ദ്വിതീയാദ്വൈ ഭയം രാജംസ്തദഭാവാദ് ബിഭേതി ന । ന തദ്വിയോഗോ മേഽപ്യസ്തി മദ്വിയോഗോഽപി തസ്യ ന
രണ്ടുതന്മയത്വം കൊണ്ടാണ് ഭയം ഉണ്ടാകുന്നത്, രാജാവേ. അതില്ലെങ്കിൽ ഭയം ഒന്നുമില്ല. അവനിൽ നിന്നു ഞാൻ വേർപെടുന്നില്ല, അവനും എന്നിൽ നിന്നു വേർപെടുന്നില്ല.
അഹമേവ സ സോഽഹം വൈ നിശ്ചിതം വിദ്ധി പര്വത । മദ്ദര്ശനം തു തത്ര സ്യാദ്യത്ര ജ്ഞാനീ സ്ഥിതോ മമ
ഞാനാണ് അവൻ, അവനാണ് ഞാൻ എന്നു ഉറപ്പോടെ അറിഞ്ഞുകൊൾക, പർവതമേ. എന്റെ ജ്ഞാനി എവിടെയാണോ താമസിക്കുന്നത്, അവിടെ തന്നെയാണ് എന്റെ സാന്നിധ്യം.
നാഹം തീര്ഥേ ന കൈലാസേ വൈകുണ്ഠേ വാ ന കര്ഹിചിത് । വസാമി കിന്തു മജ്ജ്ഞാനിഹൃദയാമ്ഭോജമധ്യമേ
ഞാൻ തീർത്ഥങ്ങളിൽ അല്ല, കൈലാസത്തിൽ അല്ല, വൈകുണ്ഠത്തിൽ അല്ല, മറ്റെവിടെയും അല്ല താമസിക്കുന്നത്. എന്റെ ജ്ഞാനിയുടെ ഹൃദയത്തിലെ കമലത്തിനുള്ളിലാണ് ഞാൻ വസിക്കുന്നത്.
മത്പൂജാകോടിഫലദം സകൃന്മജ്ജ്ഞാനിനോഽര്ചനമ് । കുലം പവിത്രം തസ്യാസ്തി ജനനീ കൃതകൃത്യകാ
എന്റെ ജ്ഞാനി ഒരിക്കൽ മാത്രം ചെയ്ത പൂജയ്ക്ക്, എന്റെ കോടിക്കണക്കിന് പൂജകളുടെ ഫലമുണ്ട്. അവന്റെ കുടുംബം വിശുദ്ധമാണ്, അവന്റെ അമ്മ ജീവിതം സഫലമാക്കി.
വിശ്വമ്ഭരാ പുണ്യവതീ ചില്ലയോ യസ്യ ചേതസഃ । ബ്രഹ്മജ്ഞാനം തു യത്പൃഷ്ടം ത്വയാ പര്വതസത്തമ
അവന്റെ മനസ്സ് എവിടെയാണോ, അവിടത്തെ ഭൂമി പുണ്യവും pavിത്രവുമാണ്. ബ്രഹ്മജ്ഞാനം കുറിച്ച് നീ ചോദിച്ചു, പർവതശ്രേഷ്ഠ.
കഥിതം തന്മയാ സര്വം നാതോ വക്തവ്യമസ്തി ഹി । ഇദം ജ്യേഷ്ഠായ പുത്രായ ഭക്തിയുക്തായ ശീലിനേ
എല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതീർന്നു; ഇനി പറയാനുള്ളതൊന്നുമില്ല. ഇത് ഭക്തിയുള്ള, സദാചാരമുള്ള മൂത്ത മകനോടാണ് പറയേണ്ടത്.
ശിഷ്യായ ച യഥോക്തായ വക്തവ്യം നാന്യഥാ ക്വചിത് । യസ്യ ദേവേ പരാ ഭക്തിര്യഥാ ദേവേ തഥാ ഗുരൌ
പഠിപ്പിച്ചതു പോലെ നടക്കുന്ന ശിഷ്യനോടാണ് ഇത് പറയേണ്ടത്; മറ്റാരോടും അല്ല. ദേവനോടുള്ള പരമഭക്തി എത്രയോ, അത്തരം ഭക്തി ഗുരുവിനോടും ഉള്ളവനാണ് അർഹൻ.
തസ്യൈതേ കഥിതാ ഹ്യര്ഥാഃ പ്രകാശന്തേ മഹാത്മനഃ । യേനോപദിഷ്ടാ വിദ്യേയം സ ഏവ പരമേശ്വരഃ
അത്തരം മഹാത്മാവിനാണ് ഈ അർത്ഥങ്ങൾ തെളിഞ്ഞു കാണുന്നത്. ഈ വിജ്ഞാനം ഉപദേശിച്ചവൻ തന്നെയാണ് പരമേശ്വരൻ.
യസ്യായം സുകൃതം കര്തുമസമര്ഥസ്തതോ ഋണീ । പിത്രോരപ്യധികഃ പ്രോക്തോ ബ്രഹ്മജന്മപ്രദായകഃ
ഈ മഹത്തായ പ്രവർത്തി ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തവൻ കടപ്പെട്ടവനാണ്. ബ്രഹ്മജ്ഞാനം നൽകുന്നവൻ, മാതാപിതാക്കളേക്കാൾ മഹത്തനായവനാണ്.
പിതൃജാതം ജന്മ നഷ്ടം നേത്ഥം ജാതം കദാചന । തസ്മൈ ന ദ്രുഹ്യേദിത്യാദി നിഗമോഽപ്യവദന്നഗ
മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്നുള്ള ജനനം നഷ്ടപ്പെടുന്നു; അത്തരം ജനനം വീണ്ടും ഉണ്ടാകില്ല. അതിനാൽ അവനോട് ദ്രോഹിക്കരുത് എന്ന് ശാസ്ത്രവും പറയുന്നു, പർവതമേ.
തസ്മാച്ഛാസ്ത്രസ്യ സിദ്ധാന്തോ ബ്രഹ്മദാതാ ഗുരുഃ പരഃ । ശിവേ രുഷ്ടേ ഗുരുസ്ത്രാതാ ഗുരൌ രുഷ്ടേ ന ശങ്കരഃ
അതിനാൽ, ബ്രഹ്മം നൽകുന്ന ഗുരുവാണ് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അന്തിമ സിദ്ധാന്തം. ശിവൻ കോപിച്ചാൽ ഗുരു രക്ഷിക്കും; ഗുരു കോപിച്ചാൽ ശങ്കരൻ പോലും രക്ഷിക്കില്ല.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ശ്രീഗുരും തോഷയേന്നഗ । കായേന മനസാ വാചാ സര്വദാ തത്പരോ ഭവേത്
അതിനാൽ, എല്ലാ ശ്രമത്തോടും ശ്രീഗുരുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം, പർവതമേ. ശരീരത്താൽ, മനസ്സാൽ, വാക്കാൽ എന്നും ഗുരുവിനോടുള്ള ഭക്തിയോടെ ഇരിക്കണം.
അന്യഥാ തു കൃതഘ്നഃ സ്യാത്കൃതഘ്നേ നാസ്തി നിഷ്കൃതിഃ । ഇന്ദ്രേണാഥര്വണായോക്താ ശിരശ്ഛേദപ്രതിജ്ഞയാ
അല്ലെങ്കിൽ, അവൻ കൃതഘ്നനാകും; കൃതഘ്നനു പ്രായശ്ചിത്തമില്ല. ഇന്ദ്രൻ അതർവ്വനോടു തലവെട്ടുമെന്ന പ്രതിജ്ഞയോടെ പറഞ്ഞു.
അശ്വിഭ്യാം കഥനേ തസ്യ ശിരശ്ഛിന്നം ച വജ്രിണാ । അശ്വീയം തച്ഛിരോ നഷ്ടം ദൃഷ്ട്വാ വൈദ്യൌ സുരോത്തമൌ
അശ്വിനികളോടു സംസാരിച്ചപ്പോൾ, വജ്രധാരിയായവൻ അവന്റെ തല വെട്ടി. അശ്വിനികളുടെ തല നഷ്ടപ്പെട്ടതും, ദൈവവൈദ്യന്മാരായ ഇരുവരും കണ്ടു.
പുനഃ സംയോജിതം സ്വീയം താഭ്യാം മുനിശിരസ്തദാ । ഇതി സങ്കടസമ്പാദ്യാ ബ്രഹ്മവിദ്യാ നഗാധിപ । ലബ്ധാ യേന സ ധന്യഃ സ്യാത്കൃതകൃത്യശ്ച ഭൂധര
അപ്പോൾ, ആ ഇരുവരും ആ മുനിയുടെ തലയെ വീണ്ടും ചേർത്തു. ഇങ്ങനെ കഷ്ടതകൾ അതിജയിച്ച് ബ്രഹ്മവിദ്യ ലഭിച്ചു, പർവതാധിപാ. അതു നേടുന്നവൻ ഭാഗ്യവാനും, ജീവിതം സഫലമാക്കിയവനും ആകുന്നു, ഭൂധര.
ഇതി ശ്രീദേവീഭാഗവതേ മഹാപുരാണേഽഷ്ടാദശസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം സപ്തമസ്കന്ധേ ദേവീഗീതായാം ബ്രഹ്മവിദ്യോപദേശവര്ണനം നാമ ഷട്ത്രിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, അഷ്ടാദശസാഹസ്ര്യമായ ശ്രീദേവീഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ ഏഴാം സ്കന്ധത്തിലെ ദേവീഗീതയിൽ ബ്രഹ്മവിദ്യോപദേശത്തെ കുറിച്ചുള്ള അറുപത്താറാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
ദേവീഗീതായാം ഭക്തിമഹിമാവര്ണനമ് ഹിമാലയ ഉവാച സ്വീയാം ഭക്തിം വദസ്വാമ്ബ യേന ജ്ഞാനം സുഖേന ഹി । ജായേത മനുജസ്യാസ്യ മധ്യമസ്യാവിരാഗിണഃ
ഹിമാലയം ചോദിച്ചു: അമ്മേ, ജ്ഞാനം എളുപ്പത്തിൽ ജനിക്കുന്നതും, വാസനകളില്ലാത്ത, മധ്യശ്രേണി മനുഷ്യനിൽ പോലും ഉണരുന്നതുമായ ഭക്തിയെ ദയവായി വിശദീകരിക്കണമേ.
ദേവ്യുവാച മാര്ഗാസ്ത്രയോ മേ വിഖ്യാതാ മോക്ഷപ്രാപ്തൌ നഗാധിപ । കര്മയോഗോ ജ്ഞാനയോഗോ ഭക്തിയോഗശ്ച സത്തമ
ദേവി പറഞ്ഞു: മോക്ഷം നേടാൻ മൂന്ന് മാർഗങ്ങൾ പ്രസിദ്ധമാണ്, പർവതാധിപാ: കര്മ്മമാർഗം, ജ്ഞാനമാർഗം, ഭക്തിമാർഗം എന്നിങ്ങനെ, മഹാനുഭാവാ.
ത്രയാണാമപ്യയം യോഗ്യഃ കര്തും ശക്യോഽസ്തി സര്വഥാ । സുലഭത്വാന്മാനസത്വാത്കായചിത്താദ്യപീഡനാത്
ഈ പ്രയോഗം മൂവർക്കും അനുയോജ്യമാണ്, എല്ലായ്പ്പോഴും ചെയ്യാൻ എളുപ്പവുമാണ്, മനസ്സിൽ മാത്രം നടക്കുന്നതു കൊണ്ടും ശരീരത്തിനോ മനസ്സിനോ മറ്റൊന്നിനും വേദനയുണ്ടാക്കാത്തതുകൊണ്ടും.
ഗുണഭേദാന്മനുഷ്യാണാം സാ ഭക്തിസ്ത്രിവിധാ മതാ । പരപീഡാം സമുദ്ദിശ്യ ദമ്ഭം കൃത്വാ പുരഃസരമ്
മനുഷ്യരുടെ സ്വഭാവത്തിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ ഭക്തി മൂന്നു വിധമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ ദു:ഖിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, കപടതയോടെ മുന്നോട്ട് പോകുന്നവൻ—
മാത്സര്യക്രോധയുക്തോ യസ്തസ്യ ഭക്തിസ്തു താമസീ । പരപീഡാദിരഹിതഃ സ്വകല്യാണാര്ഥമേവ ച
അസൂയയും കോപവും നിറഞ്ഞവന്റെ ഭക്തി താമസികമാണ്. എന്നാൽ, മറ്റുള്ളവരെ ദു:ഖിപ്പിക്കാതെ, സ്വന്തം ഭാവുക്യത്തിനായി മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ—
നിത്യം സകാമോ ഹൃദയം യശോഽര്ഥീ ഭോഗലോലുപഃ । തത്തത്ഫലസമാവാപ്ത്യൈ മാമുപാസ്തേഽതിഭക്തിതഃ
എപ്പോഴും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞവനും, പ്രശംസയും സമ്പത്തും ഭോഗങ്ങളും തേടുന്നവനും, ഓരോ ഫലവും നേടാൻ വലിയ ഭക്തിയോടെ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവനും—
ഭേദബുദ്ധ്യാ തു മാം സ്വസ്മാദന്യാം ജാനാതി പാമരഃ । തസ്യ ഭക്തിഃ സമാഖ്യാതാ നഗാധിപ തു രാജസീ
സ്വന്തം മനസ്സിൽ വേർതിരിവ് കൊണ്ടു എന്നെ തനിക്കു വേറെയാണെന്ന് കരുതുന്ന അജ്ഞാനിക്ക്, അവന്റെ ഭക്തി, പർവ്വതാധിപാ, രാജസികമാണെന്ന് പറയുന്നു.
പരമേശാര്പണം കര്മ പാപസങ്ക്ഷാലനായ ച । വേദോക്തത്വാദവശ്യം തത്കര്തവ്യം തു മയാനിശമ്
പരമേശ്വരനു സമർപ്പിച്ചും പാപങ്ങൾ കഴുകാൻ വേണ്ടിയും ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ, വേദങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ചതിനാൽ, എപ്പോഴും ഞാൻ നിർബന്ധമായും ചെയ്യേണ്ടതാണു.
ഇതി നിശ്ചിതബുദ്ധിസ്തു ഭേദബുദ്ധിമുപാശ്രിതഃ । കരോതി പ്രീതയേ കര്മ ഭക്തിഃ സാ നഗ സത്ത്വികീ
ദൃഢമായ മനസ്സോടെ, വേർതിരിവ് മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടും, എന്റെ സന്തോഷത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവന്റെ ഭക്തി, പർവ്വതശ്രേഷ്ഠാ, സാത്വികമാണു.
പരഭക്തേഃ പ്രാപികേയം ഭേദബുദ്ധ്യവലമ്ബനാത് । പൂര്വപ്രോക്തേ ഹ്യുഭേ ഭക്തീ ന പരപ്രാപികേ മതേ
വേർതിരിവ് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ഭക്തി പരമഭക്തിയിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്; മുമ്പ് പറഞ്ഞ രണ്ടു ഭക്തികളും പരമാവസ്ഥയിലേക്കു നയിക്കുന്നതല്ല.
അധുനാ പരഭക്തിം തു പ്രോച്യമാനാം നിബോധ മേ । മദ്ഗുണശ്രവണം നിത്യം മമ നാമാനുകീര്തനമ്
ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയുന്ന പരമഭക്തിയെ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ: എന്റെ ഗുണങ്ങൾ എപ്പോഴും കേൾക്കുക, എന്റെ നാമങ്ങൾ നിരന്തരം ജപിക്കുക—
കല്യാണഗുണരത്നാനാമാകരായാം മയി സ്ഥിരമ് । ചേതസോ വര്തനം ചൈവ തൈലധാരാസമം സദാ
മനസ്സു എപ്പോഴും എന്റെ മേൽ, എല്ലാ നല്ല ഗുണങ്ങളുടെയും ഖനിയായ എന്നിൽ, എണ്ണവാരിപോലെ സ്ഥിരമായി നിലനിൽക്കുന്നത്.
ഹേതുസ്തു തത്ര കോ വാപി ന കദാചിദ്ഭവേദപി । സാമീപ്യസാര്ഷ്ടിസായുജ്യസാലോക്യാനാം ന ചൈഷണാ
അവിടെ യാതൊരു കാരണമോ ഉദ്ദേശമോ ഒരിക്കലും ഉണ്ടാവില്ല; സമീപ്യം, സമാനത, ഐക്യം, വാസം എന്നിവയിലേക്കുള്ള ആഗ്രഹവും ഇല്ല.
മത്സേവാതോഽധികം കിഞ്ചിന്നൈവ ജാനാതി കര്ഹിചിത് । സേവ്യസേവകതാഭാവാത്തത്ര മോക്ഷം ന വാഞ്ഛതി
എന്നെ സേവിക്കുന്നതിൽക്കാൾ വലിയതൊന്നും അവൻ ഒരിക്കലും അറിയില്ല; സേവകൻ-സേവ്യൻ എന്ന ഭേദം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അവിടെ മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നതുമില്ല.