പുലകാങ്കിതസര്വാങ്ഗൈര്ബാഷ്പരുദ്ധാക്ഷിനിഃസ്വനഃ । നൃത്യഗീതാദിഘോഷേണ തോഷയേന്മാം മുഹുര്മുഹുഃ
എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും രോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞ്, കണ്ണ് നിറഞ്ഞ് വാക്ക് തടഞ്ഞ്, നൃത്തം, ഗാനം തുടങ്ങിയവയുടെ ശബ്ദംകൊണ്ട് എനിക്കു പുനഃപുനഃ ആനന്ദം നൽകണം.
വേദപാരായണൈശ്ചൈവ പുരാണൈഃ സകലൈരപി । പ്രതിപാദ്യാ യതോഽഹം വൈ തസ്മാത്തൈസ്തോഷയേത്തു മാമ്
വേദങ്ങൾക്കും എല്ലാ പുരാണങ്ങൾക്കും പാരായണം നടത്തി, അവയിലൂടെ ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിതയാണെന്നു മനസ്സിലാക്കി, അവയാൽ എനിക്ക് സന്തോഷം വരുത്തണം.
നിജം സര്വസ്വമപി മേ സദേഹം നിത്യശോഽര്പയേത് । നിത്യഹോമം തതഃ കുര്യാദ്ബ്രാഹ്മണാംശ്ച സുവാസിനീഃ
തന്റെ മുഴുവൻ സമ്പത്തും ശരീരവും എപ്പോഴും എനിക്ക് സമർപ്പിക്കണം; പിന്നെ ദിവസേന ഹോമം നടത്തി, ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും സുമംഗലികളെയും ആദരിക്കണം.
ബടുകാന്പാമരാനന്യാന്ദേവീബുദ്ധ്യാ തു ഭോജയേത് । നത്വാ പുനഃ സ്വഹൃദയേ വ്യുത്ക്രമേണ വിസര്ജയേത്
കുട്ടികളെയും സാധാരണക്കാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും ദേവിയായി കരുതി ഭക്ഷണം നൽകണം; നമസ്കരിച്ച്, ശരിയായ ക്രമത്തിൽ മനസ്സിൽ നിന്ന് വിടവാങ്ങിക്കണം.
സര്വം ഹൃല്ലേഖയാ കുര്യാത് പൂജനം മമ സുബ്രത । ഹൃല്ലേഖാ സര്വമന്ത്രാണാം നായികാ പരമാ സ്മൃതാ
സുഭ്രതേ, എന്റെ എല്ലാ പൂജയും ഹൃല്ലേഖയോടെ നടത്തണം; ഹൃല്ലേഖയാണ് എല്ലാ മന്ത്രങ്ങൾക്കും പ്രധാനിയായ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.
ഹൃല്ലേഖാദര്പണേ നിത്യമഹം തത്പ്രതിബിമ്ബിതാ । തസ്മാദ്ഹൃല്ലേഖയാ ദത്തം സര്വമന്ത്രൈഃ സമര്പിതമ്
ഹൃല്ലേഖ എന്ന കണ്ണാടിയിൽ ഞാൻ എപ്പോഴും പ്രതിഫലിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഹൃല്ലേഖയോടുകൂടി, എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളാലും അർപ്പിക്കുന്നതെല്ലാം ഞാൻ സ്വീകരിക്കുന്നു.
ഗുരും സമ്പൂജ്യ ഭൂഷാദ്യൈഃ കൃതകൃത്യത്വമാവഹേത് । യ ഏവം പൂജയേദ്ദേവീം ശ്രീമദ്ഭുവനസുന്ദരീമ്
ഗുരുവിനെ അലങ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടും മറ്റു ഭൂഷണങ്ങൾ കൊണ്ടും പൂജിച്ച്, കൃതാർത്ഥത്വം നേടണം; ഇങ്ങനെ ശ്രീമദ് ഭുവനസുന്ദരിയെ ആരെങ്കിലും പൂജിച്ചാൽ—
ന തസ്യ ദുര്ലഭം കിഞ്ചിത്കദാചിത്ക്വചിദസ്തി ഹി । ദേഹാന്തേ തു മണിദ്വീപം മമ യാത്യേവ സര്വഥാ
അവർക്കു എപ്പോഴും എവിടെയും പ്രാപിക്കാനാവാത്തത് ഒന്നുമില്ല; ശരീരം വിട്ടശേഷം അവൻ എനിക്കുള്ള മണിദ്വീപിലേക്ക് ഉറപ്പായും എത്തും.
ജ്ഞേയോ ദേവീസ്വരൂപോഽസൌ ദേവാ നിത്യം നമന്തി തമ് । ഇതി തേ കഥിതം രാജന് മഹാദേവ്യാഃ പ്രപൂജനമ്
ഇതാണ് ദേവിയുടെ സ്വരൂപം എന്നു അറിയണം; ദേവന്മാർ എപ്പോഴും അവനു നമസ്കരിക്കുന്നു. രാജാവേ, മഹാദേവിയുടെ പൂജയുടെ വിധി നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
വിമൃശ്യൈതദശേഷേണാപ്യധികാരാനുരൂപതഃ । കുരു മേ പൂജനം തേന കൃതാര്ഥസ്ത്വം ഭവിഷ്യസി
ഇതെല്ലാം നിന്റെ യോഗ്യത അനുസരിച്ച് ആലോചിച്ച്, അതുപോലെ എനിക്ക് പൂജ നടത്തണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ നീ കൃതാർത്ഥനാകും.
ഇദം തു ഗീതാശാസ്ത്രം മേ നാശിഷ്യായ വദേത് ക്വചിത് । നാഭക്തായ പ്രദാതവ്യം ന ധൂര്തായ ച ദുര്ഹൃദേ
എന്റെ ഈ ഗീതാശാസ്ത്രം ഒരിക്കലും ശിഷ്യനു വേണ്ടി പറയരുത്; ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്കും, ദുഷ്ടഹൃദയമുള്ളവർക്കും ഇതു നൽകരുത്.
ഏതത്പ്രകാശനം മാതുരുദ്ഘാടനമുരോജയോഃ । തസ്മാദവശ്യം യത്നേന ഗോപനീയമിദം സദാ
ഇതിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തൽ അമ്മയുടെ മുലകൾ തുറക്കുന്നതുപോലെയാണ്; അതുകൊണ്ട് ഇത് എപ്പോഴും സൂക്ഷ്മമായി മറച്ചുവെക്കണം.
ദേയം ഭക്തായ ശിഷ്യായ ജ്യേഷ്ഠപുത്രായ ചൈവ ഹി । സുശീലായ സുവേഷായ ദേവീഭക്തിയുതായ ച
ഇത് ഭക്തനോടും ശിഷ്യനോടും ജ്യേഷ്ഠപുത്രനോടും നൽകാം; നല്ല പെരുമയുള്ളവനും, നല്ല വസ്ത്രം ധരിച്ചവനും, ദേവീഭക്തിയുള്ളവനും അർഹനാണ്.
ശ്രാദ്ധകാലേ പഠേദേതദ്ബ്രാഹ്മണാനാമ് സമീപതഃ । തൃപ്താസ്തത്പിതരഃ സര്വേ പ്രയാന്തി പരമം പദമ്
ശ്രാദ്ധകാലത്ത് ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഇത് പാരായണം ചെയ്യണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ പിതാക്കന്മാർ എല്ലാവരും തൃപ്തരായി പരമപദം പ്രാപിക്കും.
വ്യാസ ഉവാച ഇത്യുക്ത്വാ സാ ഭഗവതീ തത്രൈവാന്തരധീയത । ദേവാശ്ച മുദിതാഃ സര്വേ ദേവീദര്ശനതോഽഭവന്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവതി അവിടത്തെത്തന്നെ അദൃശ്യയായി; ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ദേവിയെ കണ്ടതിൽ ആനന്ദിച്ചു.
തതോ ഹിമാലയേ ജജ്ഞേ ദേവീ ഹൈമവതീ തു സാ । യാ ഗൌരീതി പ്രസിദ്ധാസീദ്ദത്താ സാ ശങ്കരായ ച
അതിനുശേഷം ഹിമാലയത്തിൽ ദേവി ഹേമവതിയായി ജനിച്ചു; അവൾ ഗൗരിയായി പ്രസിദ്ധയായിരുന്നു, ശങ്കരനു സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
തതഃ സ്കന്ദഃ സമുദ്ഭൂതസ്താരകസ്തേന പാതിതഃ । സമുദ്രമന്ഥനേ പൂര്വം രത്നാന്യാസുര്നരാധിപ
അതിനുശേഷം സ്കന്ദൻ ജനിച്ചു, അവൻ താരകനെ സംഹരിച്ചു; അതിന് മുമ്പ്, സമുദ്രമഥനത്തിൽ, രത്നങ്ങൾ മനുഷ്യരാജാവേ, ദേവന്മാർക്ക് ലഭിച്ചു.
തത്ര ദേവൈഃ സ്തുതാ ദേവീ ലക്ഷ്മീപ്രാപ്ത്യര്ഥമാദരാത് । തേഷാമനുഗ്രഹാര്ഥായ നിര്ഗതാ തു രമാ തതഃ
അവിടെ ദേവികൾക്ക് ലക്ഷ്മി ലഭിക്കാനായി ദേവന്മാർ ദേവിയെ സ്തുതിച്ചു; അവരുടെ അനുഗ്രഹത്തിനായി രമാ അവിടെ നിന്നു പുറപ്പെട്ടു.
വൈകുണ്ഠായ സുരൈര്ദത്താ തേന തസ്യ ശമോഽഭവത് । ഇതി തേ കഥിതം രാജന് ദേവീമാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
ദേവന്മാർ വൈകുണ്ഠം അവനു നൽകി, അതിലൂടെ അവന് മനസ്സിൽ സമാധാനം ലഭിച്ചു. രാജാവേ, ഇങ്ങനെ ദേവിയുടെ പരമ മഹത്വം നിനക്കു ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു.
ഗൌരീലക്ഷ്മ്യോഃ സമുദ്ഭൂതിവിഷയം സര്വകാമദമ് । ന വാച്യം ത്വേതദന്യസ്മൈ രഹസ്യം കഥിതം യതഃ
ഗൗരിയും ലക്ഷ്മിയും എങ്ങനെയാണ് ഉദിച്ചുവന്നതെന്ന ഈ കഥ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നതാണ്. ഇത് മറ്റാരോടും പറയരുത്, കാരണം ഇതൊരു രഹസ്യമാണ് വെളിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
ഗീതാ രഹസ്യഭൂതേയം ഗോപനീയാ പ്രയത്നതഃ । സര്വമുക്തം സ്മസേന യത്പൃഷ്ടം തത്ത്വയാനഘ । പവിത്രം പാവനം ദിവ്യം കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി
ഈ ഗാനം ഏറ്റവും രഹസ്യമായതും സൂക്ഷ്മമായതുമാണ്, അതിനാൽ അതിനെ അതീവ ജാഗ്രതയോടെ സൂക്ഷിക്കണം. നീ ചോദിച്ച എല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു, പാപരഹിതനായവനേ, ഇത് വിശുദ്ധവും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതും ദൈവികവുമാണ്. ഇനി നീ എന്താണ് കൂടി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
ഭുവനകോശപ്രസങ്ഗേ ദേവ്യാ മനവേ വരദാനവര്ണനമ് ജനമേജയ ഉവാച സൂര്യചന്ദ്രാന്വയോത്ഥാനാം നൃപാണാം സത്കഥാശ്രിതമ് । ചരിതം ഭവതാ പ്രോക്തം ശ്രുതം തദമൃതാസ്പദമ്
ജനമേജയൻ പറഞ്ഞു: സൂര്യനും ചന്ദ്രനും വംശത്തിൽ ജനിച്ച രാജാക്കന്മാരുടെ മഹത്തായ പ്രവർത്തികൾ നീ പറഞ്ഞുതന്നു, ഞാൻ അതു കേട്ടു. അവ അത്യന്തം അമൃതസ്വരൂപമാണ്.
അധുനാ ശ്രോതുമിച്ഛാമി സാ ദേവീ ജഗദമ്ബികാ । മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു യദ്യദ്രൂപേണ പൂജ്യതേ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ആ ജഗദംബയായ ദേവിയെ എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും എങ്ങനെയാണ് വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ ആരാധിക്കുന്നത് എന്നത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യസ്മിന്യസ്മിംശ്ച വൈ സ്ഥാനേ യേന യേന ച കര്മണാ । (ശരീരേണ ച ദേവേശീ പൂജനീയാ ഫലപ്രദാ । യേനൈവ മന്ത്രബീജേന യത്ര യത്ര ച പൂജ്യതേ
ഏത് സ്ഥലത്തും, ഏത് പ്രവർത്തിയിലൂടെയും, ഏത് ശരീരത്തിലൂടെയും ദേവിയെ ആരാധിക്കേണ്ടതും ഫലം ലഭിക്കേണ്ടതും, ഏത് മന്ത്രബീജം ഉപയോഗിച്ചാണ് അവിടത്തെ ആരാധന നടക്കുന്നത് എന്നതും,
യേന ധ്യാനേന തത്സൂക്ഷ്മേ സ്വരൂപേ സ്യാന്മതേര്ഗതിഃ । തത്സര്വം വദ വിപ്രര്ഷേ യേന ശ്രേയോഽഹമാപ്നുയാമ്
ഏത് ധ്യാനത്തിലൂടെ ദേവിയുടെ സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ മനസ്സ് ലക്ഷ്യത്തിലെത്തുന്നു എന്നതും, ഈ എല്ലാം ദയവായി എന്നോട് പറയൂ, മഹർഷിയേ, അതിലൂടെ ഞാൻ ഉത്തമമായ സുഖം നേടാൻ കഴിയട്ടെ.
വ്യാസ ഉവാച ശൃണു രാജന് പ്രവക്ഷ്യാമി ദേവ്യാരാധനമുത്തമമ് । യത്കൃതേന ശ്രുതേനാപി നരഃ ശ്രേയോഽത്ര വിന്ദതേ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, കേൾക്കൂ, ഞാൻ ദേവിയുടെ പരമമായ ആരാധനയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പറയും. അതു ചെയ്യുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്താൽ മനുഷ്യന് ഈ ലോകത്ത് ഉത്തമമായ ഫലം ലഭിക്കും.
ഏവമേതന്നാരദേന പൃഷ്ടോ നാരായണഃ പുരാ । തസ്മൈ യദുക്തവാന്ദേവോ യോഗചര്യാപ്രവര്തകഃ
ഇതേ ചോദ്യം മുമ്പ് നാരദൻ നാരായണനോടു ചോദിച്ചിരുന്നു. യോഗചര്യയുടെ പ്രഭാവകനായ ദേവൻ അവനോട് അതിനുത്തരം പറഞ്ഞു.
ഏകദാ നാരദഃ ശ്രീമാന്പര്യടന്പൃഥിവീമിമാമ് । നാരായണാശ്രമം പ്രാപ്തോ ഗതഖേദശ്ച തസ്ഥിവാന്
ഒരു ദിവസം മഹത്വമുള്ള നാരദൻ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ച് നാരായണന്റെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി, അവിടെ അവന്റെ ക്ഷീണം മാറി നിന്നു.
തസ്മൈ യോഗാത്മനേ നത്വാ ബ്രഹ്മദേവതനൂദ്ഭവഃ । പര്യപൃച്ഛദിമം ചാര്ഥം യത്പൃഷ്ടോ ഭവതാനഘ
യോഗാത്മാവായ ദേവനോട് നമസ്കരിച്ച്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച നാരദൻ, നീ ചോദിച്ച അതേ ചോദ്യം അവനോടും ചോദിച്ചു.
നാരദ ഉവാച ദേവദേവ മഹാദേവ പുരാണപുരുഷോത്തമ । ജഗദാധാര സര്വജ്ഞ ശ്ലാഘനീയോരുസദ്ഗുണ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരുടെ ദേവാ, മഹാദേവാ, പുരാതന പുരുഷോത്തമാ, ലോകത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായവനേ, സർവ്വജ്ഞനായവനേ, മഹത്തായ ഗുണങ്ങൾക്കായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നവനേ—