സ മനുഃ പിതരം ദേവം പ്രജാപതിമകല്മഷമ് । ഭക്ത്യാ പര്യചരത്പൂര്വം തമുവാചാത്മഭൂഃ സുതമ്
ആ മനു ഭക്തിയോടെ തന്റെ പിതാവായ പാപരഹിതനായ ദേവനും പ്രജാപതിയും ആയവനെ സേവിച്ചു. അപ്പോൾ സ്വയംഭൂതൻ തന്റെ മകനോട് പറഞ്ഞു.
പുത്ര പുത്ര ത്വയാ കാര്യം ദേവ്യാരാധനമുത്തമമ് । തത്പ്രസാദേന തേ താത പ്രജാസര്ഗഃ പ്രസിദ്ധ്യതി
മകനേ, മകനേ, നീ ദേവിയുടെ ഉത്തമമായ ആരാധന നിർവഹിക്കണം. അവളുടെ അനുഗ്രഹംകൊണ്ട്, പ്രിയമകനേ, സൃഷ്ടി നിനക്ക് സാധിക്കും.
ഏവമുക്തഃ പ്രജാസ്രഷ്ട്രാ മനുഃ സ്വായമ്ഭുവോ വിരാട് । ജഗദ്യോനിം തദാ ദേവീം തപസാതര്പയദ് വിഭുഃ
പ്രജാസൃഷ്ടാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, സ്വായംഭുവൻ മനു, മഹാശക്തൻ, ലോകത്തിന്റെ ഉറവിടമായ ദേവിയെ തപസ്സിലൂടെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
തുഷ്ടാവ ദേവീം ദേവേശീം സമാഹിതമതിഃ കില । ആദ്യാം മായാം സര്വശക്തിം സര്വകാരണകാരണാമ്
അവൻ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ദേവികളിൽ പ്രധാനിയായ ദേവിയെ, ആദിമായയായ എല്ലാശക്തിയുടെ ഉടമയായ, എല്ലാകാരണങ്ങളുടെ കാരണമായ ദേവിയെ സ്തുതിച്ചു.
മനുരുവാച നമോ നമസ്തേ ദേവേശി ജഗത്കാരണകാരണേ । ശങ്ഖചക്രഗദാഹസ്തേ നാരായണഹൃദാശ്രിതേ
മനു പറഞ്ഞു: നമസ്കാരം, നമസ്കാരം ദേവികളിലെ അധിപതിയായവളേ, ലോകത്തിന്റെ കാരണങ്ങളുടെ കാരണമായവളേ, ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ളവളേ, നാരായണന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നവളേ.
വേദമൂര്ത്തേ ജഗന്മാതഃ കാരണസ്ഥാനരൂപിണി । വേദത്രയപ്രമാണജ്ഞേ സര്വദേവനുതേ ശിവേ
വേദങ്ങളുടെ രൂപമായവളേ, ലോകമാതാവേ, കാരണസ്ഥലത്തിന്റെ രൂപമായവളേ, മൂന്നു വേദങ്ങളുടെ സത്യത്തെ അറിയുന്നവളേ, എല്ലാ ദേവന്മാരും സ്തുതിക്കുന്ന ശിവേ.
മാഹേശ്വരി മഹാഭാഗേ മഹാമായേ മഹോദയേ । മഹാദേവപ്രിയാവാസേ മഹാദേവപ്രിയംകരി
മഹേശ്വരിയുടെ മഹാഭാഗ്യവതിയായവളേ, മഹാമായയായവളേ, മഹോന്നതിയുള്ളവളേ, മഹാദേവന്റെ പ്രിയമായ വാസസ്ഥലത്തിൽ വസിക്കുന്നവളേ, മഹാദേവന്റെ അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവളേ.
ഗോപേന്ദ്രസ്യ പ്രിയേ ജ്യേഷ്ഠേ മഹാനന്ദേ മഹോത്സവേ । മഹാമാരീഭയഹരേ നമോ ദേവാദിപൂജിതേ
ഗോപേന്ദ്രന്റെ പ്രിയയും ജ്യേഷ്ഠയും, മഹാനന്ദവും മഹോത്സവവുമുള്ളവളേ, മഹാമാരിയുടെ ഭയം അകറ്റുന്നവളേ, ദേവന്മാരിൽ ആദരവോടെ പൂജിക്കപ്പെടുന്നവളേ, നമസ്കാരം.
സര്വമങ്ഗലമാങ്ഗല്യേ ശിവേ സര്വാര്ഥസാധികേ । ശരണ്യേ ത്ര്യമ്ബകേ ഗൌരി നാരായണി നമോഽസ്തു തേ
എല്ലാ മംഗളങ്ങളുടെ ഉറവിടമായ മംഗളമായവളേ, എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും സാധിപ്പിക്കുന്നവളേ, ശരണം, ത്രയമ്പകിയായ ഗൗരിയായ നാരായണിയേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
യതശ്ചേദം യയാ വിശ്വമോതം പ്രോതം ച സര്വദാ । ചൈതന്യമേകമാദ്യന്തരഹിതം തേജസാം നിധിമ്
ഇത് എല്ലാം ആരിൽ നിന്നാണെന്നും ആരാൽ ഈ വിശ്വം എല്ലായ്പ്പോഴും നെയ്ത്തും ചേര്ത്തുമാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്, ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത ഏക ചൈതന്യവും പ്രകാശത്തിന്റെ നിധിയുമാണ് അവൾ.
ബ്രഹ്മാ യദീക്ഷണാത്സര്വം കരോതി ച ഹരിഃ സദാ । പാലയത്യപി വിശ്വേശഃ സംഹര്താ യദനുഗ്രഹാത്
ദേവിയുടെ കണികാണലാൽ ബ്രഹ്മാവ് എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നു, ഹരി എല്ലായ്പ്പോഴും സംരക്ഷിക്കുന്നു, ലോകനാഥൻ അവളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ സംഹരിക്കുന്നു.
മധുകൈടഭസമ്ഭൂതഭയാര്തഃ പദ്മസമ്ഭവഃ । യസ്യാഃ സ്തവേന മുമുചേ ഘോരദൈത്യഭവാമ്ബുധേഃ
മധു-കൈടഭന്മാരിൽ നിന്നുള്ള ഭയത്തിൽ പെടുന്ന പദ്മസംബവൻ, ദേവിയുടെ സ്തുതിയാൽ ഭയാനകമായ ദൈത്യജന്മത്തിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.
ത്വം ഹ്രീഃ കീര്തിഃ സ്മൃതിഃ കാന്തിഃ കമലാ ഗിരിജാ സതീ । ദാക്ഷായണീ വേദഗര്ഭാ സിദ്ധിദാത്രീ സദാഭയാ
നീ ഹ്രീ, കീർത്തി, സ്മൃതി, കാന്തി, കമലാ, ഗിരിജാ, സതീ, ദാക്ഷായണി, വേദങ്ങളുടെ ഗർഭം, സിദ്ധികൾ നൽകുന്നവളും എപ്പോഴും ഭയരഹിതയുമാണ്.
സ്തോഷ്യേ ത്വാം ച നമസ്യാമി പൂജയാമി ജപാമി ച । ധ്യായാമി ഭാവയേ വീക്ഷേ ശ്രോഷ്യേ ദേവി പ്രസീദ മേ
ഞാൻ നിന്നെ സ്തുതിക്കും, നമസ്കരിക്കും, പൂജിക്കും, ജപിക്കും, ധ്യാനിക്കും, ഭാവനചെയ്യും, കാണും, കേൾക്കും; ദേവിയേ, എന്നോടു ദയചെയ്യേണം.
ബ്രഹ്മാ വേദനിധിഃ കൃഷ്ണോ ലക്ഷ്യാവാസഃ പുരന്ദരഃ । ത്രിലോകാധിപതിഃ പാശീ യാദസാമ്പതിരുത്തമഃ
ബ്രഹ്മാവ് വേദങ്ങളുടെ നിധിയാണ്, കൃഷ്ണൻ ലക്ഷ്യമായിരിക്കുന്നു, പുരന്ദരൻ വാസസ്ഥലമാണ്, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും അധിപൻ പാശം കൈവശമുള്ളവനാണ്, യാദവന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനാണ്.
കുബേരോ നിധിനാഥോഽഭൂദ്യമോ ജാതഃ പരേതരാട് । നൈര്ഋതോ രക്ഷസാം നാഥഃ സോമോ ജാതോ ഹ്യപോമയഃ
കുബേരൻ ധനത്തിന്റെ ഉടമയായി, യമൻ മരണപ്പെട്ടവരുടെ രാജാവായി, നൈരൃതൻ രാക്ഷസന്മാരുടെ നാഥനായി, സോമൻ ജലത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.
ത്രിലോകവന്ദ്യേ ലോകേശി മഹാമാങ്ഗല്യരൂപിണി । നമസ്തേഽസ്തു പുനര്ഭൂയോ ജഗന്മാതര്നമോ നമഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങൾ വണങ്ങുന്ന ലോകേശ്വരി, മഹാമംഗളത്തിന്റെ രൂപമായ അമ്മേ, ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ മാതാവേ, എന്റെ പ്രണാമങ്ങൾ.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച ഏവം സ്തുതാ ഭഗവതീ ദുര്ഗാ നാരായണീ പരാ । പ്രസന്നാ പ്രാഹ ദേവര്ഷേ ബ്രഹ്മപുത്രമിദം വചഃ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ദുർഗ്ഗാ നാരായണി ഭഗവതി സന്തോഷത്തോടെ ബ്രഹ്മപുത്രനായ ദേവർഷിക്കു പറഞ്ഞു.
ദേവ്യുവാച വരം വരയ രാജേന്ദ്ര ബ്രഹ്മപുത്ര യദിച്ഛസി । പ്രസന്നാഹം സ്തവേനാത്ര ഭക്ത്യാ ചാരാധനേന ച
ദേവി പറഞ്ഞു: രാജാധിരാജാ, ബ്രഹ്മപുത്രാ, നീ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ. നിന്റെ സ്തുതിയും ഭക്തിയും പൂജയും കൊണ്ട് ഞാൻ സന്തുഷ്ടയാകുന്നു.
മനുരുവാച യദി ദേവി പ്രസന്നാസി ഭക്ത്യാ കാരുണികോത്തമേ । തദാ നിര്വിഘ്നതഃ സൃഷ്ടിഃ പ്രജായാഃ സ്യാത്തവാജ്ഞയാ
മനു പറഞ്ഞു: ദേവി, എന്റെ ഭക്തിയിലും കരുണയിലും നീ സന്തുഷ്ടയാണെങ്കിൽ, അപ്പോൾ, അമ്മേ, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം സൃഷ്ടി നിർവിഘ്നമായി നടക്കട്ടെ.
ദേവ്യുവാച പ്രജാസര്ഗഃ പ്രഭവതു മമാനുഗ്രഹതഃ കില । നിര്വിഘ്നേന ച രാജേന്ദ്ര വൃദ്ധിശ്ചാപ്യുത്തരോത്തരമ്
ദേവി പറഞ്ഞു: എന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ നിന്നു സൃഷ്ടി നടക്കും, രാജാധിരാജാ, തടസ്സമില്ലാതെ വർദ്ധനവും ഉണ്ടാകും.
യഃ കശ്ചിത്പഠതേ സ്തോത്രം മദ്ഭക്ത്യാ ത്വത്കൃതം സദാ । തേഷാം വിദ്യാ പ്രജാസിദ്ധിഃ കീര്തിഃ കാന്ത്യുദയഃ ഖലു
നീ സൃഷ്ടിച്ച ഈ സ്തോത്രം ഭക്തിയോടെ ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താൽ, അവർക്കു വിജയം, സന്താനസമ്പത്ത്, കീർത്തി, സൗന്ദര്യം എന്നിവ ഉറപ്പാണ്.
ജായന്തേ ധനധാന്യാനി ശക്തിരപ്രഹതാ നൃണാമ് । സര്വത്ര വിജയോ രാജന് സുഖം ശത്രുപരിക്ഷയഃ
അവർക്കു ധനവും ധാന്യവും ലഭിക്കും, ശക്തി തടസ്സമില്ലാതെ നിലനിൽക്കും, രാജാവേ, എല്ലായിടത്തും വിജയം, സന്തോഷം, ശത്രുക്കളുടെ നാശം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച ഏവം ദത്ത്വാ വരാന് ദേവീ മനവേ ബ്രഹ്മസൂനവേ । അന്തര്ധാനം ഗതാ ചാസീത്പശ്യതസ്തസ്യ ധീമതഃ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മപുത്രനായ മനുവിന് ദേവി വരങ്ങൾ നൽകി, ആ ജ്ഞാനിയാവന്റെ കൺമുന്നിൽ ദേവി അപ്രത്യക്ഷയായി.
അഥ ലബ്ധവരോ രാജാ ബ്രഹ്മപുത്രഃ പ്രതാപവാന് । ബ്രഹ്മാണമബ്രവീത്താത സ്ഥാനം മേ ദീയതാം രഹഃ
വരം ലഭിച്ച ശേഷം, ശക്തനായ ബ്രഹ്മപുത്രനായ രാജാവ് ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, എനിക്ക് ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥലം ദയവായി തരിക.
യത്രാഹം സമധിഷ്ഠായ പ്രജാഃ സ്രക്ഷ്യാമി പുഷ്കലാഃ । യക്ഷ്യാമി യജ്ഞൈര്ദേവേശം തത്സമാദിശ മാചിരമ്
അവിടെ ഞാൻ പാർത്തു, ധാരാളം ജീവികൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും, ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനായി യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യാം. ആ സ്ഥലം എത്രയും വേഗം കാണിച്ചു തരിക.
ഇതി പുത്രവചഃ ശ്രുത്വാ പ്രജാപതിപതിര്വിഭുഃ । ചിന്തയാമാസ സുചിരം കഥം കാര്യം ഭവേദിദമ്
മകനിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പ്രജാപതികളുടെ പ്രഭു ദീർഘമായി ആലോചിച്ചു: ഈ കാര്യം എങ്ങനെ സാധ്യമാകും എന്ന്.
സൃജതോ മേ ഗതഃ കാലോ വിപുലോഽനന്തസംഖ്യകഃ । ധരാ വാര്ഭിഃ സ്തുതാ മഗ്നാ രസം യാതാഖിലാശ്രയാ
ഞാൻ സൃഷ്ടി നടത്തുമ്പോൾ, അനന്തമായ കാലം കടന്നുപോയി; ഭൂമി വെള്ളം വാഴ്ത്തി, ആഴത്തിൽ മുങ്ങി, എല്ലാം ആശ്രയിക്കുന്ന രസത്തിൽ ചേർന്നു.
ഇദം മച്ചിന്തിതം കാര്യം ഭഗവാനാദിപൂരുഷഃ । കരിഷ്യതി സഹായോ മേ യദാദേശേഽഹമാശ്രിതഃ
ഞാൻ ആലോചിച്ച ഈ കാര്യം, ആദിപുരുഷൻ നിർവഹിക്കും; ഞാൻ അവന്റെ കല്പനയിൽ ആശ്രിതനാണ്, അവൻ എന്റെ സഹായിയാണ്.
ഭുവനകോശപ്രസങ്ഗേ ദേവ്യാ മനവേ വരദാനവര്ണനമ് ശ്രീനാരായണ ഉവാച ഏവം മീമാംസതസ്തസ്യ പദ്മയോനേഃ പരന്തപ । മന്വാദിഭിര്മുനിവരൈര്മരീച്യാദ്യൈഃ സമന്തതഃ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന പദ്മജന്മാവായ ബ്രഹ്മാവ് ആലോചിക്കുമ്പോൾ, മനുവും മറ്റും മരീചിമുനി മുതലായവരും ചുറ്റും ഉണ്ടായിരുന്നു.