അദ്യ പ്രപഞ്ചേ കീര്തിഃ സ്യാജ്ജഗന്മാതാ സുതാഭവത് । അഹോ ഹിമാലയസ്യാസ്യ ധന്യോഽസൌ ഭാഗ്യവാനിതി
ഇന്ന് ലോകത്ത് പ്രശസ്തി ഉയരും, കാരണം ജഗന്മാതാവ് എന്റെ മകളായി ജനിക്കുന്നു. അയ്യോ, ഈ ഹിമാലയം എത്ര ഭാഗ്യവാനാണ്!
യസ്യാസ്തു ജഠരേ സന്തി ബ്രഹ്മാണ്ഡാനാം ച കോടയഃ । സൈവ യസ്യ സുതാ ജാതാ കോ വാ സ്യാത്തത്സമോ ഭുവി
യാരുടെ ഗർഭത്തിൽ കോടിക്കണക്കിന് ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ ഉണ്ട്, അവളാണ് അവന്റെ മകളായി ജനിച്ചത്. ഭൂമിയിൽ അവനു തുല്യൻ ആരാണ്?
ന ജാനേഽസ്മത്പിതൄണാം കിം സ്ഥാനം സ്യാന്നിര്മിതം പരമ് । ഏതാദൃശാനാം വാസായ യേഷാം വംശേഽസ്തി മാദൃശഃ
എന്റെ പിതാക്കന്മാർക്ക് എങ്ങനെയൊരു സ്ഥാനം ഉണ്ടാകും എന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല; എന്റെ പോലുള്ളവൻ വംശത്തിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവർക്കു എവിടെയാണ് വാസം.
ഇദം യഥാ ച ദത്തം മേ കൃപയാ പ്രേമപൂര്ണയാ । സര്വവേദാന്തസിദ്ധം ച ത്വദ്രൂപം ബ്രൂഹി മേ തഥാ
നിന്റെ പ്രേമപൂർണ്ണമായ കൃപകൊണ്ട് എനിക്ക് ഇതൊക്കെ ലഭിച്ചു പോലെ, എല്ലാ വേദാന്തങ്ങളിലും പ്രതിഷ്ഠിതമായ നിന്റെ സ്വരൂപം എനിക്ക് പറയൂ.
യോഗം ച ഭക്തിസഹിതം ജ്ഞാനം ച ശ്രുതിസമ്മതമ് । വദസ്വ പരമേശാനി ത്വമേവാഹം യതോ ഭവേഃ
ഭക്തിയോടുകൂടിയ യോഗവും, ശാസ്ത്രങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്ന ജ്ഞാനവും പറയൂ, പരമേശ്വരിയേ, കാരണം നീയാണ് എല്ലാത്തിനും ആധാരം.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രസന്നമുഖപങ്കജാ । വക്തുമാരഭതാമ്ബാ സാ രഹസ്യം ശ്രുതിഗൂഹിതമ്
വ്യാസൻ പറയുന്നു: അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പുഷ്പംപോലെ തെളിയുന്ന മുഖത്തോടെ അമ്മ രഹസ്യമായ, വേദങ്ങളിൽ മറച്ചുവെച്ചതായുള്ള ഉപദേശം പറയാൻ തുടങ്ങി.
ദേവ്യാ വ്യഷ്ടിസമഷ്ടിര്പവര്ണനമ് ശ്രീദേവ്യുവാച ശൃണ്വന്തു നിര്ജരാഃ സര്വേ വ്യാഹരന്ത്യാ വചോ മമ । യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ മദ്രൂപത്വം പ്രപദ്യതേ
ശ്രീദേവി പറഞ്ഞു: എല്ലാ അമരന്മാരും എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കട്ടെ. ഇവ കേൾക്കുന്നതു മാത്രം മതി, എന്റെ രൂപം ലഭിക്കും.
അഹമേവാസ പൂര്വം തു നാന്യത്കിഞ്ചിന്നഗാധിപ । തദാത്മരൂപം ചിത്സംവിത്പരബ്രഹ്മൈകനാമകമ്
പർവ്വതാധിപാ, ആദിയിൽ ഞാൻ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ, മറ്റൊന്നും ഇല്ലായിരുന്നു. ആ സ്വഭാവം ശുദ്ധമായ ബോധമാണ്, അതാണ് പരബ്രഹ്മം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
അപ്രതര്ക്യമനിര്ദേശ്യമനൌപമ്യമനാമയമ് । തസ്യ കാചിത്സ്വതഃ സിദ്ധാ ശക്തിര്മായേതി വിശ്രുതാ
അത് ചിന്തിക്കാനോ വിവരിക്കാനോ കഴിയാത്തതും, ഉപമയില്ലാത്തതും, ദോഷങ്ങളില്ലാത്തതുമാണ്. അതിൽ സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കുന്ന ശക്തിയെ മായയെന്നു വിളിക്കുന്നു.
ന സതീ സാ നാസതീ സാ നോഭയാത്മാ വിരോധതഃ । ഏതദ്വിലക്ഷണാ കാചിദ്വസ്തുഭൂതാസ്തി സര്വദാ
അവൾ സത്യമോ അസത്യമോ അല്ല, ഇരുവരുടെയും സ്വഭാവവും അല്ല, കാരണം അതിൽ വിരുദ്ധതയുണ്ട്. എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരു വ്യത്യസ്തമായ വസ്തു അവിടെ സത്യമായി നിലനിൽക്കുന്നു.
പാവകസ്യോഷ്ണതേവേയമുഷ്ണാംശോരിവ ദീധിതിഃ । ചന്ദ്രസ്യ ചന്ദ്രികേവേയം മമേയം സഹജാ ധ്രുവാ
അഗ്നിക്കു ചൂട് എങ്ങനെയോ, സൂര്യനു കിരണങ്ങൾ എങ്ങനെയോ, ചന്ദ്രനു വെളിച്ചം എങ്ങനെയോ, അതുപോലെയാണ് എന്റെ സ്വാഭാവികമായ ശാശ്വതമായ ശക്തി.
തസ്യാം കര്മാണി ജീവാനാം ജീവാഃ കാലാശ്ച സഞ്ചരേ । അഭേദേന വിലീനാഃ സ്യുഃ സുഷുപ്തൌ വ്യവഹാരവത്
അവളിൽ ജീവികളുടെ പ്രവൃത്തികളും ആത്മാക്കളും കാലവും സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഗഹനനിദ്രയിൽ അവയെല്ലാം അവളിൽ അകത്തായി ലയിച്ചിരിക്കുന്നു, വെളിപ്പെടുത്തലില്ലാതെ.
സ്വശക്തേശ്ച സമായോഗാദഹം ബീജാത്മതാം ഗതാ । സ്വാധാരാവരണാത്തസ്യാ ദോഷത്വം ച സമാഗതമ്
എന്റെ സ്വന്തം ശക്തിയുമായി ഒരുമിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ വിത്തിന്റെ സ്വരൂപമായിത്തീർന്നു. അവളുടെ മറച്ചിടലാൽ അവളിൽ ദോഷം ഉണ്ടാകുന്നു.
ചൈതന്യസ്യ സമായോഗാന്നിമിത്തത്വം ച കഥ്യതേ । പ്രപഞ്ചപരിണാമാച്ച സമവായിത്വമുച്യതേ
ബോധത്തോടൊപ്പം ചേർന്നതുകൊണ്ട് അവളെ കാരണം എന്നു പറയുന്നു; ലോകം രൂപപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് അവളെ അടിസ്ഥാനമെന്നു വിളിക്കുന്നു.
കേചിത്താം തപ ഇത്യാഹുസ്തമഃ കേചിജ്ജഡം പരേ । ജ്ഞാനം മായാം പ്രധാനം ച പ്രകൃതിം ശക്തിമപ്യജാമ്
ചിലർ അവളെ ഇരുട്ട് എന്നു വിളിക്കുന്നു, ചിലർ അവളെ ജഡത്വം എന്നു, മറ്റുചിലർ ജ്ഞാനം, മായ, പ്രധാനം, പ്രകൃതി, ശക്തി, അജം എന്നിങ്ങനെയും പറയുന്നു.
വിമര്ശ ഇതി താം പ്രാഹുഃ ശൈവശാസ്ത്രവിശാരദാഃ । അവിദ്യാമിതരേ പ്രാഹുര്വേദതത്ത്വാര്ഥചിന്തകാഃ
ശൈവശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ അവളെ വിമർശം എന്നു പറയുന്നു; വേദസത്യത്തിന്റെ അർത്ഥം ആലോചിക്കുന്നവർ അവളെ അവിദ്യ എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ഏവം നാനാവിധാനി സ്യുര്നാമാനി നിഗമാദിഷു । തസ്യാ ജഡത്വം ദൃശ്യത്വാജ്ജ്ഞാനനാശാത്തതോഽസതീ
ഇങ്ങനെ വിവിധ പേരുകൾ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ കാണാം. അവളിൽ ജഡത്വം കാണുന്നത് അവളെ ഗ്രഹിക്കാവുന്നതായതിനാലാണ്; ജ്ഞാനം നശിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അവളെ അസത്യം എന്നു പറയുന്നു.
ചൈതന്യസ്യ ന ദൃശ്യത്വം ദൃശ്യത്വേ ജഡമേവ തത് । സ്വപ്രകാശം ച ചൈതന്യം ന പരേണ പ്രകാശിതമ്
ബോധം ഗ്രഹിക്കാവുന്നതല്ല; അതു ഗ്രഹിക്കാവുന്നതായിരുന്നെങ്കിൽ അത് ജഡമായേനെ. ബോധം സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്നതും മറ്റൊന്നും അതിനെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നില്ല.
അനവസ്ഥാദോഷസത്ത്വാന്ന സ്വേനാപി പ്രകാശിതമ് । കര്മകര്ത്രീവിരോധഃ സ്യാത്തസ്മാത്തദ്ദീപവത്സ്വയമ്
അവിടെ അനന്തമായ പരമ്പര ഉണ്ടാകുമെന്ന ദോഷം ഒഴിവാക്കാൻ, അതു തന്നെ പോലും സ്വയം വെളിപ്പെടുത്തുന്നില്ല. അല്ലെങ്കിൽ, കർമ്മവും കർത്താവും തമ്മിൽ വിരുദ്ധത വരും. അതിനാൽ, ദീപം പോലെ അതു സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്നു.
പ്രകാശമാനമന്യേഷാം ഭാസകം വിദ്ധി പര്വത । അത ഏവ ച നിത്യത്വം സിദ്ധസംവിത്തനോര്മമ
പർവ്വത, അത് മറ്റുള്ളവയെ പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും അവയുടെ പ്രകാശത്തിന് കാരണമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് എന്റെ ബോധത്തിന്റെ ശാശ്വതത്വം ഉറപ്പാക്കപ്പെടുന്നത്.
ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്ത്യാദൌ ദൃശ്യസ്യ വ്യഭിചാരതഃ । സംവിദോ വ്യഭിചാരശ്ച നാനുഭൂതോഽസ്തി കര്ഹിചിത്
ജാഗ്രത, സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി എന്നിവയിൽ ദൃശ്യങ്ങൾ മാറുന്നു, പക്ഷേ ബോധം ഒരിക്കലും അനുഭവത്തിൽ നിന്നു മാറുന്നില്ല.
യദി തസ്യാപ്യനുഭവസ്തര്ഹ്യയം യേന സാക്ഷിണാ । അനുഭൂതഃ സ ഏവാത്ര ശിഷ്ടഃ സംവിദ്വപുഃ പുരാ
ബോധവും അനുഭവപ്പെടുന്നതാണെങ്കിൽ, അതിനെ ആരാണ് സാക്ഷിയായി കാണുന്നത്? ആ സാക്ഷിയാണ് ആദിയിൽ നിന്ന് ബോധത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം.
അത ഏവ ച നിത്യത്വം പ്രോക്തം സച്ഛാസ്ത്രകോവിദൈഃ । ആനന്ദരൂപതാ ചാസ്യാഃ പരപ്രേമാസ്പദത്വതഃ
അതുകൊണ്ടാണ് സത്യശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ അതിന്റെ ശാശ്വതത്വം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്; പരമപ്രേമയുടെ ആധാരമായതിനാൽ അതിന്റെ സ്വഭാവം ആനന്ദമാണെന്നും പറയുന്നു.
മാ ന ഭൂവം ഹി ഭൂയാസമിതി പ്രേമാത്മനി സ്ഥിതമ് । സര്വസ്യാന്യസ്യ മിഥ്യാത്വാദസങ്ഗത്വം സ്ഫുടം മമ
'ഞാൻ ഇല്ലാതാകരുതേ, ഞാൻ നിലനിൽക്കട്ടെ' എന്ന ആഗ്രഹം ആത്മാവിൽ പ്രേമത്തിൽ നിന്നാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. മറ്റെല്ലാം മിഥ്യയാണെന്നു കൊണ്ടു എന്റെ അസക്തി വ്യക്തമാണ്.
അപരിച്ഛിന്നതാപ്യേവമത ഏവ മതാ മമ । തച്ച ജ്ഞാനം നാത്മധര്മോ ധര്മത്വേ ജഡതാഽഽത്മനഃ
പരിമിതിയില്ലാത്തതാണെങ്കിലും, ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. ആ ജ്ഞാനം ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവമല്ല, കാരണം അതിന് ഗുണമായാൽ ആത്മാവ് ജഡമാകും.
ജ്ഞാനസ്യ ജഡശേഷത്വം ന ദൃഷ്ടം ന ച സംഭവി । ചിദ്ധര്മത്വം തഥാ നാസ്തി ചിതശ്ചിന്ന ഹി ഭിദ്യതേ
ജ്ഞാനം വെറും ജഡാവശിഷ്ടമെന്നത് കാണപ്പെട്ടിട്ടില്ല, അതും സാധ്യമല്ല. അതുപോലെ, ചൈതന്യത്തിന് ജ്ഞാനഗുണമില്ല, കാരണം ചൈതന്യം വിഭജിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
തസ്മാദാത്മാ ജ്ഞാനരൂപഃ സുഖരൂപശ്ച സര്വദാ । സത്യഃ പൂര്ണോഽപ്യസങ്ഗശ്ച ദ്വൈതജാലവിവര്ജിതഃ
അതിനാൽ ആത്മാവ് എപ്പോഴും ജ്ഞാനസ്വരൂപിയും ആനന്ദസ്വരൂപിയും ആണു; സത്യമാണു, പൂർണ്ണമാണു, അസംഗമാണ്, ഇരട്ടത്വത്തിന്റെ കുടയില്ലാത്തതുമാണ്.
സ പുനഃ കാമകര്മാദിയുക്തയാ സ്വീയമായയാ । പൂര്വാനുഭൂതസംസ്കാരാത് കാലകര്മവിപാകതഃ
പിന്നീട് ആ ആത്മാവ്, ഇഷ്ടം, കർമ്മം എന്നിവയുമായി ചേർന്ന്, താന്റെ മായയാൽ, മുൻ അനുഭവങ്ങളുടെ Samskāra-ങ്ങൾ കൊണ്ടും കാലവും കർമ്മഫലവും മൂലവും ചേർന്ന്—
അവിവേകാച്ച തത്ത്വസ്യ സിസൃക്ഷാവാന്പ്രജായതേ । അബുദ്ധിപൂര്വഃ സര്ഗോഽയം കഥിതസ്തേ നഗാധിപ
തത്വത്തെ തിരിച്ചറിയാത്തതുകൊണ്ടും സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം ഉണരുന്നു; ഈ സൃഷ്ടി, പർവ്വതാധിപാ, മുൻ അറിവില്ലാതെ ഉണ്ടാകുന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ഏതദ്ധി യന്മയാ പ്രോക്തം മമ രൂപമലൌകികമ് । അവ്യാകൃതം തദവ്യക്തം മായാശബലമിത്യപി
ഞാൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം എന്റെ അതിമാനുഷ രൂപമാണ്; അതു അവ്യാകൃതവും അവ്യക്തവും, മായയാൽ നിറഞ്ഞതുമാണ്.