സഹസ്രാക്ഷൌഹിണീയുക്തഃ ശരാന്മുഞ്ചംസ്ത്വരാന്വിതഃ । രുരോധ ദേവസൈന്യം തദ്യദ്ദേവ്യഗ്രേ സ്ഥിതം പുരാ
ആയിരം സൈന്യങ്ങളുമായി, വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ വിടിച്ച്, ദേവികളുടെ സൈന്യത്തെ, മുമ്പ് ദേവിയുടെ മുന്നിൽ നിന്നവരെ, തടഞ്ഞു.
തഥാ വിപ്രഗണം ചൈവ രോധയാമാസ സര്വതഃ । തതഃ കിലകിലാ ശബ്ദഃ സമഭൂദ്ദേവമണ്ഡലേ
അതുപോലെ ബ്രാഹ്മണസംഘത്തെയും എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും വളഞ്ഞു; അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു.
ത്രാഹി ത്രാഹീതി വാക്യാനി പ്രോചുഃ സര്വേ ദ്വിജാമരാഃ । തതസ്തേജോമയം ചക്രം ദേവാനാം പരിതഃ ശിവാ
'രക്ഷിക്കൂ, രക്ഷിക്കൂ' എന്നു ദേവന്മാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും വിളിച്ചു; അപ്പോൾ ശിവാ ദേവികളെ രക്ഷിക്കാൻ പ്രകാശമുള്ള ചക്രം സൃഷ്ടിച്ചു.
ചകാര രക്ഷണാര്ഥായ സ്വയം തസ്മാദ് ബഹിഃ സ്ഥിതാ । തതഃ സമഭവദ്യുദ്ധം ദേവ്യാ ദൈത്യസ്യ ചോഭയോഃ
അവൾ തന്നെ പുറത്തുനിന്ന് അവരെ രക്ഷിക്കാൻ ആ ചക്രം ഒരുക്കി; പിന്നെ ദേവിയും അസുരനും തമ്മിൽ വലിയ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
ശരവര്ഷസമാച്ഛന്നം സൂര്യമണ്ഡലമദ്ഭുതമ് । പരസ്പരശരോദ്ഘര്ഷസമുദ്ഭൂതാഗ്നിസുപ്രഭമ്
അമ്പുകളുടെ മഴ കൊണ്ട് സൂര്യന്റെ വട്ടം അത്ഭുതകരമായി മറഞ്ഞുപോയി; പരസ്പരം അമ്പുകൾ ഏറ്റുമുട്ടിയപ്പോൾ പിറന്ന തീകൊണ്ട് അതു പ്രകാശിച്ചു.
കഠോരജ്യാടണത്കാരബധിരീകൃതദിക്തടമ് । തതോ ദേവീശരീരാത്തു നിര്ഗതാസ്തീവ്രശക്തയഃ
കഠിനമായ വില്ലിന്റെ നാദം എല്ലാ ദിക്കുകളും ബദ്ധിരമാക്കി; അതിനുശേഷം ദേവിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ശക്തികൾ ശക്തമായി പുറത്ത് വന്നു.
കാലികാ താരിണീ ബാലാ ത്രിപുരാ ഭൈരവീ രമാ । ബഗലാ ചൈവ മാതങ്ഗീ തഥാ ത്രിപുരസുന്ദരീ
കാളികാ, താരിണി, ബാലാ, ത്രിപുരാ, ഭൈരവി, രമാ, ബഗലാ, മാതംഗി, ത്രിപുരസുന്ദരി എന്നിവരും അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി.
കാമാക്ഷീ തുലജാ ദേവീ ജമ്ഭിനീ മോഹിനീ തഥാ । ഛിന്നമസ്താ ഗുഹ്യകാലീ ദശസാഹസ്രബാഹുകാ
കാമാക്ഷി, തുലജാ ദേവി, ജംഭിനി, മോഹിനി, ഛിന്നമസ്താ, ഗുഹ്യകാളി, പതിനായിരം കൈകളുള്ളവളും അവിടെ ഉദിച്ചുവന്നു.
ദ്വാത്രിംശച്ഛക്തയശ്ചാന്യാശ്ചതുഷ്ഷഷ്ടിമിതാഃ പരാഃ । അസംഖ്യാതാസ്തതോ ദേവ്യഃ സമുദ്ഭൂതാസ്തു സായുധാഃ
മറ്റു മുപ്പത്തിരണ്ട് ശക്തികളും അറുപത്തിനാലു പരമശക്തികളും അനേകം ആയുധധാരിണിയായ ദേവികൾ അവിടെ ഉദിച്ചു.
മൃദങ്ഗശങ്ഖവീണാദിനാദിതം സങ്ഗരസ്ഥലമ് । ശക്തിഭിര്ദൈത്യസൈന്യേ തു നാശിതേഽക്ഷൌഹിണീശതേ
മൃദംഗം, ശംഖം, വീണ എന്നിവയുടെ ശബ്ദം യുദ്ധഭൂമിയിൽ മുഴങ്ങി; ശക്തികൾ അസുരസൈന്യത്തിലെ നൂറു വിഭാഗങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചു.
അഗ്രേസരഃ സമഭവദ്ദുര്ഗമോ വാഹിനീപതിഃ । ശക്തിഭിഃ സഹ യുദ്ധം ച ചകാര പ്രഥമം രിപുഃ
ദുർഗമൻ എന്ന സൈന്യാധിപൻ മുന്നിൽ എത്തി; ശത്രുവും ശക്തികളുമായി ആദ്യമായി യുദ്ധം തുടങ്ങി.
മഹദ്യുദ്ധം സമഭവദ്യത്രാഭൂദ്രക്തവാഹിനീ । അക്ഷൌഹിണ്യസ്തു താഃ സര്വാ വിനഷ്ടാ ദശഭിര്ദിനൈഃ
അവിടെ വലിയൊരു യുദ്ധം നടന്നു, രക്തം ഒഴുകുന്ന ഒരു നദിപോലെ; ആ സൈന്യവിഭാഗങ്ങൾ പത്ത് ദിവസത്തിനകം മുഴുവനും നശിച്ചു.
തത ഏകാദശേ പ്രാപ്തേ ദിനേ പരമദാരുണേ । രക്തമാല്യാമ്ബരധരോ രക്തഗന്ധാനുലേപനഃ
പത്തൊമ്പതാം ദിവസം അത്യന്തം ഭയാനകമായ അവസ്ഥയിൽ, ചുവപ്പു പുഷ്പമാലയും വസ്ത്രവും ധരിച്ച്, ചുവന്ന ചന്ദനവും പുരട്ടി, അവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
കൃത്വോത്സവം മഹാന്തം തു യുദ്ധായ രഥസംസ്ഥിതഃ । സംരമ്ഭേണൈവ മഹതാ ശക്തീഃ സര്വാ വിജിത്യ ച
വലിയ ഉത്സവം നടത്തി, യുദ്ധത്തിനായി രഥത്തിൽ കയറി; വലിയ കോപത്തോടെ എല്ലാ ശക്തികളെയും ജയിച്ചു.
മഹാദേവീരഥാഗ്രേ തു സ്വരഥം സംന്യവേശയത് । തതോഽഭവന്മഹദ്യുദ്ധം ദേവ്യാ ദൈത്യസ്യ ചോഭയോഃ
മഹാദേവിയുടെ രഥത്തിന് മുന്നിൽ തന്റെ രഥം നിർത്തി; പിന്നെ ദേവിയും അസുരനും തമ്മിൽ വലിയൊരു യുദ്ധം നടന്നു.
പ്രഹരദ്വയപര്യന്തം ഹൃദയത്രാസകാരകമ് । തതഃ പഞ്ചദശാത്യുഗ്രബാണാന്ദേവീ മുമോച ഹ
രണ്ടു പ്രഹരങ്ങൾക്കാലം ഹൃദയത്തിൽ ഭയം നിറച്ച യുദ്ധം നടന്നു; പിന്നെ ദേവി പതിനഞ്ച് അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ അമ്പുകൾ വിട്ടു.
ചതുര്ഭിശ്ചതുരോ വാഹാന്ബാണേനൈകേന സാരഥിമ് । ദ്വാഭ്യാം നേത്രേ ഭുജൌ ദ്വാഭ്യാം ധ്വജമേകേന പത്രിണാ
നാലു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് നാലു കുതിരകളെയും, ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് സാരഥിയെയും, രണ്ട് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് കണ്ണുകളെയും, രണ്ട് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് കൈകളെയും, ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് പതാകയെയും ദേവി തുളച്ചു.
പഞ്ചഭിര്ഹൃദയം തസ്യ വിവ്യാധ ജഗദമ്ബികാ । തതോ വമന് സ രുധിരം മമാര പുര ഈശിതുഃ
അഞ്ചു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ജഗദംബികാ അവന്റെ ഹൃദയം തുളച്ചു; അതിനുശേഷം അവൻ രക്തം ഛർദ്ദിച്ച് അവിടത്തെത്തന്നെ മരിച്ചു വീണു.
തസ്യ തേജസ്തു നിര്ഗത്യ ദേവീരൂപേ വിവേശ ഹ । ഹതേ തസ്മിന്മഹാവീര്യേ ശാന്തമാസീജ്ജഗത്ത്രയമ്
അവന്റെ തേജസ് ദേവിയുടെ രൂപത്തിൽ ലയിച്ചു; ആ മഹാവീരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ മൂന്നു ലോകവും ശാന്തമായി.
തതോ ബ്രഹ്മാദയഃ സര്വേ തുഷ്ടുവുര്ജഗദമ്ബികാമ് । പുരസ്കൃത്യ ഹരീശാനൌ ഭക്ത്യാ ഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാദികൾ എല്ലാവരും ഹരിയും ഈശാനനും മുന്നിൽ നിന്ന് ഭക്തിപൂർവ്വം ഗദ്ഗദമായ വാക്കുകളിൽ ജഗദംബികയെ സ്തുതിച്ചു.
ദേവാ ഊചുഃ ജഗദ്ഭ്രമവിവര്തൈകകാരണേ പരമേശ്വരി । നമഃ ശാകമ്ഭരി ശിവേ നമസ്തേ ശതലോചനേ
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ലോകം ഭ്രമിപ്പിക്കുന്ന മായയുടെ ഏകകാരണമായ പരമേശ്വരി, ശാകംഭരി, ശിവേ, നൂറ് കണ്ണുള്ളവളേ, നമസ്കാരം.
സര്വോപനിഷദുദ്ഘുഷ്ടേ ദുര്ഗമാസുരനാശിനി । നമോ മായേശ്വരി ശിവേ പഞ്ചകോശാന്തരസ്ഥിതേ
എല്ലാ ഉപനിഷത്തുകളും പാടിയ ദുർഗമാസുരനെ സംഹരിച്ചവളേ, മായയുടെ ഇശ്വരിയായ ശിവേ, അഞ്ചു കോശങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവളേ, നമസ്കാരം.
ചേതസാ നിര്വികല്പേന യാം ധ്യായന്തി മുനീശ്വരാഃ । പ്രണവാര്ഥസ്വരൂപാം താം ഭജാമോ ഭുവനേശ്വരീമ്
അചഞ്ചലമായ മനസ്സോടെ മഹർഷിമാർ ധ്യാനിക്കുന്ന, പ്രണവത്തിന്റെ അർത്ഥമായ സത്യസ്വരൂപയായ ഭൂവനേശ്വരിയെ നാം ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നു.
അനന്തകോടിബ്രഹ്മാണ്ഡജനനീം ദിവ്യവിഗ്രഹാമ് । ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വാദിജനനീം സര്വഭാവൈര്നതാ വയമ്
അനന്തമായ കോടിക്കണക്കിന് ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളുടെ മാതാവായ, ദിവ്യമായ രൂപമുള്ള, ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനും മറ്റുള്ളവർക്കും മാതാവായ ദേവിയെ, ഞങ്ങൾ എല്ലാ ഭാവത്തോടും നമസ്കരിക്കുന്നു.
കഃ കുര്യാത്പാമരാന്ദൃഷ്ട്വാ രോദനം സകലേശ്വരഃ । സദയാം പരമേശാനീം ശതാക്ഷീം മാതരം വിനാ
സകലേശ്വരനായ ഒരുവൻ, കാരുണ്യമുള്ള പരമേശ്വരിയായ ശതാക്ഷി മാതാവില്ലാതെ, സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ദു:ഖം കണ്ടാൽ ആരാണ് കരയാതെ ഇരിക്കുക?
വ്യാസ ഉവാച - ഇതി സ്തുതാ സുരൈര്ദേവീ ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വാദിഭിര്വരൈഃ । പൂജിതാ വിവിധൈര്ദ്രവ്യൈഃ സന്തുഷ്ടാഭൂച്ച തത്ക്ഷണേ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മറ്റുള്ളവരും ദേവതകൾ ദേവിയെ സ്തുതിക്കുകയും, വിവിധ വസ്തുക്കളാൽ പൂജിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, ദേവി അതു തന്നെ സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു.
പ്രസന്നാ സാ തദാ ദേവീ വേദാനാഹൃത്യ സാ ദദൌ । ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ വിശേഷേണ പ്രോവാച പികഭാഷിണീ
അപ്പോൾ ദയയുള്ള ദേവി, വേദങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന്, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി, കുയിലിന്റെ ശബ്ദംപോലെ മധുരമായി സംസാരിച്ചു.
മമേയം തനുരുത്കൃഷ്ടാ പാലനീയാ വിശേഷതഃ । യയാ വിനാനര്ഥ ഏഷ ജാതോ ദൃഷ്ടോഽധുനൈവ ഹി
എന്റെ ഈ ശരീരം അത്യുത്തമമാണ്, അതിനെ പ്രത്യേകിച്ച് സംരക്ഷിക്കണം; അതില്ലാതെ ഈ ദുർഭാഗ്യം ഇപ്പോൾ സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് നിങ്ങൾ കണ്ടിരിക്കുന്നു.
പൂജ്യാഹം സര്വദാ സേവ്യാ യുഷ്മാഭിഃ സര്വദൈവ ഹി । നാതഃ പരതരം കിഞ്ചിത്കല്യാണായോപദിശ്യതേ
ഞാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും നിങ്ങളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുകയും സേവിക്കപ്പെടുകയും വേണം; ഇതിനെക്കാൾ ഉത്തമമായ ഒന്നും ശുഭത്തിനായി ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
പഠനീയം മമൈതദ്ധി മാഹാത്മ്യം സര്വദോത്തമമ് । തേന തുഷ്ടാ ഭവിഷ്യാമി ഹരിഷ്യാമി തഥാപദഃ
എന്റെ ഈ മഹത്വം എല്ലായ്പ്പോഴും വായിക്കണം; അതിലൂടെ ഞാൻ സന്തോഷിക്കും, ദു:ഖങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്യും.