സത്യവ്രതസ്തു ഭക്ത്യാ ച കൃപയാ ച പരിപ്ലുതഃ
സത്യവ്രതന് ഭക്തിയിലും കാരുണ്യത്തിലും നിറഞ്ഞവനായി,
വനേ സ്ഥിതാന്മൃഗാന്ഹത്വാ വരാഹാന്മഹിഷാംസ്തഥാ
വനത്തില് താമസിക്കുന്ന മൃഗങ്ങളെയും പന്നികളെയും കാളയെയും അവന് വേട്ടയാടി കൊന്നു.
ഋഷിപത്നീ ഗൃഹീത്വാ തന്മാംസം പുത്രാനദാ ത്തതഃ
ആ ഋഷിയുടെ ഭാര്യ ആ മാംസം എടുത്ത് തന്റെ മക്കള്ക്ക് നല്കി.
അയോധ്യാം ചൈവ രാജ്യം ച തഥൈവാംതഃ പുരം മുനിഃ
ആ ഋഷി അയോധ്യയും രാജ്യവും അകത്തുള്ള നഗരവും സംരക്ഷിച്ചു.
സത്യവ്രതോഽപി ധര്മാത്മാ ഹ്യതിഷ്ഠന്നഗരാദ്ബഹിഃ
സത്യവ്രതന് ധാര്മികസ്വഭാവമുള്ളവനായി നഗരത്തിന് പുറത്തു തന്നെ താമസിച്ചു.
സത്യവ്രതോ ഹ്യകസ്മാച്ച കസ്യചിത്കാരണാന്നൃപഃ
സത്യവ്രതന് ഒരിക്കലും പ്രതീക്ഷിക്കാതെ, ഏതോ കാരണവശാല് രാജാവേ,
ത്യാജ്യമാനം വനേ പിത്രാ ധര്മിഷ്ഠം ച പ്രിയം സുതമ്
തന്റെ പിതാവാല് വനം വിട്ട് പുറത്താക്കപ്പെട്ടത്, ധാര്മികനും പ്രിയപ്പെട്ട മകനുമായിരുന്നു.
പാണിഗ്രഹണമംത്രാണാം നിഷ്ഠാ സ്യാത്സപ്തമേ പദേ 7.10.
വിവാഹമന്ത്രങ്ങള് പൂര്ത്തിയാകുന്നത് ഏഴാം പടിയിലാണ്.
കസ്മിംശ്ചിദ്ദിവസേഽരണ്യേ മൃഗാഭാവം മഹീപതിഃ
ഒരു ദിവസം വനത്തില് രാജാവ് മൃഗങ്ങള് ഇല്ലെന്ന് കണ്ടു.
താം ജഘാന ക്ഷുധാര്തസ്യ ക്രോധാന്മോഹാച്ച ദസ്യുവത്
വിഷമവും കോപവും മൂലം, കള്ളന് പോലെ അവള് അവളെ കൊന്നു.
ഋഷിഷത്നീ സുതാന്സര്വാന്ഭോജയാമാസ തത്തദാ
അപ്പോള് ഋഷിയുടെ ഭാര്യ ആ മാംസം എല്ലാ മക്കള്ക്കും നല്കി.
വസിഷ്ഠസ്തു ഹതാം ദോഗ്ധ്രീം ജ്ഞാത്വാ കുദ്ധസ്തമബ്രവീത്
പാല്കിടക്കിനെ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി വസിഷ്ഠന് അറിഞ്ഞു, കോപത്തോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു—
ഏവം തേ ശംകവഃ ക്രൂരാ പതംതു ത്വരിതാസ്ത്രയഃ
ഇങ്ങനെ, മൂന്ന് ക്രൂരമായ ഇരുമ്പ് മുളകള് വേഗത്തില് നിന്റെ മേല് വീഴട്ടെ.
ത്രിശംകുരിതി നാമ്നാ വൈ ഭുവി ഖ്യാതോ ഭവിഷ്യസി
നീ ഭൂമിയില് ത്രിശങ്കു എന്ന പേരില് അറിയപ്പെടും.
വ്യാസ ഉവാച ചചാര ച തപസ്തീവ്രം തസ്മിന്നേവാഽഽശ്രമേ ഥിതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അശ്രമത്തിൽ തന്നെയിരുന്ന് അവൻ കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
കസ്മാച്ചിന്മുനിപുത്രാത്തു പ്രാപ്യ മംത്രമനുത്തമമ്
ഒരു മുനിയുടെ മകനിൽ നിന്ന് ഒരു ഉത്തമമായ മന്ത്രം ഏതോ കാരണവശാൽ അവൻ ലഭിച്ചു.
സത്യവ്രതായ രാജനീത്യുപദേശവര്ണനമ് ജനമേജയ ഉവാച - വസിഷ്ഠേന ച ശപ്തോഽസൌ ത്രിശങ്കുര്നൃപതേഃ സുതഃ । കഥം ശാപാദ്വിനിര്മുക്തസ്തന്മേ ബ്രൂഹി മഹാമതേ
സത്യവ്രതനു വേണ്ടിയുള്ള ന്യായപാഠം ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു. ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: മഹാത്മാ, വസിഷ്ഠൻ രാജകുമാരനായ ത്രിശങ്കുവിനെ ശപിച്ചു. ആ ശാപത്തിൽ നിന്ന് അവൻ എങ്ങനെ മോചിതനായി? ദയവായി അതു എനിക്ക് പറയൂ.
വ്യാസ ഉവാച - സത്യവ്രതസ്തഥാ ശപ്തഃ പിശാചത്വമവാപ്തവാന് । തസ്മിന്നേവാശ്രമേ തസ്ഥൌ ദേവീഭക്തിപരായണഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ ശപിക്കപ്പെട്ട സത്യവ്രതൻ പിശാചാവസ്ഥയിൽ എത്തി. അവൻ അശ്രമത്തിൽ തന്നെയിരുന്ന് ദേവിയോടുള്ള ഭക്തിയിൽ മുഴുകി.
കദാചിന്നൃപതിസ്തത്ര ജപ്ത്വാ മന്ത്രം നവാക്ഷരമ് । ഹോമാര്ഥം ബ്രാഹ്മണാന്ഗത്വാ പ്രണമ്യോവാച ഭക്തിതഃ
ഒരു ദിവസം അവിടെ രാജാവ് നവാക്ഷരമന്ത്രം ജപിച്ച്, ഹോമത്തിനായി ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു, അവരെ നമസ്കരിച്ചു ഭക്തിയോടെ പറഞ്ഞു.
ഭൂമിദേവാഃ ശൃണുധ്വം വൈ വചനം പ്രണതസ്യ മേ । ഋത്വിജോ മമ സര്വേഽത്ര ഭവന്തഃ പ്രഭവന്തു ഹ
ഭൂമിയിലെ ദേവന്മാരേ, ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നവന്റെ വാക്കുകൾ ദയവായി കേൾക്കൂ. ഇവിടെ എല്ലാവരും എന്റെ യാഗത്തിന് ഋത്വിജന്മാരായി ദയവായി പ്രവർത്തിക്കണം.
ജപസ്യ ച ദശാംശേന ഹോമഃ കാര്യോ വിധാനതഃ । ഭവദ്ഭിഃ കാര്യസിദ്ധ്യര്ഥം വേദവിദ്ഭിഃ കൃപാപരൈഃ
ജപത്തിന്റെ പത്തിലൊന്ന് ഭാഗം വിധിപ്രകാരം ഹോമത്തിൽ അർപ്പിക്കണം. ദയാലുവായ വേദജ്ഞന്മാരായ നിങ്ങൾ എന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കാൻ ഇത് ചെയ്യണം.
സത്യവ്രതോഽഹം നൃപതേഃ പുത്രോ ബ്രഹ്മവിദാംവരാഃ । കാര്യം മമ വിധാതവ്യം സര്വഥാ സുഖഹേതവേ
ഞാൻ സത്യവ്രതൻ, രാജാവിന്റെ മകനാണ്, ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരേ. എന്റെ കാര്യം എല്ലാ വിധത്തിലും പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതാണ്, സന്തോഷത്തിനായി.
തച്ഛ്രുത്വാ ബ്രാഹ്മണാസ്തത്ര തമൂചുര്നൃപതേഃ സുതമ് । ശപ്തസ്ത്വം ഗുരുണാ പ്രാപ്തം പിശാചത്വം ത്വയാധുനാ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ബ്രാഹ്മണന്മാർ രാജകുമാരനോടു പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഗുരു നിന്നെ ശപിച്ചു, അതിനാൽ നീ ഇപ്പോൾ പിശാചാവസ്ഥയിൽ എത്തി.'
ന യാഗാര്ഹോഽസി തസ്മാത്ത്വം വേദേഷ്വനധികാരതഃ । പിശാചത്വമനുപ്രാപ്തം സര്വലോകേഷു ഗര്ഹിതമ്
'അതിനാൽ, വേദങ്ങളിൽ അവകാശം ഇല്ലാത്തതിനാൽ നീ യാഗത്തിന് യോഗ്യനല്ല. പിശാചാവസ്ഥയിൽ എത്തിയത് എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും അപമാനിതമാണ്.'
വ്യാസ ഉവാച - തന്നിശമ്യ വചസ്തേഷാം രാജാ ദുഃഖമവാപ ഹ । ധിഗ്ജീവിതമിദം മേഽദ്യ കിം കരോമി വനേ സ്ഥിതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് ദുഃഖത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടു. 'ഇന്നത്തെ എന്റെ ജീവൻ നിന്ദ്യമാണ്! കാട്ടിൽ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും?'
പിത്രാ ചാഹം പരിത്യക്തഃ ശപ്തശ്ച ഗുരുണാ ഭൃശമ് । രാജ്യാദ്ഭ്രഷ്ടഃ പിശാചത്വമനുപ്രാപ്തഃ കരോമി കിമ്
'പിതാവിൽ നിന്ന് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, ഗുരുവിൽ നിന്ന് കഠിനമായി ശപിക്കപ്പെട്ടു, രാജ്യം നഷ്ടമായി, പിശാചാവസ്ഥയിൽ വീണു, ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും?'
തദാ പൃഥുതരാം കൃത്വാ ചിതാം കാഷ്ഠൈര്നൃപാത്മജഃ । സസ്മാര ചണ്ഡികാം ദേവീം പ്രവേശമനുചിന്തയന്
അപ്പോൾ രാജകുമാരൻ വലിയൊരു ചിത കട്ടികൾകൊണ്ട് ഒരുക്കി, ചണ്ഡികാദേവിയെ സ്മരിച്ചു, അതിൽ ചാടാൻ ഉദ്ദേശിച്ചു.
സ്മൃതാ ദേവീം മഹാമായാം ചിതാം പ്രജ്വലിതാം പുരഃ । കൃത്വാ സ്നാത്വാ പ്രവേശാര്ഥം സ്ഥിതഃ പ്രാഞ്ജലിരഗ്രതഃ
മഹാമായയായ ദേവിയെ സ്മരിച്ച്, ചിത മുന്നിൽ കത്തിച്ച്, സ്നാനം ചെയ്ത്, കയ്യുകൂപ്പി അതിൽ ചാടാൻ തയ്യാറായി നിന്നു.
ജ്ഞാത്വാ ഭഗവതീ തം തു മര്തുകാമം മഹീപതിമ് । ആജഗാമ തദാഽഽകാശം പ്രത്യക്ഷം തസ്യ ചാഗ്രതഃ
അവൻ മരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുവെന്ന് അറിഞ്ഞ്, ഭഗവതി ആകാശത്തിൽ അവന്റെ മുന്നിൽ ദർശനം നൽകി.
ദത്ത്വാഥ ദര്ശനം ദേവീ തമുവാച നൃപാത്മജമ് । സിംഹാരൂഢാ മഹാരാജ മേഘഗമ്ഭീരയാ ഗിരാ
ദർശനം നൽകി, സിംഹത്തിൽ ഇരുന്ന ദേവി, ഇടിമുഴക്കത്തോളം ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ രാജകുമാരനോട് പറഞ്ഞു.