നൃത്യം കരോതി പുരതഃ സാര്ധം ദേവൈര്നിശാമുഖേ । തത്രോപോഷ്യ രജന്യാദൌ പ്രദോഷേ പൂജയേച്ഛിവാമ്
ദേവതകളോടൊപ്പം രാത്രി തുടങ്ങുമ്പോൾ അവളുടെ മുമ്പിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു; അപ്പോൾ രാത്രി ആരംഭത്തിൽ ഉപവാസം പാലിച്ച് പ്രദോഷസമയത്ത് ശിവയെ ആരാധിക്കണം.
പ്രതിപക്ഷം വിശേഷേണ തദ്ദേവീപ്രീതികാരകമ് । സോമവാരവ്രതം ചൈവ മമാതിപ്രിയകൃന്നഗ
പ്രതിഫക്ഷത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഈ വ്രതം ദേവിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കും; ചൊവ്വാഴ്ച വ്രതം എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്, നഗരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
തത്രാപി ദേവീം സമ്പൂജ്യ രാത്രൌ ഭോജനമാചരേത് । നവരാത്രദ്വയം ചൈവ വ്രതം പ്രീതികരം മമ
അവിടെയും ദേവിയെ സമ്പൂർണ്ണമായി ആരാധിച്ച് രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; രണ്ട് നവരാത്രി വ്രതങ്ങളും എനിക്ക് വളരെ പ്രിയപ്പെട്ടവയാണ്.
ഏവമന്യാന്യപി വിഭോ നിത്യനൈമിത്തികാനി ച । വ്രതാനി കുരുതേ യോ വൈ മത്പ്രീത്യര്ഥം വിമത്സരഃ
ഇങ്ങനെ, പ്രഭുവേ, ഇവയും മറ്റു നിത്യവ്രതങ്ങളും നിമിത്തവ്രതങ്ങളും, ആരെങ്കിലും എന്റെ പ്രസാദത്തിനായി അസൂയ കൂടാതെ ആചരിച്ചാൽ,
പ്രാപ്നോതി മമ സായുജ്യം സ മേ ഭക്തഃ സ മേ പ്രിയഃ । ഉത്സവാനപി കുര്വീത ദോലോത്സവസുഖാന്വിഭോ
അവൻ എന്നോട് ഐക്യമായിത്തീരും; അവൻ എന്റെ ഭക്തൻ, എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവൻ. ഉത്സവങ്ങൾക്കും, ദോലോത്സവത്തിലെ ആനന്ദം അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട് ആഘോഷിക്കണം.
ശയനോത്സവം യഥാ കുര്യാത്തഥാ ജാഗരണോത്സവമ് । രഥോത്സവം ച മേ കുര്യാദ്ദമനോത്സവമേവ ച
ശയനോത്സവം, ജാഗരണോത്സവം, എന്റെ പേരിൽ രഥോത്സവം, അതുപോലെ ദമനോത്സവം എന്നിവയും ആചരിക്കണം.
പവിത്രോത്സവമേവാപി ശ്രാവണോ പ്രീതികാരകമ് । മമ ഭക്തഃ സദാ കുര്യാദേവമന്യാന്മഹോത്സവാന്
പവിത്രോത്സവവും, ശ്രാവണോത്സവവും, ഇവ ദേവിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കും; എന്റെ ഭക്തൻ എപ്പോഴും ഇത്തരത്തിലുള്ള മറ്റ് മഹോത്സവങ്ങളും ആചരിക്കണം.
മദ്ഭക്താന്ഭോജയേത്പ്രീത്യാ തഥാ ചൈവ സുവാസിനീഃ । കുമാരീര്ബടുകാംശ്ചാപി മദ്ബുദ്ധ്യാ തദ്ഗതാന്തരഃ
എന്റെ ഭക്തരെ സ്നേഹത്തോടെ ഭക്ഷണം നൽകണം; അതുപോലെ സുമംഗലികൾക്കും, കുമാരികൾക്കും, ബാലന്മാർക്കും, അവരെ എന്നിലേക്കു കാണുന്ന മനസ്സോടെ സേവിക്കണം.
വിത്തശാഠ്യേന രഹിതോ യജേദേതാന്സുമാദിഭിഃ । യ ഏവം കുരുതേ ഭക്ത്യാ പ്രതിവര്ഷമതന്ദ്രിതഃ
സമ്പത്തിനെ കുറിച്ച് കപടത്വമില്ലാതെ, സോമാദികൾ കൊണ്ടു ഈ ദേവതകളെ ആരാധിക്കണം. ഇങ്ങനെ ഭക്തിയോടെ, വർഷംതോറും അശ്രാന്തമായി ആരെങ്കിലും ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ—
സ ധന്യഃ കൃതകൃത്യോഽസൌ മത്പ്രീതേഃ പാത്രമഞ്ജസാ । സര്വമുക്തം സമാസേന മമ പ്രീതിപ്രദായകമ് । നാശിഷ്യായ പ്രദാതവ്യം നാഭക്തായ കദാചന
അവൻ ഭാഗ്യവാൻ, തന്റെ ജീവിതം സഫലമായവൻ, എന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് യോജ്യനായവൻ. എന്റെ പ്രീതിക്ക് കാരണമാകുന്നതെല്ലാം ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അർഹതയില്ലാത്തവർക്കോ, ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്കോ ഇതൊരിക്കലും പഠിപ്പിക്കരുത്.
ദേവീഗീതായാം ശ്രീദേവ്യാഃ പൂജാവിധിവര്ണനമ് ഹിമാലയ ഉവാച ദേവദേവി മഹേശാനി കരുണാസാഗരേഽമ്ബികേ । ബ്രൂഹി പൂജാവിധിം സമ്യഗ്യഥാവദധുനാ നിജമ്
ഹിമാലയം പറഞ്ഞു: ദേവദേവി, മഹേശ്വരി, കരുണാസാഗരിയായ അമ്പികേ, ദയവായി ഇപ്പോൾ നിന്റെ ആരാധനാവിധി എങ്ങനെ എന്നെ ശരിയായി പഠിപ്പിക്കണമേ.
ശ്രീദേവ്യുവാച വക്ഷ്യേ പൂജാവിധിം രാജന്നമ്ബികായാ യഥാ പ്രിയമ് । അത്യന്തശ്രദ്ധയാ സാര്ധം ശൃണു പര്വതപുങ്ഗവ
ശ്രീദേവി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, അമ്പികയുടെ പ്രിയമായ ആരാധനാവിധി ഞാൻ വിശദമായി പറയും. പരമവിശ്വാസത്തോടെ കേൾക്കൂ, പർവതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ദ്വിവിധാ മമ പൂജാ സ്യാദ് ബാഹ്യാ ചാഭ്യന്തരാപി ച । ബാഹ്യാപി ദ്വിവിധാ പ്രോക്താ വൈദികീ താന്ത്രികീ തഥാ
എന്റെ ആരാധന രണ്ട് വിധമാണ്: പുറംപൂജയും ആന്തരികപൂജയും. പുറംപൂജയും രണ്ടായി വേർതിരിക്കുന്നു: വൈദികവും താന്ത്രികവും.
വൈദിക്യര്ചാപി ദ്വിവിധാ മൂര്തിഭേദേന ഭൂധര । വൈദികീ വൈദികൈഃ കാര്യാ വേദദീക്ഷാസമന്വിതൈഃ
പർവതമേ, വൈദികപൂജയും രൂപഭേദം അനുസരിച്ച് രണ്ടായി വേർതിരിക്കുന്നു. വൈദികപൂജ, വേദദീക്ഷയുള്ളവർ ചെയ്യണം.
തന്ത്രോക്തദീക്ഷാവദ്ഭിസ്തു താന്ത്രികീ സംശ്രിതാ ഭവേത് । ഇത്ഥം പൂജാരഹസ്യം ച ന ജ്ഞാത്വാ വിപരീതകമ്
താന്ത്രികപൂജ, തന്ത്രപ്രകാരമുള്ള ദീക്ഷയുള്ളവർ മാത്രം ചെയ്യണം. ഈ പൂജാരഹസ്യം മനസ്സിലാക്കാതെ, ആരെങ്കിലും വ്യത്യസ്തമായി പ്രവർത്തിച്ചാൽ—
കരോതി യോ നരോ മൂഢഃ സ പതത്യേവ സര്വഥാ । തത്ര യാ വൈദികീ പ്രോക്താ പ്രഥമാ താം വദാമ്യഹമ്
അത്തരം മണ്ടൻ നിർബന്ധമായി തകർന്നു പോകും. ഇതിൽ ആദ്യം പറയുന്ന വൈദികപൂജയെ കുറിച്ച് ഞാൻ വിശദമാക്കാം.
യന്മേ സാക്ഷാത്പരം രൂപം ദൃഷ്ട്വാനസി ഭൂധര । അനന്തശീര്ഷനയനമനന്തചരണം മഹത്
പർവതമേ, നീ നേരിട്ട് കണ്ട എന്റെ പരമരൂപം—അനന്തമായ തലകളും കണ്ണുകളും കാലുകളും ഉള്ള അതിവിശാലമായ രൂപം—
സര്വശക്തിസമായുക്തം പ്രേരകം യത്പരാത്പരമ് । തദേവ പൂജയേന്നിത്യം നമേദ് ധ്യായേത്സ്മരേദപി
എല്ലാ ശക്തികളും നിറഞ്ഞ, പരമത്തിൽ പരമമായ, പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ആ രൂപം തന്നെ എപ്പോഴും ആരാധിക്കണം, നമസ്കരിക്കണം, ധ്യാനിക്കണം, ഓർക്കണം.
ഇത്യേതത്പ്രഥമാര്ചായാഃ സ്വരൂപം കഥിതം നഗ । ശാന്തഃ സമാഹിതമനാ ദമ്ഭാഹങ്കാരവര്ജിതഃ
ഇങ്ങനെ, ആദ്യപൂജയുടെ സ്വഭാവം ഞാൻ പറഞ്ഞു. മനസ്സ് ശാന്തവും ഏകാഗ്രവുമാക്കി, കപടത്വവും അഹങ്കാരവും ഒഴിവാക്കി ഇരിക്കണം.
തത്പരോ ഭവ തദ്യാജീ തദേവ ശരണം വ്രജ । തദേവ ചേതസാ പശ്യ ജപ ധ്യായസ്വ സര്വദാ
അത് തന്നെ ലക്ഷ്യമാക്കി, അതിനേ ആരാധിച്ച്, അതിൽ തന്നെ ആശ്രയം തേടണം. മനസ്സിൽ അതിനെ കാണണം, ജപിക്കണം, എല്ലായ്പോഴും ധ്യാനിക്കണം.
അനന്യയാ പ്രേമയുക്തഭക്ത്യാ മദ്ഭാവമാശ്രിതഃ । യജ്ഞൈര്യജ തപോദാനൈര്മാമേവ പരിതോഷയ
മറ്റൊന്നും ആശ്രയിക്കാതെ, പ്രേമപൂർവ്വകമായ ഭക്തിയോടെ എന്റെ സാന്നിധ്യം പ്രാപിച്ച്, യജ്ഞങ്ങൾ, തപസ്സു, ദാനങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ എന്നെ മാത്രം സന്തോഷിപ്പിക്കണം.
ഇത്ഥം മമാനുഗ്രഹതോ മോക്ഷ്യസേ ഭവബന്ധനാത് । മത്പരാ യേ മദാസക്തചിത്താ ഭക്തവരാ മതാഃ
ഇങ്ങനെ, എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നീ ഭവബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും. എന്നിൽ മനസ്സും ഭക്തിയും നിക്ഷേപിച്ചവരാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ഭക്തർ.
പ്രതിജാനേ ഭവാദസ്മാദുദ്ധരാമ്യചിരേണ തു । ധ്യാനേന കര്മയുക്തേന ഭക്തിജ്ഞാനേന വാ പുനഃ
ഞാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു: ഇവരെ ഞാൻ ഈ ഭവസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഉടൻ രക്ഷിക്കും—ധ്യാനവും കർമ്മവും ചേർത്ത്, അല്ലെങ്കിൽ ഭക്തിയും ജ്ഞാനവും കൊണ്ടോ.
പ്രാപ്യാഹം സര്വഥാ രാജന്ന തു കേവലകര്മഭിഃ । ധര്മാത്സഞ്ജായതേ ഭക്തിര്ഭക്ത്യാ സഞ്ജായതേ പരമ്
രാജാവേ, എനിക്ക് എല്ലാ മാർഗ്ഗങ്ങളിലും എത്താം, പക്ഷേ വെറും കർമ്മങ്ങൾകൊണ്ടല്ല. ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ഭക്തി ഉത്ഭവിക്കുന്നു, ഭക്തിയിൽ നിന്ന് പരമാവസ്ഥ.
ശ്രുതിസ്മൃതിഭ്യാമുദിതം യത്സ ധര്മഃ പ്രകീര്തിതഃ । അന്യശാസ്ത്രേണ യഃ പ്രോക്തോ ധര്മാഭാസഃ സ ഉച്യതേ
ശ്രുതി, സ്മൃതി എന്നിവയിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ധർമ്മം. മറ്റ് ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയുന്നത് ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപം മാത്രമാണ്.
സര്വജ്ഞാത്സര്വശക്തേശ്ച മത്തോ വേദഃ സമുത്ഥിതഃ । അജ്ഞാനസ്യ മമാഭാവാദപ്രമാണാ ന ച ശ്രുതിഃ
എല്ലാം അറിയുന്നവളായും സർവ്വശക്തിയുള്ളവളായും എന്നിൽ നിന്നാണ് വേദം ഉദിച്ചിരിക്കുന്നത്. എനിക്ക് അജ്ഞാനം ഇല്ലാത്തതിനാൽ, ശ്രുതി ഒരിക്കലും അസത്യമായിരിക്കില്ല.
സ്മൃതയശ്ച ശ്രുതേരര്ഥം ഗൃഹീത്വൈവ ച നിര്ഗതാഃ । മന്വാദീനാം ശ്രുതീനാം ച തതഃ പ്രാമാണ്യമിഷ്യതേ
സ്മൃതി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ശ്രുതിയുടെ അർത്ഥം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് മനു മുതലായവരുടെ ശ്രുതികൾക്ക് പ്രാമാണ്യം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
ക്വചിത്കദാചിത്തന്ത്രാര്ഥകടാക്ഷേണ പരോദിതമ് । ധര്മം വദന്തി സോംഽശസ്തു നൈവ ഗ്രാഹ്യോഽസ്തി വൈദികൈഃ
ചിലപ്പോഴൊക്കെ, ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ തന്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥം ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ നോക്കി ധർമ്മത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം പറയാറുണ്ട്. പക്ഷേ, വേദങ്ങളെ അനുസരിക്കുന്നവർക്ക് ആ ഭാഗം സ്വീകരിക്കേണ്ടതല്ല.
അന്യേഷാം ശാസ്ത്രകര്തൄണാമജ്ഞാനപ്രഭവത്വതഃ । അജ്ഞാനദോഷദുഷ്ടത്വാത്തദുക്തേര്ന പ്രമാണതാ
മറ്റ് ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ രചയിതാക്കൾക്ക് അജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുന്നതിനാൽ, അവരുടെ വാക്കുകളിൽ അജ്ഞാനത്തിന്റെ ദോഷം കലർന്നിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ അവരുടെ വാക്കുകൾക്ക് പ്രാമാണ്യം ഇല്ല.
തസ്മാന്മുമുക്ഷുര്ധര്മാര്ഥം സര്വഥാ വേദമാശ്രയേത് । രാജാജ്ഞാ ച യഥാ ലോകേ ഹന്യതേ ന കദാചന
മുക്തി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ധർമ്മത്തിനായി വേദത്തെ ആശ്രയിക്കണം. ലോകത്ത് രാജാവിന്റെ ആജ്ഞയെപോലെ, അതിനെ ഒരിക്കലും ലംഘിക്കരുത്.