ഗൃഹീതമുഖവാസം തം സംവേശ്യ ച ശുഭാസനേ । ഗൃഹീത്വാഽഽജ്ഞാം ശരീരസ്യ ചകാര സാധനം തതഃ
വായിൽ സുഖം പകരുന്നതൊക്കെ നൽകി, അവളവനെ നല്ല ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുത്തി, അവന്റെ അനുമതി വാങ്ങി തന്റെ ശരീര ശുചിത്വം തുടങ്ങിയു.
ഫലാഹാരം സ്വയം കൃത്വാ പുനര്ഗത്വാ ച സന്നിധൌ । പ്രോവാച പ്രണയോപേതാ കിമാജ്ഞാപയസേ പ്രഭോ
അവൾ സ്വയം പഴം കഴിച്ച്, പിന്നെ ഭർത്താവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എത്തി, സ്നേഹപൂർവ്വം ചോദിച്ചു: 'പ്രഭോ, എന്താണ് നിങ്ങൾ ആജ്ഞാപിക്കുന്നത്?'
പാദസംവാഹനം തേഽദ്യ കരോമി യദി മന്യസേ । ഏവം സേവാപരാ നിത്യം ബഭൂവ പതിതത്പരാ
'ഇന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളുടെ കാലുകൾ മസാജ് ചെയ്യട്ടേ, നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമാണോ?' ഇങ്ങനെ, സേവനത്തിൽ എപ്പോഴും താൽപര്യമുള്ളവളായി, ഭർത്താവിനോടു പൂർണ്ണമായും അർപ്പിതയായി.
സായം ഹോമാവസാനേ സാ ഫലാന്യാഹൃത്യ സുന്ദരീ । അര്പയാമാസ മുനയേ സ്വാദൂനി ച മൃദൂനി ച
വൈകുന്നേരം ഹോമം കഴിഞ്ഞ്, ആ സുന്ദരി മധുരവും മൃദുവുമായ പഴങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന്, അതു മുനിക്ക് സമർപ്പിച്ചു.
തതഃ ശേഷാണി ബുഭുജേ പ്രേമയുക്താ തദാജ്ഞയാ । സുസ്പര്ശാസ്തരണം കൃത്വാ ശായയാമാസ തം മുദാ
പിന്നീട്, അവന്റെ അനുമതിയോടെ സ്നേഹത്തോടെ ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം അവൾ കഴിച്ചു. അതിനുശേഷം, മൃദുവായ കിടക്ക ഒരുക്കി സന്തോഷത്തോടെ അവനെ വിശ്രമിപ്പിച്ചു.
സുപ്തേ സുഖം പ്രിയേ കാന്താ പദസംവാഹനം തദാ । ചകാര പൃച്ഛതീ ധര്മം കുലസ്ത്രീണാം കൃശോദരീ
പ്രിയപ്പെട്ട ഭർത്താവ് സുഖമായി ഉറങ്ങുമ്പോൾ, കൃഷോദരിയായ അവൾ കാലുകൾ മസാജ് ചെയ്തു, കുടുംബസ്ത്രികളുടെ ധർമ്മം എന്താണെന്ന് ചോദിച്ചു.
പാദസംവാഹനം കൃത്വാ നിശി ഭക്തിപരായണാ । നിദ്രിതം ച മുനിം ജ്ഞാത്വാ സുഷ്വാപ ചരണാന്തികേ
രാത്രിയിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം കാലുകൾ മസാജ് ചെയ്ത ശേഷം, മുനി ഉറങ്ങുന്നതു കണ്ടു അവൾ അവന്റെ കാലടിയിൽ തന്നെ വിശ്രമിച്ചു.
ശുചൌ പ്രതിഷ്ഠിതം വീക്ഷ്യ താലവൃന്തേന ഭാമിനീ । കുര്വാണാ ശീതലം വായും സിഷേവേ സ്വപതിം തദാ
ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് ഭർത്താവ് ഇരിക്കുന്നതു കണ്ട സുന്ദരി, താളവൃക്ഷത്തിന്റെ ഇല കൊണ്ട് തണുത്ത കാറ്റ് വീശിച്ചു.
ഹേമന്തേ കാഷ്ഠസമ്ഭാരം കൃത്വാഗ്നിജ്വലനം പുരഃ । സ്ഥാപയിത്വാ തഥാപൃച്ഛത്സുഖം തേഽസ്തീതി ചാസകൃത്
ശീതകാലത്ത്, അവൾ മരം ശേഖരിച്ച് മുന്നിൽ തീ കൊളുത്തി, വീണ്ടും വീണ്ടും 'നിങ്ങൾക്ക് സുഖമാണോ?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
ബ്രാഹ്മേ മുഹൂര്തേ ചോത്ഥായ ജലം പാത്രം ച മൃത്തികാമ് । സമര്പയിത്വാ ശൌചാര്ഥം സമുത്ഥാപ്യ പതിം പ്രിയാ
ബ്രഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ അവൾ എഴുന്നേറ്റ്, വെള്ളവും പാത്രവും മണ്ണും കൊണ്ടുവന്നു, ശുചിത്വത്തിനായി പ്രിയഭർത്താവിനെ ഉണർത്തി.
സ്ഥാനാദ്ദൂരേ ച സംസ്ഥാപ്യ ദൂരം ഗത്വാ സ്ഥിരാഭവത് । കൃതശൌചം പതിം ജ്ഞാത്വാ ഗത്വാ ജഗ്രാഹ തം പുനഃ
അവൾ സ്വയം അകലെ നിൽക്കുകയും, ഭർത്താവ് ശുചിത്വം പൂർത്തിയാക്കിയതറിയുമ്പോൾ അടുത്ത് ചെന്നു അവനെ കൈപിടിച്ചു.
ആനീയാശ്രമമവ്യഗ്രാ ചോപവേശ്യാസനേ ശുഭേ । മൃജ്ജലാഭ്യാം ച പ്രക്ഷാല്യ പാദാവസ്യ യഥാവിധി
അവൾ മനസ്സാക്ഷി ഇല്ലാതെ ഭർത്താവിനെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു, ശുദ്ധമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുത്തി, വെള്ളം കൊണ്ടു കാലുകൾ കഴുകി.
ദത്ത്വാഽഽചമനപാത്രം തു ദന്തധാവനമാഹരത് । സമര്പ്യ ദന്തകാഷ്ഠം ച യഥോക്തം നൃപനന്ദിനീ
അവൾ കഴുകാൻ പാത്രം നൽകി, പല്ലുതേക്കാൻ കഷ്ണം കൊണ്ടുവന്നു, രാജകുമാരി നിർദ്ദേശിച്ചപോലെ അതു സമർപ്പിച്ചു.
ചകാരോഷ്ണം ജലം ശുദ്ധം സമാനീതം സുപാവനമ് । സ്നാനാര്ഥം ജലമാഹൃത്യ പപ്രച്ഛ പ്രണയാന്വിതാ
ശുദ്ധവും ചൂടുള്ളതുമായ വെള്ളം സജ്ജമാക്കി, കുളിക്കാൻ കൊണ്ടുവന്നു, സ്നേഹത്തോടെ അവനോട് ആഗ്രഹം ചോദിച്ചു.
കിമാജ്ഞാപയസേ ബ്രഹ്മന് കൃതം വൈ ദന്തധാവനമ് । ഉഷ്ണോദകം സുസമ്പന്നം കുരു സ്നാനം സമന്ത്രകമ്
'ബ്രാഹ്മണനേ, എന്താണ് നിങ്ങൾ ആജ്ഞാപിക്കുന്നത്? പല്ലുതേക്കൽ കഴിഞ്ഞു. ഉത്തമമായ ചൂടുവെള്ളം ഇവിടെ ഉണ്ട്—മന്ത്രം ചൊല്ലി കുളിക്കൂ.'
വര്തതേ ഹോമകാലോഽയം സന്ധ്യാ പൂര്വാ പ്രവര്തതേ । വിധിവദ്ഹവനം കൃത്വാ ദേവതാപൂജനം കുരു
'ഇപ്പോൾ ഹോമത്തിന് സമയമായിരിക്കുന്നു; പ്രഭാതസന്ധ്യ ആരംഭിച്ചു. വിധിപ്രകാരം കഴുകി, ദേവതാപൂജ നടത്തൂ.'
ഏവം കന്യാ പതിം ലബ്ധ്വാ തപസ്വിനമനിന്ദിതാ । നിത്യം പര്യചരത്പ്രീത്യാ തപസാ നിയമേന ച
അങ്ങനെ, ആ കന്യക്ക് ഒരു അപരാധമില്ലാത്ത, തപസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഭർത്താവിനെ ലഭിച്ചപ്പോൾ, അവൾ സ്നേഹപൂർവ്വം, തപസ്സും നിയന്ത്രണവും പാലിച്ച്, എല്ലായ്പ്പോഴും ഭർത്താവിനെ സേവിച്ചു.
അഗ്നീനാമതിഥീനാം ച ശുശ്രൂഷാം കുര്വതീ സദാ । ആരാധയാമാസ മുദാ ച്യവനം സാ ശുഭാനനാ
അഗ്നികൾക്കും അതിഥികൾക്കും എപ്പോഴും മനസ്സോടെ സേവനം ചെയ്തു കൊണ്ടു, ആ ശുഭമുഖിയായ അവൾ സന്തോഷത്തോടെ ച്യവനനെ ആദരിച്ചു.
കസ്മിംശ്ചിദഥ കാലേ തു രവിജാവശ്വിനാവുഭൌ । ച്യവനസ്യാശ്രമാഭ്യാശേ ക്രീഡമാനൌ സമഗതൌ
ഒരു സമയത്ത്, സൂര്യപുതന്മാരായ അശ്വിനികൾ ഇരുവരും, ച്യവനന്റെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം കളിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു.
ജലേ സ്നാത്വാ തു താം കന്യാം നിവൃത്താം സ്വാശ്രമം പ്രതി । ഗച്ഛന്തീം ചാരുസര്വാങ്ഗീം രവിപുത്രാവപശ്യതാമ്
ജലത്തിൽ കുളിച്ച്, എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും ഭംഗിയോടെ അലങ്കരിച്ച ആ കന്യ, സ്വന്തം ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ, സൂര്യപുതന്മാർ അവളെ കണ്ടു.
താം ദൃഷ്ട്വാ ദേവകന്യാഭാം ഗത്വാ ചാന്തികമാദരാത് । ഊചതുഃ സമഭിദ്രുത്യ നാസത്യാവതിമോഹിതൌ
അവളെ ദേവകന്യയെപ്പോലെ പ്രകാശത്തോടെ കാണുമ്പോൾ, അശ്വിനികൾ അത്ഭുതഭാവത്തോടെ ആദരപൂർവ്വം അവളുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു സംസാരിച്ചു.
ക്ഷണം തിഷ്ഠ വരാരോഹേ പ്രഷ്ടും ത്വാം ഗജഗാമിനി । ആവാം ദേവസുതൌ പ്രാപ്തൌ ബ്രൂഹി സത്യം ശുചിസ്മിതേ
സുന്ദരിയായവളേ, ഒരു നിമിഷം നില്ക്കൂ, കാളയടിയുള്ളവളേ, ഞങ്ങൾ നിന്നോട് ചോദിക്കാനുണ്ട്. ഞങ്ങൾ ദേവപുതന്മാരാണ് വന്നിരിക്കുന്നത്; ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളേ, സത്യം പറയൂ.
പുത്രീ കസ്യ പതിഃ കസ്തേ കഥമുദ്യാനമാഗതാ । ഏകാകിനീ തഡാഗേഽസ്മിന് സ്നാനാര്ഥം ചാരുലോചനേ
നീ ആരുടെ മകളാണ്? ഭർത്താവ് ആരാണ്? സുന്ദരനേത്രങ്ങളേ, നീ എങ്ങനെ ഈ തോട്ടത്തിൽ, ഈ കുളത്തിൽ ഒറ്റയ്ക്കു കുളിക്കാൻ വന്നത്?
ദ്വിതീയാ ശ്രീരിവാഭാസി കാന്ത്യാ കമലലോചനേ । ഇച്ഛാമസ്തു വയം ജ്ഞാതും തത്ത്വമാഖ്യാഹി ശോഭനേ
കമലനേത്രങ്ങളേ, നീ ഭംഗിയിൽ മറ്റൊരു ശ്രീദേവിയെപ്പോലെയാണ്. ഞങ്ങൾ സത്യം അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഭംഗിയുള്ളവളേ, ദയവായി പറയൂ.
കോമലൌ ചരണൌ കാന്തേ സ്ഥിതൌ ഭൂമാവനാവൃതൌ । ഹൃദായേ കുരുതഃ പീഡാം ചലന്തൌ ചലലോചനേ
പ്രിയവളേ, നിന്റെ മൃദുലമായ കാലുകൾ നിലത്താണ് വെച്ചിരിക്കുന്നത്; നീ നടക്കുമ്പോൾ, ചഞ്ചലനേത്രങ്ങളേ, അവ നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ വേദനയുണ്ടാക്കുന്നു.
വിമാനാര്ഹാസി തന്വങ്ഗി കഥം പദ്ഭ്യാം വ്രജസ്യദഃ । അനാവൃതാത്ര വിപിനേ കിമര്ഥം ഗമനം തവ
സുന്ദരമായ ശരീരമുള്ളവളേ, നീ ദൈവവിമാനത്തിൽ ഇരിക്കേണ്ടവളാണ്; എങ്കിലും നീ കാടിൽ കാലിൽ നടക്കുന്നത് എന്തിനാണ്? എന്തിനാണ് ഈ യാത്ര?
ദാസീശതസമായുക്താ കഥം ച ത്വം വിനിര്ഗതാ । രാജപുത്ര്യപ്സരാ വാസി വദ സത്യം വരാനനേ
നൂറുകണക്കിന് ദാസിമാർ നിന്നെ സേവിക്കുന്നവളാണ് നീ; എങ്കിലും എങ്ങനെ ഒറ്റയ്ക്ക് പുറത്തുവന്നു? രാജകുമാരിയോ, അപ്പ്സരസോ ആണോ നീ? സത്യം പറയൂ, മനോഹരമുഖിയായവളേ.
ധന്യാ മാതാ യതോ ജാതാ ധന്യോഽസൌ ജനകസ്തവ । വക്തും ത്വാം നൈവ ശക്തൌ ച ഭര്തുര്ഭാഗ്യം തവാനഘേ
നിന്നെ പ്രസവിച്ച അമ്മയും, നിന്നെ ജനിപ്പിച്ച അപ്പനും ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്; നിന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ഭാഗ്യം ഞങ്ങൾ പറയാൻ പോലും കഴിയില്ല, അപരാധമില്ലാത്തവളേ.
ദേവലികാധികാ ഭൂമിരിയം ചൈവ സുലോചനേ । പ്രചലംശ്ചരണസ്തേഽദ്യ സമ്പാവയതി ഭൂതലമ്
സുന്ദരനേത്രങ്ങളേ, ഇന്നത്തെ ഭൂമി ദൈവലോകത്തേക്കാൾ ഉന്നതമാണ്; കാരണം, നീ നടക്കുമ്പോൾ നിന്റെ കാലുകൾ ഈ ഭൂമിയെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
സൌഭാഗ്യാശ്ച മൃഗാഃ കാമം യേ ത്വാം പശ്യന്തി വൈ വനേ । യേ ചാന്യേ പക്ഷിണഃ സര്വേ ഭൂരിയം ചാതിപാവനാ
വനത്തിൽ നിന്നെ കാണുന്ന മൃഗങ്ങൾ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്; മറ്റു പക്ഷികളും അതുപോലെ. ഈ ഭൂമി വളരെ ശുദ്ധിയാകുന്നു.