ജലകർമ്മാദി കര്മ്മങ്ങള് പൂര്ത്തിയാക്കിയ ശേഷം, അശ്രമവാസിയായ ഋഷിമാര് കുഞ്ഞ്തിയെയും അവളുടെ അഞ്ചു പുത്രന്മാരെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ഹസ്തിനാപുരത്തിലേക്ക് പോയി. അവരുടെ വരവ് അറിഞ്ഞ ഭീഷ്മനും വിദ്യുരനും മറ്റ് പ്രമുഖരും ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് എത്തി, എല്ലാവരും അവിടെ ഒത്തുചേര്ന്നു. നഗരവാസികള് അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചു: "ഇവരാരുടെ പുത്രന്മാരാണ്, സുന്ദരിയായവളേ?" പാണ്ഡുവിന്റെ ശാപം മനസ്സിലിരുന്ന കുഞ്ഞ്തി ദുഃഖത്തോടെ പ്രതികരിച്ചു: "ഇവന്മാര് ദേവന്മാരില് ജനിച്ച, കുരുകുലത്തിലെ പുത്രന്മാരാണ്." ജനങ്ങള്ക്ക് ഉറപ്പു നല്കാനായി കുഞ്ഞ്തി ദേവന്മാരെ വിളിച്ചു. അപ്പോള് ദേവന്മാര് ആകാശത്ത് പ്രത്യക്ഷമായി, "ഇവരാണ് ഞങ്ങളുടെ പുത്രന്മാര്," എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു. ഭീഷ്മന് അവരുടെ വാക്കുകള് ആദരവോടെ അംഗീകരിച്ചു; ദേവപുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവന്മാരെ വലിയ ബഹുമാനത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു. ഭീഷ്മനും മറ്റു മുതിര്ന്നവരും സന്തോഷപൂര്വം കുഞ്ഞ്തിയെയും അവളുടെ പുത്രന്മാരെയും നാഗപുരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അവരെ ഭക്തിപൂര്വം പരിപാലിച്ചു. ഇങ്ങനെ പാര്ഥന്മാര് ജനിച്ചും, ഗംഗാപുത്രനായ ഭീഷ്മന് അവരെ സംരക്ഷിച്ചുമായിരുന്നു. ഇതുവരെ പാണ്ഡവരുടെ കഥയും, യുദ്ധത്തില് മരിച്ചവരുടെ സംഭവവിവരണവും സുതന് പറയുന്നു: അഞ്ചുപുത്രന്മാരുടെ ഭാര്യയായ ദ്രൗപദി ഭര്ത്താക്കള്ക്കു സമര്പ്പിതയും ആദരിക്കപ്പെട്ടവളുമായിരുന്നു. അവളുടെ ഭര്ത്താക്കള് ഓരോരുത്തരിലും അവള്ക്ക് വളരെ സുന്ദരനായ അഞ്ചു പുത്രന്മാര് ഉണ്ടായിരുന്നു. അര്ജുനന്റെ ഭാര്യയായ സുഭദ്ര, കൃഷ്ണന്റെ സഹോദരിയായ മഹിള, ജിഷ്ണുവായ അര്ജുനന് അവളെ വിവാഹം കഴിച്ചിരുന്നു. അവരില് നിന്ന് മഹാവീരനായ അഭിമന്യു ജനിച്ചു, യുദ്ധഭൂമിയില് അവന് വീണു. അതേ യുദ്ധഭൂമിയില് ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു. അഭിമന്യുവിന്റെ ഭാര്യയായ വീരാടരാജാവിന്റെ സുന്ദരിയായ മകള് അവരുടെ വംശത്തിന്റെ അവസാനം ഒരു പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു. എന്നാല്, ആ ശിശുവും അസ്ത്രാഗ്നിയില് (അമ്പുകളുടെ തീയില്) കൊല്ലപ്പെട്ടു. എന്നാല്, ദ്രോണന്റെ അമ്പുകളുടെ തീയില് ചുട്ടുപോയ ആ ശിശുവിനെ കൃഷ്ണന് തന്റെ അത്ഭുതശക്തിയാല് ജീവിപ്പിച്ചു. വംശങ്ങള് നശിക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുമ്പോള് ജനിച്ച ആ മഹാനായ പുത്രന് ഭൂമിയില് പരിക്ഷിത് എന്ന പേരില് പ്രശസ്തനായി. പുത്രന്മാര് കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ ധൃതരാഷ്ട്രന് അതീവ ദുഃഖത്തില് ആകുന്നു. പാണ്ഡവരുടെ രാജ്യത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹം താമസിച്ചു, ഭീമന്റെ കഠിനവചനങ്ങളും അമ്പുകളും കൊണ്ടുള്ള വേദന അനുഭവിച്ചു. ഗാന്ധാരിയും, തന്റെ പുത്രന്മാരുടെ വിയോഗത്തില് ദുഃഖിതയായി അവിടെയായിരുന്നു. യുദിഷ്ഠിരന് ദുഃഖം അനുഭവിച്ചും, ഇരുവര്ക്കും പകലും രാത്രിയും സേവനം ചെയ്തു. നീതിമാനായ വിദ്യുരന് ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയോടെ അവരെ ഉണര്ത്തി; യുദിഷ്ഠിരന്റെ അനുമതിയോടെ, തന്റെ സഹോദരനോടൊപ്പം വിദ്യുരന് നിന്നു. ധര്മപുത്രനായ യുദിഷ്ഠിരന് തന്റെ പിതാവിന് സേവനം ചെയ്തു, പുത്രവിയോഗത്തില് നിന്നുള്ള ദുഃഖം മറക്കാന് സഹായിച്ചു. എന്നാല്, ഭീമന് അത്യന്തം കോപത്തോടെ, അമ്പുപോലെ കഠിനമായ വാക്കുകള് ധൃതരാഷ്ട്രന് മുന്നില് ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു, മറ്റുള്ളവര്ക്കെല്ലാം കേള്ക്കുന്ന വിധത്തില്. "നിന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും ഞാന് യുദ്ധഭൂമിയില് കൊന്നു; ദുശാസനന്റെ രക്തം ഞാന് കുടിച്ചു, അതില് ഏറ്റവും വലിയ തൃപ്തി അനുഭവിച്ചു." "നീ, കുരുടനായ ദുഷ്ടനേ, ഞാന് നല്കുന്ന അന്നം കാക്കയോ നായയോ പോലെ ലജ്ജയില്ലാതെ കഴിക്കുന്നു; നീ വെറുതെയാണു ജീവിക്കുന്നത്." ഇങ്ങനെ ഓരോ ദിവസവും ഭീമന് കഠിനവാക്കുകള് പറയുമ്പോള്, യുദിഷ്ഠിരന് ധൃതരാഷ്ട്രനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു: "ഇവന് ഒരു മൂഢനാണ്," എന്നു പറഞ്ഞു. പതിനെട്ട് വര്ഷത്തോളം ദുഃഖത്തില് അവിടെ കഴിഞ്ഞ ശേഷം, ധൃതരാഷ്ട്രന് യുദിഷ്ഠിരനോടു വനവാസം അനുവദിക്കണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചു. "ഇന്ന് എന്റെ പുത്രന്മാര്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യുവാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു," എന്ന് രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രന് പറഞ്ഞു. "ഭീമന് ഇവിടെ എല്ലാവര്ക്കും കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്തു, പക്ഷേ എന്റെ പുത്രന്മാര്ക്കു ചെയ്തില്ല, പഴയ വൈരാഗ്യത്തെ ഓര്ത്തുകൊണ്ട്." "നീ എനിക്ക് ധനം നല്കി കര്മ്മങ്ങള് നടത്തിത്തരുകയാണെങ്കില്, ഞാന് വനത്തിലേക്ക് പോയി സ്വര്ഗ്ഫലദായകമായ തപസ്സു നടത്താം." വിദ്യുരന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം, യുദിഷ്ഠിരന് മനസ്സില് ധൃതരാഷ്ട്രന് ആവശ്യപ്പെട്ട ധനം നല്കാന് തീരുമാനിച്ചു. തന്റെ മന്ത്രിമാരെ വിളിച്ച്, "എന്റെ പിതാവിന് കര്മ്മത്തിനായി ധനം നല്കും," എന്നു പറഞ്ഞു. ഇതു കേട്ട യുദിഷ്ഠിരന്റെയും സഹോദരനുമായ ഭീമന് അത്യന്തം കോപത്തോടെ സഭയില് പ്രസംഗിച്ചു: "ധനം നല്കേണ്ടത് ദുര്യോധനന്റെ ഗുണത്തിനുവേണ്ടിയാണോ? കുരുടനു പോലും സുഖം കിട്ടുന്നു; ഇതേക്കാള് വലിയ മൂഢത്വം എന്താണ്?" "നിന്റെ ദുഷ്പ്രവർത്തനങ്ങള് കാരണം ഞങ്ങള് വനത്തില് ദുരിതം അനുഭവിച്ചു; ദ്രൗപദിയെ ദുഷ്ടന് അപഹരിച്ചപ്പോൾ ഞങ്ങള് അത്യന്തം ദുഃഖിച്ചു. നിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് ഞങ്ങള് വീരാടരാജാവിന്റെ വീട്ടില് ജീവനോടെ കഴിഞ്ഞത്; എല്ലാവരും മത്സ്യരാജാവിന്റെ അടിമകളായി. നീ രാജ്ഞിയല്ലായിരുന്നെങ്കില് നാശം ഒഴിവാക്കാന് എങ്ങിനെ കഴിയും? ഞാന് മഗധനെ കൊല്ലുകയും വീരാടന് വേണ്ടി അച്ചന് ആവുകയും ചെയ്തു. ജയം നേടിയ ബ്രിഹന്നള സ്ത്രീവേഷം ധരിച്ച് കുട്ടിക്ക് നൃത്തം പഠിപ്പിച്ചു; ഇതേക്കാള് വലിയ ദുഃഖം എന്താണ്?" "ഗാന്ഡീവം ധരിച്ച കൈകള് വളകള് അണിഞ്ഞു; മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ച് ഞങ്ങള് ദു:ഖിച്ചു. തലയില് ജടയും കണ്ണില് കജലും കണ്ട്, വാളെടുത്ത് വെട്ടിയില്ലെങ്കില് സന്തോഷം ഉണ്ടാവില്ല. രാജാവിനോട് ചോദിക്കാതെയാണ് ഞാന് വീട്ടില് തീ വെച്ചത്; പുരോചനന് ദുഷ്ടന് ചുട്ടുപോയി. കിചകന്മാരെ എല്ലാവരെയും ഞാന് കൊല്ലുകയും ചെയ്തു; പക്ഷേ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ പുത്രന്മാരെ അവരുടെ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം കൊല്ലപ്പെട്ടില്ല. രാജാവേ, നിന്റെ മൂഢത്വം കൊണ്ടാണ് ഞങ്ങള് ഗന്ധര്വരില് നിന്ന് മോചിതരായത്; ദുര്യോധനനും മറ്റുള്ളവരും ശത്രുക്കളായിട്ടും ബദ്ധരായി." "ഇപ്പോൾ നീ ദുര്യോധനന്റെ ഗുണത്തിനായി ധനം നല്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എനിക്കു സമ്മതിച്ചാലും ഞാന് നല്കില്ല." ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭീമന് മറ്റുമൂന്നു പേരോടൊപ്പം അവിടെ നിന്ന് പോയി. അതിനുശേഷം യുദിഷ്ഠിരന്, ധര്മപുത്രന്, ധൃതരാഷ്ട്രന് ആവശ്യപ്പെട്ട ധനം സമൃദ്ധിയായി നല്കി. ഇങ്ങനെ പാണ്ഡവരുടെ വംശചരിത്രവും, അവരുടെ കുടുംബജീവിതവും, യുദ്ധാനന്തരമായ ദുഃഖങ്ങളും, ധൃതരാഷ്ട്രന് അനുഭവിച്ച വേദനകളും, പാണ്ഡവരുടെ സേവനവും, ഭീമന്റെ ഉഗ്രവാക്കുകളും, യുദിഷ്ഠിരന്റെ ധര്മനിഷ്ഠയും, കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെ അതിജീവനവും പുരാണകഥയില് അനുഷ്ഠാനപൂര്വം വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.