യദൈവോപാസിതാ ദേവീ ഭക്ത്യാ സത്യവ്രതേന ഹ । തയാ പ്രസന്നയാ രാജന് ദിവ്യദേഹഃ കൃതഃ ക്ഷണാത്
സത്യവ്രതൻ ഭക്തിയോടെ ദേവിയെ ആരാധിച്ചപ്പോൾ, രാജാവേ, ദേവി പ്രസന്നയായി, ഒരു നിമിഷത്തിൽ ദിവ്യശരീരം അവനു നൽകി.
പിശാചത്വം ഗതം തസ്യ പാപം ചൈവ ക്ഷയം ഗതമ് । വിപാപ്മാ ചാതിതേജസ്വീ സമ്ഭൂതസ്തത്കൃപാമൃതാത്
അവന്റെ പിശാച് അവസ്ഥയും പാപവും അകന്നു. ദേവിയുടെ കൃപാസ്നാനത്തിൽ അവൻ പാപരഹിതനും അത്യന്തം ദീപ്തിയുള്ളവനുമായി.
വസിഷ്ഠോഽപി പ്രസന്നാത്മാ ജാതഃ ശക്തിപ്രസാദതഃ । പിതാപി ച ബഭൂവാസ്യ പ്രേമയുക്തസ്ത്വനുഗ്രഹാത്
ശക്തിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ വസിഷ്ഠനും മനസ്സിൽ സന്തോഷം നേടി. അപ്പനും കനിവോടെ, സ്നേഹപൂർവ്വം അവനെ അനുഗ്രഹിച്ചു.
രാജ്യം ശശാസ ധര്മാത്മാ മൃതേ പിതരി പാര്ഥിവഃ । ഈജേ ച വിവിധൈര്യജ്ഞൈര്ദേവദേവീം സനാതനീമ്
പിതാവ് മരിച്ചശേഷം, ധാർമ്മികനായ രാജാവ് രാജ്യം ഭരിച്ചു. വിവിധ യാഗങ്ങൾ നടത്തി, ശാശ്വതമായ ദേവിയെ ആരാധിച്ചു.
തസ്യ പുത്രോ ബഭൂവാഥ ഹരിശ്ചന്ദ്രഃ സുശോഭനഃ । ലക്ഷണൈഃ ശാസ്ത്രനിര്ദിഷ്ടൈഃ സംയുതശ്ചാതിസുന്ദരഃ
അവനു ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ എന്ന മനോഹരനായ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു. ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞ എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും അവനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
യുവരാജം സുതം കൃത്വാ ത്രിശങ്കുഃ പൃഥിവീപതിഃ । മാനുഷേണ ശരീരേണ സ്വര്ഗം ഭോക്തും മനോ ദധേ
ത്രിശങ്കു രാജാവ് തന്റെ മകനെ യുവരാജാവാക്കി, മനുഷ്യശരീരത്തിൽ സ്വർഗസുഖം അനുഭവിക്കണമെന്ന് മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ചു.
വസിഷ്ഠസ്യാശ്രമം ഗത്വാ പ്രണമ്യ വിധിവന്നൃപഃ । ഉവാച വചനം പ്രീതഃ കൃതാഞ്ജലിപുടസ്തദാ
വസിഷ്ഠന്റെ ആശ്രമത്തിലെത്തിയ രാജാവ്, ആചാരപ്രകാരം വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു, സന്തോഷത്തോടെ കൈകൂപ്പി സംസാരിച്ചു.
രാജോവാച - ബ്രഹ്മപുത്ര മഹാഭാഗ സര്വമന്ത്രവിശാരദ । വിജ്ഞപ്തിം മേ സുമനസാ ശ്രോതുമര്ഹസി താപസ
രാജാവ് പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായ മഹാനേ, സകല മന്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനേ, ഞാനൊരു മനസ്സുകൊണ്ട് പറയുന്ന അപേക്ഷ ദയവായി കേൾക്കണമേ, മഹാതപസ്സിനേ.
ഇച്ഛാ മേഽദ്യ സമുത്പന്നാ സ്വര്ഗലോകസുഖായ ച । അനേനൈവ ശരീരേണ ഭോഗാന്ഭോക്തുമമാനുഷാന്
ഇന്ന് എന്റെ മനസ്സിൽ സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം ഉണർന്നു. ഈ ശരീരത്തിൽ തന്നെയാണ് അത്ഭുതകരമായ ആ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കണമെന്നുള്ളത്.
അപ്സരോഭിശ്ച സംവാസഃ ക്രീഡിതും നന്ദനേ വനേ । ദേവഗന്ധര്വഗാനം ച ശ്രോതവ്യം മധുരം കില
അപ്സരസുമാരോടൊപ്പം താമസിക്കുകയും, നന്ദനവനത്തിൽ കളിക്കുകയും, ദേവഗന്ധർവന്മാരുടെ മധുരമായ ഗാനങ്ങൾ കേൾക്കുകയും ചെയ്യാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യാജയ ത്വം മഖേനാശു താദൃശേന മഹാമുനേ । യഥാനേന ശരീരേണ വസേ ലോകം ത്രിവിഷ്ടപമ്
മഹാമുനിയേ, ദയവായി അതിവേഗം ഒരു യജ്ഞം നടത്തിക്കൊടുക്കണം. ഈ ശരീരത്തിൽ തന്നെയാണ് ഞാൻ ദേവലോകത്തിൽ താമസിക്കേണ്ടത്.
സമര്ഥോഽസി മുനിശ്രേഷ്ഠ കുരു കാര്യം മമാധുനാ । പ്രാപയാശു മഖം കൃത്വാ ദേവലോകം ദുരാസദമ്
മുനിശ്രേഷ്ഠനേ, നിങ്ങൾക്ക് ഇതിന് കഴിവുണ്ട്. ഇപ്പോൾ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റണം. യജ്ഞം നടത്തി ദുർലഭമായ ദേവലോകത്തിൽ എനിക്ക് പ്രവേശനം നൽകണം.
വസിഷ്ഠ ഉവാച - രാജന് മാനുഷദേഹേന സ്വര്ഗേ വാസഃ സുദുര്ലഭഃ । മൃതസ്യ ഹി ധ്രുവം സ്വര്ഗഃ കഥിതഃ പുണ്യകര്മണാ
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, മനുഷ്യശരീരത്തിൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ താമസിക്കുന്നത് അത്യന്തം ദുർലഭമാണ്. പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവൻ മരിച്ചാൽ മാത്രമേ സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കൂ.
തസ്മാദ് ബിഭേമി സര്വജ്ഞ ദുര്ലഭാച്ച മനോരഥാത് । അപ്സരോഭിശ്ച സംവാസോ ജീവമാനസ്യ ദുര്ലഭഃ
അതിനാൽ സർവ്വജ്ഞനേ, നിങ്ങളുടെ ആഗ്രഹം സാധ്യമാക്കാൻ എനിക്ക് ഭയം തോന്നുന്നു; ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ അപ്സരസുമാരോടൊപ്പം താമസിക്കുക വളരെ ദുർലഭമാണ്.
കുരു യജ്ഞാന്മഹാഭാഗ മൃതഃ സ്വര്ഗമവാപ്സ്യസി । വ്യാസ ഉവാച - ഇത്യാകര്ണ്യ വചസ്തസ്യ രാജാ പരമദുര്മനാഃ
മഹാഭാഗനേ, യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തൂ; മരിച്ചാൽ നിങ്ങൾക്ക് സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കും. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി.
ഉവാച വചനം ഭൂയോ വസിഷ്ഠം പൂര്വരോഷിതമ് । ന ത്വം യാജയസേ ബ്രഹ്മന് ഗര്വാവേശാച്ച മാം യദി
അവൻ വീണ്ടും വസിഷ്ഠനോട്, പഴയ കോപം ഉണർത്തിയതോടെ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, നിങ്ങൾ അഭിമാനത്താൽ എനിക്ക് യജ്ഞം നടത്തിക്കൊടുക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ,
അന്യം പുരോഹിതം കൃത്വാ യക്ഷ്യേഽഹം കില സാമ്പ്രതമ് । തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യ വസിഷ്ഠഃ കോപസംയുതഃ
മറ്റൊരു പുരോഹിതനെ നിയോഗിച്ച് ഇപ്പോൾ തന്നെ ഞാൻ യജ്ഞം നടത്തും. ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട വസിഷ്ഠൻ ക്രോധത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
ശശാപ ഭൂപതിം ചേതി ചാണ്ഡാലോ ഭവ ദുര്മതേ । അനേന ത്വം ശരീരേണ ശ്വപചോ ഭവ സത്വരമ്
അവൻ രാജാവിനെ ശപിച്ചു: ദുഷ്ടബുദ്ധിയേ, നീ ചാണ്ഡാളനാകുക! ഈ ശരീരത്തിൽ തന്നെ ഉടൻ ശ്വപചനാകുക!
സ്വര്ഗകൃന്തന പാപിഷ്ഠ സുരഭീവധദൂഷിത । ബ്രഹ്മപത്നീഹരോച്ഛിന്ന ധര്മമാര്ഗവിദൂഷക
പാപികളിൽ ഏറ്റവും പാപിയായവനേ, സ്വർഗ്ഗം നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, പശുവിനെ കൊല്ലുന്നതാൽ മലിനനായവനേ, ബ്രഹ്മപത്നിയെ അപഹരിച്ചവനേ, ധർമ്മമാർഗം ഭ്രഷ്ടനാക്കുന്നവനേ,
ന തേ സ്വര്ഗഗതിഃ പാപ മൃതസ്യാപി കഥഞ്ചന । വ്യാസ ഉവാച - ഇത്യുക്തോ ഗുരുണാ രാജംസ്ത്രിശങ്കുസ്തത്ക്ഷണാദപി
പാപിയേ, മരിച്ചാലും നിനക്ക് സ്വർഗ്ഗലാഭം ഉണ്ടാകില്ല. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഗുരുവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ഉടൻ തന്നെ രാജാവ് ത്രിശങ്കു
തത്ര തേന ശരീരേണ ബഭൂവ ശ്വപചാകൃതിഃ । കുണ്ഡലേഽശ്മമയേ വാപി ജാതേ തസ്യ ച തത്ക്ഷണാത്
അവൻ ആ ശരീരത്തിൽ തന്നെ ശ്വപചന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു; അതേ സമയം കല്ലുകൊണ്ടുള്ള കുണ്ഡലങ്ങൾ അവനു ജനിച്ചു.
ദേഹേ ചന്ദനഗന്ധശ്ച വിഗന്ധോ ഹ്യഭവത്തദാ । നീലവര്ണേഽഥ സഞ്ജാതേ ദിവ്യേ പീതാമ്ബരേ തനൌ
ചന്ദനസൂഗന്ധമുള്ള ശരീരം ദുർഗന്ധമായി മാറി; ദിവ്യമായ മഞ്ഞ വസ്ത്രം നീലനിറമായിത്തീർന്നു.
രാജവര്ണോഽഭവദ്ദേഹഃ ശാപാത്തസ്യ മഹാത്മനഃ । ശക്ത്യുപാസകരോഷേണ ഫലമേതദഭൂന്നൃപ
ശാപം മൂലം രാജാവിന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നു രാജവർണ്ണം അകന്നു; ശക്തിഉപാസകനോടുള്ള കോപത്തിന്റെ ഫലമായിരുന്നു ഇത്.
തസ്മാച്ഛ്രീശക്തിഭക്തോ ഹി നാവമാന്യഃ കദാചന । ഗായത്രീജപനിഷ്ഠോ ഹി വസിഷ്ഠോ മുനിസത്തമഃ
അതിനാൽ ശക്തിഭക്തനെ ഒരിക്കലും അവമതിക്കരുത്. ഗായത്രി ജപത്തിൽ സ്ഥിരനായിരുന്നു വസിഷ്ഠൻ, മുനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.
ദൃഷ്ട്വാ നിന്ദ്യം നിജം ദേഹം രാജാ ദുഃഖമവാപ്തവാന് । ന ജഗാമ ഗൃഹേ ദീനോ വനമേവാഭിതോ യയൌ
തന്റെ ശരീരം നിന്ദ്യമായ നിലയില് കണ്ട രാജാവ് ദു:ഖത്തില് മുങ്ങി. അവന് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിയില്ല; മനസ്സില് വേദനയോടെ കാടിലേക്ക് നേരെ പോയി.
ചിന്തയാമാസ ദുഃഖാര്താസ്ത്രിശങ്കുഃ ശോകവിഹ്വലഃ । കിം കരോമി ക്വ ഗച്ഛാമി ദേഹോ മേഽതീവ നിന്ദിതഃ
വലിയ ദു:ഖത്തില് തൃശങ്കു മനസ്സില് ചിന്തിച്ചു: 'എന്ത് ചെയ്യും? എവിടേക്ക് പോകണം? എന്റെ ശരീരം പൂര്ണമായും നിന്ദ്യമായിരിക്കുന്നു.'
കര്തവ്യം നൈവ പശ്യാമി യേന മേ ദുഃഖസംക്ഷയഃ । ഗൃഹേ ഗച്ഛാമി ചേത്പുത്രഃ പീഡിതോഽദ്യ ഭവിഷ്യതി
'എന്ത് ചെയ്താലും എന്റെ ദു:ഖം അവസാനിക്കുമെന്നു കാണുന്നില്ല; വീട്ടിലേക്ക് പോയാല് എന്റെ മകനും ഇന്നുതന്നെ വേദനപ്പെടും.'
ഭാര്യാപി ശ്വപചം ദൃഷ്ട്വാ നാങ്ഗീകാരം കരിഷ്യതി । സചിവാ നാദരിഷ്യന്തി വീക്ഷ്യ മാമീദൃശം പുനഃ
'എന്റെ ഭാര്യയും എന്നെ ഇങ്ങനെ ഒരു ചണ്ഡാളനായി കണ്ടാല് സ്വീകരിക്കില്ല; മന്ത്രിമാരും എന്നെ ഈ അവസ്ഥയില് കണ്ടാല് ആദരിക്കില്ല.'
ജ്ഞാതയോ ബന്ധുവര്ഗശ്ച സങ്ഗതോ ന ഭജിഷ്യതി । സര്വൈസ്തക്തസ്യ മേ നൂനം ജീവിതാന്മരണം വരമ്
'ബന്ധുക്കളും കുടുംബവും എന്നെ വിട്ട് മാറും; എല്ലാവരും ഉപേക്ഷിച്ചാല് ജീവിക്കുന്നതിനേക്കാള് മരണം നല്ലത് തന്നെയാണ്.'
വിഷം വാ ഭക്ഷയിത്വാദ്യ പതിത്വാ വാ ജലാശയേ । കൃത്വാ വാ കണ്ഠപാശം ച ദേഹത്യാഗം കരോമ്യഹമ്
'ഇന്ന് വിഷം കഴിച്ചോ, വെള്ളത്തില് ചാടിയോ, കഴുത്തില് കയര് കെട്ടിയോ, എങ്കിലും ഈ ജീവന് അവസാനിപ്പിക്കണം.'