യതോ ദൃഷ്ടം ശുകീരൂപം ഘൃതാച്യാഃ സമ്ഭവേ തദാ । ശുകേതി നാമ പുത്രസ്യ ചകാര മുനിസത്തമഃ
ഘൃതാചിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നു ജനിക്കുമ്പോൾ ശുകപക്ഷിയുടെ രൂപം കണ്ടതുകൊണ്ട്, ആ മഹാമുനി തന്റെ പുത്രനു ശുകൻ എന്ന പേര് നൽകി.
ബൃഹസ്പതിമുപാധ്യായം കൃത്വാ വ്യാസസുതസ്തദാ । വ്രതാനി ബ്രഹ്മചര്യസ്യ ചകാര വിധിപൂര്വകമ്
അപ്പോൾ വ്യാസന്റെ പുത്രൻ ബൃഹസ്പതിയെ ഗുരുവായി സ്വീകരിച്ചു, നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ ബ്രഹ്മചര്യവ്രതങ്ങൾ ആചരിച്ചു.
സോഽധീത്യ നിഖിലാന്വേദാന് സരഹസ്യാന്സസംഗ്രഹാന് । ധര്മശാസ്ത്രാണി സര്വാണി കൃത്വാ ഗുരുകുലേ ശുകഃ
ശുകൻ ഗുരുകുലത്തിൽ എല്ലാ വേദങ്ങളും രഹസ്യങ്ങളും സമാഹാരങ്ങളും പഠിച്ചു, എല്ലാ ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളും അഭ്യസിച്ചു.
ഗുരവേ ദക്ഷിണാം ദത്ത്വാ സമാവൃത്തോ മുനിസ്തദാ । ആജഗാമ പിതുഃ പാര്ശ്വം കൃഷ്ണദ്വൈപായനസ്യ ച
ഗുരുവിന് ദക്ഷിണ നൽകി, ആ മുനി പഠനം പൂർത്തിയാക്കി കൃഷ്ണദ്വൈപായനനായ പിതാവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തി.
ദൃഷ്ട്വാ വ്യാസഃ ശുകം പ്രാപ്തം പ്രേമ്ണോത്ഥായ സസമ്ഭ്രമഃ । ആലിലിങ്ഗ മുഹുര്ഘ്രാണം മൂര്ധ്നി തസ്യ ചകാര ഹ
ശുകനെ എത്തുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ, വ്യാസൻ സ്നേഹത്തോടും ആവേശത്തോടും കൂടി എഴുന്നേറ്റ്, അവനെ പലതവണ അണച്ചു, തലയിൽ മണഞ്ഞു.
പപ്രച്ഛ കുശലം വ്യാസസ്തഥാ ചാധ്യയനം ശുചി । ആശ്വാസ്യ സ്ഥാപയാമാസ ശുകം തത്രാശ്രമേ ശുഭേ
വ്യാസൻ ശുകന്റെ സുഖവും പഠനവും ചോദിച്ചു, ആശ്വസിപ്പിച്ച് ആ ശുഭമായ ആശ്രമത്തിൽ അവനെ പാർപ്പിച്ചു.
ദാരകര്മ തതോ വ്യാസഃ ശുകസ്യ പര്യചിന്തയത് । കന്യാം മുനിസുതാം കാന്താമപൃച്ഛദതിവേഗവാന്
അതിനുശേഷം വ്യാസൻ ശുകന്റെ വിവാഹം ചിന്തിച്ചു, ഒരു മനോഹരിയായ മുനിപുത്രിയെ വേഗത്തിൽ വിവാഹം ചോദിച്ചു.
ശുകം പ്രാഹ സുതം വ്യാസോ വേദോഽധീതസ്ത്വയാനഘ । ധര്മശാസ്ത്രാണി സര്വാണി കുരു ഭാര്യാം മഹാമതേ
വ്യാസൻ തന്റെ പുത്രനായ ശുകനോട് പറഞ്ഞു: നീ വേദവും എല്ലാ ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിച്ചു; മഹാമതിയായ നീ, ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കു.
ഗാര്ഹസ്ഥ്യം ച സമാസാദ്യ യജ ദേവാന്പിതൄനഥ । ഋണാന്മോചയ മാം പുത്ര പ്രാപ്യ ദാരാന്മനോരമാന്
ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, ദേവന്മാരെയും പിതാക്കളെയും ആരാധിച്ചു, മനോഹരിയായ ഭാര്യയെ സ്വീകരിച്ച്, മകനേ, എന്നെ ഋണങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കു.
അപുത്രസ്യ ഗതിര്നാസ്തി സ്വര്ഗോ നൈവ ച നൈവ ച । തസ്മാത്പുത്ര മഹാഭാഗ കുരുഷ്വാദ്യ ഗൃഹാശ്രമമ്
മകനില്ലാത്തവനു ഗതി ഇല്ല, സ്വർഗ്ഗവും ഇല്ല, ഒന്നുമില്ല; അതുകൊണ്ട്, മഹാഭാഗവ, ഇന്നുതന്നെ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിക്കു.
കൃത്വാ ഗൃഹാശ്രമം പുത്ര സുഖിനം കുരു മാം ശുക । ആശാ മേ മഹതീ പുത്ര പൂരയസ്വ മഹാമതേ
പുത്രാ, ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം സ്വീകരിച്ച് എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കു ശുകാ; എന്റെ വലിയ പ്രതീക്ഷ നിറവേറ്റു, മഹാമതിയായവാ.
തപസ്തപ്ത്വാ മഹാഘോരം പ്രാപ്തോഽസി ത്വമയോനിജഃ । ദേവരൂപീ മഹാപ്രാജ്ഞ പാഹി മാം പിതരം ശുക
നീ ഭയങ്കരമായ തപസ്സു ചെയ്തു, അമ്മയില്ലാതെ ജനിച്ചു, ദൈവസദൃശമായ മഹാപ്രജ്ഞനേ, ശുകാ, പിതാവായ എന്നെ രക്ഷിക്കു.
സൂത ഉവാച ഇതി വാദിനമഭ്യാശേ പ്രാപ്തഃ പ്രാഹ ശുകസ്തദാ । വിരക്തഃ സോഽതിരക്തം തം സാക്ഷാത്പിതരമാത്മനഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ വ്യാസൻ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ എത്തിയ ശുകൻ മറുപടി പറഞ്ഞു; വൈരാഗ്യവാനായിരുന്നെങ്കിലും, പിതാവിനെ ആത്മാവുപോലെ അതിയായ സ്നേഹത്തോടെ കാണുന്നവനായിരുന്നു.
ശുക ഉവാച കിം ത്വം വദസി ധര്മജ്ഞ വേദവ്യാസ മഹാമതേ । തത്ത്വേന ശാധി ശിഷ്യം മാം ത്വദാജ്ഞാം കരവാണ്യലമ്
ശുകൻ പറഞ്ഞു: നീ എന്താണ് പറയുന്നത്, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവാ, വേദവ്യാസാ, മഹാമതിയായവാ? സത്യമായി എന്നെ, ശിഷ്യനായി, ഉപദേശിക്കു; ഞാൻ നിന്റെ ആജ്ഞ നിർവഹിക്കാൻ തയ്യാറാണ്.
വ്യാസ ഉവാച ത്വദര്ഥേ യത്തപസ്തപ്തം മയാ പുത്ര ശതം സമാഃ । പ്രാപ്തസ്ത്വം ചാതിദുഃഖേന ശിവസ്യാരാധനേന ച
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മകനേ, നിന്നുവേണ്ടി ഞാൻ നൂറുവർഷം കഠിനതപസ് ചെയ്തു; വലിയ കഷ്ടപ്പാടും ശിവനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചിട്ടുമാണ് നിന്നെ ലഭിച്ചത്.
ദദാമി തവ വിത്തം തു പ്രാര്ഥയിത്വാഥ ഭൂപതിമ് । സുഖം ഭുംക്ഷ്വ മഹാപ്രാജ്ഞ പ്രാപ്യ യൌവനമുത്തമമ്
രാജാവിനോട് അപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ നിന്നെ ധനം നൽകാം; നീ യുവാവായതിന്റെ സന്തോഷം അനുഭവിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കൂ, മഹാപണ്ഡിതനേ.
ശുക ഉവാച കിം സുഖം മാനുഷേ ലോകേ ബ്രൂഹി താത നിരാമയമ് । ദുഃഖവിദ്ധം സുഖം പ്രാജ്ഞാ ന വദന്തി സുഖം കില
ശുകൻ പറഞ്ഞു: ഈ മനുഷ്യലോകത്ത് യാതൊരു ദുഃഖവും ഇല്ലാത്ത സുഖം എന്താണ്, അച്ഛാ, പറയൂ. ദുഃഖം കലർന്നതിനെ പണ്ഡിതന്മാർ സുഖം എന്നു പറയാറില്ലല്ലോ.
സ്ത്രിയം കൃത്വാ മഹാഭാഗ ഭവാമി തദ്വശാനുഗഃ । സുഖം കിം പരതന്ത്രസ്യ സ്ത്രീജിതസ്യ വിശേഷതഃ
എനിക്ക് ഭാര്യയെ സ്വീകരിച്ചാൽ, ഭാഗ്യശാലിയായ അച്ഛാ, ഞാൻ അവളുടെ ഇഷ്ടത്തിന് വിധേയനാകും; മറ്റൊരാളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ കഴിയുന്നവനു, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീയുടെ കീഴിൽ കഴിയുന്നവനു, എന്ത് സന്തോഷമുണ്ട്?
കദാചിദപി മുച്യേത ലോഹകാഷ്ഠാദിയന്ത്രിതഃ । പുത്രദാരൈര്നിബദ്ധസ്തു ന വിമുച്യേത കര്ഹിചിത്
ഇരുമ്പോ കട്ടയോ കൊണ്ടുള്ള ബന്ധനത്തിൽപ്പെട്ടവൻ ഒരിക്കൽ വിട്ടുമാറാം; പക്ഷേ മകനും ഭാര്യയും കൊണ്ടുള്ള ബന്ധനം ഒരിക്കലും വിട്ടുമാറില്ല.
വിണ്മൂത്രസമ്ഭവോ ദേഹോ നാരീണാം തന്മയസ്തഥാ । കഃ പ്രീതിം തത്ര വിപ്രേന്ദ്ര വിബുധഃ കര്തുമിച്ഛതി
ഈ ശരീരം മലവും മൂത്രവും കൊണ്ടാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; സ്ത്രീയുടെ ശരീരം പോലും അതുപോലെയാണ്. ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, അതിൽ ആരാണ് ബുദ്ധിമാനായി ആസ്വദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുക?
അയോനിജോഽഹം വിപ്രര്ഷേ യോനൌ മേ കീദൃശീ മതിഃ । ന വാഞ്ഛാമ്യഹമഗ്രേഽപി യോനാവേവ സമുദ്ഭവമ്
ഞാൻ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവനല്ല, ബ്രാഹ്മണമുനിവരേ; എനിക്ക് ഗർഭത്തിൽ എന്ത് ആകർഷണമുണ്ട്? ഭാവിയിലുപോലും ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം എനിക്ക് ഇല്ല.
വിട്സുഖം കിമു വാഞ്ഛാമി ത്യക്ത്വാഽഽത്മസുഖമദ്ഭുതമ് । ആത്മാരാമശ്ച ഭൂയോഽപി ന ഭവത്യതിലോലുപഃ
ആത്മാവിൽ നിന്നുള്ള അത്ഭുതമായ ആനന്ദം ഉപേക്ഷിച്ച് മലത്തിൽ നിന്നുള്ള സുഖം ഞാൻ എന്തിനാണ് ആഗ്രഹിക്കുക? ആത്മാനന്ദത്തിൽ ലീനനായവൻ അത്യന്തം ലോഭിയാവാറില്ല.
പ്രഥമം പഠിതാ വേദാ മയാ വിസ്താരിതാശ്ച തേ । ഹിംസാമയാസ്തേ പതിതാഃ കര്മമാര്ഗപ്രവര്തകാഃ
ആദ്യം ഞാൻ വേദങ്ങൾ പഠിച്ചു, അവയെ നിനക്ക് വിശദീകരിച്ചു; പക്ഷേ അവയിൽ ഹിംസയും കർമ്മമാർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള പ്രേരണയും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ബൃഹസ്പതിര്ഗുരുഃ പ്രാപ്തഃ സോഽപി മഗ്നോ ഗൃഹാര്ണവേ । അവിദ്യാഗ്രസ്തഹൃദയഃ കഥം താരയിതും ക്ഷമഃ
ഗുരുവായ ബൃഹസ്പതി ലഭിച്ചെങ്കിലും, അവനും ഗൃഹസ്ഥജീവിതത്തിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു; അജ്ഞാനത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായ ഹൃദയത്തോടെ അവൻ എങ്ങനെ മറ്റുള്ളവരെ രക്ഷിക്കും?
രോഗഗ്രസ്തോ യഥാ വൈദ്യഃ പരരോഗചികിത്സകഃ । തഥാ ഗുരുര്മുമുക്ഷോര്മേ ഗൃഹസ്ഥോഽയം വിഡമ്ബനാ
രോഗം ബാധിച്ച വൈദ്യൻ മറ്റുള്ളവരുടെ രോഗം ചികിത്സിക്കുന്നതുപോലെ, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു ഗൃഹസ്ഥനായ ഗുരു矛രുതായിരിക്കും, അതൊരു വിരോധമാണ്.
കൃത്വാ പ്രണാമം ഗുരവേ ത്വത്സമീപമുപാഗതഃ । ത്രാഹി മാം തത്ത്വബോധേന ഭീതം സംസാരസര്പതഃ
ഗുരുവിന് നമസ്കരിച്ച് ഞാൻ നിന്റെ അടുക്കൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു; ഈ സംസാരസർപ്പത്തെ ഭയന്ന് നിൽക്കുന്ന എന്നെ സത്യജ്ഞാനത്തോടെ രക്ഷിക്കണം.
സംസാരേഽസ്മിന്മഹാഘോരേ ഭ്രമണം നഭചക്രവത് । ന ച വിശ്രമണം ക്യാപി സൂര്യസ്യേവ ദിവാനിശി
ഈ ഭയങ്കരമായ ലോകത്തിൽ, സഞ്ചാരം ആകാശത്തിലെ സൂര്യന്റെ ചക്രംപോലെയാണ്; പകലും രാത്രിയും സൂര്യന് വിശ്രമമില്ലാത്തതുപോലെ, ഒരിക്കലും വിശ്രമം ഇല്ല.
കിം സുഖം താത സംസാരേ നിജതത്ത്വവിചാരണാത് । മൂഢാനാം സുഖബുദ്ധിസ്തു വിട്സു കീടസുഖം യഥാ
സ്വന്തം യഥാർത്ഥത്വം അന്വേഷിക്കുന്നതൊഴികെ, അച്ഛാ, ഈ ലോകജീവിതത്തിൽ എന്ത് സുഖമുണ്ട്? അജ്ഞാനികൾക്കുള്ള സുഖം മലയിൽ ജീവിക്കുന്ന പുഴുക്കളുടെ ആനന്ദംപോലെയാണ്.
അധീത്യ വേദശാസ്ത്രാണി സംസാരേ രാഗിണശ്ച യേ । തേഭ്യഃ പരോ ന മൂര്ഖോഽസ്തി സധര്മാ ശ്വാശ്വസൂകരൈഃ
വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിച്ചിട്ടും ലോകത്തിൽ ആസ്വാദനം കാണിക്കുന്നവർ, അജ്ഞാനികളെക്കാൾ ഉന്നതരല്ല; അവർ നായ്ക്കളും കഴുതകളും പന്നികളും പോലെയാണ്.
മാനുഷ്യം ദുര്ലഭം പ്രാപ്യ വേദശാസ്ത്രാണ്യധീത്യ ച । ബധ്യതേ യദി സംസാരേ കോ വിമുച്യേത മാനവഃ
ദുർലഭമായ മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചിട്ടും വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിച്ചിട്ടും ആരെങ്കിലും സംസാരത്തിൽ കുടുങ്ങിയാൽ, മനുഷ്യരിൽ ആരാണ് മോചനം നേടാൻ കഴിയുക?