മന്ത്രിതോ വേദമന്ത്രൈശ്ച പുത്രാര്ഥം തസ്യ ഭൂപതേഃ । രാജാ തദ്യജ്ഞസദനം പ്രവിഷ്ടസ്തൃഷിതോ നിശി
ആ കലശം വേദമന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് സന്താനാർത്ഥം അഭിമന്ത്രിച്ചു. രാത്രിയിൽ ദാഹംകൂടിയ രാജാവ് യജ്ഞശാലയിൽ കയറി.
വിപ്രാന്ദൃഷ്ട്വാ ശയാനാന്സ പപൌ മന്ത്രജലം സ്വയമ് । ഭാര്യാര്ഥം സംസ്കൃതം വിപ്രൈര്മന്ത്രിതം വിധിനോദ്ധൃതമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഉറങ്ങുന്നത് കണ്ട രാജാവ്, ഭാര്യയ്ക്കായി ബ്രാഹ്മണന്മാർ മന്ത്രശുദ്ധിയോടെ എടുത്ത ജലം താനെതന്നെ കുടിച്ചു.
പീതം രാജ്ഞാ തൃഷാര്തേന തദജ്ഞാനാന്നൃപോത്തമ । വ്യുദകം കലശം ദൃഷ്ട്വാ തദാ വിപ്രാ വിശങ്കിതാഃ
ദാഹംകൂടിയ രാജാവ് അതറിയാതെ ആ ജലം കുടിച്ചു. കലശം ഒഴിഞ്ഞതായും കണ്ട ബ്രാഹ്മണന്മാർ ആശങ്കയോടെ നോക്കി.
പപ്രച്ഛുസ്തേ നൃപം കേന പീതം ജലമിതി ദ്വിജാഃ । രാജ്ഞാ പീതം വിദിത്വാ തേ ജ്ഞാത്വാ ദൈവബലം മഹത്
'ആ ജലം ആരാണ് കുടിച്ചത്?' എന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാർ രാജാവിനോട് ചോദിച്ചു. രാജാവ് തന്നെയാണ് കുടിച്ചതെന്ന് മനസ്സിലാക്കി അവർ ദൈവത്തിന്റെ വലിയ ശക്തി തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ഇഷ്ടിം സമാപയാമാസുര്ഗതാസ്തേ മുനയോ ഗൃഹാന് । ഗര്ഭം ദധാര നൃപതിസ്തതോ മന്ത്രബലാദഥ
അവർ യജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കി, മുനികൾ വീട് തിരിച്ചു. മന്ത്രശക്തിയാൽ രാജാവിന് ഗർഭം ഉണ്ടായി.
തതഃ കാലേ സ ഉത്പന്നഃ കുക്ഷിം ഭിത്ത്വാഽസ്യ ദക്ഷിണാമ് । പുത്രം നിഷ്കാസമായാസുര്മന്ത്രിണസ്തസ്യ ഭൂപതേഃ
അതിനുശേഷം സമയമായപ്പോൾ, രാജാവിന്റെ വലതുവശം തുളച്ച് ഒരു മകൻ ജനിച്ചു. മന്ത്രിമാർ ആ കുഞ്ഞിനെ രാജാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ദേവാനാം കൃപയാ തത്ര ന മമാര മഹീപതിഃ । കം ധാസ്യതി കുമാരോഽയം മന്ത്രിണശ്ചുക്രുശുര്ഭൃശമ്
ദേവന്മാരുടെ കൃപയാൽ രാജാവ് മരിച്ചില്ല. 'ഈ കുഞ്ഞിനെ ആരാണ് വളർത്തുക?' എന്ന് മന്ത്രിമാർ വല്യമായി വിലപിച്ചു.
തദേന്ദ്രോ ദേശിനീം പ്രാദാന്മാം ധാതേത്യവദദ്വചഃ । സോഽഭവദ്ബലവാന് രാജാ മാന്ധാതാ പൃഥിവീപതിഃ । തദുത്പത്തിസ്തു ഭൂപാല കഥിതാ തവ വിസ്തരാത്
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ അവനോട് 'ഞാൻ പോഷിക്കും' എന്ന് പറഞ്ഞ് 'മാം ധാതാ' എന്ന പേര് നൽകി. അവൻ ശക്തനായ രാജാവായ മാംധാതാവായി, ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായി. രാജാവേ, അവന്റെ ജനനം ഇതാ വിശദമായി പറഞ്ഞു.
സത്യവ്രതാഖ്യാനവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച മാംധാതാ പൃഥിവീം സര്വാമജയന്നൃപതീശ്വരഃ
സത്യവ്രതന്റെ കഥ. വ്യാസൻ പറയുന്നു: മാംധാതാവ്, രാജാക്കന്മാരുടെ അധിപതി, മുഴുവൻ ഭൂമിയും ജയിച്ചു.
ദസ്യവോഽസ്യ ഭയത്രസ്താ യയുര്ഗിരിഗുഹാസു ച
അവന്റെ ശത്രുക്കൾ ഭയത്താൽ വിറങ്ങി മലകളിലെ ഗുഹകളിലേക്ക് ഓടി മറഞ്ഞു.
തസ്യ ബിംദുമതീ ഭാര്യാ ശശബിംദോഃ സുതാഽഭവത്
അവന്റെ ഭാര്യ ബിന്ദുമതിയാണ്; അവൾ ശശബിന്ദുവിന്റെ മകളായിരുന്നു.
തസ്യാമുത്പാദയാമാസ മാംധാതാ ദ്വൌ സുതൌ നൃപ
അവളിൽ നിന്ന് മാംധാതാവ് രണ്ടു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു, രാജാവേ.
പുരുകുത്സാത്തതോഽരണ്യഃ പുത്രഃ പരമധാര്മികഃ
പുരുകുത്സനിൽ നിന്ന് പരമധാർമികനായ അരണ്യൻ ജനിച്ചു.
ഹര്യശ്വസ്തസ്യ പുത്രോഽഭൂദ്ധാര്മികഃ പരമാര്ഥവിത്
അരണ്യന്റെ പുത്രൻ ഹര്യശ്വൻ ആയിരുന്നു; അവൻ ധാർമികനും പരമാർത്ഥം അറിയുന്നവനുമായിരുന്നു.
അരുണസ്യ സുതഃ ശ്രീമാന്സത്യവ്രത ഇതി ശ്രുതഃ
അരുണന്റെ പുത്രൻ സത്യവ്രതൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
സ പാപാത്മാ വിപ്രഭാര്യാം ഹൃതവാന്കാമമോഹിതഃ
കാമമോഹിതനായി, അവൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ച് പാപം ചെയ്തു.
മിലിതാ ബ്രാഹ്മണാസ്തത്ര രാജാനമരുണം നൃപ
അവിടെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് രാജാവായ അരുണനെ സമീപിച്ചു.
പപ്രച്ഛ രാജാ താന്വിപ്രാന്ദുഃഖിതാന്പുരവാസിനഃ 7.10.
അവരെ ദുഃഖിതരായി കണ്ട രാജാവ് ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് ചോദിച്ചു, രാജാവേ.
തന്നിശമ്യ ദ്വിജാ വാക്യം രാജ്ഞോ വിനയപൂര്വകമ്
രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ബ്രാഹ്മണന്മാർ വിനയപൂർവ്വം ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
ബ്രാഹ്മണാ ഊചുഃ വിവാഹിതാ വിപ്രകന്യാ ബലേന ബലിനാം വര
ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, ഒരു ബ്രാഹ്മണകുമാരിയെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്ത് വിവാഹം ചെയ്തു.'
വ്യാസ ഉവാച പുത്രമാഹ വൃഥാ നാമ കൃതം തേ ദുഷ്ടകര്മണാ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അപ്പൻ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ദുഷ്ടകൃത്യത്താൽ നിന്റെ പേര് വെറുതെയായി.'
ഗച്ഛ ദൂരം സുമംദാത്മന്ദുരാചാര ഗൃഹാന്മമ
'നിന്റെ ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടു, മനസ്സില്ലാത്തവനേ, എന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ദൂരേയ്ക്ക് പോകു.'
കുപിതം പിതരം പ്രാഹ ക്വ ഗച്ഛാമിതി വൈ മുഹുഃ
കോപിതനായ അപ്പനോട് അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'ഞാൻ എവിടെ പോകണം?'
ശ്വപചസ്യ കൃതം കര്മ ദ്വിജദാരാപഹാരണമ്
'ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിക്കുന്നത് ചണ്ഡാളന്റെ പ്രവൃത്തിയാണു.'
നഹി പുത്രേണ പുത്രാര്ഥീ ത്വയാ ച കുലപാംസനാ
'കുടുംബത്തിന് അപമാനമായ നീയോ, പുത്രനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ പുത്രനിലൂടെ ആഗ്രഹം നേടുന്നില്ല.'
സ നിശമ്യ പിതുര്വാക്യം കുപിതസ്യ മഹാത്മനഃ
മഹാത്മാവും കോപിതനുമായ അപ്പന്റെ വാക്കുകൾ അവൻ കേട്ടപ്പോൾ,
സത്യവ്രതസ്തദാ തത്ര ശ്വപാകൈഃ സഹ വര്തതേ
അപ്പോൾ സത്യവ്രതൻ അവിടെ ചണ്ഡാളന്മാരോടൊപ്പം താമസിച്ചു.
യദാ നിഷ്കാസിതഃ പിത്രാ കുപിതേന മഹാത്മനാ 7.10.
മഹാത്മാവും കോപിതനുമായ അപ്പൻ അവനെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി, അപ്പോൾ—
തസ്മാത്സത്യവ്രതസ്തസ്മിന്ബഭൂവ ക്രോധസംയുതഃ
അതിനാൽ, ആ സമയത്ത് സത്യവ്രതന് രോഷം നിറഞ്ഞു.
കേനചിത്കാരണേനാഥ പിതാ തസ്യ മഹീപതിഃ
അപ്പോൾ, ഏതോ കാരണത്താൽ, അവന്റെ അച്ഛൻ രാജാവായിരുന്നുവു.