താവത്ക്ലേശാവഹം നൄണാമുപസര്ഗമഹാതമഃ । യാവന്നൈവോദയം പ്രാപ്തോ ദേവീഭാഗവതോഷ്ണഗുഃ
ദേവീഭാഗവതം എന്ന സൂര്യൻ ഉദിക്കാത്തവരെ, മനുഷ്യർക്കു ദു:ഖം നൽകുന്ന വലിയ കഷ്ടപ്പാടുകളുടെ ഇരുണ്ടത്വം അകറ്റപ്പെടില്ല.
ഋഷയ ഊചുഃ। സൂത സൂത മഹാഭാഗ വദ നോ വദതാംവര । കീദൃശം തത്പുരായണം ഹി വിധിസ്തച്ഛ്രവണേ ച കഃ
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: സൂതാ, മഹാഭാഗ്യശാലിയായവനേ, വാക്കുകളിൽ ഉത്തമനായവനേ, ആ പാരായണം എങ്ങനെയാണെന്നും, അതു കേൾക്കാനുള്ള ക്രമം എന്താണെന്നും ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
കതിഭിര്വാസരൈരേതച്ഛ്രോതവ്യം കിം ച പൂജനമ് । കൈര്മാനവൈഃ ശ്രുതം പൂര്വം കാന്കാന്കാമാനവാപ്നുയുഃ
എത്ര ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അതു കേൾക്കണം? എന്ത് വിധത്തിലുള്ള പൂജ വേണം? മുമ്പ് ആരൊക്കെയാണ് അതു കേട്ടത്? അവർക്ക് എന്തെല്ലാം ആഗ്രഹങ്ങൾ ലഭിച്ചു?
സൂത ഉവാച। വിഷ്ണോരംശോ മുനിര്ജാതഃ സത്യവത്യാം പരാശരാത് । വിഭജ്യ വേദാംശ്ചതുരഃ ശിഷ്യാനധ്യാപയത്പുരാ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: വിഷ്ണുവിന്റെ അംശമായ മഹർഷി, സത്യവതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ പരാശരനിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്. വേദങ്ങൾ നാലായി വിഭജിച്ച്, തന്റെ ശിഷ്യന്മാരെ പഠിപ്പിച്ചു.
വ്രാത്യാനാം ദ്വിജബന്ധൂനാം വേദേഷ്വനധികാരിണാമ് । സ്ത്രീണാം ദുര്മേധസാം നൄണാം ധര്മജ്ഞാനം കഥം ഭവേത്
വ്രാത്യന്മാർക്കും, വേദപഠനത്തിന് അയോഗ്യരായ ദ്വിജബന്ധുക്കൾക്കും, സ്ത്രീകൾക്കും, ബുദ്ധിശക്തിയില്ലാത്തവർക്കും, സാധാരണ പുരുഷന്മാർക്കും, ധർമ്മജ്ഞാനം എങ്ങനെ ലഭിക്കും?
വിചാര്യൈതത്തു മനസാ ഭഗവാന്ബാദരായണഃ । പുരാണം സംഹിതാം ദധ്യൌ തേഷാം ധര്മവിധിത്സയാ
ഇത് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച മഹർഷി ബാദരായണൻ, അവർക്കായി ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കണമെന്നാഗ്രഹിച്ച് പുരാണങ്ങളുടെ സമാഹാരം സൃഷ്ടിച്ചു.
അഷ്ടാദശ പുരാണാനി സ കൃത്വാ ഭഗവാന്മുനിഃ । മാമേവാധ്യാപയാമാസ ഭാരതാഖ്യാനമേവ ച
അവൻ പതിനെട്ടു പുരാണങ്ങൾ രചിച്ചു, ഭാരതം എന്ന കൃതി കൂടെ എന്നെ പഠിപ്പിച്ചു.
ദേവീഭാഗവതം തത്ര പുരാണം ഭോഗമോക്ഷദമ് । സ്വയം തു ശ്രാവയാമാസ ജനമേജയഭൂപതിമ്
അവയിൽ ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ദേവീഭാഗവതപുരാണം, സ്വയം ജനമേജയ രാജാവിനോട് വായിച്ചു പറഞ്ഞു.
പൂര്വം യസ്യ പിതാ രാജാ പരീക്ഷിത്തക്ഷകാഹിനാ । സംദഷ്ടസ്തസ്യ സംശുദ്ധ്യൈ രാജ്ഞാ ഭാഗവതം ശ്രുതമ്
മുന്പ് രാജാവായിരുന്ന പരീക്ഷിതിന്റെ അച്ഛന് തക്ഷകന് എന്ന പാമ്പ് കടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അവന്റെ ശുദ്ധിക്കായി രാജാവ് ഭാഗവതം ശ്രവിച്ചു.
നവഭിര്ദിവസൈ: ശ്രീമദ്വേദവ്യാസമുഖാമ്ബുജാത് । ത്രൈലോക്യമാതരം ദേവീം പൂജയിത്വാ വിധാനതഃ
ഒമ്പതു ദിവസം മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെയും മാതാവായ ദേവിയെ വിധിപ്രകാരം ആരാധിച്ചു, ശ്രീമദ്വ്യാസന്റെ പവിത്രമായ വായിലൂടെ.
നവാഹ യജ്ഞേ സമ്പൂര്ണേ പരീക്ഷിദപി ഭൂപതിഃ । ദിവ്യരൂപധരോ ദേവ്യാഃ സാലോക്യം തത്ക്ഷണാദഗാത്
ഒമ്പതു ദിവസത്തെ യജ്ഞം പൂര്ത്തിയായപ്പോള്, രാജാവായ പരീക്ഷിതും ദേവിയുടെ ദിവ്യരൂപം ധരിച്ച് അവളുടെ ലോകത്തേക്ക് അന്നേരത്തേ തന്നെ എത്തി.
പിതുര്ദിവ്യാം ഗതി രാജാ വിലോക്യ ജനമേജയഃ । വ്യാസം മുനിം സമഭ്യര്ച്യ പരാം മുദമവാപ ഹ
തന്റെ അച്ഛന്റെ ദിവ്യഗതിയെ കണ്ടു, ജനമേജയന് വ്യാസമുനിയെ ആരാധിച്ചു, അതിലൂടെ പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
അഷ്ടാദശപുരാണാനാം മധ്യേ സര്വോത്തമം പരമ് । ദേവീഭാഗവതം നാമ ധര്മകാമാര്ഥമോക്ഷദമ്
പതിനെട്ട് പുരാണങ്ങളില് ഏറ്റവും ഉത്തമവും ശ്രേഷ്ഠവുമായത് ദേവീഭാഗവതം ആണ്. അത് ധര്മ്മവും കാമവും മോക്ഷവും നല്കുന്നു.
യേ ശൃണ്വന്തി സദാ ഭക്ത്യാ ദേവ്യാ ഭാഗവതീം കഥാമ് । തേഷാം സിദ്ധിര്ന ദൂരസ്ഥാ തസ്മാത്സേവ്യാ സദാ നൃഭിഃ
ദേവിയുടെ ഭാഗവതകഥയെ ഭക്തിയോടെ എപ്പോഴും ശ്രവിക്കുന്നവര്ക്ക് സിദ്ധി വളരെ അടുത്തതാണ്; അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യര് എപ്പോഴും അതിനെ സേവിക്കണം.
ദിനമര്ദ്ധം തദര്ധം വാ മുഹൂര്തം ക്ഷണമേവ വാ । യേ ശൃണ്വന്തി നരാ ഭക്ത്യാ ന തേഷാം ദുര്ഗതിഃ ക്വചിത് ॥ സര്വയജ്ഞേഷു തീര്ഥേഷു സര്വദാനേഷു യത്ഫലമ് । സകൃത്പുരാണശ്രവണാത്തത്ഫലം ലഭതേ നരഃ
അരുദിവസം, അതിന്റെ പാതി, ഒരു മുഹൂര്ത്തം, അല്ലെങ്കില് ഒരു നിമിഷം പോലും ഭക്തിയോടെ ശ്രവിക്കുന്നവര്ക്ക് എവിടെയും ദുർഗതി ഉണ്ടാകില്ല. എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും തീര്ഥയാത്രകളിലും ദാനങ്ങളിലും ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ഒരിക്കല് പുരാണം ശ്രവിച്ചാല് തന്നെ ലഭിക്കും.
കൃതാ ദോ ബഹവോ ധര്മാഃ കലൌ ധര്മസ്തു കേവലമ് । പുരാണശ്രവണാദന്യോ വിദ്യതേ നാപരോ നൃണാമ്
മുന്പ് അനേകം ധാര്മ്മിക കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാല് കലിയുഗത്തില് പുരാണം ശ്രവിക്കുന്നതില് മാത്രമാണ് ധര്മ്മം; മനുഷ്യര്ക്ക് മറ്റൊരു മാര്ഗ്ഗമില്ല.
ധര്മാചാരവിഹീനാനാം കലാവല്പായുഷാം നൃണാമ് । വ്യാസോ ഹിതായ വിദധേ പുരാണാഖ്യം സുധാരസമ്
ധര്മ്മം പാലിക്കാത്തവരും, കാളിയില് കുറച്ചുനാള് മാത്രം ജീവിക്കുന്നവരും വേണ്ടി, അവരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, വ്യാസന് അമൃതംപോലെയുള്ള പുരാണം രചിച്ചു.
സുധാം പിബന്നേക ഏവ നരഃ സ്യാദജരാമരഃ । ദേവ്യാഃ കഥാമൃതം കുര്യാത്കുലമേവാജരാമരമ്
അമൃതം കുടിച്ചാല് ഒരാള് മാത്രം ജരാമരണരഹിതനാകും; ദേവിയുടെ കഥാമൃതം ശ്രവിച്ചാല് ആളുടെ മുഴുവന് കുടുംബവും ജരാമരണരഹിതമാകും.
മാസാനാം നിയമോ നാത്ര ദിനാനാം നിയമോഽപി ന । സദാ സേവ്യം സദാ സേവ്യം ദേവീഭാഗവതം നരൈഃ
ഇവിടെ മാസങ്ങളോ ദിവസങ്ങളോ എന്നൊന്നും നിയന്ത്രണമില്ല; ദേവീഭാഗവതം മനുഷ്യര് എപ്പോഴും, എപ്പോഴും സേവിക്കണം.
ആശ്വിനേ മധുമാസേ വാ തപോമാസേ ശുചൌ തഥാ । ചതുര്ഷു നവരാത്രേഷു വിശേഷാത്ഫലദായകമ്
ആശ്വിനം, മധുമാസം, അല്ലെങ്കില് വിശുദ്ധമായ തപോമാസം, പ്രത്യേകിച്ച് നാലു നവരാത്രികളില്, ഇതിന് ഏറ്റവും കൂടുതല് ഫലം ലഭിക്കും.
അതോ നവാഹയജ്ഞോഽയം സര്വസ്മാത്പുണ്യകര്മണഃ । ഫലാധികപ്രദാനേന പ്രോക്തഃ പുണ്യപ്രദോ നൃണാമ്
അതിനാല് ഈ ഒമ്പതു ദിവസത്തെ യജ്ഞം എല്ലാ പുണ്യകര്മ്മങ്ങളിലും നിന്ന് കൂടുതല് ഫലം നല്കുന്നതായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു; ഇത് മനുഷ്യര്ക്ക് വലിയ പുണ്യം നല്കുന്നു.
യേ ദുര്ഹൃദഃ പാപരതാ വിമൂഢാ മിത്രദ്രുഹോ വേദവിനിംദകാശ്ച । ഹിംസാരതാ നാസ്തികമാര്ഗസക്താ നവാഹയജ്ഞേന പുനംതി തേ കലൌ
ദുഷ്ടഹൃദയമുള്ളവരും, പാപത്തില് ആസ്വാദകരും, ഭ്രാന്തന്മാരും, സുഹൃത്തുക്കളെ വഞ്ചിക്കുന്നവരും, വേദങ്ങളെ അവഹേളിക്കുന്നവരും, ഹിംസയില് ആസ്വാദകരും, നാസ്തികമാര്ഗ്ഗത്തില് ആഗ്രഹമുള്ളവരും, കാളിയില് ഈ ഒമ്പതു ദിവസത്തെ യജ്ഞം കൊണ്ട് ശുദ്ധരാകുന്നു.
പരസ്വദാരാഹണേതിഽലുബ്ധാ യേ വൈ നരാഃ കല്മഷഭാരഭാജഃ । ഗോദേവതാ ബ്രാഹ്മണഭക്തിഹീനാ നവാഹജ്ഞേന ഭവന്തി ശുദ്ധാഃ
മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയെയും സമ്പത്തെയും ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും, പാപഭാരമുള്ളവരും, പശുക്കള്ക്കും ദേവതകള്ക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്കും ഭക്തിയില്ലാത്തവരും, ഒമ്പതു ദിവസത്തെ യജ്ഞം കൊണ്ട് ശുദ്ധരാവുന്നു.
തപോഭിരുഗ്രൈര്വ്രതതീര്ഥസേവനൈര്ദാനൈരനേകൈര്നിയമൈര്മഖൈശ്ച । ഹുതൈര്ജപൈര്യച്ച ഫലേന ലഭ്യതേ നവാഹയജ്ഞേന തദാപ്യതേ നൃണാമ്
കടുത്ത തപസ്സും വ്രതങ്ങളും തീര്ഥയാത്രകളും അനേകം ദാനങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും യജ്ഞങ്ങളും ഹോമങ്ങളും ജപങ്ങളും ചെയ്താല് ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ഒമ്പതു ദിവസത്തെ യജ്ഞംകൊണ്ട് മനുഷ്യന് നേടുന്നു.
തഥാ ന ഗങ്ഗാ ന ഗയാ ന കാശീ ന നൈമിഷം നോ മഥുരാ ന പുഷ്കരമ് । പുനാതി സദ്യോ ബദരീവനം നോ യഥാ ഹി ദേവീമഖ ഏഷ വിപ്രാഃ
ഗംഗയോ ഗയയോ കാശിയോ നൈമിഷം, മഥുരാ, പുഷ്കരം, ബദരിവനം പോലും, ഈ ദേവിയുടെ യജ്ഞം പോലെ ഉടനടി ശുദ്ധികൊടുക്കുന്നില്ല, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
അതോ ഭാഗവതം ദേവ്യാഃ പുരാണം പരതഃ പരമ് । ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാമുത്തമം സാധനം മതമ്
അതിനാല് ദേവിയുടെ ഭാഗവതപുരാണം ധര്മ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയ്ക്കുള്ള ഏറ്റവും ഉത്തമമായ മാര്ഗ്ഗം എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്.
ആശ്വിനസ്യ സിതേ പക്ഷേ കന്യാരാശിഗതേ രവൌ । മഹാഷ്ടമ്യാം സമഭ്യര്ച്യ ഹൈകസിംഹാസനസ്ഥിതമ്
ആശ്വിനമാസത്തിലെ വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ രവി കന്ന്യാരാശിയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, മഹാ അഷ്ടമിദിനത്തിൽ, സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ദേവിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം.
ദേവീപ്രീതിപദം ഭക്ത്യാ ശ്രീഭാഗവതപുസ്തകമ് । ദദ്യാദ്വിപ്രായ യോഗ്യായ സ ദേവ്യാഃ പദവീം ലഭേത്
ദേവിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഭക്തിയോടെ, ശ്രീഭാഗവതം എന്ന പുസ്തകം യോഗ്യനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണനു നൽകണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ദേവിയുടെ പാതയിൽ എത്താൻ കഴിയും.
ദേവീ ഭാഗവതസ്യാപി ശ്ലോകം ശ്ലോകാര്ദ്ധമേവ വാ । ഭക്ത്യാ യശ്ച പഠേന്നിത്യം സ ദേവ്യാഃ പ്രീതിഭാഗ്ഭവേത് ॥ ഉപസര്ഗഭവം ഘോരം മഹാമാരീസമുദ്ഭവമ് । ഉത്പാതാനഖിലാംശ്ചാപി ഹംതി ശ്രവണമാത്രതഃ
ദേവീഭാഗവതത്തിലെ ഒരു ശ്ലോകം അല്ലെങ്കിൽ അർദ്ധശ്ലോകം പോലും ഭക്തിയോടെ ദിവസേന വായിക്കുന്നവൻ ദേവിക്ക് പ്രിയനാകും; കേൾക്കുന്നതു മാത്രം കൊണ്ടും ഭയങ്കരമായ ദുരന്തങ്ങൾ, മഹാമാരികൾ, എല്ലാ അനർത്ഥങ്ങളും അകറ്റപ്പെടും.
ബാലഗ്രഹകൃതം യച്ച ഭൂതപ്രേതകൃതം ഭയമ് । ദേവീഭാഗവതസ്യാസ്യ ശ്രവണാദ്യാതി ദൂരതഃ
ബാലഗ്രഹങ്ങൾ, ഭൂതപ്രേതങ്ങൾ എന്നിവയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഭയങ്ങൾ, ദേവീഭാഗവതം കേൾക്കുന്നതിലൂടെ ദൂരീകരിക്കപ്പെടുന്നു.