തസ്യ ബിംദുമതീ ഭാര്യാ ശശബിംദോഃ സുതാഽഭവത്
അവന്റെ ഭാര്യ ബിന്ദുമതിയാണ്; അവൾ ശശബിന്ദുവിന്റെ മകളായിരുന്നു.
തസ്യാമുത്പാദയാമാസ മാംധാതാ ദ്വൌ സുതൌ നൃപ
അവളിൽ നിന്ന് മാംധാതാവ് രണ്ടു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു, രാജാവേ.
പുരുകുത്സാത്തതോഽരണ്യഃ പുത്രഃ പരമധാര്മികഃ
പുരുകുത്സനിൽ നിന്ന് പരമധാർമികനായ അരണ്യൻ ജനിച്ചു.
ഹര്യശ്വസ്തസ്യ പുത്രോഽഭൂദ്ധാര്മികഃ പരമാര്ഥവിത്
അരണ്യന്റെ പുത്രൻ ഹര്യശ്വൻ ആയിരുന്നു; അവൻ ധാർമികനും പരമാർത്ഥം അറിയുന്നവനുമായിരുന്നു.
അരുണസ്യ സുതഃ ശ്രീമാന്സത്യവ്രത ഇതി ശ്രുതഃ
അരുണന്റെ പുത്രൻ സത്യവ്രതൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
സ പാപാത്മാ വിപ്രഭാര്യാം ഹൃതവാന്കാമമോഹിതഃ
കാമമോഹിതനായി, അവൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ച് പാപം ചെയ്തു.
മിലിതാ ബ്രാഹ്മണാസ്തത്ര രാജാനമരുണം നൃപ
അവിടെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് രാജാവായ അരുണനെ സമീപിച്ചു.
പപ്രച്ഛ രാജാ താന്വിപ്രാന്ദുഃഖിതാന്പുരവാസിനഃ 7.10.
അവരെ ദുഃഖിതരായി കണ്ട രാജാവ് ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് ചോദിച്ചു, രാജാവേ.
തന്നിശമ്യ ദ്വിജാ വാക്യം രാജ്ഞോ വിനയപൂര്വകമ്
രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ബ്രാഹ്മണന്മാർ വിനയപൂർവ്വം ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
ബ്രാഹ്മണാ ഊചുഃ വിവാഹിതാ വിപ്രകന്യാ ബലേന ബലിനാം വര
ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, ഒരു ബ്രാഹ്മണകുമാരിയെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്ത് വിവാഹം ചെയ്തു.'
വ്യാസ ഉവാച പുത്രമാഹ വൃഥാ നാമ കൃതം തേ ദുഷ്ടകര്മണാ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അപ്പൻ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ദുഷ്ടകൃത്യത്താൽ നിന്റെ പേര് വെറുതെയായി.'
ഗച്ഛ ദൂരം സുമംദാത്മന്ദുരാചാര ഗൃഹാന്മമ
'നിന്റെ ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടു, മനസ്സില്ലാത്തവനേ, എന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ദൂരേയ്ക്ക് പോകു.'
കുപിതം പിതരം പ്രാഹ ക്വ ഗച്ഛാമിതി വൈ മുഹുഃ
കോപിതനായ അപ്പനോട് അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'ഞാൻ എവിടെ പോകണം?'
ശ്വപചസ്യ കൃതം കര്മ ദ്വിജദാരാപഹാരണമ്
'ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിക്കുന്നത് ചണ്ഡാളന്റെ പ്രവൃത്തിയാണു.'
നഹി പുത്രേണ പുത്രാര്ഥീ ത്വയാ ച കുലപാംസനാ
'കുടുംബത്തിന് അപമാനമായ നീയോ, പുത്രനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ പുത്രനിലൂടെ ആഗ്രഹം നേടുന്നില്ല.'
സ നിശമ്യ പിതുര്വാക്യം കുപിതസ്യ മഹാത്മനഃ
മഹാത്മാവും കോപിതനുമായ അപ്പന്റെ വാക്കുകൾ അവൻ കേട്ടപ്പോൾ,
സത്യവ്രതസ്തദാ തത്ര ശ്വപാകൈഃ സഹ വര്തതേ
അപ്പോൾ സത്യവ്രതൻ അവിടെ ചണ്ഡാളന്മാരോടൊപ്പം താമസിച്ചു.
യദാ നിഷ്കാസിതഃ പിത്രാ കുപിതേന മഹാത്മനാ 7.10.
മഹാത്മാവും കോപിതനുമായ അപ്പൻ അവനെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി, അപ്പോൾ—
തസ്മാത്സത്യവ്രതസ്തസ്മിന്ബഭൂവ ക്രോധസംയുതഃ
അതിനാൽ, ആ സമയത്ത് സത്യവ്രതന് രോഷം നിറഞ്ഞു.
കേനചിത്കാരണേനാഥ പിതാ തസ്യ മഹീപതിഃ
അപ്പോൾ, ഏതോ കാരണത്താൽ, അവന്റെ അച്ഛൻ രാജാവായിരുന്നുവു.
ന വവര്ഷ തദാ തസ്മിന്വിഷയേ പാകശാസനഃ
അന്നേ കാലത്ത് ആ ദേശത്ത് മഴവർഷം പെയ്യാൻ ഇന്ദ്രൻ തയ്യാറായില്ല.
വിശ്വാമിത്രസ്തദാ ദാരാംസ്തസ്മിംസ്തു വിഷയേ നൃപ
അപ്പോൾ രാജാവേ, ആ ദേശത്ത് വിശ്വാമിത്രന്റെ ഭാര്യമാർ
കാതരാ തത്ര സംജാതാ ഭാര്യാ കൌശികസ്യ ഹ
കൗശികന്റെ ഭാര്യമാർ അവിടെ ഭയത്തോടെ ആയിരുന്നു.
ബാലകാന്ക്ഷുധയാഽഽക്രാംതാന്രുദതഃ പശ്യതീ ഭൃശമ്
കുഞ്ഞുങ്ങൾ വിശപ്പിൽ കഷ്ടപ്പെട്ടു കരയുന്നത് കണ്ടു,
ചിംതയാമാസ ദുഃഖാര്താ തോകാന്വീക്ഷ്യ ക്ഷുധാഽഽതുരാന്
കഷ്ടത്തിൽ ആ അമ്മ, വിശപ്പാൽ പീഡിതരായ കുട്ടികളെ നോക്കി ദുഃഖത്തോടെ ചിന്തിച്ചു.
ന മേ ത്രാതാഽസ്തി പുത്രാണാം പതിര്മേ നാസ്തി സന്നിധൌ
"എന്റെ മക്കൾക്ക് രക്ഷകൻ ഇല്ല, ഭർത്താവും സമീപത്തില്ല."
ധനഹീനാ ച മാം ത്യക്ത്വാ തപസ്തപ്തം ഗതഃ പതിഃ
"സമ്പത്ത് ഇല്ലാതെ, ഭർത്താവ് എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു, തപസ്സിന് പോയിരിക്കുന്നു."
ബാലാനാം ഭരണം കേന കരോമി പതിനാ വിനാ 7.10.
"ഭർത്താവില്ലാതെ ഞാൻ എങ്ങനെ കുട്ടികളെ പോഷിപ്പിക്കും?"
ഏകം സുതം തു വിക്രീയ ദ്രവ്യേണ കിയതാ പുനഃ
"ഒരു മകനെയെങ്കിലും കുറച്ച് പണത്തിന് വിറ്റ് വീണ്ടും—"
സര്വേഷാം മാരണം നാദ്ധാ യുക്തം മമ വിപര്യയേ
"എന്റെ ദുർഭാഗ്യത്തിൽ എല്ലാ കുട്ടികളെയും കൊല്ലുന്നത് ശരിയല്ലെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പായി മനസ്സിലാക്കുന്നു."