ആഗമിഷ്യതി ധര്മാത്മാ സാഹായ്യാര്ഥം ധനുര്ധരഃ । പരാശക്തേഃ പ്രസാദേന സാമര്ഥ്യം തസ്യ ചാതുലമ്
ധർമ്മപരനായ അമ്പുധാരിയാവൻ നിങ്ങളെ സഹായിക്കാൻ വരും. പരാശക്തിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവന്റെ കഴിവ് അതുല്യമായിരിക്കും.
ഹരേഃ സുവചനാദ്ദേവാ യയുഃ സര്വേ സവാസവാഃ । അയോധ്യായാം മഹാരാജ ശശാദതനയം പ്രതി
ഹരിയുടെ വചനമനുസരിച്ച്, ദേവന്മാർ എല്ലാം ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം അയോധ്യയിൽ ശശാദന്റെ പുത്രനോടു ചേരാൻ പോയി.
താനാഗതാന് സുരാന് രാജാ പൂജയാമാസ ധര്മതഃ । പപ്രച്ഛാഗമനേ രാജാ പ്രയോജനമതന്ദ്രിതഃ
ദേവന്മാർ വന്നപ്പോൾ രാജാവ് അവരെ ധർമ്മപ്രകാരം ആദരിച്ചു. അവിടെയെത്തിയതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം ശ്രദ്ധയോടെ ചോദിച്ചു.
രാജോവാച - ധന്യോഽഹം പാവിതശ്ചാസ്മി ജീവിതം സഫലം മമ । യദാഗത്യ ഗൃഹേ ദേവാ ദദുശ്ച ദര്ശനം മഹത്
രാജാവ് പറഞ്ഞു: ദേവന്മാർ എന്റെ വീട്ടിൽ വന്ന് ദർശനം നൽകിയതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഭാഗ്യവാനായും ശുദ്ധനായും, എന്റെ ജീവിതം ഫലപ്രദമായും ആയി.
ബ്രുവന്തു കൃത്യം ദേവേശാ ദുഃസാധ്യമപി മാനവൈഃ । കരിഷ്യാമി മഹത്കാര്യം സര്വഥാ ഭവതാം മഹത്
ദേവരാജാക്കന്മാർ ചെയ്യേണ്ടത് എന്താണെന്ന് പറയൂ, മനുഷ്യർക്കു പ്രയാസമുള്ളതാണെങ്കിലും ഞാൻ നിങ്ങളുടെ മഹത്തായ കാര്യം എങ്ങനെയും നിർവഹിക്കും.
ദേവാ ഊചുഃ - സാഹായ്യം കുരു രാജേന്ദ്ര സഖാ ഭവ ശചീപതേഃ । സംഗ്രാമേ ജയ ദൈത്യേന്ദ്രാന്ദുര്ജയാംസ്ത്രിദശൈരപി
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: രാജേന്ദ്രാ, ഞങ്ങളെ സഹായിക്കണം, ശചീപതിയായ ഇന്ദ്രനു സ്നേഹിതനാവണം. ദേവന്മാർക്കു പോലും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത അസുരനേതാക്കളെ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കണം.
പരാശക്തിപ്രസാദേന ദുര്ലഭം നാസ്തി തേ ക്വചിത് । വിഷ്ണുനാ പ്രേരിതാശ്ചൈവമാഗതാസ്തവ സന്നിധൌ
പരാശക്തിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ നിനക്കു ലഭിക്കാനാവാത്തത് ഒന്നുമില്ല. വിശ്ണുവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞങ്ങൾ നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു.
രാജോവാച - പാര്ഷ്ണിഗ്രാഹോ ഭവാമ്യദ്യ ദേവാനാം സുരസത്തമാഃ । ഇന്ദ്രോ മേ വാഹനം തത്ര ഭവേദ്യദി സുരാധിപഃ
രാജാവ് പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരെ, ഞാൻ ഇന്നുമുതൽ പാദം പിടിക്കുന്നവനാവാം. ദേവാധിപനായ ഇന്ദ്രൻ എനിക്ക് വാഹനമായാൽ മതിയാകും.
സംഗ്രാമം തു കരിഷ്യാമി ദൈത്യൈര്ദേവകൃതേഽധുനാ । ആരുഹ്യേന്ദ്രം ഗമിഷ്യാമി സത്യമേതദ്ബ്രവീമ്യഹമ്
ദേവന്മാരുടെ خاطرത്തിൽ ഇപ്പോൾ ഞാൻ അസുരന്മാരെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യും. ഇന്ദ്രനെ കയറി ഞാൻ പോവും; ഞാൻ സത്യം പറയുന്നു.
തദോചുര്വാസവം ദേവാഃ കര്തവ്യം കാര്യമദ്ഭുതമ് । പത്രം ഭവ നരേന്ദ്രസ്യ ത്യക്ത്വാ ലജ്ജാം ശചീപതേ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ഇന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു: നീ ഈ അത്ഭുതകരമായ കാര്യം ചെയ്യണം. രാജാവിന് വാഹനമാവുക, ശചീപതേ, ലജ്ജ വിട്ട്.
ലജ്ജമാനസ്തദാ ശക്രഃ പ്രേരിതോ ഹരിണാ ഭൃശമ് । ബഭൂവ വൃഷഭസ്തൂര്ണം രുദ്രസ്യേവാപരോ മഹാന്
അപ്പോൾ ലജ്ജിതനായ ഇന്ദ്രൻ, ഹരിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, ഉടൻ തന്നെ ഒരു വലിയ കാളയായ് മാറി, മറ്റൊരു രുദ്രനെപ്പോലെ മഹത്തായവനായി.
തമാരുരോഹ രാജാസൌ സംഗ്രാമഗമനായ വൈ । സ്ഥിതഃ കകുദി യേനാസ്യ കകുത്സ്ഥസ്തേന ചാഭവത്
യുദ്ധത്തിലേക്കു പോകാൻ രാജാവ് അവനെ കയറി. ഇന്ദ്രന്റെ പുറത്ത് നിന്നതിനാൽ അവന് കകുത്സ്ഥൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചു.
ഇന്ദ്രോ വാഹഃ കൃതോ യേന തേന നാമ്നേന്ദ്രവാഹകഃ । പുരം ജിതം തു ദൈത്യാനാം തേനാഭൂച്ച പുരഞ്ജയഃ
ഇന്ദ്രനെ വാഹനമാക്കിയതുകൊണ്ട് അവനെ ഇന്ദ്രവാഹകൻ എന്നു വിളിച്ചു. അസുരന്മാരുടെ നഗരം ജയിച്ചതുകൊണ്ട് പുരജയൻ എന്ന പേരും ലഭിച്ചു.
ജിത്വാ ദൈത്യാന്മഹാബാഹുര്ധനം തേഷാം പ്രദത്തവാന് । പപ്രച്ഛ ചൈവം രാജര്ഷേരിതി സഖ്യം ബഭൂവ ഹ
മഹാബലശാലിയായ രാജാവ് അസുരന്മാരെ ജയിച്ച് അവരുടെ ധനം നിനക്കു നൽകി. രാജർഷിയോട് ചോദിച്ചു, അങ്ങനെ അവരുടെ സൗഹൃദം സ്ഥാപിതമായി.
കകുത്സ്ഥശ്ചാതിവിഖ്യാതോ നൃപതിസ്തസ്യ വംശജാഃ । കാകുത്സ്ഥാ ഭുവി രാജാനോ ബഭൂവുര്ബഹുവിശ്രുതാഃ
കകുത്സ്ഥൻ എന്ന മഹാപ്രസിദ്ധനായ രാജാവിന് സന്തതികൾ ഉണ്ടായി; കകുത്സ്ഥ വംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ ഭൂമിയിൽ ഏറെ പ്രശസ്തരായി.
കകുത്സ്ഥസ്യാഭവത്പുത്രോ ധര്മപത്ന്യാം മഹാബലഃ । അനേനാ വിശ്രുതസ്തസ്യ പൃഥുഃ പുത്രശ്ച വീര്യവാന്
കകുത്സ്ഥന് തന്റെ ധർമ്മപത്നിയിൽ നിന്ന് മഹാബലശാലിയായ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു; ആ മകൻ അനേനാ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി, അവനു വീര്യശാലിയായ പൃഥു എന്ന മകനും ജനിച്ചു.
വിഷ്ണോരംശഃ സ്മൃതഃ സാക്ഷാത്പരാശക്തിപദാര്ചകഃ । വിശ്വരന്ധിസ്തു വിജ്ഞേയഃ പൃഥോഃ പുത്രോ നരാധിപഃ
പൃഥുവിന്റെ മകനായ വിശ്വരന്ധി എന്ന രാജാവ് വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാഗമായും പരാശക്തിയെ ആരാധിക്കുന്നവനുമായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ചന്ദ്രസ്തസ്യ സുതഃ ശ്രീമാന് രാജാ വംശകരഃ സ്മൃതഃ । തത്സുതോ യുവനാശ്വസ്തു തേജസ്വീ ബലവത്തരഃ
അവന്റെ മകനായ ചന്ദ്രൻ മഹത്വമുള്ളവനും വംശത്തിന്റെ തുടർച്ചക്കാരനുമായ രാജാവായി; അവന്റെ മകൻ യുവനാശ്വൻ, അത്യന്തം തേജസ്സും ശക്തിയും ഉള്ളവനായിരുന്നു.
ശാവന്തോ യുവനാശ്വസ്യ ജജ്ഞേ പരമധാര്മികഃ । ശാവന്തീ നിര്മിതാ തേന പുരീ ശക്രപുരീസമാ
യുവനാശ്വന് ധർമ്മപരനായ ശാവന്തൻ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു; ശാവന്തൻ ശാവന്തി എന്ന നഗരം നിർമ്മിച്ചു, അത് ഇന്ദ്രന്റെ നഗരത്തിന് തുല്യമായിരുന്നു.
ബൃഹദശ്വസ്തു പുത്രോഽഭൂച്ഛാവന്തസ്യ മഹാത്മനഃ । കുവലയാശ്വഃ സുതസ്തസ്യ ബഭൂവ പൃഥിവീപതിഃ
മഹാത്മാവായ ശാവന്തന് ബ്രിഹദശ്വൻ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ മകനായ കുവലയാശ്വൻ ഭൂമിയുടെ രാജാവായി.
ധുന്ധുര്നാമാ ഹതോ ദൈത്യസ്തേനാസൌ പൃഥിവീതലേ । ധുന്ധുമാരേതി വിഖ്യാതം നാമ പ്രാപാതിവിശ്രുതമ്
ധുന്ധു എന്ന പേരുള്ള അസുരനെ അവൻ ഭൂമിയിൽ വധിച്ചു; അതിനാൽ അവൻ ധുന്ധുമാരൻ എന്ന പ്രശസ്തമായ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
പുത്രസ്തസ്യ ദൃഢാശ്വസ്തു പാലയാമാസ മേദിനീമ് । ദൃഢാശ്വസ്യ സുതഃ ശ്രീമാന്ഹര്യശ്വ ഇതി കീര്തിതഃ
അവന്റെ മകനായ ദൃഢാശ്വൻ ദേശം ഭരിച്ചു; ദൃഢാശ്വന്റെ മകനായ ഹര്യശ്വൻ മഹത്വമുള്ളവനായി പ്രശസ്തനാണ്.
നികുമ്ഭസ്തത്സുതഃ പ്രോക്തോ ബഭൂവ പൃഥിവീപതിഃ । ബര്ഹണാശ്വോ നികുമ്ഭസ്യ കുശാശ്വസ്തസ്യ വൈ സുതഃ
അവന്റെ മകനായ നികുംബൻ ഭൂമിയുടെ രാജാവായി; നികുംബന്റെ മകൻ ബർഹണാശ്വനും, അവന്റെ മകൻ കുശാശ്വനും ആയിരുന്നു.
പ്രസേനജിത്കൃശാശ്വസ്യ ബലവാന്സത്യവിക്രമഃ । തസ്യ പുത്രോ മഹാഭാഗോ യൌവനാശ്വേതി വിശ്രുതഃ
കൃഷ്ണാശ്വന്റെ മകനായ പ്രസേനജിത് ബലശാലിയും സത്യവീര്യശാലിയുമായിരുന്നു; അവന്റെ ഭാഗ്യശാലിയായ മകൻ യുവനാശ്വൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി.
യൌവനാശ്വസുതഃ ശ്രീമാന്മാന്ധാതേതി മഹീപതിഃ । അഷ്ടോത്തരസഹസ്രം തു പ്രാസാദാ യേന നിര്മിതാഃ
യുവനാശ്വന്റെ മഹത്വമുള്ള മകൻ മാണ്ഢാതാ എന്ന രാജാവായിരുന്നു; അവൻ ആയിരത്തി എട്ടു കൊട്ടാരങ്ങൾ പണിതു.
ഭഗവത്യാസ്തു തുഷ്ട്യര്ഥം മഹാതീര്ഥേഷു മാനദ । മാതൃഗര്ഭേ ന ജാതോഽസാവുത്പന്നോ ജനകോദരേ
ഭഗവതിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ മഹാതീർത്ഥങ്ങളിൽ അവൻ അവയെ പണിതു; അവൻ അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചില്ല, പിതാവിന്റെ വയറിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
നിഃസാരിതസ്തതഃ പുത്രഃ കുക്ഷിം ഭിത്ത്വാ പിതുഃ പുനഃ । രാജോവാച - ന ശ്രുതം ന ച ദൃഷ്ടം വാ ഭവതാ തദുദാഹൃതമ്
പിന്നീട് ആ മകൻ പിതാവിന്റെ വയർ തുരന്ന് പുറത്തുവന്നു; രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'നീ പറഞ്ഞതുപോലെയുള്ളത് ഞാൻ കേട്ടതുമില്ല കണ്ടതുമില്ല.'
അസംഭാവ്യം മഹാഭാഗ തസ്യ ജന്മ യഥോദിതമ് । വിസ്തരേണ വദസ്വാദ്യ മാന്ധാതുര്ജന്മകാരണമ്
'മഹാഭാഗവ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെയുള്ള ജനനം വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയാത്തതാണ്; ഇപ്പോൾ മാണ്ഢാതാവിന്റെ ജനനകാരണം വിശദമായി പറയൂ.'
രാജോദരേ യഥോത്പന്നഃ പുത്രഃ സര്വാങ്ഗസുന്ദരഃ । വ്യാസ ഉവാച - യൌവനാശ്വോഽനപത്യോഽഭൂദ്രാജാ പരമധാര്മികഃ
രാജാവിന്റെ വയറിൽ നിന്ന് എല്ലാ അവയവങ്ങളും മനോഹരമായ ഒരു മകൻ ജനിച്ചു; വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: 'യുവനാശ്വൻ അത്യന്തം ധാർമ്മികനായ രാജാവായിരുന്നുവെങ്കിലും, അവന് മക്കളുണ്ടായിരുന്നില്ല.'
ഭാര്യാണാം ച ശതം തസ്യ ബഭൂവ നൃപതേര്നൃപ । രാജാ ചിന്താപരഃ പ്രായശ്ചിന്തയാമാസ നിത്യശഃ
ആ രാജാവിന് നൂറ് ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; രാജാവ് നിരന്തരം ചിന്തയിൽ ആഴപ്പെട്ടു, ദുഃഖത്തോടെ ആലോചിച്ചു.