ശ്രീദുര്ഗാദേവ്യൈ നമഃ ശ്രീമദ്ദേവീഭാഗവതമാഹാത്മ്യമ് സൃഷ്ടീ യാ സര്ഗരൂപാ ജഗദവനവിധൌ പാലിനീ യാ ച രൌദ്രീ സംഹാരേ ചാപി യസ്യാ ജഗദിദമഖിലം ക്രീഡനം യാഽപരാഖ്യാ । പശ്യന്തീ മധ്യമാഽഥോ തദനു ഭഗവതീ വൈഖരീവര്ണരൂപാ സാഽസ്മദ്വാചം പ്രസന്നാ വിധിഹരിഗിരിശാരാധിതാഽലങ്കരോതു
ശ്രീ ദുർഗ്ഗാദേവിയെ വന്ദിക്കുന്നു. സൃഷ്ടിയുടെ രൂപമായ അമ്മ, ലോകം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ രക്ഷയാകുന്നവളും, സംഹാരസമയത്ത് ഭയങ്കരമായവളും, ഈ ലോകം മുഴുവൻ കളിയാണെന്ന് കാണുന്നവളും, അപരാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവളും, പശ്യന്തി, മധ്യമ, vaikharി എന്നിങ്ങനെ വാക്കിന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്ന ഭഗവതിയും, ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശിവനും ആരാധിക്കുന്ന ഈ അമ്മ, ഞങ്ങളുടെ വാക്കുകൾക്ക് ദയയോടെ ഭംഗിയും കാന്തിയും നൽകട്ടെ.
നാരായണം നമസ്കൃത്യ നരം ചൈവ നരോത്തമമ് । ദേവീം സരസ്വതീം വ്യാസം തതോ ജയമുദീരയേത്
നാരായണനെയും, ഉത്തമനായ നരനെയും, ദേവിയായ സരസ്വതിയെയും, വ്യാസനെയും വന്ദിച്ച്, അതിനുശേഷം ജയമെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കണം.
ഋഷയ ഊചുഃ। സൂത ജീവ സമാ ബഹ്വീര്യസ്ത്വം ശ്രാവയസീഹ നഃ । കഥാ മനോഹരാഃ പുണ്യാ വ്യാസശിഷ്യ മഹാമതേ
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: സൂതാ, നീ ദീർഘായുസ്സും ശക്തിയും ഉള്ളവനാണ്. വ്യാസന്റെ ജ്ഞാനശിഷ്യനായ നീ, ഞങ്ങൾക്ക് മനോഹരവും പുണ്യമുള്ള കഥകൾ ദയവായി പറയൂ.
സര്വപാപഹരം പുണ്യം വിഷ്ണോശ്ചരിതമദ്ഭുതമ് । അവതാര കഥോപേതമസ്മാഭിര്ഭക്തിതഃ ശ്രുതമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ അത്ഭുതകരമായ പുണ്യമുള്ള ചരിതങ്ങളും അവന്റെ അവതാരകഥകളും, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നതും, ഭക്തിയോടെ ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ശിവസ്യ ചരിതം ദിവ്യം ഭസ്മരുദ്രാക്ഷയോസ്തഥാ । സേതിഹാസം ച മാഹാത്മ്യം ശ്രുതം തവ മുഖാമ്ബുജാത്
ശിവന്റെ ദിവ്യമായ ചരിതവും, ഭസ്മത്തിന്റെയും രുദ്രാക്ഷത്തിന്റെയും മഹത്വവും, അവയുടെ ചരിത്രവും മഹത്വവും, നിന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
അധുനാ ശ്രോതുമിച്ഛാമഃ പാവനാത്പാവനം പരമ് । ഭുക്തിമുക്തിപ്രദം നൄണാമനായാസേന സര്വശഃ
ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, എല്ലാംകാളും ശുദ്ധിയിലും ശ്രേഷ്ഠമായതും, മനുഷ്യർക്കു ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതും, എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കാവുന്നതുമായത് തന്നെയാണ്.
തത്ത്വം ബ്രൂഹി മഹാഭാഗ യേന സിദ്ധ്യന്തി മാനവാഃ । കലാവപി വരം ത്വത്തോ ന വിദ്യഃ സംശയച്ഛിദമ്
മഹാഭാഗ്യശാലിയായവനേ, മനുഷ്യർക്ക് സിദ്ധി ലഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ആ സത്യം നീ ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞുതരിക. കലിയുഗത്തിൽ സംശയം നീക്കുന്ന അതിലേറെ ജ്ഞാനം നിന്നിൽ നിന്ന് ഇല്ല.
സൂത ഉവാച। സാധു പൃഷ്ടം മഹാഭാഗാ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ । സര്വശാസ്ത്രസ്യ യത്സാരം തോ വക്ഷ്യാമ്യശേഷതഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗ്യശാലികളേ, ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതിന് നന്ദി. എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും സാരം ഞാൻ ഇപ്പോൾ മുഴുവൻ പറഞ്ഞുതരാം.
താവദ്ഗര്ജന്തി തീര്ഥാനി പുരാണാനി വ്രതാനി ച । യാവന്ന ശ്രൂയതേ സമ്യഗ്ദേവീഭാഗവതം നരൈഃ
ദേവീഭാഗവതം മനുഷ്യർ ശരിയായി കേൾക്കുന്നതുവരെ തീർത്ഥങ്ങളും പുരാണങ്ങളും വ്രതങ്ങളും വെറുതെ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കും.
താവത്പാപാടവീ നൄണാം ക്ലേശദാഽദഭ്രകണ്ടകാ । യാവന്ന പരശുഃ പ്രാപ്തോ ദേവീഭാഗവതാഭിധഃ
ദേവീഭാഗവതം എന്ന പേരിലുള്ള കുരുവാൾ ലഭിക്കാത്തവരെ, അനവധി കുരുക്കുകളും കഷ്ടപ്പാടുകളും നിറഞ്ഞ പാപങ്ങളുടെ കാട് മനുഷ്യർക്കു തുടരും.
താവത്ക്ലേശാവഹം നൄണാമുപസര്ഗമഹാതമഃ । യാവന്നൈവോദയം പ്രാപ്തോ ദേവീഭാഗവതോഷ്ണഗുഃ
ദേവീഭാഗവതം എന്ന സൂര്യൻ ഉദിക്കാത്തവരെ, മനുഷ്യർക്കു ദു:ഖം നൽകുന്ന വലിയ കഷ്ടപ്പാടുകളുടെ ഇരുണ്ടത്വം അകറ്റപ്പെടില്ല.
ഋഷയ ഊചുഃ। സൂത സൂത മഹാഭാഗ വദ നോ വദതാംവര । കീദൃശം തത്പുരായണം ഹി വിധിസ്തച്ഛ്രവണേ ച കഃ
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: സൂതാ, മഹാഭാഗ്യശാലിയായവനേ, വാക്കുകളിൽ ഉത്തമനായവനേ, ആ പാരായണം എങ്ങനെയാണെന്നും, അതു കേൾക്കാനുള്ള ക്രമം എന്താണെന്നും ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
കതിഭിര്വാസരൈരേതച്ഛ്രോതവ്യം കിം ച പൂജനമ് । കൈര്മാനവൈഃ ശ്രുതം പൂര്വം കാന്കാന്കാമാനവാപ്നുയുഃ
എത്ര ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അതു കേൾക്കണം? എന്ത് വിധത്തിലുള്ള പൂജ വേണം? മുമ്പ് ആരൊക്കെയാണ് അതു കേട്ടത്? അവർക്ക് എന്തെല്ലാം ആഗ്രഹങ്ങൾ ലഭിച്ചു?
സൂത ഉവാച। വിഷ്ണോരംശോ മുനിര്ജാതഃ സത്യവത്യാം പരാശരാത് । വിഭജ്യ വേദാംശ്ചതുരഃ ശിഷ്യാനധ്യാപയത്പുരാ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: വിഷ്ണുവിന്റെ അംശമായ മഹർഷി, സത്യവതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ പരാശരനിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്. വേദങ്ങൾ നാലായി വിഭജിച്ച്, തന്റെ ശിഷ്യന്മാരെ പഠിപ്പിച്ചു.
വ്രാത്യാനാം ദ്വിജബന്ധൂനാം വേദേഷ്വനധികാരിണാമ് । സ്ത്രീണാം ദുര്മേധസാം നൄണാം ധര്മജ്ഞാനം കഥം ഭവേത്
വ്രാത്യന്മാർക്കും, വേദപഠനത്തിന് അയോഗ്യരായ ദ്വിജബന്ധുക്കൾക്കും, സ്ത്രീകൾക്കും, ബുദ്ധിശക്തിയില്ലാത്തവർക്കും, സാധാരണ പുരുഷന്മാർക്കും, ധർമ്മജ്ഞാനം എങ്ങനെ ലഭിക്കും?
വിചാര്യൈതത്തു മനസാ ഭഗവാന്ബാദരായണഃ । പുരാണം സംഹിതാം ദധ്യൌ തേഷാം ധര്മവിധിത്സയാ
ഇത് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച മഹർഷി ബാദരായണൻ, അവർക്കായി ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കണമെന്നാഗ്രഹിച്ച് പുരാണങ്ങളുടെ സമാഹാരം സൃഷ്ടിച്ചു.
അഷ്ടാദശ പുരാണാനി സ കൃത്വാ ഭഗവാന്മുനിഃ । മാമേവാധ്യാപയാമാസ ഭാരതാഖ്യാനമേവ ച
അവൻ പതിനെട്ടു പുരാണങ്ങൾ രചിച്ചു, ഭാരതം എന്ന കൃതി കൂടെ എന്നെ പഠിപ്പിച്ചു.
ദേവീഭാഗവതം തത്ര പുരാണം ഭോഗമോക്ഷദമ് । സ്വയം തു ശ്രാവയാമാസ ജനമേജയഭൂപതിമ്
അവയിൽ ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ദേവീഭാഗവതപുരാണം, സ്വയം ജനമേജയ രാജാവിനോട് വായിച്ചു പറഞ്ഞു.
പൂര്വം യസ്യ പിതാ രാജാ പരീക്ഷിത്തക്ഷകാഹിനാ । സംദഷ്ടസ്തസ്യ സംശുദ്ധ്യൈ രാജ്ഞാ ഭാഗവതം ശ്രുതമ്
മുന്പ് രാജാവായിരുന്ന പരീക്ഷിതിന്റെ അച്ഛന് തക്ഷകന് എന്ന പാമ്പ് കടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അവന്റെ ശുദ്ധിക്കായി രാജാവ് ഭാഗവതം ശ്രവിച്ചു.
നവഭിര്ദിവസൈ: ശ്രീമദ്വേദവ്യാസമുഖാമ്ബുജാത് । ത്രൈലോക്യമാതരം ദേവീം പൂജയിത്വാ വിധാനതഃ
ഒമ്പതു ദിവസം മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെയും മാതാവായ ദേവിയെ വിധിപ്രകാരം ആരാധിച്ചു, ശ്രീമദ്വ്യാസന്റെ പവിത്രമായ വായിലൂടെ.
നവാഹ യജ്ഞേ സമ്പൂര്ണേ പരീക്ഷിദപി ഭൂപതിഃ । ദിവ്യരൂപധരോ ദേവ്യാഃ സാലോക്യം തത്ക്ഷണാദഗാത്
ഒമ്പതു ദിവസത്തെ യജ്ഞം പൂര്ത്തിയായപ്പോള്, രാജാവായ പരീക്ഷിതും ദേവിയുടെ ദിവ്യരൂപം ധരിച്ച് അവളുടെ ലോകത്തേക്ക് അന്നേരത്തേ തന്നെ എത്തി.
പിതുര്ദിവ്യാം ഗതി രാജാ വിലോക്യ ജനമേജയഃ । വ്യാസം മുനിം സമഭ്യര്ച്യ പരാം മുദമവാപ ഹ
തന്റെ അച്ഛന്റെ ദിവ്യഗതിയെ കണ്ടു, ജനമേജയന് വ്യാസമുനിയെ ആരാധിച്ചു, അതിലൂടെ പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
അഷ്ടാദശപുരാണാനാം മധ്യേ സര്വോത്തമം പരമ് । ദേവീഭാഗവതം നാമ ധര്മകാമാര്ഥമോക്ഷദമ്
പതിനെട്ട് പുരാണങ്ങളില് ഏറ്റവും ഉത്തമവും ശ്രേഷ്ഠവുമായത് ദേവീഭാഗവതം ആണ്. അത് ധര്മ്മവും കാമവും മോക്ഷവും നല്കുന്നു.
യേ ശൃണ്വന്തി സദാ ഭക്ത്യാ ദേവ്യാ ഭാഗവതീം കഥാമ് । തേഷാം സിദ്ധിര്ന ദൂരസ്ഥാ തസ്മാത്സേവ്യാ സദാ നൃഭിഃ
ദേവിയുടെ ഭാഗവതകഥയെ ഭക്തിയോടെ എപ്പോഴും ശ്രവിക്കുന്നവര്ക്ക് സിദ്ധി വളരെ അടുത്തതാണ്; അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യര് എപ്പോഴും അതിനെ സേവിക്കണം.
ദിനമര്ദ്ധം തദര്ധം വാ മുഹൂര്തം ക്ഷണമേവ വാ । യേ ശൃണ്വന്തി നരാ ഭക്ത്യാ ന തേഷാം ദുര്ഗതിഃ ക്വചിത് ॥ സര്വയജ്ഞേഷു തീര്ഥേഷു സര്വദാനേഷു യത്ഫലമ് । സകൃത്പുരാണശ്രവണാത്തത്ഫലം ലഭതേ നരഃ
അരുദിവസം, അതിന്റെ പാതി, ഒരു മുഹൂര്ത്തം, അല്ലെങ്കില് ഒരു നിമിഷം പോലും ഭക്തിയോടെ ശ്രവിക്കുന്നവര്ക്ക് എവിടെയും ദുർഗതി ഉണ്ടാകില്ല. എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും തീര്ഥയാത്രകളിലും ദാനങ്ങളിലും ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ഒരിക്കല് പുരാണം ശ്രവിച്ചാല് തന്നെ ലഭിക്കും.
കൃതാ ദോ ബഹവോ ധര്മാഃ കലൌ ധര്മസ്തു കേവലമ് । പുരാണശ്രവണാദന്യോ വിദ്യതേ നാപരോ നൃണാമ്
മുന്പ് അനേകം ധാര്മ്മിക കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാല് കലിയുഗത്തില് പുരാണം ശ്രവിക്കുന്നതില് മാത്രമാണ് ധര്മ്മം; മനുഷ്യര്ക്ക് മറ്റൊരു മാര്ഗ്ഗമില്ല.
ധര്മാചാരവിഹീനാനാം കലാവല്പായുഷാം നൃണാമ് । വ്യാസോ ഹിതായ വിദധേ പുരാണാഖ്യം സുധാരസമ്
ധര്മ്മം പാലിക്കാത്തവരും, കാളിയില് കുറച്ചുനാള് മാത്രം ജീവിക്കുന്നവരും വേണ്ടി, അവരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, വ്യാസന് അമൃതംപോലെയുള്ള പുരാണം രചിച്ചു.
സുധാം പിബന്നേക ഏവ നരഃ സ്യാദജരാമരഃ । ദേവ്യാഃ കഥാമൃതം കുര്യാത്കുലമേവാജരാമരമ്
അമൃതം കുടിച്ചാല് ഒരാള് മാത്രം ജരാമരണരഹിതനാകും; ദേവിയുടെ കഥാമൃതം ശ്രവിച്ചാല് ആളുടെ മുഴുവന് കുടുംബവും ജരാമരണരഹിതമാകും.
മാസാനാം നിയമോ നാത്ര ദിനാനാം നിയമോഽപി ന । സദാ സേവ്യം സദാ സേവ്യം ദേവീഭാഗവതം നരൈഃ
ഇവിടെ മാസങ്ങളോ ദിവസങ്ങളോ എന്നൊന്നും നിയന്ത്രണമില്ല; ദേവീഭാഗവതം മനുഷ്യര് എപ്പോഴും, എപ്പോഴും സേവിക്കണം.
ആശ്വിനേ മധുമാസേ വാ തപോമാസേ ശുചൌ തഥാ । ചതുര്ഷു നവരാത്രേഷു വിശേഷാത്ഫലദായകമ്
ആശ്വിനം, മധുമാസം, അല്ലെങ്കില് വിശുദ്ധമായ തപോമാസം, പ്രത്യേകിച്ച് നാലു നവരാത്രികളില്, ഇതിന് ഏറ്റവും കൂടുതല് ഫലം ലഭിക്കും.