ശക്രേണ വിതതേ യജ്ഞേ ബ്രഹ്മണഃ കനകാചലേ । തസ്മാത്ത്വമപി ധര്മജ്ഞ യദി ശക്തോഽസി താപസ
'ഇന്ദ്രൻ കനകപർവതത്തിൽ യജ്ഞം നടത്തിയപ്പോൾ, ദേവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞങ്ങൾ സോമപാനത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു.'
കാര്യമേതദ്ധി കര്തവ്യം വാഞ്ഛിതം നൌ സുസമ്മതമ് । ഏതദ്വിജ്ഞായ വാ ബ്രഹ്മന്കുരു വാം സോമപായിനൌ
'അതുകൊണ്ട്, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, നിങ്ങൾക്ക് കഴിയുമെങ്കിൽ, ഇതാണ് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും സമ്മതിക്കുന്നതും; ഈ കാര്യം അറിഞ്ഞ്, ബ്രാഹ്മണനേ, ഞങ്ങളെ സോമപാനം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കണം.'
പിപാസാസ്തി സുദുഷ്പ്രാപപാ ത്വത്തഃ സമുപയാസ്യതി । ച്യവനസ്തു തയോഃ പ്രാഹ തച്ഛ്രുത്വാ വചനം മൃദു
'ലഭിക്കാൻ ഏറ്റവും പ്രയാസമുള്ളതായ സോമം ലഭിക്കണമെന്ന渴ിയാണു ഞങ്ങൾക്കു; അത് നിങ്ങൾ വഴി ഞങ്ങൾക്കു ലഭിക്കും.' ച്യവനൻ അവരുടെ സ്നേഹപൂർവ്വമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് മറുപടി പറഞ്ഞു:
യദഹം രൂപസമ്പന്നോ വയസാ ച സമന്വിതഃ । കൃതോ ഭവദ്ഭ്യാം വൃദ്ധഃ സന്ഭാര്യാം ച പ്രാപ്തവാനിതി
'നിങ്ങളുടെ കാരണത്താൽ, ഞാൻ വയസ്സായിരുന്നിട്ടും, ഇപ്പോൾ സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ലഭിച്ചു; ഭാര്യയെയും വീണ്ടും നേടി.'
തസ്മാദ്യുവാം കരിഷ്യാമി പ്രീത്യാഹം സോമപായിനൌ । മിഷതോ ദേവരാജസ്യ സത്യമേതദ്ബ്രവീമ്യഹമ്
'അതുകൊണ്ട്, സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ നിങ്ങളെ ഇരുവരെയും സോമപാനം ചെയ്യുന്നവരാക്കും; ദേവരാജാവിന്റെ മുമ്പിലേക്കും ഞാൻ ഇത് സത്യമായി വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.'
രാജ്ഞസ്തു വിതതേ യജ്ഞേ ശര്യാതേരമിതദ്യുതേഃ । ഇത്യാകര്ണ്യ വചോ ഹൃഷ്ടൌ തൌ ദിവം പ്രതിജഗ്മതുഃ
'അനന്തമായ തേജസ്സുള്ള ശര്യാതി രാജാവ് യജ്ഞം നടത്തുമ്പോൾ—' ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ ഇരുവരും ആനന്ദത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി.
ച്യവനസ്താം ഗൃഹീത്വാ തു ജഗാമാശ്രമമണ്ഡലമ്
ച്യവനൻ അവളെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു ആശ്രമഭൂമിയിലേക്ക് പോയി.
ച്യവനേശ്വിനോഃ കൃതേ സോമപാനാധികാരത്വചേഷ്ടാവര്ണനമ് ജനമേജയ ഉവാച - ച്യവനേന കഥം വൈദ്യൌ തൌ കൃതൌ സോമപായിനൌ । വചനം ച കഥം സത്യം ജാതം തസ്യ മഹാത്മനഃ
ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: ച്യവനൻ ആ രണ്ടു വൈദ്യന്മാരെ എങ്ങനെ സോമപാനം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശികൾ ആക്കി? ആ മഹാത്മാവിന്റെ വാക്ക് എങ്ങനെ സത്യമായി?
മാനുഷസ്യ ബലം കീദൃഗ്ദേവരാജബലം പ്രതി । നിഷിദ്ധൌ ഭിഷജൌ തേന കൃതൌ തൌ സോമപായിനൌ
മനുഷ്യന്റെ ശക്തി ദേവരാജാവിന്റെ ശക്തിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ എത്രയാണു? ആ രണ്ട് വൈദ്യന്മാരെയും നിരോധിച്ചിട്ടും, ച്യവനൻ അവരെ സോമപാനം ചെയ്യാൻ യോഗ്യരാക്കി.
ധര്മനിഷ്ഠ തദാശ്ചര്യം വിസ്തരേണ വദ പ്രഭോ । ചരിതം ച്യവനസ്യാദ്യ ശ്രോതുകാമോഽസ്മി സര്വഥാ
ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവനേ, ആ അത്ഭുതമായ കഥ വിശദമായി പറയൂ. ഞാൻ ച്യവനന്റെ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം ഇന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
വ്യാസ ഉവാച - നിശാമയ മഹാരാജ ചരിതം പരമാദ്ഭുതമ് । ച്യവനസ്യ മഖേ തസ്മിഞ്ഛര്യാതേര്ഭുവി ഭാരത
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, ഭൂമിയിൽ നടന്ന ച്യവനന്റെ യാഗത്തിലെ അത്ഭുതം നീ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കു, ഭാരതവംശജനായ രാജാവേ.
സുകന്യാം സുന്ദരീം പ്രാപ്യ ച്യവനഃ സുരസന്നിഭഃ । വിജഹാര പ്രസന്നാത്മാ ദേവകന്യാമിവാപരഃ
സുന്ദരിയായ സുകന്യയെ ലഭിച്ച ച്യവനൻ, ദേവന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവൻ, സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു, മറ്റൊരു ദേവകന്യയെ പോലെ.
കദാചിദഥ ശര്യാതിഭാര്യാ ചിന്താതുരാ ഭൃശമ് । പതിം പ്രാഹ വേപമാനാ വചനം രുദതീ പ്രിയാ
ഒരു ദിവസം, ശര്യാതിയുടെ ഭാര്യ അതിയായ ചിന്തയിൽ കുലുങ്ങി, വിറയച്ച് കരയുന്നവളായി ഭർത്താവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
രാജന് പുത്രീ ത്വയാ ദത്താ മുനയേഽന്ധായ കാനനേ । മൃതാ ജീവതി വാ സാ തു ദ്രഷ്ടവ്യാ സര്വഥാ ത്വയാ
രാജാവേ, നീ മകളെ കാട്ടിൽ അന്ധനായ മുനിക്ക് നൽകി. അവൾ മരിച്ചോ ജീവിച്ചോ എന്നത് നീ എങ്ങിനെയും അറിയണം.
ഗച്ഛ നാഥ മുനേസ്താവദാശ്രമം ദ്രഷ്ടുമാദരാത് । കിം കരോതി സുകന്യാ സാ പ്രാപ്യ നാഥം തഥാവിധമ്
നാഥാ, നീ ഉടൻ മുനിയുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി സുകന്യ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത് എന്ന് മനസ്സോടെ നോക്കൂ.
പുത്രീദുഃഖേന രാജര്ഷേ ദഗ്ധാസ്മി സര്വഥാ ഹൃദി । താമാനയ വിശാലാക്ഷീം തപഃക്ഷാമാം മദന്തികേ
രാജർഷിയേ, മകളെക്കുറിച്ചുള്ള ദുഃഖം കൊണ്ട് എന്റെ ഹൃദയം പൂർണ്ണമായി കത്തുന്നു. വിശാലനേത്രിയായ, തപസ്സാൽ ക്ഷയിച്ച അവളെ എന്റെ സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരിക.
പശ്യാമി സര്വഥാ പുത്രീം കൃശാങ്ഗീം വല്കലാവൃതാമ് । അന്ധം പതിം സമാസാദ്യ ദുഃഖഭാജം കൃശോദരീമ്
വൽകലം ധരിച്ച, ക്ഷീണമായ ശരീരമുള്ള, അന്ധനായ ഭർത്താവിനെ ലഭിച്ച, ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്ന, അരികുറഞ്ഞ എന്റെ മകളെ ഞാൻ എങ്ങിനെയും കാണണം.
ശര്യാതിരുവാച - ഗച്ഛാമോഽദ്യ വിശാലാക്ഷി സുകന്യാം ദ്രഷ്ടുമാദരാത് । പ്രിയപുത്രീം വരാരോഹേ മുനിം തം സംശിതവ്രതമ്
ശര്യാതി പറഞ്ഞു: വിശാലനേത്രിയായവളേ, നാം ഇന്ന് തന്നെ സുകന്യയെ കാണാൻ പോവാം, പ്രിയപ്പെട്ട മകളെയും, ഉറച്ച വ്രതമുള്ള ആ മുനിയെയും.
വ്യാസ ഉവാച - ഏവമുക്ത്വ തു ശര്യാതിഃ കാമിനീം ശോകസംകുലാമ് । ജഗാമ രഥമാരുഹ്യ ത്വരിതശ്ചാശ്രമം മുനേഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ആഗ്രഹത്തിലും ദുഃഖത്തിലും മുങ്ങിയ ശര്യാതി രഥത്തിൽ കയറി വേഗത്തിൽ മുനിയുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
ഗത്വാഽഽശ്രമസമീപേ തു തമപശ്യന്മഹീപതിഃ । നവയൌവനസമ്പന്നം ദേവപുത്രോപമം മുനിമ്
ആശ്രമത്തിനടുത്ത് എത്തിയ രാജാവ്, പുതുമയുവാവായ, ദേവപുത്രനെപ്പോലെയുള്ള മുനിയെ കണ്ടു.
തം വിലോക്യാമരാകാരം വിസ്മയം നൃപതിര്ഗതഃ । കിം കൃതം കുത്സിതം കര്മ പുത്ര്യാ ലോകവിഗര്ഹിതമ്
അവനെ ദൈവസദൃശനായതായി കണ്ട രാജാവ് അത്ഭുതപ്പെട്ടു. എന്റെ മകൾ ലോകം നിന്ദിക്കുന്ന എന്ത് ദുഷ്കൃത്യം ചെയ്തു?
നിഹതോഽസൌ മുനിര്വൃദ്ധസ്ത്വനയാന്യഃ പതിഃ കൃതഃ । കാമപീഡിതയാ കാമം പ്രശാന്തോഽപ്യതിനിര്ധനഃ
വൃദ്ധനായ ആ മുനിയെ അവൾ നശിപ്പിച്ചു; മറ്റൊരു ഭർത്താവിനെ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു. ആകാംക്ഷയാൽ ബാധിച്ച അവൾ ദാരിദ്ര്യത്തിലും ആഗ്രഹം നിറവേറ്റി.
ദുഃസഹയോഽയം പുഷ്പധന്വാ വിശേഷേണ ച യൌവനേ । കുലേ കലങ്കഃ സുമഹാനനയാ മാനവേ കൃതഃ
പുഷ്പബാണധാരിയായ ദേവൻ, പ്രത്യേകിച്ച് യൗവനത്തിൽ, സഹിക്കാൻ കഴിയാത്തവനാണ്. അവളുടെ വഴി നമ്മുടെ കുടുംബത്തിൽ വലിയ അപമാനം സംഭവിച്ചു.
ധിക്തസ്യ ജീവിതം ലോകേ യസ്യ പുത്രീ ഹി കുത്സിതാ । സര്വപാപൈസ്തു ദുഃഖായ പുത്രീ ഭവതി ദേഹിനാമ്
ലോകത്തിൽ മകൾ നിന്ദിക്കപ്പെടുന്നവന്റെ ജീവൻ നിന്ദ്യമാണ്. എല്ലാ ജീവികളുടെയും മകൾ പാപങ്ങൾകൊണ്ട് ദുഃഖം നൽകുന്നവളാണ്.
മയാ ത്വനുചിതം കര്മ കൃതം സ്വാര്ഥസ്യ സിദ്ധയേ । വൃദ്ധായാന്ധായ യാ ദത്താ പുത്രീ സര്വാത്മനാ കില
എന്റെ സ്വാർത്ഥം നേടാൻ ഞാൻ യോഗ്യമല്ലാത്ത ഒരു പ്രവൃത്തി ചെയ്തു. എന്റെ മകളെ ഞാൻ മുഴുവൻ മനസ്സോടെ ഒരു വൃദ്ധനും കുരുടനും ആയ മനുഷ്യനു നൽകിയിരിക്കുന്നു.
കന്യാ യോഗ്യായ ദാതവ്യാ പിത്രാ സര്വാത്മനാ കില । താദൃശം ഹി ഫലം പ്രാപ്തം യാദൃശം വൈ കൃതം മയാ
ഒരു മകളെ പിതാവ് പൂർണ്ണഹൃദയത്തോടെ യോഗ്യനായവനു നൽകേണ്ടതാണ്. ഞാൻ ചെയ്തതുപോലെയാണ് എനിക്ക് ഫലവും ലഭിച്ചത്.
ഹന്മി ചേദദ്യ തനയാം ദുഃശീലാം പാപകാരിണീമ് । സ്ത്രീഹത്യാ ദുസ്തരാ സ്യാന്മേ തഥാ പുത്ര്യാ വിശേഷതഃ
ഇന്ന് ഞാൻ ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ള എന്റെ മകളെ കൊല്ലുകയാണെങ്കിൽ, സ്ത്രീഹത്യയുടെ പാപം, പ്രത്യേകിച്ച് സ്വന്തം മകളെ കൊല്ലുന്നതിന്റെ പാപം, എനിക്ക് അതികടിനമായിരിക്കും.
മനുവംശസ്തു വിഖ്യാതഃ സകലങ്കഃ കൃതോ മയാ । ലോകാപവാദോ ബലവാന്ദുസ്ത്യാജ്യാ സ്നേഹശൃങ്ഖലാ
പ്രശസ്തമായ മനുവംശം എന്റെ കാരണത്താൽ കറങ്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ലോകത്തിന്റെ അപവാദം ശക്തമാണ്, സ്നേഹത്തിന്റെ ബന്ധങ്ങൾ വിട്ടുകളയാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.
കിം കരോമീതി ചിന്താബ്ധൌ യദാ മഗ്നഃ സ പാര്ഥിവഃ । സുകന്യയാ തദാ ദൈവാദ്ദൃഷ്ടശ്ചിന്താകുലഃ പിതാ
'എന്ത് ചെയ്യണം' എന്ന ചിന്തയുടെ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്ന ആ രാജാവിനെ, ദൈവത്താൽ, തന്റെ മകൾ സുകന്യ അവന്റെ ചിന്താഭാരിതനായ മുഖം കണ്ടു.
സാ ദൃഷ്ട്വാ തം ജഗാമാശു സുകന്യാ പിതുരന്തികേ । ഗത്വാ പപ്രച്ഛ ഭൂപാലം പ്രേമപൂരിതമാനസാ
അവനെ കണ്ട സുകന്യ ഉടൻ തന്നെ പിതാവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തി. രാജാവിന്റെ അടുത്ത് ചെന്നു, സ്നേഹപൂർണ്ണമായ മനസ്സോടെ അവളവനോട് ചോദിച്ചു.