അഗ്രതശ്ച നമസ്തേഽസ്തു പൃഷ്ഠതശ്ച നമോ നമഃ । സര്വാമരാധാരഭൂത ബൃഹദ്ധാമ നമോഽസ്തു തേ
മുന്നിലും പിന്നിലും നിന്നു ഞാൻ നിനക്ക് വന്ദനം അർപ്പിക്കുന്നു. എല്ലാ അമരന്മാരുടെയും ആധാരമായ മഹത്തായ വാസസ്ഥലമേ, നിനക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രണാമം.
ത്വയാഹം ച പ്രജാസര്ഗേ നിയുക്ത: ശക്തിബൃംഹിതഃ । ത്വദാജ്ഞാവശതഃ സര്ഗം കരോമി വികരോമി ച
നിന്റെ ശക്തിയിൽ ഞാൻ ശക്തനായ്, സൃഷ്ടിക്കായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞാൻ സൃഷ്ടിക്കുകയും മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
ത്വത്സഹായേന ദേവേശാ അമരാശ്ച പുരാ ഹരേ । സുധാം വിഭേജിരേ സര്വേ യഥാകാലം യഥാബലമ്
ദേവദേവനായ നാഥാ, നിന്റെ സഹായത്തോടെ, പുരാതനകാലത്ത് അമരന്മാർ അവരവരുടെ സമയവും ശേഷിയും അനുസരിച്ച് അമൃതം വിഭജിച്ചു.
ഇന്ദ്രസ്ത്രിലോകീസാമ്രാജ്യം ലബ്ധവാംസ്തന്നിദേശത: । ഭൂനക്തി ലക്ഷ്മീം ബഹുലാം സുരസംഘപ്രപൂജിത:
നിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഇന്ദ്രൻ മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെയും രാജത്വം നേടി. ദേവഗണങ്ങൾ ആദരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രൻ സമൃദ്ധമായ ഐശ്വര്യം അനുഭവിക്കുന്നു.
വഹ്നിഃ പാവകതാം ലബ്ധ്വാ ജാഠരാദിവിഭേദതഃ । ദേവാസുരമനുഷ്യാണാം കരോത്യാപ്യായനം തഥാ
വഹ്നി ദഹനശക്തി പ്രാപിച്ചാണ്, വയറിലും മറ്റിടങ്ങളിലും വിഭജിക്കപ്പെട്ട്, ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും പോഷണം നൽകുന്നത്.
ധര്മരാജോഽഥ പിതൃണാമധിപഃ സര്വകര്മദൃക । കര്മണാം ഫലദാതാസൌ ത്വന്നിയോഗാദധീശ്വരഃ
ധർമ്മരാജാവ് പിതൃകളുടെ അധിപനും എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളുടെ ദർശകനുമാണ്. കര്മ്മഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവനും, നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ പരമാധിപതിയും ആകുന്നു.
നൈര്ഋതോ രക്ഷസാമീശോ യക്ഷോ വിഘ്നവിനാശന: । സര്വേഷാം പ്രാണിനാം കര്മസാക്ഷീ ത്വത്തഃ പ്രജായതേ
നൈരൃതൻ രാക്ഷസന്മാരുടെ അധിപനാണ്, യക്ഷൻ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുന്നു. എല്ലാ ജീവികളുടെ കര്മ്മങ്ങൾക്ക് സാക്ഷിയായവൻ നിന്നിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്.
വരുണോ യാദസാമീശോ ലോകപാലോ ജലാധിപഃ । ത്വദാജ്ഞാബലമാശ്രിത്യ ലോകപാലത്വമാഗതഃ
വരുണൻ ജലജീവികളുടെ അധിപനും ലോകപാലനും ജലത്തിന്റെ രാജാവുമാണ്. നിന്റെ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് അവൻ ലോകപാലത്വം നേടിയത്.
വായുര്ഗന്ധവഹ: സര്വഭൂതപ്രാണനകാരണമ് । ജാതസ്തവ നിദേശേന ലോകപാലോ ജഗദ്ഗുരുഃ
വായു സുഗന്ധം വഹിക്കുന്നവനും എല്ലാ ജീവികൾക്കും ജീവൻ നൽകുന്നവനും ആകുന്നു. നിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ജനിച്ച ലോകപാലനും ലോകഗുരുവുമാണ്.
കുബേരഃ കിന്നരാദീനാം യക്ഷാണാം ജീവനാശ്രയഃ । ത്വദാജ്ഞാന്തര്ഗതഃ സര്വലോകപേഷു ച മാന്യഭൂ
കുബേരൻ കിന്നരന്മാർക്കും യക്ഷന്മാർക്കും ജീവൻ നൽകുന്ന ആശ്രയമാണ്. അവൻ നിന്റെ ആജ്ഞക്കടിയിൽ ഉൾപ്പെട്ടവനും എല്ലാ ലോകപാലന്മാരിലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനും ആകുന്നു.
ഈശാന: സര്വരുദ്രാണാമീശ്വരാന്തകരഃ പ്രഭൂഃ । ജാതോ ലോകേശവന്ദ്യോഽസൌ സര്വദേവാധിപാലകഃ
ഈശാനൻ എല്ലാ രുദ്രന്മാരുടെയും അധിപനും, അധിപന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ശക്തനും ആകുന്നു. ലോകപാലന്മാർ ആദരിക്കുന്നവനും എല്ലാ ദേവന്മാരെയും രക്ഷിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.
നമസ്തുഭ്യം ഭഗവതേ ജഗദീശായ കുര്മഹേ । യസ്ഥാംശഭാഗാഃ സര്വേ ഹി ജാതാ ദേവാഃ സഹസ്രശഃ
ഭഗവാനേ, ജഗദീശനേ, നിനക്ക് ഞങ്ങൾ വന്ദനം അർപ്പിക്കുന്നു. നിന്റെ ഭാഗങ്ങളായാണ് ആയിരക്കണക്കിന് ദേവന്മാർ ജനിച്ചത്.
നാരദ ഉവാച ഏവ സ്തുതോ വിശ്വസൃജാ ഭഗവാനാദിപൂരുഷ: । ലീലാവലോകമാത്രേണാപ്യനുഗ്രഹമവാസൃജത്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ വിശ്വസ്രഷ്ടാവായ ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ആദിപുരുഷൻ ലീലാഭാവത്തിൽ ഒരു കാഴ്ചകൊണ്ട് തന്നെ അനുഗ്രഹം നൽകി.
തത്രൈവാഭ്യാഗതം ദൈത്യം ഹിരണ്യാക്ഷം മഹാസുരമ് । രുന്ധാനമധ്വനോ ഭീമം ഗദയാതാഡയദ്ധരി:
അവിടെ തന്നെ എത്തിയ മഹാശക്തിയുള്ള ദൈത്യനായ ഹിരണ്യാക്ഷൻ വഴി തടഞ്ഞപ്പോൾ, ഹരിയും ഭയങ്കരനായ അവനെ ഗദയാൽ അടിച്ചു.
തദ്രക്തപങ്കദിഗ്ധാങ്ഗോ ഭഗവാനാദിപൂരുഷഃ । ഉദ്ധൃത്യ ധരണീം ദേവോ ദംഷ്ട്രയാ ലീലയാപ്സു താമ്
രക്തവും ചെളിയും പുരണ്ട ശരീരത്തോടെ, ആദിപുരുഷനായ ഭഗവാൻ ലീലാപരമായ ദന്തംകൊണ്ട് ഭൂമിയെ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തി.
നിവേശ്യ ലോകനാഥേശോ ജഗാമ സ്ഥാനമാത്മനഃ । ഏതദ്ഭഗവതശ്ചിത്രം ധരണ്യുദ്ധരണം പരമ്
ഭൂമിയെ സ്ഥാനംനൽകി, ലോകനാഥൻ തന്റെ സ്വസ്ഥലത്തേക്ക് പോയി. ഭഗവാന്റെ ഈ അത്ഭുതകരമായ ഭൂമിയുയർത്തൽ അതിമഹത്തായതാണ്.
ശൃണൂയാദ്യ: പുമാന് യശ്ച പഠേച്ചരിതമുത്തമമ് । സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ വൈഷ്ണവീം ഗതിമാപ്നുയാത്
ആർ ആണെങ്കിലും ഇന്ന് ഈ ഉത്തമമായ കഥ കേൾക്കുകയോ വായിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി വൈഷ്ണവഗതിയെ പ്രാപിക്കും.
ഭുവനകോശവിസ്താരേ സ്വായമ്ഭുവമനുവംശകീര്തനമ് ശ്രീനാരായണ ഉവാച മഹീം ദേവ: പ്രതിഷ്ഠാപ്യ യഥാസ്ഥാനേ ച നാരദ । വൈകുണ്ഠലോകമഗമദ് ബ്രഹ്മോവാച സ്വമാത്മജമ്
ഭുവനകോശത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയും സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ വംശവും. ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: നാരദാ, ഭഗവാൻ ഭൂമിയെ യഥാസ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിച്ച് വൈകുണ്ഠലോകത്തേക്ക് പോയി. ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ മകനോട് പറഞ്ഞു.
സ്വായമ്ഭൂവ മഹാബാഹോ പുത്ര തേജസ്വിനാംവര । സ്ഥാനേ മഹീമയേ തിഷ്ഠ പ്രജാഃ സൃജ യഥോചിതമ്
മഹാബാഹുവായ സ്വായംഭുവാ, പ്രകാശമുള്ള പുത്രന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നീ ഭൂമിയിൽ നിനക്ക് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥാനത്ത് നിലകൊള്ളുക. യുക്തമായ വിധത്തിൽ ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കൂ.
ദേശകാലവിഭാഗേന യജ്ഞേശം പുരുഷം യജ । ഉച്ചാവചപദാര്ഥൈശ്ച യജ്ഞസാധനകൈര്വിഭോ
ദേശവും കാലവും അനുസരിച്ച്, യജ്ഞങ്ങളുടെ പ്രഭുവായ പരമപുരുഷനെ, വലിയതും ചെറുതുമായ സമർപ്പണങ്ങളാൽ, യജ്ഞത്തിന് വേണ്ട ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കൂ.
ധര്മമാചര ശാസ്ത്രോക്തം വര്ണാശ്രമനിബന്ധനമ് । ഏതേന ക്രമയോഗേന പ്രജാവൃദ്ധിര്ഭവിഷ്യതി
ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിധത്തിൽ, വർണ്ണാശ്രമക്രമം അനുസരിച്ച്, നീ ധർമ്മം ആചരിക്കണം. ഈ ക്രമപൂർവ്വമായ വഴിയിൽ ജനങ്ങളുടെ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടാകും.
പുത്രാനുത്പാദ്യ ഗുണതഃ കീര്ത്യാ കാന്ത്യാത്മരൂപിണഃ । വിദ്യാവിനയസമ്പന്നാന് സദാചാരവതാം വരാന്
നല്ല ഗുണങ്ങളുള്ള, കീർത്തിയും സൗന്ദര്യവും ആത്മനിയന്ത്രണവും ഉള്ള, വിജ്ഞാനവും വിനയവും നിറഞ്ഞ, നല്ല ആചാരമുള്ള പുത്രന്മാരെ നീ ജനിപ്പിക്കണം.
കന്യാശ്ച ദത്ത്വാ ഗുണവദ്യശോവദ്ഭ്യഃ സമാഹിതഃ । മന: സമ്യക് സമാധായ പ്രധാനപുരുഷേ പരേ
നിന്റെ മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി, ഗുണവും പ്രശസ്തിയും ഉള്ള യോഗ്യരായ പുരുഷന്മാർക്ക് മക്കളെ കല്യാണം കഴിപ്പിക്കൂ. ശേഷം മനസ്സ് സമ്പൂർണ്ണമായി പരമപുരുഷനിൽ ഏകാഗ്രമാക്കുക.
ഭക്തിസാധനയോഗേന ഭഗവത്പരിചര്യയാ । ഗതിമിഷ്ടാം സദാ വന്ദ്യാം യോഗിനാം ഗമിതാ ഭവാന്
ഭക്തിയോഗവും ഭഗവാന്റെ സേവനവും വഴി, യോഗിമാർ എപ്പോഴും വന്ദിക്കുന്ന ആഗ്രഹിച്ച ഗതിയെ നീ പ്രാപിക്കും.
ഇത്യാശ്വാസ്യ മനും പുത്ര പദ്മയോനിഃ പ്രജാപതി: । പ്രജാസര്ഗേ നിയമ്യാമും സ്വധാമ പ്രത്യപദ്യത
ഇങ്ങനെ തന്റെ പുത്രനായ മനുവിനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, പദ്മത്തിൽ ജനിച്ച പ്രജാപതി, ജനനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഉപദേശിച്ചു, തന്റെ സ്വസ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങി.
പ്രജാഃ സൃജത പുത്രേതി പിതുരാജ്ഞാം സമാദധത് । സ്വായമ്ഭുവഃ പ്രജാസര്ഗമകരോത്പൃഥിവീപതിഃ
പിതാവിന്റെ 'ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കണം' എന്ന ആജ്ഞ സ്വീകരിച്ച്, ഭൂമിയുടെ അധിപനായ സ്വായംഭുവൻ ജനങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി ആരംഭിച്ചു.
ഭുവനകോശവിഷയേ പ്രിയവ്രതവംശവര്ണനമ് ശ്രീനാരായണ ഉവാച മനോഃ സ്വായമ്ഭുവസ്യാസീജ്ജ്യേഷ്ഠഃ പുത്രഃ പ്രിയവ്രതഃ । പിതുഃ സേവാപരോ നിത്യം സത്യധര്മപരായണഃ
ഭുവനകോശത്തിന്റെ വിഷയത്തിൽ, പ്രിയവ്രതവംശം വിവരിക്കുന്നു. ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: മനുവായ സ്വായംഭുവന്റെ മൂത്ത പുത്രൻ പ്രിയവ്രതൻ ആയിരുന്നു. അവൻ പിതാവിന്റെ സേവനത്തിൽ എപ്പോഴും ലഗ്നനായി, സത്യം ധർമ്മം എന്നിവയിൽ സ്ഥിരനായിരുന്നു.
പ്രജാപതേര്ദുഹിതരം സുരൂപാം വിശ്വകര്മണഃ । ബര്ഹിഷ്മതീം ചോപയേമേ സമാനാം ശീലകര്മഭിഃ
പ്രജാപതിയായ വിശ്വകർമ്മയുടെ സുന്ദരിയായ മകൾ ബർഹിഷ്മതിയെ, സ്വഭാവത്തിലും പ്രവർത്തിയിലും തുല്യയായവളെ, അവൻ വിവാഹം ചെയ്തു.
തസ്യാം പുത്രാന്ദശ ഗുണൈരന്വിതാന്ഭാവിതാത്മനഃ । ജനയാമാസ കന്യാം ചോര്ജസ്വതീം ച യവീയസീമ്
അവളിൽ നിന്ന്, ഗുണങ്ങളും ഉത്തമചിത്തവും ഉള്ള പത്ത് പുത്രന്മാരെയും, ഉർജസ്വതിയായി അറിയപ്പെടുന്ന ഇളയ മകളെയും അവൻ ജനിപ്പിച്ചു.
ആഗ്നീധ്രശ്ചേധ്മജിഹ്വശ്ച യജ്ഞബാഹുസ്തൃതീയകഃ । മഹാവീരശ്ചതുര്ഥസ്തു പഞ്ചമോ രുക്മശുക്രകഃ
അവരുടെ പേരുകൾ: അഗ്നീധ്രൻ, ചേധ്മജിഹ്വൻ, യജ്ഞബാഹു (മൂന്നാമൻ), മഹാവീരൻ (നാലാമൻ), രുക്മശുക്രൻ (അഞ്ചാമൻ) എന്നിങ്ങനെയാണ്.