ದೂತ ಉವಾಚ ಸತ್ಯಂ ಪ್ರಿಯಂ ಚ ವಕ್ತವ್ಯಂ ತೇನ ಚಿನ್ತಾಪರೋ ಹ್ಯಹಮ್ । ಸತ್ಯಂ ಪ್ರಿಯಂ ಚ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ವಚನಂ ದುರ್ಲಭಂ ಕಿಲ
ದೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಸತ್ಯವೂ ಹಿತವೂ ಆಗಿರುವ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ರಾಜನೇ, ಸತ್ಯವೂ ಹಿತವೂ ಆದ ಮಾತುಗಳು ಅಪರೂಪ.
ಅಪ್ರಿಯಂ ವದತಾಂ ಕಾಮಂ ರಾಜಾ ಕುಪ್ಯತಿ ಸರ್ವಥಾ । ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕುತಃ ಸಮಾಯಾತಾ ಕಸ್ಯ ವಾ ಕಿಂಬಲಾಬಲಾ
ಯಾರಾದರೂ ಅಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರೆ, ರಾಜನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ಯಾರು, ಯಾರಿಂದ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಳು, ಅವಳ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲತೆ ಏನು?
ನ ಜ್ಞಾನಗೋಚರಂ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಿಂ ಬ್ರವೀಮಿ ವಿಚೇಷ್ಟಿತಮ್ । ಯುದ್ಧಕಾಮಾ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಾ ಗರ್ವಿತಾ ಕಟುಭಾಷಿಣೀ
ನನಗೆ ಅವಳ ನಡೆ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ—ನಾನು ಏನು ಹೇಳಲಿ? ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ಸುಕಳಾಗಿ, ಹೆಮ್ಮೆಪಟ್ಟು, ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
ತಯಾ ಯತ್ಕಥಿತಂ ಸಮ್ಯಕ್ ತಚ್ಛೃಣುಷ್ವ ಮಹಾಮತೇ । ಮಯಾ ಬಾಲ್ಯಾತ್ಪ್ರತಿಜ್ಞೇಯಂ ಕೃತಾ ಪೂರ್ವಂ ವಿನೋದತಃ
ಅವಳು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು, ಮಹಾಮತಿವಂತನೇ, ನೀನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು. ನಾನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆನು.
ಸಖೀನಾಂ ಪುರತಃ ಕಾಮಂ ವಿವಾಹಂ ಪ್ರತಿ ಸರ್ವಥಾ । ಯೋ ಮಾಂ ಯುದ್ಧೇ ಜಯೇದದ್ಧಾ ದರ್ಪಞ್ಚ ವಿಧುನೋತಿ ವೈ
ನನ್ನ ಗೆಳತಿಯರ ಮುಂದೆ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ — ನನ್ನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ, ನನ್ನ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುವವನೇ ನನ್ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು.
ತಂ ವರಿಷ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ಕಾಮಂ ಪತಿಂ ಸಮಬಲಂ ಕಿಲ । ನ ಮೇ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಮಿಥ್ಯಾ ಸಾ ಕರ್ತವ್ಯಾ ನೃಪಸತ್ತಮ
ಅವನನ್ನು, ಅವನು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದರೆ, ನನ್ನ ಸಮಾನ ಬಲವಂತನಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಪತಿ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಾರದು, ರಾಜೋತ್ತಮ.
ತಸ್ಮಾದ್ಯುಧ್ಯಸ್ವ ಧರ್ಮಜ್ಞ ಜಿತ್ವಾ ಮಾಂ ಸ್ವವಶಂ ಕುರು । ತಯೇತಿ ವ್ಯಾಹೃತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾಹಂ ಸಮುಪಾಗತಃ
ಆದುದರಿಂದ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವನೇ, ನನ್ನ ಜೊತೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು; ನನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊ. ಅವಳ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದೆ.
ಯಥೇಚ್ಛಸಿ ಮಹಾರಾಜ ತಥಾ ಕುರು ತವ ಪ್ರಿಯಮ್ । ಸಾ ಯುದ್ಧಾರ್ಥಂ ಕೃತಮತಿಃ ಸಾಯುಧಾ ಸಿಂಹಗಾಮಿನೀ
ನೀನು ಹೇಗೆ ಇಚ್ಛಿಸೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಹಾಗೆ ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಮಾಡು. ಆಕೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ, ಆಯುಧಧಾರಿಯಾಗಿ, ಸಿಂಹದಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು.
ನಿಶ್ಚಲಾ ವರ್ತತೇ ಭೂಪ ಯದ್ಯೋಗ್ಯಂ ತದ್ವಿಧೀಯತಾಮ್ । ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ಇತ್ಯಾಕರ್ಣ್ಯ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯ ನರಾಧಿಪಃ
ಅವಳು ಎತ್ತಿನಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಳು, ರಾಜನೇ; ಯೋಗ್ಯವಾದುದು ಏನೇ ಇದ್ದರೂ ಮಾಡಲಿ. ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಸುಗ್ರೀವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ—
ಪಪ್ರಚ್ಛ ಭ್ರಾತರಂಶೂರಂ ಸಮೀಪಸ್ಥಂ ಮಹಾಬಲಮ್ । ಶುಮ್ಭ ಉವಾಚ ಭ್ರಾತಃ ಕಿಮತ್ರ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಬ್ರೂಹಿ ಸತ್ಯಂ ಮಹಾಮತೇ
ಅವನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶೂರನಾದ ತನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು, ಮಹಾಬಲಿಯನ್ನು, ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು. ಶುಂಭನು ಹೇಳಿದನು:
ನಾರ್ಯೇಕಾ ಯೋದ್ಧುಕಾಮಾಸ್ತಿ ಸಮಾಹ್ವಯತಿ ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ । ಅಹಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ತ್ವಂ ವಾ ಗಚ್ಛ ಬಲಾನ್ವಿತಃ
ಸಹೋದರ, ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ನೀನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು, ಮಹಾಮತಿವಂತನೆ. ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ, ಈಗ ನಮ್ಮನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಅಥವಾ ನೀನು ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನೀನು ಹೋಗಬಹುದು.
ಯದ್ರೋಚತೇ ನಿಶುಮ್ಭಾತ್ರ ತತ್ಕರ್ತವ್ಯಂ ಮಯಾ ಕಿಲ । ನಿಶುಮ್ಭ ಉವಾಚ ನ ಮಯಾ ನ ತ್ವಯಾ ವೀರ ಗನ್ತವ್ಯಂ ರಣಮೂರ್ಧನಿ
ಇಲ್ಲಿ ನಿಶುಂಬನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದೇ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನಿಶುಂಬನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಅಥವಾ ನೀನು, ವೀರನೇ, ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲು ಹೋಗಬಾರದು.
ಪ್ರೇಷಯಸ್ವ ಮಹಾರಾಜ ತ್ವರಿತಂ ಧೂಮ್ರಲೋಚನಮ್ । ಸ ಗತ್ವಾ ತಾಂ ರಣೇ ಜಿತ್ವಾ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಚಾರುಲೋಚನಾಮ್
ಮಹಾರಾಜ, ನೀನು ತಕ್ಷಣ ಧೂಮ್ರಲೋಚನನನ್ನು ಕಳುಹಿಸು. ಅವನು ಹೋಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು, ಸುಂದರಕಣ್ಣಿನ ಆಕೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಂದುಕೊ.
ಆಗಮಿಷ್ಯತಿ ಶುಮ್ಭಾತ್ರ ವಿವಾಹಃ ಸಂವಿಧೀಯತಾಮ್ । ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ತನ್ನಿಶಮ್ಯ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ಶುಮ್ಭೋ ಭ್ರಾತುಃ ಕನೀಯಸಃ ॥ ೩೫ ಕೋಪಾತ್ಸಮ್ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಥಂ ಧೂಮ್ರಲೋಚನಮ್ । ಶುಮ್ಭ ಉವಾಚ ಧೂಮ್ರಲೋಚನ ಗಚ್ಛಾಶು ಸೈನ್ಯೇನ ಮಹತಾಽಽವೃತಃ
ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ, ಶುಂಭನೇ, ಮದುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬಹುದು. ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶುಂಭನು ಕೋಪದಿಂದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಧೂಮ್ರಲೋಚನನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಶುಂಭನು ಹೇಳಿದನು:
ಗೃಹೀತ್ವಾಽಽನಯ ತಾಂ ಮುಗ್ಧಾಂ ಸ್ವವೀರ್ಯಮದಮೋಹಿತಾಮ್ । ದೇವೋ ವಾ ದಾನವೋ ವಾಪಿ ಮನುಷ್ಯೋ ವಾ ಮಹಾಬಲಃ
ಧೂಮ್ರಲೋಚನ, ನೀನು ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೇಗ ಹೋಗು. ತನ್ನ ಬಲದ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತಳಾದ ಆ ನಿರಪರಾಧಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಂದುಕೊ, ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಯಾರು ಬಂದರೂ — ದೇವತೆ, ದಾನವ ಅಥವಾ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಮಾನವನಾದರೂ —
ತತ್ಪಾರ್ಷ್ಣಿಗ್ರಾಹತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಹನ್ತವ್ಯಸ್ತರಸಾ ತ್ವಯಾ । ತತ್ಪಾರ್ಶ್ವವರ್ತಿನೀಂ ಕಾಲೀಂ ಹತ್ವಾ ಸಂಗೃಹ್ಯ ತಾಂ ಪುನಃ
ಅವಳು ಯಾರ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ, ನೀನು ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಕೊಲ್ಲಬೇಕು. ಅವಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಂದು, ಆಕೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಂದು, ಈ ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಹಿಂತಿರುಗು.
ಶೀಘ್ರಮತ್ರ ಸಮಾಗಚ್ಛ ಕೃತ್ವಾ ಕಾರ್ಯಮನುತ್ತಮಮ್ । ರಕ್ಷಣೀಯಾ ತ್ವಯಾ ಸಾಧ್ವೀ ಮುಞ್ಚನ್ತೀ ಮೃದುಮಾರ್ಗಣಾನ್
ಆ ಸದ್ಗುಣವಂತಿಯನ್ನು ನೀನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಅವಳು ಮೃದು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ. ಅವಳು ನಾಜೂಕಾದ ದೇಹವಳೂ, ಸಣ್ಣ ಹೊಟ್ಟೆಯವಳೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ವೀರನೇ, ಬಹಳ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳು.
ಯತ್ನೇನ ಮಹತಾ ವೀರ ಮೃದುದೇಹಾ ಕೃಶೋದರೀ । ತತ್ಸಹಾಯಾಶ್ಚ ಹನ್ತವ್ಯಾ ಯೇ ರಣೇ ಶಸ್ತ್ರಪಾಣಯಃ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾದ ಅವಳ ಸಹಾಯಕರನ್ನು ನೀನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು. ಯಾವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು; ಅವಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
ಸರ್ವಥಾ ಸಾ ನ ಹನ್ತವ್ಯಾ ರಕ್ಷಣೀಯಾ ಪ್ರಯತ್ನತಃ । ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ಇತ್ಯಾದಿಷ್ಟಸ್ತದಾ ರಾಜ್ಞಾ ತರಸಾ ಧೂಮ್ರಲೋಚನಃ
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದಾಗ ಧೂಮ್ರಲೋಚನನು ತಕ್ಷಣ—
ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶುಮ್ಭಂ ಸೈನ್ಯೇನ ಭೂತಃ ಶೀಘ್ರಂ ಯಯೌ ರಣೇ । ಅಸಾಧೂನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಷಷ್ಟ್ಯಾ ತೇಷಾಂ ವೃತಸ್ತಥಾ
ಶುಂಭನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬೇಗ ಹೊರಟನು; ಅವನ ಜೊತೆ ಆರುವತ್ತು ಸಾವಿರ ದುಷ್ಟರು ಕೂಡಿದ್ದರು.
ಸ ದದರ್ಶ ತತೋ ದೇವೀಂ ರಮ್ಯೋಪವನಸಂಸ್ಥಿತಾಮ್ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾಂ ಮೃಗಶಾವಾಕ್ಷೀಂ ವಿನಯೇನ ಸಮನ್ವಿತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ದೇವಿಯನ್ನು ಸುಂದರ ತೋಟದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಆ ಮೃಗಶಾವಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿನಯದಿಂದ—
ಉವಾಚ ವಚನಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಂ ಹೇತುಮದ್ರಸಭೂಷಿತಮ್ । ಶೃಣು ದೇವಿ ಮಹಾಭಾಗೇ ಶುಮ್ಭಸ್ತ್ವದ್ವಿರಹಾತುರಃ
ಮೃದು, ಯುಕ್ತಿಯುತ ಹಾಗೂ ಗೌರವಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು: 'ದೇವಿ, ಮಹಾಭಾಗೆಯೆ, ಕೇಳು; ಶುಂಭನು ನಿನ್ನ ವಿಯೋಗದಿಂದ ತುಂಬಾ ಕಳವಳಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.'
ದೂತಂ ಪ್ರೇಷಿತವಾನ್ಪಾರ್ಶ್ವೇ ತವ ನೀತಿವಿಶಾರದಃ । ರಸಭಙ್ಗಭಯೋದ್ವಿಗ್ನಃ ಸಾಮಪೂರ್ವಂ ತ್ವಯಿ ಸ್ವಯಮ್
ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತನಾದ ದೂತನೊಬ್ಬನನ್ನು, ಆನಂದ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯದಿಂದ ಆತುರಗೊಂಡು, ಮೊದಲು ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.
ತೇನಾಗತ್ಯ ವಚಃ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ವಿಪರೀತಂ ವರಾನನೇ । ವಚಸಾ ತೇನ ಮೇ ಭರ್ತಾ ಚಿನ್ತಾವಿಷ್ಟಮನಾ ನೃಪಃ
ಅವನು ಬಂದು, ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ಬೇರೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು; ಅವನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಗಂಡನಾದ ರಾಜನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದನು.
ಬಭೂವ ರಸಮಾರ್ಗಜ್ಞೇ ಶುಮ್ಭಃ ಕಾಮವಿಮೋಹಿತಃ । ದೂತೇನ ತೇನ ನ ಜ್ಞಾತಂ ಹೇತುಗರ್ಭಂ ವಚಸ್ತವ
ಆನಂದದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾದ ಶುಂಭನು, ಕಾಮದಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡಿದ್ದನು; ಆ ದೂತನ ಮೂಲಕ ನಿನ್ನ ಮಾತಿನ ಆಂತರಂಗಾರ್ಥವನ್ನು ಅವನು ಗ್ರಹಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಯೋ ಮಾಂ ಜಯತಿ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಯದುಕ್ತಂ ಕಠಿನಂ ವಚಃ । ನ ಜ್ಞಾತಸ್ತೇನ ಸಂಗ್ರಾಮೋ ದ್ವಿವಿಧಃ ಖಲು ಮಾನಿನಿ
'ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ' ಎಂಬ ಕಠಿಣ ಮಾತನ್ನು ಅವನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಅಹಂಕಾರಿಣಿಯೇ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
ರತಿಜೋಽಥೋತ್ಸಾಹಜಶ್ಚ ಪಾತ್ರಭೇದೇ ವಿವಕ್ಷಿತಃ । ರತಿಜಸ್ತ್ವಯಿ ವಾಮೋರು ಶತ್ರೋರುತ್ಸಾಹಜಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಒಂದು ಯುದ್ಧವು ಕಾಮದಿಂದ, ಮತ್ತೊಂದು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಎದುರಾಳಿಯ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅವು ವಿಭಜಿತವಾಗಿವೆ. ಕಾಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವದು ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ, ಸುಂದರಜಘನೆಯವಳೇ, ಶತ್ರುವಿನ ಕಡೆಗೆ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸುಖದಃ ಪ್ರಥಮಃ ಕಾನ್ತೇ ದುಃಖದಶ್ಚಾರಿಜಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಜಾನಾಮ್ಯಹಂ ವರಾರೋಹೇ ಭವತ್ಯಾ ಮಾನಸಂ ಕಿಲ
ಮೊದಲನೆಯದು ಸುಖವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಪ್ರಿಯೆಯೇ; ಶತ್ರುವಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವದು ದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ.
ರತಿಸಂಗ್ರಾಮಭಾವಸ್ತೇ ಹೃದಯೇ ಪರಿವರ್ತತೇ । ಇತಿ ತಜ್ಜ್ಞಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಮಾಂ ತ್ವತ್ಸಕಾಶಂ ನರಾಧಿಪಃ
ಕಾಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಯುದ್ಧದ ಭಾವನೆ ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದೆ; ಇದನ್ನು ಅರಿತ ರಾಜನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ಶುಮ್ಭೋಽದ್ಯ ಬಲೇನ ಮಹತಾಽಽವೃತಮ್ । ಚತುರಾಸಿ ಮಹಾಭಾಗೇ ಶೃಣು ಮೇ ವಚನಂ ಮೃದು
ಇಂದು ಶುಂಭನು ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಮಹಾಭಾಗೆಯವಳೇ, ನೀನು ಚತುರಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ನನ್ನ ಮೃದುವಾದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.