നിമിത്തം നൈവ ജാനേഽഹം കഥം കാര്യാ പ്രതിക്രിയാ । ഇതി ചിന്താതുരോഽത്യര്ഥം ദധ്യൌ മീലിതലോചനഃ
'കാരണം എനിക്ക് അറിയില്ല, എങ്ങനെ പരിഹരിക്കാമെന്നും അറിയില്ല.' ഇങ്ങനെ ആഴത്തിൽ ചിന്തിച്ച്, കണ്ണടച്ച് ബ്രഹ്മാവ് ധ്യാനിച്ചു.
പരാശക്തിപ്രകോപാത്തു ജാതമേതദിതി സ്മ ഹ । ജാനംസ്തദാ സാവധാനഃ പദ്മജോഽഭൂന്നൃപോത്തമ
പരാശക്തിയുടെ കോപം കൊണ്ടാണിത് സംഭവിച്ചതെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, കമലജനനായ ബ്രഹ്മാവ് അതീവ ജാഗ്രതയോടെ നിന്നു, രാജാവേ.
തതസ്തയോശ്ച യത്കാര്യം സ്വയമേവാഽകരോത്തദാ । സ്വശക്തേശ്ച പ്രഭാവേണ കിയത്കാലം തപോനിധിഃ
അപ്പോൾ, കുറേ ദിവസം, ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ ശക്തിയുടെ പ്രഭാവത്തിൽ, ആ ഇരുവരുടെ ജോലി താനേ ചെയ്തു.
തതസ്തയോസ്തു സ്വസ്ത്യര്ഥം മന്വാദീന്സ്വസുതാനഥ । ആഹ്വയാമാസ ധര്മാത്മാ സനകാദീംശ്ച സത്വരഃ
ശേഷം, അവരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, ധർമ്മശീലനായ ബ്രഹ്മാവ് ഉടൻ തന്നെ മനുവും മറ്റു പുത്രന്മാരെയും, സനകാദിമാരെയും വിളിച്ചു.
ഉവാച വചനം തേഭ്യഃ സന്നതേഭ്യസ്തപോനിധിഃ । കാര്യാസക്തോഽഹമധുനാ തപഃ കര്തും ന ച ക്ഷമഃ
താഴ്വരച്ച്, ബ്രഹ്മാവ് അവരോട് പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോൾ ഞാൻ ജോലിയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു, തപസ്സ് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നില്ല.'
പരാശക്തേസ്തു തോഷാര്ഥം ജഗദ്ഭാരയുതോഽസ്മ്യഹമ് । ശിവവിഷ്ണൂ ച വിക്ഷിപ്തൌ പരാശക്തിപ്രകോപതഃ
'പരാശക്തിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ ലോകഭാരത്തിൽ പെട്ടിരിക്കുന്നു; ശിവനും വിഷ്ണുവും പരാശക്തിയുടെ കോപത്തിൽ വീണുപോയിരിക്കുന്നു.'
തസ്മാത്താം പരമാം ശക്തിം യൂയം സന്തോഷയന്ത്വഥ । അത്യദ്ഭുതം തപഃ കൃത്വാ ഭക്ത്യാ പരമയാ യുതാഃ
അതിനാല് നിങ്ങള് എല്ലാവരും അത്യുന്നതമായ ആ ശക്തിയെ പരമഭക്തിയോടെ അത്യപൂര്വ്വമായ തപസ്സ് ചെയ്ത് സന്തോഷിപ്പിക്കണം.
യഥാ തൌ പൂര്വവൃത്തൌ ച സ്യാത ശക്തിയുതാവപി ാം। തഥാ കുരുത മത്പുത്രാ യശോവൃദ്ധിര്ഭവേദ്ധി വഃ
മുമ്പ് നടന്നതുപോലെ ആ രണ്ടുപേരും ശക്തിയോടെ ഇരിക്കാനായി, എന്റെ മക്കളേ, നിങ്ങള് അങ്ങനെ ചെയ്യൂ; അങ്ങനെ ചെയ്താല് നിങ്ങളുടെ പ്രശസ്തി വളരും.
കുലേ യസ്യ ഭവേജ്ജന്മ തയോഃ ശക്ത്യോസ്തു തത്കുലമ് । പാവയേജ്ജഗതീം സര്വാം കൃതകൃത്യം സ്വയം ഭവേത്
ആ രണ്ടുശക്തികള്ക്കും ജന്മം ലഭിക്കുന്ന കുടുംബം ഈ ലോകം മുഴുവന് വിശുദ്ധമാക്കുകയും സ്വയം പൂര്ത്തീകരണത്തിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യും.
വ്യാസ ഉവാച - പിതാമഹവചഃ ശ്രുത്വാ ഗതാഃ സര്വേ വനാന്തരേ । രിരാധയിഷവഃ സര്വേ ദക്ഷാദ്യാ വിമലാന്തരാഃ
വ്യാസന് പറഞ്ഞു: പിതാമഹന്റെ വാക്കുകള് കേട്ടശേഷം ദക്ഷന് തുടങ്ങിയ എല്ലാ വിശുദ്ധഹൃദയരായവരും കാടിനകത്തേക്ക് പോയി ആരാധനയ്ക്ക് മനസ്സു നല്കി.
ദേവീപീഠവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച - തതസ്തേ തു വനോദ്ദേശേ ഹിമാചലതടാശ്രയാഃ । മായാബീജജപാസക്താസ്തപശ്ചേരുഃ സമാഹിതാഃ
വ്യാസന് പറഞ്ഞു: പിന്നെ അവര് കാടിന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത് ഹിമാലയത്തിന്റെ ചുരങ്ങളിലിരുന്ന് മായാബീജമന്ത്രം ജപിച്ച് ഏകാഗ്രതയോടെ തപസ്സ് ചെയ്തു.
ധ്യായതാം പരമാം ശക്തിം ലക്ഷവര്ഷാണ്യഭൂന്നൃപ । തതഃ പ്രസന്നാ ദേവീ സാ പ്രത്യക്ഷ്യം ദര്ശനം ദദൌ
അവര് പരമശക്തിയെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വര്ഷങ്ങള് കടന്നു; പിന്നെ ദേവി സന്തോഷത്തോടെ നേരിട്ട് ദര്ശനം നല്കി.
പാശാങ്കുശവരാഭീതിചതുര്ബാഹുസ്ത്രിലോചനാ । കരുണാരസസമ്പൂര്ണാ സച്ചിദാനന്ദരൂപിണീ
അവള് നാലു കൈകളില് പാശം, അങ്കുശം, വരം, അഭയം എന്നിവേന്തി, മൂന്നു കണ്ണുകളോടെ, കരുണയാല് നിറഞ്ഞ്, സത്ത്വം-ചൈതന്യം-ആനന്ദം നിറഞ്ഞ രൂപത്തില് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ദൃഷ്ട്വാ താം സര്വജനനീം തുഷ്ടുവുര്മുനയോഽമലാഃ । നമസ്തേ വിശ്വരൂപായൈ വൈശ്വാനരസുമൂര്തയേ
ആ സകലജനനിയെ കണ്ടു, വിശുദ്ധമുനികള് അവളെ സ്തുതിച്ചു: 'സകലരൂപിണിയായോ, വിശ്വാഗ്നിരൂപമായോ, നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു.'
നമസ്തേജസരൂപായൈ സുത്രാത്മവപുഷേ നമഃ । യസ്മിന്സര്വേ ലിങ്ഗദേഹാ ഓതപ്രോതാ വ്യവസ്ഥിതാഃ
'പ്രഭാരൂപിണിയായോ, സുത്രാത്മാവായോ, നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു; എല്ലാം ഉള്ള ജീവികള് നിന്നിലാണു ചേർന്ന് നില്ക്കുന്നത്.'
നമഃ പ്രാജ്ഞസ്വരൂപായൈ നമോഽവ്യാകൃതമൂര്തയേ । നമഃ പ്രത്യക്സ്വരൂപായൈ നമസ്തേ ബ്രഹ്മമൂര്തയേ
'ജ്ഞാനരൂപിണിയായോ, അവ്യാകൃതമായോ, നേരറിയപ്പെടുന്ന സാക്ഷാത് രൂപമായോ, ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായോ, നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു.'
നമസ്തേ സര്വരൂപായൈ സര്വ ലക്ഷ്യാത്മമൂര്തയേ । ഇതി സ്തുത്വാ ജഗദ്ധാത്രീം ഭക്തിഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
'സകലരൂപങ്ങളുമുള്ളവളേ, എല്ലാം ലക്ഷ്യമാകുന്ന സ്വരൂപമായവളേ, നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു.' ഇങ്ങനെ ഭക്തിഭരിതമായ വാക്കുകളോടെ ലോകമാതാവിനെ സ്തുതിച്ചു.
പ്രണേമുശ്ചരണാംഭോജം ദക്ഷാദ്യാ മുനയോഽമലാഃ । തതഃ പ്രസന്നാ സാ ദേവീ പ്രോവാച പികഭാഷിണീ
ദക്ഷന് തുടങ്ങിയ വിശുദ്ധമുനികള് അവളുടെ പാദപദ്മത്തില് നമസ്കരിച്ചു; പിന്നെ ദേവി സന്തോഷത്തോടെ കുയിലിന്റെ ശബ്ദംപോലുള്ള മധുരവായോടെ സംസാരിച്ചു.
വരം ബ്രൂത മഹാഭാഗാ വരദാഹം സദാ മതാ । തസ്യാസ്തു വചനം ശ്രുത്വാ ഹരവിഷ്ണ്വോസ്തനോഃ ശമമ്
'മഹാഭാഗ്യശാലികളേ, എന്ത് വരം വേണമെന്നു ചോദിക്കൂ; എപ്പോഴും വരദായിനിയായാണ് എന്നെ അറിയപ്പെടുന്നത്.' അവളുടെ വാക്ക് കേട്ട്, ഹരിയും വിഷ്ണുവും ശരീരത്തിന് സമാധാനം ലഭിക്കണമെന്നു അവർ അപേക്ഷിച്ചു.
തയോസ്തച്ഛക്തിലാഭം ച വവ്രിരേ നൃപസത്തമ । ദക്ഷോഽഥ പുനരപ്യാഹ ജന്മ ദേവി കുലേ മമ
അവർക്കു ശക്തി ലഭിക്കണമെന്നു അവർ അപേക്ഷിച്ചു; പിന്നെ ദക്ഷന് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ദേവി, നീ എന്റെ കുടുംബത്തില് ജനിക്കണം.'
ഭവേത്തവാമ്ബ യേനാഹം കൃതകൃത്യോ ഭവേ ഇതി । ജപം ധ്യാനം തഥാ പൂജാം സ്ഥാനാനി വിവിധാനി ച
'അമ്മേ, അതിലൂടെ എനിക്ക് പൂര്ത്തീകരണം ലഭിക്കുമല്ലോ.' പിന്നെ ജപം, ധ്യാനം, പൂജ, വിവിധ പുണ്യസ്ഥലങ്ങള് എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.
വദ മേ പരമേശാനി സ്വമുഖേനൈവ കേവലമ് । ദേവ്യുവാച - മച്ഛക്ത്യോരവമാനാച്ച ജാതാവസ്ഥാ തയോര്ദ്വയോഃ
'പരമേശ്വരിയേ, നീ സ്വന്തം വായിലൂടെ തന്നെ എനിക്ക് പറയണം.' ദേവി പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ശക്തികളെ അവഗണിച്ചതിനാലാണ് ആ അവസ്ഥ അവരെ ബാധിച്ചത്.'
നൈതാദൃശഃ പ്രകര്തവ്യോ മേഽപരാധഃ കദാചന । അധുനാ മത്കൃപാലേശാച്ഛരീരേ സ്വസ്ഥതാ തയോഃ
'ഇതുപോലെയുള്ള പാപം എനിക്ക് ഒരിക്കലും ചെയ്യരുത്. ഇനി എന്റെ ദയയുടെ ഒരു തുള്ളിയാല് അവരുടെ ശരീരം സുഖം പ്രാപിക്കും.'
ഭവിഷ്യതി ച തേ ശക്തീ ത്വദ്ഗൃഹേ ക്ഷീരസാഗരേ । ജനിഷ്യതസ്തത്ര താഭ്യാം പ്രാപ്സ്യതഃ പ്രേരിതേ മയാ
'നിന്റെ വീട്ടില്, ക്ഷീരസാഗരത്തില്, നിന്നുടെ ശക്തികള് ജനിക്കും; അവിടെ, എന്റെ പ്രേരണയാല്, അവര് അവിടെ ജനിക്കും.'
മായാബീജം ഹി മന്ത്രോ മേ മുഖ്യഃ പ്രിയകരഃ സദാ । ധ്യാനം വിരാട്സ്വരൂപം മേഽഥവാ ത്വത്പുരതഃ സ്ഥിതമ്
മാതാവിന്റെ മായാബീജം ഉള്ള മന്ത്രം എപ്പോഴും പ്രിയം നൽകുന്നതാണ്. ധ്യാനം എന്നത് എന്റെ വിശാലമായ രൂപത്തിലും അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ മുന്നിൽ നില്ക്കുന്ന എന്നിലുമാണ്.
സച്ചിദാനംദരൂപം വാ സ്ഥാനം സര്വം ജഗന്മമ । യുഷ്മാഭിഃ സര്വദാ ചാഹം പൂജ്യാ ധ്യേയാ ച സര്വദാ
സത്ത്വം, ചൈതന്യം, ആനന്ദം എന്നിവയുടെ രൂപമായോ, അല്ലെങ്കിൽ സകല ലോകവും എന്റെതായോ, നിങ്ങൾ എപ്പോഴും എന്നെ ആരാധിക്കാനും ധ്യാനിക്കാനും ബാധ്യതയുണ്ട്.
വ്യാസ ഉവാച - ഇത്യുക്ത്വാന്തര്ദധേ ദേവീ മണിദ്വീപാധിവാസിനീ । ദക്ഷാദ്യാ മുനയഃ സര്വേ ബ്രഹ്മാണം പുനരായയുഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം മണിദ്വീപിൽ വസിക്കുന്ന ദേവി അപ്രത്യക്ഷയായി. അപ്പോൾ ദക്ഷൻമുതലായ എല്ലാ മുനികളും ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുക്കൽ തിരിച്ചുപോയി.
ബ്രഹ്മണേ സര്വവൃതാന്തം കഥയാമാസുരാദരാത് । ഹരോ ഹരിശ്ച സ്വസ്ഥൌ തൌ സ്വസ്വകാര്യക്ഷമൌ നൃപ
അവർ ബ്രഹ്മാവിനോട് സകല സംഭവങ്ങളും ആദരപൂർവ്വം പറഞ്ഞു. രാജാവേ, ഹരനും ഹരിയും തങ്ങളുടെ തന്ത്രങ്ങളിൽ വീണ്ടും തുല്യശക്തരായി.
ജാതൌ പരാമ്ബാകൃപയാ ഗര്വേണ രഹിതൌ തദാ । കദാചിതദഥ കാലേ തു മഹഃ ശാക്തമവാതരത്
പരാമ്ബയുടെ കൃപകൊണ്ടു അവർ ജനിച്ചപ്പോൾ അഹങ്കാരം ഇല്ലാതായി. കുറേ കാലം കഴിഞ്ഞ് മഹത്തായ ശാക്ത മഹിമ അവതരിച്ചു.
ദക്ഷദേഹേ മഹാരാജ ത്രൈലോക്യേഽപ്യുത്സവോഽഭവത് । ദേവാഃ പ്രമുദിതാഃ സര്വേ പുഷ്പവൃഷ്ടിം ച ചക്രിരേ
രാജാവേ, ദക്ഷന്റെ ശരീരത്തിൽ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഉത്സവം പിറവിയായി. എല്ലാ ദേവന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തി.