പ്രണവോ ധനുഃ ശരോ ഹ്യാത്മാ ബ്രഹ്മ തല്ലക്ഷ്യമുച്യതേ । അപ്രമത്തേന വേദ്ധവ്യം ശരവത്തന്മയോ ഭവേത്
ഓം എന്നത് വില്ലാണ്, ആത്മാവ് അമ്പാണ്, ബ്രഹ്മം ലക്ഷ്യമാണ് എന്ന് പറയുന്നു; അതിനെ ജാഗ്രതയോടെ തുളച്ച്, അമ്പുപോലെ അതിൽ ലയിക്കണം.
യസ്മിന് ദ്യൌശ്ച പൃഥിവീ ചാന്തരിക്ഷ- മോതം മനഃ സഹ പ്രാണൈശ്ച സര്വൈഃ । തമേവൈകം ജാനഥാത്മാനം അന്യാ വാചോ വിമുഞ്ചഥാമൃതസ്യൈഷ സേതുഃ
ആകാശവും ഭൂമിയും അന്തരീക്ഷവും, മനസ്സും പ്രാണന്മാരും എല്ലാം ഒരുമിച്ച് അവനിൽ അകത്താണ്; അവനെയാണ് ആത്മാവായി അറിയുക, മറ്റു വാക്കുകൾ ഉപേക്ഷിക്കുക, കാരണം ഇതാണ് അമൃതത്തിലേക്കുള്ള പാലം.
അരാ ഇവ രഥനാഭൌ സംഹതാ യത്ര നാഡ്യഃ । സ ഏഷോഽന്തശ്ചരതേ ബഹുധാ ജായമാനഃ
രഥചക്രത്തിന്റെ നാഭിയിൽ അരകൾ ചേർന്നിരിക്കുന്നതുപോലെ, നാഡികൾ അവിടെ ഒന്നിക്കുന്നു; അവൻ അകത്തേക്ക് അനേകം രൂപങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഓമിത്യേവം ധ്യായഥാത്മാനം സ്വസ്തി വഃ പാരായ തമസഃ പരസ്താത് । ദിവ്യേ ബ്രഹ്മപുരേ വ്യോമ്നി ആത്മാ സമ്പ്രതിഷ്ഠിതഃ
ഓം ഉച്ചരിച്ച് ആത്മാവിനെ ഇങ്ങനെ ധ്യാനിക്കുക; നിങ്ങൾക്ക് അന്ധകാരത്തെ കടന്ന് ശുഭതയിലേക്ക് എത്താൻ കഴിയട്ടെ; ദൈവികമായ ബ്രഹ്മപുരിയിൽ, ആകാശത്തിൽ, ആത്മാവ് സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
മനോമയഃ പ്രാണശരീരനേതാ പ്രതിഷ്ഠിതോഽന്നേ ഹൃദയം സന്നിധായ । തദ്വിജ്ഞാനേന പരിപശ്യന്തി ധീരാ ആനന്ദരൂപമമൃതം യദ്വിഭാതി
മനസ്സിൽ നിന്നുണ്ടായതും, പ്രാണശരീരത്തിന് നയകനുമായതും, അന്നത്തിൽ വസിക്കുന്നതും, ഹൃദയത്തിൽ അടുക്കിയിരിക്കുന്നതുമാണ് അത്; അതിനെ അറിയുന്ന ജ്ഞാനികൾ ആനന്ദസ്വരൂപമായ അമൃതം പ്രകാശിക്കുന്നതായി കാണുന്നു.
ഭിദ്യതേ ഹൃദയഗ്രന്ഥിശ്ഛിദ്യന്തേ സര്വസംശയാഃ । ക്ഷീയന്തേ ചാസ്യ കര്മാണി തസ്മിന്ദൃഷ്ടേ പരാവരേ
ഹൃദയത്തിലെ ഗ്രന്ഥി പൊട്ടുന്നു, എല്ലാ സംശയങ്ങളും അകറ്റപ്പെടുന്നു, അവന്റെ കർമ്മങ്ങൾ അവസാനിക്കുന്നു, പരവും അപരവും കണ്ടപ്പോൾ.
ഹിരണ്മയേ പരേ കോശേ വിരാജം ബ്രഹ്മ നിഷ്കലമ് । തച്ഛുഭ്രം ജ്യോതിഷാം ജ്യോതിസ്തദ്യദാത്മവിദോ വിദുഃ
പൊൻ നിറമുള്ള പരമമായ ആവരണത്തിൽ, ഭംഗിയുള്ള, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത ബ്രഹ്മം വസിക്കുന്നു; അതാണ് ശുദ്ധമായ പ്രകാശം, പ്രകാശങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമം, ആത്മാവിനെ അറിയുന്നവർ അതിനെ അറിയുന്നു.
ന തത്ര സൂര്യോ ഭാതി ന ചന്ദ്രതാരകം നേമാ വിദ്യുതോ ഭാന്തി കുതോഽയമഗ്നിഃ । തമേവ ഭാന്തമനുഭാതി സര്വം തസ്യ ഭാസാ സര്വമിദം വിഭാതി
അവിടെ സൂര്യനും, ചന്ദ്രനും, നക്ഷത്രങ്ങളും പ്രകാശിക്കില്ല; ഈ മിന്നലുകളും പ്രകാശിക്കില്ല, അഗ്നിക്ക് എങ്ങനെ കഴിയും? അതിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ എല്ലാം പ്രകാശിക്കുന്നു; അതിന്റെ വെളിച്ചത്തിലാണ് ഈ ലോകം മുഴുവൻ തെളിയുന്നത്.
ബ്രഹ്മൈവേദമമൃതം പുരസ്താദ്ബ്രഹ്മ പശ്ചാദ്ബ്രഹ്മ ദക്ഷിണതശ്ചോത്തരേണ । അധശ്ചോര്ധ്വം ച പ്രസൃതം ബ്രഹ്മൈവേദം വിശ്വം വരിഷ്ഠമ്
ഇവിടെ അമൃതമായത് ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് മുമ്പിലും, പിന്നിലും, തെക്കിലും, വടക്കിലും; മുകളിലും താഴെയും ബ്രഹ്മം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഈ ലോകം മുഴുവൻ പരമമായ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്.
ഏതാദൃഗനുഭവോ യസ്യ സ കൃതാര്ഥോ നരോത്തമഃ । ബ്രഹ്മഭൂതഃ പ്രസന്നാത്മാ ന ശോചതി ന കാങ്ക്ഷതി
ഇങ്ങനെ അനുഭവിക്കുന്നവൻ, മനുഷ്യരിൽ ഉത്തമനേ, സഫലനാണ്; ബ്രഹ്മമായി, മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ, അവൻ ദുഃഖിക്കുകയോ ആഗ്രഹിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.
ദ്വിതീയാദ്വൈ ഭയം രാജംസ്തദഭാവാദ് ബിഭേതി ന । ന തദ്വിയോഗോ മേഽപ്യസ്തി മദ്വിയോഗോഽപി തസ്യ ന
രണ്ടുതന്മയത്വം കൊണ്ടാണ് ഭയം ഉണ്ടാകുന്നത്, രാജാവേ. അതില്ലെങ്കിൽ ഭയം ഒന്നുമില്ല. അവനിൽ നിന്നു ഞാൻ വേർപെടുന്നില്ല, അവനും എന്നിൽ നിന്നു വേർപെടുന്നില്ല.
അഹമേവ സ സോഽഹം വൈ നിശ്ചിതം വിദ്ധി പര്വത । മദ്ദര്ശനം തു തത്ര സ്യാദ്യത്ര ജ്ഞാനീ സ്ഥിതോ മമ
ഞാനാണ് അവൻ, അവനാണ് ഞാൻ എന്നു ഉറപ്പോടെ അറിഞ്ഞുകൊൾക, പർവതമേ. എന്റെ ജ്ഞാനി എവിടെയാണോ താമസിക്കുന്നത്, അവിടെ തന്നെയാണ് എന്റെ സാന്നിധ്യം.
നാഹം തീര്ഥേ ന കൈലാസേ വൈകുണ്ഠേ വാ ന കര്ഹിചിത് । വസാമി കിന്തു മജ്ജ്ഞാനിഹൃദയാമ്ഭോജമധ്യമേ
ഞാൻ തീർത്ഥങ്ങളിൽ അല്ല, കൈലാസത്തിൽ അല്ല, വൈകുണ്ഠത്തിൽ അല്ല, മറ്റെവിടെയും അല്ല താമസിക്കുന്നത്. എന്റെ ജ്ഞാനിയുടെ ഹൃദയത്തിലെ കമലത്തിനുള്ളിലാണ് ഞാൻ വസിക്കുന്നത്.
മത്പൂജാകോടിഫലദം സകൃന്മജ്ജ്ഞാനിനോഽര്ചനമ് । കുലം പവിത്രം തസ്യാസ്തി ജനനീ കൃതകൃത്യകാ
എന്റെ ജ്ഞാനി ഒരിക്കൽ മാത്രം ചെയ്ത പൂജയ്ക്ക്, എന്റെ കോടിക്കണക്കിന് പൂജകളുടെ ഫലമുണ്ട്. അവന്റെ കുടുംബം വിശുദ്ധമാണ്, അവന്റെ അമ്മ ജീവിതം സഫലമാക്കി.
വിശ്വമ്ഭരാ പുണ്യവതീ ചില്ലയോ യസ്യ ചേതസഃ । ബ്രഹ്മജ്ഞാനം തു യത്പൃഷ്ടം ത്വയാ പര്വതസത്തമ
അവന്റെ മനസ്സ് എവിടെയാണോ, അവിടത്തെ ഭൂമി പുണ്യവും pavിത്രവുമാണ്. ബ്രഹ്മജ്ഞാനം കുറിച്ച് നീ ചോദിച്ചു, പർവതശ്രേഷ്ഠ.
കഥിതം തന്മയാ സര്വം നാതോ വക്തവ്യമസ്തി ഹി । ഇദം ജ്യേഷ്ഠായ പുത്രായ ഭക്തിയുക്തായ ശീലിനേ
എല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതീർന്നു; ഇനി പറയാനുള്ളതൊന്നുമില്ല. ഇത് ഭക്തിയുള്ള, സദാചാരമുള്ള മൂത്ത മകനോടാണ് പറയേണ്ടത്.
ശിഷ്യായ ച യഥോക്തായ വക്തവ്യം നാന്യഥാ ക്വചിത് । യസ്യ ദേവേ പരാ ഭക്തിര്യഥാ ദേവേ തഥാ ഗുരൌ
പഠിപ്പിച്ചതു പോലെ നടക്കുന്ന ശിഷ്യനോടാണ് ഇത് പറയേണ്ടത്; മറ്റാരോടും അല്ല. ദേവനോടുള്ള പരമഭക്തി എത്രയോ, അത്തരം ഭക്തി ഗുരുവിനോടും ഉള്ളവനാണ് അർഹൻ.
തസ്യൈതേ കഥിതാ ഹ്യര്ഥാഃ പ്രകാശന്തേ മഹാത്മനഃ । യേനോപദിഷ്ടാ വിദ്യേയം സ ഏവ പരമേശ്വരഃ
അത്തരം മഹാത്മാവിനാണ് ഈ അർത്ഥങ്ങൾ തെളിഞ്ഞു കാണുന്നത്. ഈ വിജ്ഞാനം ഉപദേശിച്ചവൻ തന്നെയാണ് പരമേശ്വരൻ.
യസ്യായം സുകൃതം കര്തുമസമര്ഥസ്തതോ ഋണീ । പിത്രോരപ്യധികഃ പ്രോക്തോ ബ്രഹ്മജന്മപ്രദായകഃ
ഈ മഹത്തായ പ്രവർത്തി ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തവൻ കടപ്പെട്ടവനാണ്. ബ്രഹ്മജ്ഞാനം നൽകുന്നവൻ, മാതാപിതാക്കളേക്കാൾ മഹത്തനായവനാണ്.
പിതൃജാതം ജന്മ നഷ്ടം നേത്ഥം ജാതം കദാചന । തസ്മൈ ന ദ്രുഹ്യേദിത്യാദി നിഗമോഽപ്യവദന്നഗ
മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്നുള്ള ജനനം നഷ്ടപ്പെടുന്നു; അത്തരം ജനനം വീണ്ടും ഉണ്ടാകില്ല. അതിനാൽ അവനോട് ദ്രോഹിക്കരുത് എന്ന് ശാസ്ത്രവും പറയുന്നു, പർവതമേ.
തസ്മാച്ഛാസ്ത്രസ്യ സിദ്ധാന്തോ ബ്രഹ്മദാതാ ഗുരുഃ പരഃ । ശിവേ രുഷ്ടേ ഗുരുസ്ത്രാതാ ഗുരൌ രുഷ്ടേ ന ശങ്കരഃ
അതിനാൽ, ബ്രഹ്മം നൽകുന്ന ഗുരുവാണ് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അന്തിമ സിദ്ധാന്തം. ശിവൻ കോപിച്ചാൽ ഗുരു രക്ഷിക്കും; ഗുരു കോപിച്ചാൽ ശങ്കരൻ പോലും രക്ഷിക്കില്ല.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ശ്രീഗുരും തോഷയേന്നഗ । കായേന മനസാ വാചാ സര്വദാ തത്പരോ ഭവേത്
അതിനാൽ, എല്ലാ ശ്രമത്തോടും ശ്രീഗുരുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം, പർവതമേ. ശരീരത്താൽ, മനസ്സാൽ, വാക്കാൽ എന്നും ഗുരുവിനോടുള്ള ഭക്തിയോടെ ഇരിക്കണം.
അന്യഥാ തു കൃതഘ്നഃ സ്യാത്കൃതഘ്നേ നാസ്തി നിഷ്കൃതിഃ । ഇന്ദ്രേണാഥര്വണായോക്താ ശിരശ്ഛേദപ്രതിജ്ഞയാ
അല്ലെങ്കിൽ, അവൻ കൃതഘ്നനാകും; കൃതഘ്നനു പ്രായശ്ചിത്തമില്ല. ഇന്ദ്രൻ അതർവ്വനോടു തലവെട്ടുമെന്ന പ്രതിജ്ഞയോടെ പറഞ്ഞു.
അശ്വിഭ്യാം കഥനേ തസ്യ ശിരശ്ഛിന്നം ച വജ്രിണാ । അശ്വീയം തച്ഛിരോ നഷ്ടം ദൃഷ്ട്വാ വൈദ്യൌ സുരോത്തമൌ
അശ്വിനികളോടു സംസാരിച്ചപ്പോൾ, വജ്രധാരിയായവൻ അവന്റെ തല വെട്ടി. അശ്വിനികളുടെ തല നഷ്ടപ്പെട്ടതും, ദൈവവൈദ്യന്മാരായ ഇരുവരും കണ്ടു.
പുനഃ സംയോജിതം സ്വീയം താഭ്യാം മുനിശിരസ്തദാ । ഇതി സങ്കടസമ്പാദ്യാ ബ്രഹ്മവിദ്യാ നഗാധിപ । ലബ്ധാ യേന സ ധന്യഃ സ്യാത്കൃതകൃത്യശ്ച ഭൂധര
അപ്പോൾ, ആ ഇരുവരും ആ മുനിയുടെ തലയെ വീണ്ടും ചേർത്തു. ഇങ്ങനെ കഷ്ടതകൾ അതിജയിച്ച് ബ്രഹ്മവിദ്യ ലഭിച്ചു, പർവതാധിപാ. അതു നേടുന്നവൻ ഭാഗ്യവാനും, ജീവിതം സഫലമാക്കിയവനും ആകുന്നു, ഭൂധര.
ഇതി ശ്രീദേവീഭാഗവതേ മഹാപുരാണേഽഷ്ടാദശസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം സപ്തമസ്കന്ധേ ദേവീഗീതായാം ബ്രഹ്മവിദ്യോപദേശവര്ണനം നാമ ഷട്ത്രിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, അഷ്ടാദശസാഹസ്ര്യമായ ശ്രീദേവീഭാഗവത മഹാപുരാണത്തിലെ ഏഴാം സ്കന്ധത്തിലെ ദേവീഗീതയിൽ ബ്രഹ്മവിദ്യോപദേശത്തെ കുറിച്ചുള്ള അറുപത്താറാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
ദേവീഗീതായാം ഭക്തിമഹിമാവര്ണനമ് ഹിമാലയ ഉവാച സ്വീയാം ഭക്തിം വദസ്വാമ്ബ യേന ജ്ഞാനം സുഖേന ഹി । ജായേത മനുജസ്യാസ്യ മധ്യമസ്യാവിരാഗിണഃ
ഹിമാലയം ചോദിച്ചു: അമ്മേ, ജ്ഞാനം എളുപ്പത്തിൽ ജനിക്കുന്നതും, വാസനകളില്ലാത്ത, മധ്യശ്രേണി മനുഷ്യനിൽ പോലും ഉണരുന്നതുമായ ഭക്തിയെ ദയവായി വിശദീകരിക്കണമേ.
ദേവ്യുവാച മാര്ഗാസ്ത്രയോ മേ വിഖ്യാതാ മോക്ഷപ്രാപ്തൌ നഗാധിപ । കര്മയോഗോ ജ്ഞാനയോഗോ ഭക്തിയോഗശ്ച സത്തമ
ദേവി പറഞ്ഞു: മോക്ഷം നേടാൻ മൂന്ന് മാർഗങ്ങൾ പ്രസിദ്ധമാണ്, പർവതാധിപാ: കര്മ്മമാർഗം, ജ്ഞാനമാർഗം, ഭക്തിമാർഗം എന്നിങ്ങനെ, മഹാനുഭാവാ.
ത്രയാണാമപ്യയം യോഗ്യഃ കര്തും ശക്യോഽസ്തി സര്വഥാ । സുലഭത്വാന്മാനസത്വാത്കായചിത്താദ്യപീഡനാത്
ഈ പ്രയോഗം മൂവർക്കും അനുയോജ്യമാണ്, എല്ലായ്പ്പോഴും ചെയ്യാൻ എളുപ്പവുമാണ്, മനസ്സിൽ മാത്രം നടക്കുന്നതു കൊണ്ടും ശരീരത്തിനോ മനസ്സിനോ മറ്റൊന്നിനും വേദനയുണ്ടാക്കാത്തതുകൊണ്ടും.
ഗുണഭേദാന്മനുഷ്യാണാം സാ ഭക്തിസ്ത്രിവിധാ മതാ । പരപീഡാം സമുദ്ദിശ്യ ദമ്ഭം കൃത്വാ പുരഃസരമ്
മനുഷ്യരുടെ സ്വഭാവത്തിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ ഭക്തി മൂന്നു വിധമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ ദു:ഖിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, കപടതയോടെ മുന്നോട്ട് പോകുന്നവൻ—