദ്വീപദ്വിസംഗുണഃ । സ്വസമാനേന സ്വാദൂദകേനായം പരിവേഷ്ടിതഃ
അത് പുഷ്കരദ്വീപം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; ശാകദ്വീപിനെക്കാൾ എല്ലാ കാര്യത്തിലും ശ്രേഷ്ഠം. അതിന്റെ അളവിലും മധുരജലത്തിലും ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
യത്രാസ്തേ പുഷ്കരം ഭ്രാജദഗ്നിചൂഡാനിഭാനി ച । പത്രാണി വിശദാനീഹ സ്വര്ണപത്രായുതായുതമ്
അവിടെ പ്രകാശമുള്ള പുഷ്കരം നിലകൊള്ളുന്നു; അഗ്നിശിഖയെപ്പോലെയുള്ള ഇലകളും ഉണ്ട്. ഇവിടെ തെളിഞ്ഞ ഇലകൾ, അനേകം സ്വർണ്ണപത്രങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശ്രീമദ്ഭഗവതശ്ചേദമാസനം പരമേഷ്ഠിനഃ । കല്പിതം ലോകഗുരുണാ സര്വലോകസിസൃക്ഷയാ
സകല ലോകങ്ങളുടെയും ഗുരുവായവൻ, എല്ലാ ജീവികളെയും സൃഷ്ടിക്കാനായി, പരമേശ്വരന്റെ ഈ മഹത്തായ സിംഹാസനം സ്ഥാപിച്ചു.
തദ്ദ്വീപ ഏക ഏവായം മാനസോത്തരനാമകഃ । അര്വാചീനപരാചീനവര്ഷയോരവധിര്ഗിരിഃ
അവിടെ മാനസോത്തരം എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു ദ്വീപ് മാത്രം ഉണ്ട്; അതിന്റെ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അതിരായി ഒരു പർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു.
ഉച്ഛ്രായായാമയോഃ സംഖ്യായുതയോജനസമ്മിതാ । യത്ര ദിക്ഷു ച ചത്വാരി ചതസൃഷു പുരാണി ഹ
ആ പർവ്വതത്തിന്റെ ഉയരവും വീതിയും ഓരോന്നും പത്ത് ആയിരം യോജനങ്ങളാണ്; അതിന്റെ നാലു ദിക്കുകളിൽ നാലു പുരാതന നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്.
ഇന്ദ്രാദിലോകപാലാനാം യദുപര്യര്കനിര്ഗമഃ । മേരും പ്രദക്ഷിണീകുര്വന് ഭാനുഃ പര്യേതി യത്ര ഹി
അവിടെ, ഇന്ദ്രനും മറ്റ് ലോകപാലകരുടെയും ലോകങ്ങൾക്കു മുകളിലൂടെ, സൂര്യൻ മേരു പർവ്വതത്തെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
സംവത്സരാത്മകം ചക്രം ദേവാഹോരാത്രതോ ഭ്രമന് । പ്രൈയവ്രതോഽധിപോ വീതിഹോത്രഃ സ്വാത്മജകദ്വയമ്
ദേവന്മാർക്കുള്ള പകൽ-രാത്രി ചക്രം വർഷമായി ചുറ്റുന്നു; പ്രിയവ്രതൻ അവിടുത്തെ രാജാവാണ്, വീതിഹോത്രനും അവന്റെ രണ്ട് മക്കളും കൂടെ.
വര്ഷദ്വയേ പരിസ്ഥാപ്യ വര്ഷനാമധരം ക്രമാത് । രമണോ ധാതകിശ്ചൈവ തത്തദ്വര്ഷപതീ ഉഭൌ
അവൻ രണ്ട് ദേശങ്ങൾ ക്രമമായി സ്ഥാപിച്ചു, അവയ്ക്ക് പേരുകളും നൽകി; രമണനും ധാതകിയും അവിടുത്തെ ഭരണാധികാരികളാണ്.